Art. 88. k.c. Uchylenie się od skutków prawnych

§ 1. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.

§ 2. Uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu – z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby – z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał.

Komentarz do Art. 88. kc

Art. 88 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z uchyleniem się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby. Przepis ten ma na celu ochronę osób, które złożyły oświadczenie woli w warunkach, które mogłyby podważyć ich rzeczywistą intencję i wolność decyzji.

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli

Forma oświadczenia o uchyleniu się:
- Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli musi nastąpić przez złożenie odpowiedniego oświadczenia na piśmie. Wymóg formy pisemnej ma na celu zapewnienie pewności obrotu prawnego oraz umożliwienie dowodzenia faktu złożenia takiego oświadczenia.
Przesłanki uchylenia się:
- Błąd: Oświadczenie woli może być uchylone, jeżeli zostało złożone pod wpływem błędu. Błąd musi być istotny, co oznacza, że dotyczy on treści czynności prawnej i jest na tyle poważny, że osoba składająca oświadczenie woli nie złożyłaby go, gdyby znała rzeczywisty stan rzeczy.
- Groźba: Oświadczenie woli może być uchylone, jeżeli zostało złożone pod wpływem groźby. Groźba musi być bezprawna i na tyle poważna, że wywołuje uzasadnioną obawę, iż składający oświadczenie woli lub osoba mu bliska dozna poważnej szkody.
Termin na uchylenie się:
- W przypadku błędu: Uprawnienie do uchylenia się wygasa z upływem roku od momentu wykrycia błędu. Termin ten ma na celu zapewnienie stabilności stosunków prawnych, dając jednocześnie osobie, która złożyła oświadczenie woli pod wpływem błędu, wystarczająco dużo czasu na podjęcie odpowiednich działań.
- W przypadku groźby: Uprawnienie do uchylenia się wygasa z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał. Termin ten ma na celu umożliwienie osobie, która złożyła oświadczenie woli pod wpływem groźby, podjęcie decyzji o uchyleniu się od skutków prawnych po ustaniu stanu zagrożenia.

Znaczenie praktyczne

Art. 88 Kodeksu cywilnego pełni istotną rolę w ochronie autonomii woli stron czynności prawnych. Zapewnia on mechanizm korekcyjny, który pozwala na eliminację skutków prawnych oświadczeń woli złożonych w warunkach, które mogłyby podważyć ich autentyczność. Dzięki temu przepisowi osoby, które padły ofiarą błędu lub groźby, mają możliwość ochrony swoich interesów prawnych.

Wnioski

Art. 88 Kodeksu cywilnego jest kluczowym przepisem w systemie prawa cywilnego, który chroni wolność i autentyczność oświadczeń woli. Wymóg formy pisemnej oraz określone terminy na uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli zapewniają pewność obrotu prawnego, jednocześnie dając osobom poszkodowanym narzędzia do ochrony ich praw.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

uchylenie skutków

oświadczenie woli

wpływ błędu

wpływ groźby

oświadczenie pisemne

wykrycie błędu

wygaśnięcie uprawnień

rok ustania

Art. 87. kc Art. 89. kc