Art. 86. k.c. Podstęp

§ 1. Jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.

§ 2. Podstęp osoby trzeciej jest jednoznaczny z podstępem strony, jeżeli ta o podstępie wiedziała i nie zawiadomiła o nim drugiej strony albo jeżeli czynność prawna była nieodpłatna.

Komentarz do Art. 86. kc

Art. 86 Kodeksu cywilnego dotyczy możliwości uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, gdy błąd ten został wywołany podstępnie przez drugą stronę lub osobę trzecią. Przepis ten wprowadza istotne odstępstwa od ogólnych zasad dotyczących błędu w prawie cywilnym, co ma na celu ochronę osób, które padły ofiarą podstępu.

Komentarz do Art. 86 Kodeksu cywilnego

1. Podstęp jako szczególna forma błędu

Podstęp jest kwalifikowaną formą błędu, który różni się od zwykłego błędu przede wszystkim intencją osoby wywołującej błąd. W przypadku podstępu, osoba wywołująca błąd działa z zamiarem wprowadzenia drugiej strony w błąd w celu osiągnięcia określonego skutku prawnego. Podstęp może polegać zarówno na działaniu (np. fałszywe informacje), jak i na zaniechaniu (np. przemilczenie istotnych faktów).

2. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli

Zgodnie z art. 86, osoba, która złożyła oświadczenie woli pod wpływem błędu wywołanego podstępnie przez drugą stronę, może uchylić się od skutków prawnych tego oświadczenia nawet wtedy, gdy błąd nie był istotny lub nie dotyczył treści czynności prawnej. Oznacza to, że w przypadku podstępu, kryteria dotyczące istotności błędu oraz jego związku z treścią czynności prawnej są złagodzone.

3. Podstęp osoby trzeciej

Przepis ten rozszerza odpowiedzialność za podstęp również na sytuacje, gdy błąd został wywołany przez osobę trzecią. W takim przypadku, podstęp osoby trzeciej jest traktowany na równi z podstępem strony, jeżeli strona wiedziała o podstępie i nie zawiadomiła o nim drugiej strony, albo jeżeli czynność prawna była nieodpłatna.

Wiedza strony o podstępie: Jeżeli strona wiedziała o podstępie osoby trzeciej i nie poinformowała o tym drugiej strony, to ponosi odpowiedzialność za skutki tego podstępu.
Czynność prawna nieodpłatna: W przypadku czynności prawnych nieodpłatnych, odpowiedzialność za podstęp osoby trzeciej jest automatyczna, co ma na celu dodatkową ochronę osoby, która nie otrzymuje żadnego ekwiwalentu za swoje oświadczenie woli.

4. Znaczenie praktyczne

Art. 86 Kodeksu cywilnego ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ umożliwia ochronę osób, które padły ofiarą podstępu, nawet w sytuacjach, gdy błąd nie spełnia standardowych kryteriów istotności. Przepis ten podkreśla również znaczenie uczciwości i lojalności w stosunkach prawnych, nakładając na strony obowiązek informowania o podstępie, o którym wiedzą.

5. Wnioski

Art. 86 Kodeksu cywilnego stanowi ważne narzędzie ochrony prawnej dla osób, które złożyły oświadczenie woli pod wpływem błędu wywołanego podstępnie. Przepis ten wprowadza istotne odstępstwa od ogólnych zasad dotyczących błędu, co ma na celu zapewnienie sprawiedliwości i uczciwości w obrocie prawnym. W praktyce, osoby, które padły ofiarą podstępu, mają możliwość uchylenia się od skutków prawnych swoich oświadczeń, co może mieć kluczowe znaczenie dla ochrony ich interesów prawnych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

błąd prawny

uchylenie skutków

oświadczenie woli

podstęp strony

osoba trzecia

czynność prawna

błąd nieistotny

podstęp osoby

Art. 85.Art. 87.