Art. 761. k.c. Roszczenie o prowizję agencyjną

§ 1. Agent może żądać prowizji od umów zawartych w czasie trwania umowy agencyjnej, jeżeli do ich zawarcia doszło w wyniku jego działalności lub jeżeli zostały one zawarte z klientami pozyskanymi przez agenta poprzednio dla umów tego samego rodzaju.

§ 2. Jeżeli agentowi zostało przyznane prawo wyłączności w odniesieniu do oznaczonej grupy klientów lub obszaru geograficznego, a w czasie trwania umowy agencyjnej została bez udziału agenta zawarta umowa z klientem z tej grupy lub obszaru, agent może żądać prowizji od tej umowy. Dający zlecenie obowiązany jest w rozsądnym czasie zawiadomić agenta o zawarciu takiej umowy.

Komentarz do Art. 761. kc

Art. 761 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z prawem agenta do prowizji w ramach umowy agencyjnej. Przepis ten ma na celu ochronę interesów agenta, który działa na rzecz dającego zlecenie, oraz zapewnienie mu odpowiedniego wynagrodzenia za jego pracę.

Komentarz do Art. 761 Kodeksu cywilnego:

Prawo do prowizji za umowy zawarte w wyniku działalności agenta:
- Agent ma prawo do prowizji od umów zawartych w czasie trwania umowy agencyjnej, jeżeli do ich zawarcia doszło w wyniku jego działalności. Oznacza to, że agent musi wykazać, że jego działania miały bezpośredni wpływ na zawarcie danej umowy. Może to obejmować różne formy aktywności, takie jak negocjacje, prezentacje produktów czy usługi, które doprowadziły do finalizacji umowy.
Prawo do prowizji za umowy z klientami pozyskanymi wcześniej:
- Agent ma również prawo do prowizji od umów zawartych z klientami, których pozyskał wcześniej dla umów tego samego rodzaju. Jest to istotne zabezpieczenie dla agenta, który może nie być bezpośrednio zaangażowany w zawarcie każdej kolejnej umowy, ale jego wcześniejsze działania miały kluczowe znaczenie dla nawiązania relacji z klientem.
Prawo do prowizji w przypadku wyłączności:
- Jeżeli agentowi przyznano prawo wyłączności w odniesieniu do określonej grupy klientów lub obszaru geograficznego, ma on prawo do prowizji od umów zawartych z klientami z tej grupy lub obszaru, nawet jeśli umowa została zawarta bez jego udziału. Warunkiem jest, aby umowa została zawarta w czasie trwania umowy agencyjnej. Jest to mechanizm, który chroni agenta przed działaniami dającego zlecenie, które mogłyby obchodzić jego prawo do prowizji.
Obowiązek zawiadomienia agenta:
- Dający zlecenie ma obowiązek zawiadomić agenta o zawarciu umowy z klientem z grupy lub obszaru objętego wyłącznością w rozsądnym czasie. Brak takiego zawiadomienia może prowadzić do sporów i roszczeń ze strony agenta. Obowiązek ten ma na celu zapewnienie transparentności i umożliwienie agentowi dochodzenia swoich praw.

Wnioski praktyczne:

Dokumentacja i dowody: Agent powinien starannie dokumentować swoje działania i kontakty z klientami, aby móc wykazać, że umowy zostały zawarte w wyniku jego działalności.
Umowy o wyłączność: W przypadku umów o wyłączność, agent powinien upewnić się, że zakres wyłączności jest jasno określony w umowie agencyjnej, aby uniknąć nieporozumień.
Komunikacja: Dający zlecenie powinien regularnie informować agenta o zawartych umowach, aby spełnić obowiązek zawiadomienia i uniknąć potencjalnych roszczeń.

Art. 761 Kodeksu cywilnego stanowi ważny element ochrony praw agenta, zapewniając mu prawo do prowizji za jego działalność oraz za umowy zawarte z klientami pozyskanymi wcześniej, a także w przypadku wyłączności. Dający zlecenie musi pamiętać o obowiązku zawiadomienia agenta, co jest kluczowe dla utrzymania transparentnych i uczciwych relacji biznesowych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

umowa agencyjna

działalność agenta

grupa klientów

obszar geograficzny

prowizja agenta

zawarcie umowy

rozsądny czas

zawiadomienie agenta

dający zlecenie

Art. 760³. kc Art. 761¹. kc