Obowiązek zawiadomienia

Obowiązek zawiadomienia to przewidziany w przepisie prawa obowiązek przekazania określonej informacji właściwemu organowi, sądowi, stronie albo innej osobie. Dotyczy zazwyczaj zdarzenia, zmiany okoliczności, niebezpieczeństwa lub niewykonania czynności w wymaganym terminie. Zawiadomienie może być dokonane z urzędu przez organ albo obciążać osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną lub określoną instytucję.

Zakres obowiązku wynika z przepisu, który wskazuje podmiot zobowiązany, adresata, przedmiot zawiadomienia oraz niekiedy termin i formę jego dokonania. W zależności od regulacji zawiadomienie powinno nastąpić niezwłocznie, w określonym terminie albo po wystąpieniu konkretnego zdarzenia. Może dotyczyć między innymi zmiany adresu, konieczności dokonania naprawy, pojawienia się zagrożenia, zmiany sytuacji procesowej lub niezałatwienia sprawy w terminie.

Obowiązek zawiadomienia występuje w wielu dziedzinach prawa:

• w postępowaniu administracyjnym i podatkowym organ informuje stronę o przyczynach zwłoki, nowym terminie załatwienia sprawy oraz związanych z tym uprawnieniach;
• w postępowaniu cywilnym strony, ich przedstawiciele lub pełnomocnicy mogą być zobowiązani do zgłaszania zmiany adresu, a określone instytucje i osoby mają obowiązek powiadomienia sądu opiekuńczego o zdarzeniach uzasadniających wszczęcie postępowania;
• w prawie cywilnym najemca zawiadamia wynajmującego o potrzebie napraw, a przechowawca informuje składającego o powierzeniu rzeczy zastępcy;
• w prawie karnym wykonawczym redakcja czasopisma zawiadamia sąd o wykonaniu polecenia dotyczącego ogłoszenia wyroku;
• w prawie wykroczeń brak zawiadomienia o znanym niebezpieczeństwie może stanowić wykroczenie.

Niedopełnienie obowiązku może prowadzić do różnych skutków. Pismo może zostać uznane za doręczone pod dotychczasowym adresem, czynność może zostać uznana za bezskuteczną, a zobowiązany może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą lub wykroczeniową. Skutek zależy od treści konkretnego przepisu. Obowiązek zawiadomienia służy zapewnieniu przepływu informacji, prawidłowemu prowadzeniu postępowań oraz ochronie interesów osób, których dotyczą określone zdarzenia.