Art. 716. k.c. Żądanie zwrotu przed terminem

Jeżeli biorący używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy, jeżeli powierza rzecz innej osobie nie będąc do tego upoważniony przez umowę ani zmuszony przez okoliczności, albo jeżeli rzecz stanie się potrzebna użyczającemu z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy, użyczający może żądać zwrotu rzeczy, chociażby umowa była zawarta na czas oznaczony.

Komentarz do Art. 716. kc

Art. 716 Kodeksu cywilnego reguluje sytuacje, w których użyczający (osoba udzielająca użyczenia) może żądać zwrotu rzeczy użyczonej przed upływem terminu, na który umowa użyczenia została zawarta. Przepis ten wprowadza wyjątki od zasady trwałości umowy użyczenia na czas oznaczony, umożliwiając wcześniejsze zakończenie stosunku prawnego w określonych przypadkach.

Komentarz do Art. 716 Kodeksu cywilnego:

Niewłaściwe używanie rzeczy:
- Sposób sprzeczny z umową: Jeżeli biorący (osoba korzystająca z rzeczy) używa rzeczy w sposób sprzeczny z postanowieniami umowy, użyczający ma prawo żądać zwrotu rzeczy. Przykładem może być sytuacja, gdy biorący używa samochodu do celów komercyjnych, mimo że umowa przewiduje jedynie użytek prywatny.
- Sprzeczność z właściwościami lub przeznaczeniem rzeczy: Używanie rzeczy w sposób niezgodny z jej właściwościami lub przeznaczeniem również uprawnia użyczającego do żądania zwrotu. Na przykład, używanie delikatnego sprzętu elektronicznego w warunkach, które mogą go uszkodzić.
Powierzenie rzeczy innej osobie:
- Brak upoważnienia: Jeżeli biorący powierza rzecz innej osobie bez upoważnienia wynikającego z umowy, użyczający może żądać zwrotu rzeczy. Przykładem może być sytuacja, gdy biorący oddaje użyczony samochód do użytkowania osobie trzeciej bez zgody użyczającego.
- Brak zmuszenia przez okoliczności: Powierzenie rzeczy innej osobie jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy biorący jest zmuszony do tego przez okoliczności (np. nagła choroba biorącego).
Potrzeba użyczającego:
- Nieprzewidziane powody: Użyczający może żądać zwrotu rzeczy, jeżeli stanie się ona mu potrzebna z powodów, które nie były przewidziane w chwili zawarcia umowy. Przykładem może być sytuacja, gdy użyczający nagle potrzebuje użyczonego samochodu do pilnego wyjazdu służbowego, co nie było przewidywane w momencie zawierania umowy.

Znaczenie praktyczne:

Art. 716 Kodeksu cywilnego ma na celu ochronę interesów użyczającego, zapewniając mu możliwość odzyskania rzeczy w sytuacjach, gdy biorący narusza warunki umowy lub gdy pojawiają się nieprzewidziane okoliczności. Przepis ten wprowadza elastyczność w stosunku prawnym użyczenia, umożliwiając wcześniejsze zakończenie umowy w określonych przypadkach, co jest istotne z punktu widzenia ochrony własności i interesów użyczającego.

Wnioski:

Art. 716 Kodeksu cywilnego stanowi ważny mechanizm ochronny dla użyczającego, umożliwiając mu odzyskanie rzeczy w sytuacjach naruszenia umowy przez biorącego lub w przypadku nieprzewidzianych potrzeb. Przepis ten podkreśla znaczenie przestrzegania warunków umowy oraz odpowiedzialnego korzystania z rzeczy użyczonej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

sprzeczne używanie

powierzenie rzeczy

przeznaczenie rzeczy

zwrot rzeczy

czas oznaczony

użyczający

biorący

okoliczność

Art. 715. kc Art. 717. kc