Art. 427. k.c. Wina w nadzorze

Kto z mocyustawylub umowy jest zobowiązany do nadzoru nad osobą, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytać nie można, ten obowiązany jest do naprawienia szkody wyrządzonej przez tę osobę, chyba że uczynił zadość obowiązkowi nadzoru albo że szkoda byłaby powstała także przy starannym wykonywaniu nadzoru. Przepis ten stosuje się również do osób wykonywających bez obowiązku ustawowego ani umownego stałą pieczę nad osobą, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytać nie można.

Komentarz do Art. 427. kc

Art. 427 Kodeksu cywilnego reguluje odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez osoby, które z powodu wieku, stanu psychicznego lub cielesnego nie mogą być uznane za winne. Przepis ten wprowadza zasadę odpowiedzialności osób zobowiązanych do nadzoru nad takimi osobami, zarówno na podstawie ustawy, jak i umowy, a także osób, które wykonują taką pieczę bez formalnego obowiązku.

Komentarz do art. 427 Kodeksu cywilnego:

Zakres podmiotowy:
- Przepis dotyczy osób, które z mocy ustawy (np. rodzice, opiekunowie prawni) lub umowy (np. opiekunki, pielęgniarki) są zobowiązane do nadzoru nad osobami niezdolnymi do ponoszenia odpowiedzialności za swoje czyny z powodu wieku (np. dzieci) lub stanu psychicznego/cielesnego (np. osoby chore psychicznie, niepełnosprawne).
- Odpowiedzialność ta rozciąga się również na osoby, które bez formalnego obowiązku ustawowego ani umownego wykonują stałą pieczę nad takimi osobami (np. członkowie rodziny, sąsiedzi).
Przesłanki odpowiedzialności:
- Osoba zobowiązana do nadzoru jest odpowiedzialna za szkody wyrządzone przez osobę nadzorowaną, chyba że wykaże, iż dopełniła obowiązku nadzoru.
- Alternatywnie, osoba nadzorująca może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli udowodni, że szkoda powstałaby nawet przy starannym wykonywaniu nadzoru.
Obowiązek nadzoru:
- Obowiązek nadzoru powinien być wykonywany z należytą starannością, co oznacza, że osoba nadzorująca powinna podejmować wszelkie rozsądne środki, aby zapobiec wyrządzeniu szkody przez osobę nadzorowaną.
- Staranność ta jest oceniana według obiektywnych kryteriów, uwzględniając okoliczności konkretnego przypadku.
Zwolnienie z odpowiedzialności:
- Aby zwolnić się z odpowiedzialności, osoba nadzorująca musi udowodnić, że dopełniła obowiązku nadzoru w sposób staranny i zgodny z wymaganiami sytuacji.
- Alternatywnie, może wykazać, że szkoda powstałaby niezależnie od staranności nadzoru, co może być trudne do udowodnienia w praktyce.
Znaczenie praktyczne:
- Przepis ten ma istotne znaczenie w kontekście odpowiedzialności cywilnej, zwłaszcza w przypadkach szkód wyrządzonych przez dzieci, osoby niepełnosprawne psychicznie lub fizycznie.
- W praktyce, osoby zobowiązane do nadzoru powinny być świadome swoich obowiązków i podejmować odpowiednie środki zapobiegawcze, aby uniknąć odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez osoby nadzorowane.

Podsumowanie:

Art. 427 Kodeksu cywilnego wprowadza zasadę odpowiedzialności osób zobowiązanych do nadzoru nad osobami niezdolnymi do ponoszenia odpowiedzialności za swoje czyny. Przepis ten ma na celu ochronę osób trzecich przed szkodami wyrządzonymi przez osoby, które z powodu wieku lub stanu psychicznego/cielesnego nie mogą być uznane za winne. Jednocześnie, daje możliwość zwolnienia się z odpowiedzialności, jeśli osoba nadzorująca wykaże, że dopełniła obowiązku nadzoru lub że szkoda powstałaby niezależnie od staranności nadzoru.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

nadzór nad osobą

obowiązek nadzoru

naprawienie szkody

stan psychiczny

stan cielesny

staranne wykonywanie

wiek osoby

stała piecza

przepis ustawowy

umowa nadzoru

zadość obowiązkowi

szkoda wyrządzona.

Art. 426.Art. 428.