Szkoda wyrządzona

Szkoda wyrządzona to uszczerbek w prawnie chronionych dobrach lub interesach osoby, podmiotu albo instytucji, powstały wskutek określonego działania lub zaniechania. Termin ten opisuje skutek zdarzenia, a nie samą bezprawność zachowania. Odpowiedzialność za szkodę może powstać tylko wtedy, gdy przepisy przewidują taką odpowiedzialność oraz istnieje związek przyczynowy między zachowaniem a powstałym uszczerbkiem. W zależności od podstawy prawnej znaczenie mogą mieć także bezprawność, wina, zakres obowiązków sprawcy lub szczególne zasady odpowiedzialności.

W prawie cywilnym szkoda może mieć charakter:

• majątkowy, gdy obejmuje rzeczywistą stratę albo utracone korzyści,
• niemajątkowy, gdy polega na naruszeniu dóbr osobistych i jest określana jako krzywda.

Podstawowym sposobem usunięcia skutków szkody jest jej naprawienie, w szczególności przez odszkodowanie, przywrócenie stanu poprzedniego albo zapłatę odpowiedniej sumy. Szczegółowy zakres świadczenia zależy od rodzaju szkody i przepisu stanowiącego podstawę odpowiedzialności.

Pojęcie występuje między innymi w Kodeksie cywilnym, Kodeksie pracy, Kodeksie wykroczeń, Kodeksie postępowania cywilnego, Kodeksie postępowania karnego oraz Kodeksie karnym wykonawczym. W prawie cywilnym dotyczy między innymi szkody wyrządzonej przez organ osoby prawnej, przy wykonywaniu władzy publicznej albo przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie organu. W prawie pracy pracodawca ponosi wobec osoby trzeciej odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez pracownika przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych. Przepisy proceduralne mogą uzależniać określone roszczenie od wykazania, że szkoda powstała, a przepisy karne i wykonawcze mogą przewidywać obowiązek jej naprawienia lub inne świadczenie związane z wyrządzonym uszczerbkiem. W każdym z tych zastosowań zakres pojęcia wynika z konkretnej regulacji.