Art. 229. k.c. Przedawnienie roszczeń przeciwko samoistnemu posiadaczowi

§ 1. Roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości, jak również roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. To samo dotyczy roszczeń samoistnego posiadacza przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz.

§ 2. (uchylony)

Komentarz do Art. 229. kc

Art. 229 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z roszczeniami właściciela wobec samoistnego posiadacza oraz roszczeniami samoistnego posiadacza wobec właściciela. Przepis ten wprowadza roczny termin przedawnienia dla określonych roszczeń, co ma istotne znaczenie praktyczne zarówno dla właścicieli, jak i posiadaczy rzeczy.

Roszczenia właściciela wobec samoistnego posiadacza

Właściciel może dochodzić od samoistnego posiadacza następujących roszczeń:

Wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy: Właściciel ma prawo domagać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego rzeczy przez samoistnego posiadacza. Jest to forma rekompensaty za używanie rzeczy bez zgody właściciela.
Zwrot pożytków lub zapłata ich wartości: Właściciel może żądać zwrotu pożytków (np. plonów, czynszów) uzyskanych przez samoistnego posiadacza z rzeczy lub zapłaty ich wartości, jeśli zwrot w naturze nie jest możliwy.
Naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy: Właściciel ma prawo do odszkodowania za szkody, które powstały w wyniku pogorszenia rzeczy przez samoistnego posiadacza.

Roszczenia samoistnego posiadacza wobec właściciela

Samoistny posiadacz może dochodzić od właściciela zwrotu nakładów poniesionych na rzecz. Nakłady mogą obejmować zarówno nakłady konieczne (niezbędne do utrzymania rzeczy w stanie używalności), jak i nakłady użyteczne (zwiększające wartość rzeczy).

Termin przedawnienia

Wszystkie wymienione roszczenia przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. Oznacza to, że zarówno właściciel, jak i samoistny posiadacz mają ograniczony czas na dochodzenie swoich roszczeń po zakończeniu posiadania rzeczy przez samoistnego posiadacza.

Znaczenie praktyczne

Roczny termin przedawnienia ma na celu zapewnienie pewności obrotu prawnego i stabilizacji stosunków prawnych między właścicielem a samoistnym posiadaczem. Krótki termin przedawnienia mobilizuje strony do szybkiego dochodzenia swoich praw i zapobiega długotrwałym sporom.

Podsumowanie

Art. 229 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne regulacje dotyczące roszczeń między właścicielem a samoistnym posiadaczem, określając jednocześnie krótki, roczny termin przedawnienia. Przepis ten ma na celu ochronę interesów obu stron oraz zapewnienie stabilności i pewności w stosunkach prawnych dotyczących posiadania rzeczy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

roszczenie właściciela