Art. 197. k.c. Domniemanie równych udziałów

Domniemywa się, że udziały współwłaścicieli są równe.

Komentarz do Art. 197. kc

Art. 197 Kodeksu cywilnego stanowi, że domniemywa się, iż udziały współwłaścicieli są równe. Jest to przepis o charakterze dyspozytywnym, co oznacza, że strony mogą ustalić inne proporcje udziałów w umowie lub innym akcie prawnym. W braku takich ustaleń, prawo przyjmuje, że każdy ze współwłaścicieli ma równy udział w nieruchomości lub innym przedmiocie współwłasności.

Komentarz do tego przepisu można podzielić na kilka kluczowych aspektów:

Domniemanie równości udziałów:
- Domniemanie to ma charakter wzruszalny, co oznacza, że można je obalić dowodami przeciwnymi. Na przykład, jeśli jeden ze współwłaścicieli wniósł większy wkład finansowy przy nabyciu nieruchomości, może przedstawić dowody na to, że jego udział powinien być większy.
- Domniemanie równości udziałów ma na celu uproszczenie stosunków prawnych między współwłaścicielami, zwłaszcza w sytuacjach, gdy brak jest wyraźnych ustaleń co do wielkości udziałów.
Znaczenie praktyczne:
- W praktyce, domniemanie to jest często stosowane w przypadkach, gdy współwłasność powstaje na mocy dziedziczenia, darowizny lub wspólnego zakupu nieruchomości przez kilka osób.
- W przypadku sporów między współwłaścicielami, sąd będzie opierał się na domniemaniu równości udziałów, chyba że jedna ze stron przedstawi dowody na inną proporcję udziałów.
Możliwość zmiany proporcji udziałów:
- Współwłaściciele mogą w każdej chwili, na mocy umowy, zmienić proporcje swoich udziałów. Taka umowa powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, jeśli dotyczy nieruchomości.
- Zmiana proporcji udziałów może również wynikać z orzeczenia sądu, na przykład w wyniku podziału majątku wspólnego po rozwodzie.
Konsekwencje prawne równości udziałów:
- Równość udziałów ma wpływ na sposób zarządzania rzeczą wspólną oraz na podział korzyści i ciężarów związanych z rzeczą wspólną. Każdy ze współwłaścicieli ma prawo do równego udziału w korzyściach oraz obowiązek ponoszenia równych części kosztów utrzymania rzeczy.
- W przypadku sprzedaży rzeczy wspólnej, każdy ze współwłaścicieli ma prawo do równej części ceny sprzedaży, chyba że umowa lub orzeczenie sądu stanowi inaczej.

Podsumowując, art. 197 Kodeksu cywilnego wprowadza domniemanie równości udziałów współwłaścicieli, co ma na celu uproszczenie stosunków prawnych między nimi. Domniemanie to jest wzruszalne i może być zmienione na mocy umowy lub orzeczenia sądu. Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, zwłaszcza w kontekście zarządzania rzeczą wspólną oraz podziału korzyści i ciężarów z nią związanych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

udział współwłaściciela

domniemanie prawa

równe udziały

współwłasność

Art. 196. kc Art. 198. kc