Współwłaściciel

Współwłaściciel to osoba fizyczna albo prawna, której przysługuje prawo własności tej samej rzeczy wspólnie z innymi podmiotami. Nie jest właścicielem wyodrębnionej, fizycznej części rzeczy, lecz ma udział w całym prawie własności, chyba że współwłasność zostanie zniesiona albo współwłaściciele dokonają prawnego podziału rzeczy.

W polskim prawie wyróżnia się przede wszystkim:

• współwłasność w częściach ułamkowych, w której każdy współwłaściciel ma określony udział, na przykład 1/2 albo 1/3. Jeżeli udziały nie wynikają z dokumentu lub przepisów, domniemywa się ich równość;
• współwłasność łączną, związaną z określonym stosunkiem prawnym, w której udziały współwłaścicieli nie są oznaczone, dopóki trwa ten stosunek.

Udział współwłaściciela określa zakres jego uprawnień do korzyści i ciężarów związanych z rzeczą. Co do zasady współwłaściciele korzystają z niej wspólnie, a pożytki i wydatki rozlicza się odpowiednio do wielkości udziałów. Są także zobowiązani do współdziałania w zarządzaniu rzeczą. Do zwykłego zarządu stosuje się zasadę podejmowania decyzji przez większość obliczaną według udziałów, natomiast rozporządzenie całą rzeczą oraz czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli.

Współwłaściciel może rozporządzać swoim udziałem w części ułamkowej, a udział ten może być także przedmiotem egzekucji lub zabezpieczenia hipotecznego, jeżeli przepisy dopuszczają takie obciążenie. Każdy współwłaściciel może również żądać zniesienia współwłasności. Może ono nastąpić przez fizyczny podział rzeczy, przyznanie jej jednemu współwłaścicielowi z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedaż rzeczy i podział uzyskanej kwoty.

Termin występuje między innymi w prawie rzeczowym, postępowaniu cywilnym, prawie ksiąg wieczystych i hipotece, a także w regulacjach dotyczących wspólnej infrastruktury, takiej jak kabel światłowodowy. Ma znaczenie dla ustalenia sposobu zarządu, odpowiedzialności za koszty i zobowiązania oraz możliwości ujawnienia praw do rzeczy w księdze wieczystej.