Koszty utrzymania

Koszty utrzymania to wydatki ponoszone w celu zapewnienia osobie, rzeczy, urządzeniu albo infrastrukturze prawidłowego funkcjonowania, zachowania użyteczności lub zaspokojenia podstawowych potrzeb. Termin nie ma jednej, ogólnej definicji ustawowej. Jego znaczenie zależy od dziedziny prawa i od tego, czego dotyczą dane koszty.

W prawie rodzinnym koszty utrzymania odnoszą się przede wszystkim do wydatków związanych z codziennym funkcjonowaniem członków rodziny, w szczególności z wyżywieniem, mieszkaniem, odzieżą, leczeniem, edukacją i innymi usprawiedliwionymi potrzebami dziecka. Sąd może określić udział rodziców w kosztach utrzymania dziecka, a także zasądzić odpowiednią sumę na utrzymanie matki i dziecka w związku z roszczeniem alimentacyjnym. Dziecko mieszkające z rodzicami może być również zobowiązane do przyczyniania się do kosztów utrzymania rodziny, jeżeli uzyskuje dochody.

W prawie cywilnym określenie to może dotyczyć wydatków na zachowanie nieruchomości, urządzeń granicznych lub innych przedmiotów we właściwym stanie. Jeżeli urządzenie znajdujące się na granicy gruntów służy wspólnemu użytkowi sąsiadów, koszty jego utrzymania co do zasady obciążają ich wspólnie. Podobnie koszty utrzymania znaków granicznych mogą być dzielone między właścicieli sąsiednich nieruchomości.

W prawie publicznym koszty utrzymania obejmują wydatki na bieżące działania zapewniające sprawność i bezpieczeństwo infrastruktury. W Prawie wodnym dotyczą między innymi utrzymywania publicznych wód, budowli regulacyjnych i dróg wodnych, a także mogą być rozdzielane między właściwe podmioty. W przepisach dotyczących ośrodków egzaminowania obejmują koszty bieżącego funkcjonowania oraz utrzymania obiektów i urządzeń.

W postępowaniu cywilnym koszty utrzymania mogą oznaczać także wydatki osoby uczestniczącej w czynności procesowej, na przykład świadka, któremu przysługuje zaliczka na podróż i utrzymanie. O sposobie ponoszenia tych kosztów decydują przepisy szczególne, charakter obowiązku, stosunek prawny między stronami albo rozstrzygnięcie sądu. Termin wskazuje więc przede wszystkim cel wydatku, a nie jego jednolitą wysokość lub zamknięty katalog.