Nabycie nieruchomości

Nabycie nieruchomości oznacza uzyskanie własności nieruchomości albo określonego prawa do niej, najczęściej w wyniku czynności prawnej, zdarzenia prawnego lub decyzji właściwego organu. Nieruchomością jest grunt, a także budynek lub lokal, jeżeli przepisy traktują je jako odrębny przedmiot własności.

Najczęstsze sposoby nabycia to:

• umowa sprzedaży, darowizny, zamiany lub inna czynność prawna prowadząca do przeniesienia własności,
• dziedziczenie,
• zasiedzenie,
• nabycie w drodze decyzji administracyjnej, w tym w związku z wywłaszczeniem lub przekazaniem nieruchomości,
• nabycie nieruchomości przez jednostki publiczne albo inne osoby prawne na zasadach określonych w przepisach szczególnych.

Umowa dotycząca przeniesienia własności nieruchomości co do zasady wymaga aktu notarialnego. Nabycie może dotyczyć całej nieruchomości, udziału we współwłasności, odrębnej własności lokalu albo praw związanych z nieruchomością. Skutkiem nabycia jest powstanie lub zmiana prawa, a także możliwość ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej.

Termin występuje w wielu dziedzinach prawa. W gospodarce nieruchomościami dotyczy między innymi nabywania nieruchomości przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego, pierwszeństwa określonych osób oraz publicznego wykazu nieruchomości przeznaczonych do zbycia. Przy nabyciu nieruchomości przyległych znaczenie mogą mieć również uchwały właścicieli lokali, jeżeli czynność przekracza zakres zwykłego zarządu.

W prawie rodzinnym dokonanie niektórych czynności dotyczących nieruchomości należącej do majątku wspólnego wymaga zgody drugiego małżonka. W spółkach handlowych nabycie nieruchomości może wymagać uchwały wspólników albo walnego zgromadzenia. Podobne ograniczenia dotyczą zarządu nieruchomością wspólną i czynności podejmowanych przez stowarzyszenie zwykłe.

Nabycie ma także znaczenie finansowe i podatkowe. Wycena nieruchomości może opierać się na cenach transakcyjnych nieruchomości podobnych, dochodach możliwych do uzyskania oraz ryzyku inwestycji. Przepisy mogą ponadto wiązać z nabyciem nieruchomości określone wierzytelności, odszkodowania lub możliwości potrącenia z należnościami publicznoprawnymi.