Art. 140. k.c. Uprawnienia właściciela

W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Komentarz do Art. 140. kc

Art. 140 Kodeksu cywilnego stanowi fundamentalną normę prawa własności w polskim systemie prawnym. Przepis ten określa zakres uprawnień właściciela w odniesieniu do posiadanej rzeczy, jednocześnie wprowadzając pewne ograniczenia wynikające z ustaw i zasad współżycia społecznego.

Zakres uprawnień właściciela

Wyłączność korzystania: Właściciel ma prawo korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób. Oznacza to, że właściciel może decydować, kto i w jakim zakresie może korzystać z jego rzeczy. Wyłączność ta jest jednak ograniczona przez przepisy prawa oraz zasady współżycia społecznego.
Społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa: Korzystanie z rzeczy przez właściciela powinno być zgodne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności. Oznacza to, że właściciel nie może używać rzeczy w sposób sprzeczny z jej przeznaczeniem, np. nie może prowadzić działalności przemysłowej w budynku przeznaczonym na cele mieszkalne, jeśli narusza to przepisy prawa miejscowego.
Pobieranie pożytków i dochodów: Właściciel ma prawo pobierać pożytki naturalne (np. plony z pola) oraz pożytki cywilne (np. czynsz z wynajmu nieruchomości). Może również uzyskiwać inne dochody z rzeczy, pod warunkiem że są one zgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego.
Rozporządzanie rzeczą: Właściciel może rozporządzać rzeczą, co oznacza, że może ją sprzedać, darować, wynająć, obciążyć hipoteką itp. Rozporządzanie rzeczą również musi być zgodne z przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego.

Ograniczenia prawa własności

Przepisy ustawowe: Prawo własności nie jest absolutne i może być ograniczone przez przepisy ustawowe. Przykładem takich ograniczeń mogą być przepisy dotyczące ochrony środowiska, prawa budowlanego, czy też przepisy dotyczące ochrony zabytków.
Zasady współżycia społecznego: Właściciel musi korzystać z rzeczy w sposób zgodny z zasadami współżycia społecznego. Oznacza to, że nie może używać swojej własności w sposób, który naruszałby prawa innych osób lub interes społeczny. Przykładem może być zakaz prowadzenia działalności hałaśliwej w godzinach nocnych w budynku mieszkalnym.

Podsumowanie

Art. 140 Kodeksu cywilnego stanowi kluczowy przepis regulujący prawo własności w Polsce. Określa on szeroki zakres uprawnień właściciela, jednocześnie wprowadzając istotne ograniczenia wynikające z przepisów prawa oraz zasad współżycia społecznego. Właściciel ma prawo korzystać z rzeczy i rozporządzać nią, ale musi to robić w sposób zgodny z przepisami prawa oraz z poszanowaniem interesów innych osób i społeczności.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zasady współżycia społecznego

przeznaczenie prawa

pobieranie pożytków

granice ustawy

rozporządzanie rzeczą

Art. 125. kc Art. 142. kc