Art. 13. k.c. Ubezwłasnowolniony całkowicie

§ 1. Osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem.

§ 2. Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską.

Komentarz do Art. 13. kc

Osoba, która ma więcej niż 13 lat, może stracić pełną zdolność do podejmowania decyzji, jeśli cierpi na chorobę psychiczną, niedorozwój umysłowy lub inne zaburzenia psychiczne, zwłaszcza alkoholizm lub narkomanię, które uniemożliwiają jej samodzielne działanie. W takim przypadku, osoba ta zostaje całkowicie ubezwłasnowolniona i musi mieć opiekuna, chyba że nadal podlega władzy rodzicielskiej. Artykuł 13 Kodeksu cywilnego (KC) dotyczy możliwości ubezwłasnowolnienia osób, które ukończyły 13 lat, ze względu na różnego rodzaju zaburzenia psychiczne. Ubezwłasnowolnienie jest środkiem prawnym mającym na celu ochronę osób, które z powodu stanu psychicznego nie są w stanie samodzielnie zarządzać swoimi sprawami, w tym podejmować decyzje dotyczące własnej osoby czy majątku. Procedura ta wiąże się z poważnymi konsekwencjami dla osoby ubezwłasnowolnionej, dlatego jest stosowana z dużą ostrożnością i tylko wtedy, gdy jest absolutnie konieczna. § 1. Przyczyny ubezwłasnowolnienia całkowitego

Pierwszy paragraf artykułu 13 KC precyzuje, że ubezwłasnowolnienie całkowite może nastąpić, jeśli osoba wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych (takich jak pijaństwo czy narkomania) nie jest w stanie samodzielnie kierować swoim postępowaniem. Oznacza to, że osoba taka nie ma zdolności do racjonalnego podejmowania decyzji, co sprawia, że nie może bezpiecznie zarządzać swoim życiem, w tym dokonywać ważnych czynności prawnych. Konsekwencje ubezwłasnowolnienia

Ubezwłasnowolnienie całkowite oznacza pozbawienie osoby zdolności do czynności prawnych, co w praktyce oznacza, że nie może ona samodzielnie zawierać umów, sprzedawać ani kupować nieruchomości, wziąć kredytu, głosować w wyborach czy podejmować innych ważnych decyzji prawnych. Wszelkie czynności prawne w jej imieniu muszą być dokonywane przez opiekuna prawnego, który jest wyznaczany przez sąd. § 2. Ustanowienie opieki

Drugi paragraf artykułu 13 KC mówi, że dla osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że taka osoba pozostaje jeszcze pod władzą rodzicielską. Opieka prawna jest formą ochrony i wsparcia dla osoby ubezwłasnowolnionej, polegającej na zarządzaniu jej sprawami osobistymi i majątkowymi przez opiekuna. W przypadku, gdy ubezwłasnowolniony jest dzieckiem pozostającym pod władzą rodzicielską, jego prawnymi opiekunami są nadal rodzice. W innych przypadkach sąd ustanawia opiekuna spoza kręgu rodziny, który przejmuje odpowiedzialność za ochronę praw i interesów osoby ubezwłasnowolnionej. Procedura ubezwłasnowolnienia

Proces ubezwłasnowolnienia jest formalny i wymaga postępowania sądowego, w trakcie którego muszą być przedstawione dowody na to, że osoba ze względu na swój stan psychiczny nie jest w stanie samodzielnie zarządzać swoim życiem. Decyzja o ubezwłasnowolnieniu jest zawsze podejmowana przez sąd i może być zaskarżona.

Podsumowując, artykuł 13 KC odnosi się do ważnego mechanizmu ochrony prawnej, który ma zapewnić bezpieczeństwo i opiekę osobom, które z powodu zaburzeń psychicznych nie są w stanie samodzielnie funkcjonować w społeczeństwie. Ubezwłasnowolnienie całkowite jest środkiem ostatecznym, stosowanym tylko w sytuacji, gdy inne formy wsparcia okazują się niewystarczające.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

ubezwłasnowolnienie całkowitechoroba psychiczna

niedorozwój umysłowy

zaburzenia psychiczne

pijaństwo

narkomania

kierowanie postępowaniem

Art. 12. kc Art. 14. kc