Przejdź do treści

Rozporządzenie

w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności

Akt obowiązującyDz.U.2023.1444 t.j.Uchwalono: Wersja od: 6 czerwca 2023 r.

Tekst aktu: wydany przez Ministra Infrastruktury, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1444.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.

Spis treści (21)

§ 1. Dokumenty kandydata

1. Kandydat do służby w straży ochrony kolei powinien przedłożyć dokumenty potwierdzające spełnianie warunków określonych w art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.
2. Kandydat do służby w straży ochrony kolei może przedłożyć inne dokumenty potwierdzające posiadanie przez niego dodatkowych kwalifikacji lub umiejętności, w szczególności:
1) kserokopię prawa jazdy;
2) kserokopię dokumentu potwierdzającego ukończenie kursu strzeleckiego;
3) kserokopię dokumentu lub oświadczenie potwierdzające jego wysoką sprawność fizyczną albo uprawianie dyscyplin sportowych lub sztuk walki.

§ 2. Jednostki i osoby uprawnione

1. Jednostkami uprawnionymi do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei są jednostki organizacyjne Kolejowego Zakładu Medycyny Pracy i Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej.
2. Do dokonywania oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei oraz przeprowadzania badań lekarskich upoważnieni są:
1) lekarze Kolejowego Zakładu Medycyny Pracy, posiadający kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 437), zwani dalej „lekarzami orzekającymi”;
2) (uchylony);
3) komisja lekarska w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.
3. Lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie okulistyki, zwani dalej „lekarzami okulistami”, lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie otorynolaryngologii lub laryngologii, zwani dalej „lekarzami laryngologami” - prowadzący specjalistyczne badania profilaktyczne funkcjonariuszy straży ochrony kolei i kandydatów na tych funkcjonariuszy powinni posiadać kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy.
4. Psycholodzy dokonujący oceny zdolności psychologicznej do służby powinni posiadać kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy.

§ 3. Zakres badań profilaktycznych

Oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei dokonuje się po przeprowadzeniu profilaktycznych badań lekarskich wstępnych, okresowych lub kontrolnych, obejmujących:

1) badanie ogólne stanu zdrowia ze szczególnym uwzględnieniem oceny: stanu układu krążenia i układu oddechowego oraz sprawności narządu ruchu;
2) badanie narządu wzroku wykonane przez lekarza okulistę;
3) badanie narządu słuchu i równowagi wykonane przez lekarza laryngologa;
4) badanie neurologiczne wykonane przez lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie neurologii;
5) badanie psychiatryczne wykonane przez lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie psychiatrii;
6) badanie w kierunku objawów wskazujących na nadużywanie alkoholu lub substancji psychoaktywnych - dotyczy badań wstępnych, a w przypadku badań okresowych - jeżeli istnieją wskazania;
7) badanie krwi, w tym morfologia z rozmazem, glikemia na czczo, aminotransferazy i gamma-glutmylo-transpeptydaza oraz badanie ogólne moczu;
8) badanie elektrokardiograficzne w spoczynku;
9) dodatkowe badania specjalistyczne oraz badania pomocnicze zlecone przez lekarza orzekającego lub komisję lekarską, jeżeli są potrzebne do oceny zdolności fizycznej i psychicznej badanego;
10) badanie psychologiczne.

§ 4. Badanie narządu wzroku

Zasady badania narządu wzroku oraz wymagania dotyczące narządu wzroku określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

§ 6. Badanie psychiatryczne

Badanie psychiatryczne przeprowadza się w celu ustalenia, czy u badanego nie występują zaburzenia psychiczne bądź uzależnienie od alkoholu lub substancji psychoaktywnych.

§ 8. Badania wstępne

Badanie wstępne wykonuje się u kandydatów na funkcjonariuszy straży ochrony kolei oraz u funkcjonariuszy straży ochrony kolei przenoszonych na stanowisko pracy, na którym może on być narażony na inne czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe niż na dotychczasowym stanowisku pracy.

§ 9. Badania okresowe

1. Badania okresowe funkcjonariuszy straży ochrony kolei przeprowadza się co 3 lata do ukończenia 50. roku życia, a po ukończeniu 50. roku życia co 2 lata.
2. Badania psychologiczne przeprowadza się w ramach badań wstępnych i okresowych w odstępach czasowych dwukrotnie dłuższych niż określone w ust. 1 oraz w innych przypadkach ustalonych przez lekarza orzekającego.
3. Lekarz orzekający lub komisja lekarska orzekająca w trybie odwoławczym może wyznaczyć wcześniejszy termin badań okresowych, jeżeli uzna to za niezbędne dla prawidłowej oceny zdolności fizycznej i psychicznej badanego.

§ 10. Badania kontrolne

1. Badania kontrolne funkcjonariuszy straży ochrony kolei przeprowadza się, poza terminami wynikającymi z częstotliwości badań okresowych, w przypadku:
1) czasowej niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni;
2) nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem użycia broni;
3) powrotu do pracy po okresie przerwy trwającej dłużej niż 6 miesięcy;
4) przed rozwiązaniem stosunku pracy z funkcjonariuszem, który pracował w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub w warunkach uciążliwych;
5) po stwierdzeniu, że funkcjonariusz w czasie pracy był w stanie nietrzeźwości lub pod działaniem substancji psychoaktywnych;
6) w innych przypadkach, jeżeli wynika to z odrębnych przepisów.
2. Badanie kontrolne przeprowadza lekarz orzekający.
3. Badanie kontrolne obejmuje badanie ogólne stanu zdrowia oraz - w zakresie ustalonym przez lekarza orzekającego - badania specjalistyczne i pomocnicze. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 5, dodatkowo przeprowadza się badanie psychologiczne. W pozostałych przypadkach konieczność przeprowadzenia badania psychologicznego ustala lekarz orzekający.

§ 11. Skierowanie na badania

1. Badania, o których mowa w § 3, wykonywane są na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.
2. Skierowanie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać:
1) imię i nazwisko, datę urodzenia oraz adres zamieszkania osoby skierowanej na badanie;
2) określenie rodzaju badania, jakie ma być wykonane;
3) określenie stanowiska pracy:
a) na którym ma być zatrudniony kandydat bądź funkcjonariusz przenoszony na inne stanowisko - w przypadku badania wstępnego,
b) na którym jest zatrudniony funkcjonariusz - w przypadku badania okresowego i kontrolnego;
4) informacje o występowaniu na stanowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych z uwzględnieniem aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, dokonanych na tym stanowisku;
5) określenie powodu skierowania na badanie kontrolne.

§ 12. Czynności przed badaniem

1. Przed rozpoczęciem badania należy:
1) potwierdzić tożsamość osoby badanej;
2) upewnić się, czy pracownik nie zgłosił się na badanie po pracy, nie mając co najmniej 11-godzinnego wypoczynku; w takim przypadku lekarz orzekający odmawia przeprowadzenia badania i ustala nowy termin badania, powiadamiając o tym pisemnie właściwego pracodawcę.
2. Jeżeli lekarz orzekający stwierdzi u osoby badanej stan ostrego schorzenia, ustala nowy termin badania.

§ 14. Zdolność do służby

Funkcjonariusza straży ochrony kolei lub kandydata na funkcjonariusza straży ochrony kolei uznaje się za zdolnego fizycznie i psychicznie do służby, jeżeli:

1) w wyniku badania ogólnego stanu zdrowia, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych i pomocniczych, nie stwierdzono istotnych zmian chorobowych oraz nieprawidłowości albo stwierdzone zmiany chorobowe lub nieprawidłowości w nieznacznym stopniu ograniczają sprawność ustroju, nie powodując niezdolności do służby na danym stanowisku;
2) spełnia wymagania dotyczące narządu wzroku oraz narządu słuchu i równowagi, określone w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia;
3) w wyniku badania psychiatrycznego nie stwierdzono zaburzeń psychicznych, uzależnienia od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, a w wyniku badania psychologicznego nie stwierdzono istotnych odchyleń.

§ 15. Orzeczenie lekarskie

1. Na podstawie przeprowadzonych profilaktycznych badań lekarskich wydaje się orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby w straży ochrony kolei albo o braku takiej zdolności, zwane dalej „orzeczeniem lekarskim”.
2. Orzeczenie lekarskie może zawierać ograniczenia wykonywania określonych czynności.
3. W orzeczeniu lekarskim po badaniu wstępnym lub okresowym określa się termin następnego badania okresowego.
4. Orzeczenie lekarskie zawiera pouczenie o prawie do odwołania od orzeczenia lekarskiego.
5. Orzeczenie lekarskie sporządza się w trzech egzemplarzach, jeden przekazuje się niezwłocznie osobie badanej, drugi - pracodawcy, trzeci pozostaje w dokumentacji medycznej indywidualnej wewnętrznej osoby badanej.

§ 16. Odwołanie od orzeczenia

1. Jeżeli osoba badana lub pracodawca nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może, za pośrednictwem lekarza orzekającego, który wydał orzeczenie, złożyć odwołanie od orzeczenia lekarskiego wraz z uzasadnieniem - w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia.
2. Lekarz orzekający, który wydał orzeczenie lekarskie, przekazuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia złożenia odwołania do komisji lekarskiej orzekającej w trybie odwoławczym wraz z dokumentacją medyczną badania stanowiącego podstawę wydania orzeczenia.
3. Komisją lekarską orzekającą w trybie odwoławczym jest komisja lekarska w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.
4. Orzeczenie wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne.
5. Komisja lekarska orzekająca w trybie odwoławczym wydaje orzeczenie lekarskie zgodnie z § 15 ust. 1-3 i 5.

§ 17. Postępowanie komisji odwoławczej

1. Komisja lekarska orzekająca w trybie odwoławczym do udziału w pracach komisji może zaprosić psychologa.
2. Pracodawca osoby badanej ma obowiązek udostępnić komisji lekarskiej, o której mowa w ust. 1, opinię służbową dotyczącą funkcjonariusza straży ochrony kolei oraz inne dokumenty niezbędne do pracy komisji.
3. Orzeczenie wydane przez komisję lekarską podpisują wszyscy członkowie komisji lekarskiej.
4. Członek komisji lekarskiej mający w sprawie orzeczenia odrębne zdanie może je dołączyć wraz z uzasadnieniem do dokumentacji medycznej badania.
5. Komisja lekarska może zaprosić do udziału w pracach komisji przedstawiciela pracodawcy osoby badanej, który powinien scharakteryzować osobę badaną, warunki środowiska pracy, w którym jest ona zatrudniona, oraz sposób wykonywania przez nią pracy.
6. Przedstawiciel pracodawcy nie może być obecny przy badaniu lekarskim i psychologicznym.

§ 18. Postępowanie odwoławcze

1. Komisja lekarska orzekająca w trybie odwoławczym wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie:
1) wyników badania ogólnego stanu zdrowia, o którym mowa w § 3 pkt 1;
2) wyników badań określonych w § 3 pkt 2-10, których wykonanie komisja uzna za niezbędne;
3) dokumentacji medycznej badania, o której mowa w § 16 ust. 2.
2. Badanie przez komisję lekarską w trybie odwoławczym wraz z orzeczeniem powinno być przeprowadzone w ciągu 14 dni od dnia złożenia odwołania od orzeczenia.
3. W skład komisji lekarskiej orzekającej w trybie odwoławczym nie może wchodzić lekarz, który wydał orzeczenie, od którego rozpatrywane jest odwołanie.
4. W sytuacji, o której mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 i 5, uczestniczącym w pracach komisji nie może być psycholog, który wydał opinię psychologiczną o osobie badanej w ramach postępowania prowadzącego do wydania orzeczenia, od którego rozpatrywane jest odwołanie.

§ 19. Zachowanie zdolności do służby

Pracownicy, którzy w dniu wejścia w życie rozporządzenia wykonują czynności na stanowiskach funkcjonariuszy straży ochrony kolei i posiadają zdolność fizyczną i psychiczną do służby stwierdzoną orzeczeniem lekarskim wydanym na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują tę zdolność do czasu następnego badania, którego termin wynika z przepisów rozporządzenia.

§ 20. Kontynuacja badań

Badania rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wykonywane są na podstawie dotychczasowych przepisów.