Komisja lekarska

Komisja lekarska to ustanowiony przepisami prawa zespół lekarzy, a w niektórych postępowaniach także innych osób posiadających wymagane kwalifikacje, który dokonuje oceny stanu zdrowia i wydaje orzeczenie w określonej sprawie. Nie prowadzi zasadniczo leczenia, lecz wykonuje czynności orzecznicze, czyli ustala fakty medyczne istotne dla praw i obowiązków osoby badanej.

Zakres działania komisji zależy od podstawy prawnej. Komisje występują między innymi w sprawach:

• określania zdolności fizycznej i psychicznej do służby wojskowej albo służby w formacjach mundurowych;
• ustalania niezdolności do pracy, niezdolności do służby lub potrzeby dalszego leczenia;
• oceny następstw choroby, urazu albo wypadku pozostających w związku ze służbą;
• orzekania o spełnieniu warunków do uzyskania określonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego;
• przeprowadzania badań w ramach kwalifikacji wojskowej.

Postępowanie przed komisją może obejmować badanie bezpośrednie, analizę dokumentacji medycznej, obowiązkowe badania psychologiczne, badania specjalistyczne, a w przypadkach przewidzianych przepisami także obserwację szpitalną. Komisja ocenia stan zdrowia według kryteriów określonych w przepisach i wydaje orzeczenie, które może mieć znaczenie dla przyjęcia do służby, dalszego jej pełnienia, zwolnienia ze służby, przyznania świadczenia albo ustalenia stopnia ograniczenia zdolności do pracy.

W zależności od systemu prawnego komisja może działać jako organ pierwszej instancji albo jako organ rozpatrujący odwołanie. Przykładem takiego zróżnicowania są rejonowe komisje lekarskie i Centralna Komisja Lekarska podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Szczegółowe przepisy określają ich skład, właściwość, tryb badań, formę orzeczenia oraz zasady jego zaskarżania. W sprawach nieuregulowanych przepisami szczególnymi mogą mieć zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Orzeczenie komisji może podlegać kontroli w postępowaniu odwoławczym lub sądowym, jeżeli przewidują to właściwe przepisy.