Współdłużnik

Współdłużnik to osoba lub podmiot, który razem z inną osobą lub podmiotem odpowiada za wykonanie tego samego zobowiązania wobec wierzyciela. Termin opisuje wspólną sytuację dłużników, a nie odrębną, jednolicie uregulowaną umowę. Zakres odpowiedzialności współdłużnika wynika przede wszystkim z treści zobowiązania, podstawy prawnej oraz zasad odpowiedzialności określonych w przepisach.

Najczęściej współdłużnik występuje przy odpowiedzialności solidarnej. W takim przypadku wierzyciel może żądać spełnienia całego świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich albo od jednego. Zapłata całego długu przez jednego współdłużnika zwalnia pozostałych wobec wierzyciela, ale może powodować powstanie roszczenia zwrotnego między dłużnikami. Współdłużnik, który spełnił świadczenie w większym zakresie, niż wynikało to z jego udziału w zobowiązaniu, może domagać się rozliczenia z pozostałymi, zgodnie z zasadami obowiązującymi w danym stosunku prawnym.

W przypadku długu solidarnego niektóre czynności dotyczące jednego dłużnika nie wywołują skutków niekorzystnych dla pozostałych. Dotyczy to między innymi określonych działań lub zaniechań, biegu przedawnienia oraz zwolnienia z długu. Skutki zapłaty lub innych czynności prowadzących do zaspokojenia wierzyciela mogą natomiast wpływać na zakres zobowiązania wszystkich współdłużników.

Współdłużnik może odpowiadać także na zasadach innych niż solidarność, na przykład w zakresie odpowiadającym określonej części długu. Nie należy go utożsamiać z poręczycielem ani gwarantem, ponieważ współdłużnik jest co do zasady bezpośrednio zobowiązany wobec wierzyciela, podczas gdy poręczenie lub gwarancja mają charakter zabezpieczający.

Pojęcie współdłużnika występuje między innymi w prawie cywilnym oraz w przepisach dotyczących upadłości i postępowania kompensacyjnego. W postępowaniu upadłościowym może mieć znaczenie przy ustalaniu wysokości wierzytelności, jej ujmowaniu na liście wierzytelności oraz podziale środków między wierzyciela a współdłużnika, który spłacił dług.