Świadczenie dodatkowe

Świadczenie dodatkowe to świadczenie, które nie stanowi głównego przedmiotu danego stosunku prawnego, lecz uzupełnia podstawowe obowiązki stron albo przysługujące wynagrodzenie lub uprawnienie. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji ustawowej. Jego znaczenie zależy od rodzaju umowy, sytuacji prawnej oraz przepisów regulujących daną dziedzinę.

W Kodeksie cywilnym świadczenia dodatkowe występują między innymi przy umowie kontraktacji. Mogą polegać na zapewnieniu producentowi rolnemu środków produkcji, udzieleniu pomocy finansowej, agrotechnicznej lub zootechnicznej, a także na przyznaniu premii pieniężnych albo rzeczowych. Są związane z głównym świadczeniem stron, którym jest dostarczenie produktów rolnych i ich odebranie za zapłatą. W przepisach o prawie pierwokupu wartość świadczeń dodatkowych może być uwzględniana przy rozliczeniu umowy zawieranej przez wykonanie tego prawa.

W prawie spółek określenie to może odnosić się do dodatkowych korzyści związanych z uczestnictwem w spółce albo pełnieniem funkcji w jej organach. Ich podstawą mogą być postanowienia umowy spółki, statutu lub uchwały wspólników. Od takich świadczeń należy odróżnić szczególne uprawnienia wspólników lub akcjonariuszy, które dotyczą zakresu praw korporacyjnych, na przykład uprzywilejowania akcji.

W prawie pracy świadczenia dodatkowe mogą uzupełniać wynagrodzenie albo wiązać się z zatrudnieniem, podnoszeniem kwalifikacji zawodowych i finansowaniem określonych kosztów przez pracodawcę. Odrębną grupę stanowią świadczenia dodatkowe przyznawane osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi. Przepisy określają w tym przypadku krąg uprawnionych osób, rodzaje możliwych świadczeń oraz zasady i moment ich przyznawania, a także wymagania dotyczące jawności informacji o tych świadczeniach.

Znaczenie praktyczne świadczenia dodatkowego polega na tym, że wpływa ono na pełny zakres praw i obowiązków stron oraz na ekonomiczną wartość umowy lub zatrudnienia. Może mieć charakter pieniężny albo rzeczowy, jednorazowy albo okresowy, a jego przyznanie często wymaga wyraźnej podstawy w umowie, statucie, uchwale lub przepisie szczególnym.