Śmierć pracownika

Śmierć pracownika jest zdarzeniem prawnym, które powoduje ustanie stosunku pracy i uruchamia szczególne zasady dotyczące rozliczeń z pracodawcą, uprawnień rodziny oraz dokumentacji pracowniczej. W prawie pracy decydujące znaczenie ma faktyczny dzień śmierci pracownika. Z tym dniem stosunek pracy wygasa z mocy prawa, bez potrzeby składania oświadczenia przez pracodawcę lub rodzinę.

Śmierć pracownika nie oznacza jednak wygaśnięcia wszystkich praw majątkowych związanych z zatrudnieniem. Należności ze stosunku pracy, takie jak niewypłacone wynagrodzenie lub inne świadczenia majątkowe, przechodzą w pierwszej kolejności na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki do uzyskania renty rodzinnej. Jeżeli takich osób nie ma, prawa te wchodzą do spadku i podlegają zasadom dziedziczenia określonym w prawie cywilnym.

Najważniejsze skutki śmierci pracownika:

• wygaśnięcie stosunku pracy z dniem śmierci;
• przejście praw majątkowych na małżonka i osoby uprawnione do renty rodzinnej, a w razie ich braku, wejście tych praw do spadku;
• powstanie po stronie rodziny uprawnienia do odprawy pośmiertnej od pracodawcy, której wysokość zależy od okresu zatrudnienia;
• konieczność zastosowania przepisów dotyczących dokumentacji pracowniczej, w tym przekazania informacji o zmianach w dokumentacji i możliwości jej odbioru w przewidzianym terminie.

Pojęcie to występuje przede wszystkim w prawie pracy, ale wiąże się również z prawem spadkowym i systemem świadczeń rodzinnych. Ma znaczenie zarówno dla pracodawcy, który dokonuje rozliczenia zatrudnienia i realizuje obowiązki dokumentacyjne, jak i dla członków rodziny ustalających swoje prawa do należności po zmarłym. Przepisy dotyczące odprawy pośmiertnej oraz wybranych obowiązków pracodawcy mogą być stosowane także do osób odbywających służbę zastępczą, na zasadach określonych w przepisach o obronie Ojczyzny.