Przygotowanie zawodowe

Przygotowanie zawodowe to działania, kształcenie lub doświadczenie, które służą uzyskaniu umiejętności i kwalifikacji potrzebnych do wykonywania określonego zawodu albo pełnienia określonych funkcji. W polskim prawie termin ten nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia. Jego zakres zależy od dziedziny prawa i celu, w jakim został użyty.

Najbardziej szczególne znaczenie przygotowanie zawodowe ma w prawie pracy. Oznacza wtedy instytucję przeznaczoną dla młodocianych, realizowaną na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Łączy ona praktyczną naukę zawodu lub przygotowanie do wykonywania określonej pracy z kształceniem teoretycznym. Przepisy Kodeksu pracy ustanawiają w tym zakresie szczególne zasady ochrony młodocianych, w tym ograniczenia dotyczące prac wzbronionych oraz przesłanki rozwiązania umowy. Regulacje te stosuje się także do młodocianych zatrudnionych u pracodawców będących rzemieślnikami.

W Prawie budowlanym przygotowanie zawodowe wiąże się z uzyskiwaniem uprawnień do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Obejmuje ono wymagane wykształcenie, praktykę oraz inne elementy określone w przepisach dotyczących kwalifikacji zawodowych. W szerszym znaczeniu termin ten może oznaczać także odpowiednie kwalifikacje, szkolenia i organizację pracy wymagane dla zapewnienia ochrony środowiska lub prawidłowego wykonywania zadań zawodowych.

W prawie cywilnym przygotowanie do innego zawodu może być składnikiem szkody podlegającej naprawieniu. Chodzi wówczas o koszty poniesione w związku z koniecznością zmiany kwalifikacji zawodowych, na przykład po utracie zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy. W przepisach dotyczących rolnictwa termin ten może odnosić się do przygotowania do produkcji rolnej.

Znaczenie praktyczne przygotowania zawodowego polega na określeniu sposobu zdobywania kwalifikacji, warunków dopuszczenia do wykonywania określonych czynności oraz zakresu ochrony osoby podlegającej szkoleniu. Terminu tego nie należy utożsamiać wyłącznie z wykształceniem, ponieważ może obejmować również praktykę, szkolenia i nabywanie szczególnych uprawnień.