Art. 42. p.b. Obowiązki inwestora w związku z prowadzeniem robót

Zmiana została uchwalona, ale ustawa zmieniająca nie została jeszcze ogłoszona. Obowiązuje brzmienie dotychczasowe. Zmiana obejmie: lit. d. Podstawa: Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

d) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d i g;

1. Przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor jest obowiązany:

1) zapewnić sporządzenie projektu technicznego, z zastrzeżeniem art. 34 ust. 3b, w przypadku:

a) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę,

b) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1–4,

c) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, d)68) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d i g;

2) ustanowić kierownika budowy w przypadku:

a) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę, b)69) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 1b, 2–4, 9, 27 i 30, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d, e i g, c)69) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a i aa,

ca) rozbiórki objętej decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę,

d) robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4, w której nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie,

e) robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4;

3) ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego w przypadku:

a) gdy taki obowiązek wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę,

b) robót budowlanych objętych decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4, w której nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie,

c) robót budowlanych objętych decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 4,

d) obiektów budowlanych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 2;

4) przekazać kierownikowi budowy projekt budowlany, w tym projekt techniczny, o ile jest wymagany.

2. (uchylony)

3. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć, w drodze decyzji, obowiązek ustanawiania kierownika budowy, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami.

3a. (uchylony)

4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.

Komentarz do Art. 42. pb

Art. 42 ustawy Prawo budowlane określa obowiązki inwestora przed rozpoczęciem robót budowlanych. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że roboty budowlane są prowadzone zgodnie z przepisami prawa i przy zachowaniu należytej staranności technicznej oraz nadzoru. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych ustępów tego artykułu.

§ 1. Obowiązki inwestora przed rozpoczęciem robót budowlanych

1) Sporządzenie projektu technicznego

Inwestor jest zobowiązany do zapewnienia sporządzenia projektu technicznego przed rozpoczęciem robót budowlanych, z wyjątkiem przypadków wskazanych w art. 34 ust. 3b. Projekt techniczny musi być sporządzony w następujących przypadkach:

a) Roboty budowlane objęte decyzją o pozwoleniu na budowę: W przypadku robót wymagających pozwolenia na budowę, projekt techniczny jest niezbędnym elementem.
b) Budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4: Dotyczy budów określonych w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, takich jak domy jednorodzinne czy obiekty gospodarcze.
c) Przebudowa, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a: Obejmuje przebudowy wskazane w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, na przykład przebudowy budynków mieszkalnych.
d) Instalowanie, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d: Dotyczy instalacji określonych w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d, takich jak instalacje gazowe.

2) Ustanowienie kierownika budowy

Inwestor musi ustanowić kierownika budowy w przypadku:

b) Budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2-4, 9, 27 i 30, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d i e: Dotyczy budów i instalacji wymienionych w tych przepisach, takich jak budowa domów jednorodzinnych, obiektów gospodarczych i instalacji.
ca) Rozbiórki objętej decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę: Konieczne jest ustanowienie kierownika budowy w przypadku rozbiórki wymagającej pozwolenia.
d) Roboty budowlane objęte decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4: Dotyczy robót budowlanych, które zostały zalegalizowane i wymagają pozwolenia na użytkowanie.
e) Roboty budowlane objęte decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4: Wymagane jest ustanowienie kierownika budowy w przypadku wznowienia robót budowlanych po przerwie.

3) Ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego

Inwestor musi ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego w przypadku:

a) Gdy taki obowiązek wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę: Jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę nakłada taki obowiązek.
b) Roboty budowlane objęte decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4: Dotyczy robót zalegalizowanych, które wymagają pozwolenia na użytkowanie.
c) Roboty budowlane objęte decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 4: Wymaga ustanowienia inspektora nadzoru w przypadku decyzji o wznowieniu robót budowlanych.
d) Obiekty budowlane określone w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 2: Dotyczy obiektów budowlanych wymienionych w przepisach, które mogą wymagać inspektora nadzoru inwestorskiego.

4) Przekazanie projektu budowlanego kierownikowi budowy

Inwestor ma obowiązek przekazać kierownikowi budowy projekt budowlany, w tym projekt techniczny, o ile jest wymagany. Jest to kluczowe dla zapewnienia, że kierownik budowy posiada pełną dokumentację niezbędną do prawidłowego prowadzenia robót.

§ 3. Wyłączenie obowiązku ustanawiania kierownika budowy

Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć obowiązek ustanawiania kierownika budowy, jeżeli uzasadnione jest to nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami. Ta elastyczność pozwala na dostosowanie wymagań do konkretnych okoliczności i skali projektu.

§ 4. Ustanowienie kierownika robót specjalistycznych

Jeżeli roboty budowlane wymagają przygotowania zawodowego w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest zobowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności. Ma to na celu zapewnienie odpowiedniego nadzoru technicznego i kompetencji w przypadku specjalistycznych robót.

Podsumowanie

Art. 42 pb szczegółowo określa obowiązki inwestora przed rozpoczęciem robót budowlanych, w tym konieczność sporządzenia odpowiedniej dokumentacji, ustanowienia kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego oraz przekazania projektu budowlanego. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że roboty budowlane są prowadzone w sposób bezpieczny, zgodny z przepisami i z należytą starannością techniczną. Art. 42 ustawy Prawo budowlane określa obowiązki inwestora przed rozpoczęciem prac budowlanych. Inwestor jest zobowiązany do zapewnienia sporządzenia projektu technicznego w określonych przypadkach, takich jak prace budowlane objęte decyzją o pozwoleniu na budowę, budowy, przebudowy czy instalacje. Ponadto, inwestor musi ustanowić kierownika budowy w określonych sytuacjach, takich jak budowa, instalowanie czy rozbiórka objęta decyzją o pozwoleniu na budowę. Dodatkowo, inwestor musi ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego w określonych przypadkach, np. gdy taki obowiązek wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć obowiązek ustanowienia kierownika budowy w przypadku niewielkiego stopnia skomplikowania prac budowlanych lub innych istotnych względów. W sytuacji, gdy do kierowania pracami budowlanymi wymagane jest specjalistyczne wykształcenie w innej specjalności niż posiada kierownik budowy, inwestor musi zapewnić ustanowienie kierownika robót w odpowiedniej specjalności. Oznacza to, że inwestor ma obowiązek zapewnić odpowiednie nadzór i kierowanie pracami budowlanymi zgodnie z wymaganiami prawnymi.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 524.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

roboty budowlaneprojekt technicznydecyzja pozwoleniakierownik budowyinspektor nadzoruorgan administracji

stopień skomplikowania

Art. 41. pb Art. 43. pb