Przeznaczenie

Przeznaczenie oznacza cel, sposób wykorzystania albo funkcję przypisaną rzeczy, nieruchomości, prawu lub urządzeniu. W polskim prawie nie jest to pojęcie o jednej, ogólnej definicji. Jego znaczenie ustala się na podstawie charakteru przedmiotu, przepisów szczególnych, decyzji administracyjnych, dokumentów technicznych, umowy albo okoliczności faktycznych.

Przeznaczenie może wynikać między innymi z:

• przepisów określających dopuszczalne wykorzystanie nieruchomości lub rzeczy,
• miejscowego planu albo decyzji dotyczącej zagospodarowania terenu,
• decyzji organu administracji, dokumentacji technicznej lub instrukcji producenta,
• umowy, która określa sposób korzystania z rzeczy lub prawa,
• właściwości i funkcji samego przedmiotu.

W prawie nieruchomości przeznaczenie wskazuje, w jaki sposób grunt lub budynek może być zagospodarowany i użytkowany. Może mieć znaczenie przy ocenie prawidłowości wykonywania trwałego zarządu, przy ograniczeniu korzystania z nieruchomości, a także przy ustalaniu, czy określony teren może zostać wykorzystany na cele szczególne, takie jak założenie cmentarza. Zmiana przeznaczenia nieruchomości może wpływać na zakres uprawnień właściciela lub zarządcy, możliwość zawierania określonych umów oraz wysokość odszkodowania.

W wycenie nieruchomości przeznaczenie jest jednym z elementów wpływających na jej wartość. Uwzględnia się je razem ze stanem nieruchomości i poziomem cen właściwym dla określonego momentu. Przeznaczenie może zatem odróżniać wartość gruntu przeznaczonego pod zabudowę od wartości gruntu rolnego, leśnego lub objętego innymi ograniczeniami.

W odniesieniu do urządzeń przeznaczenie oznacza zastosowanie, do którego urządzenie zostało zaprojektowane i dopuszczone. Używanie go w innym celu, niezgodnie z dokumentacją albo warunkami technicznymi, może zostać uznane za niewłaściwe użytkowanie i prowadzić do odpowiedzialności lub innych skutków prawnych. W prawie cywilnym przeznaczenie prawa albo rzeczy może wyznaczać prawidłowy sposób korzystania z niej, w tym pobierania pożytków. Zmiana przeznaczenia bez wymaganej zgody może naruszać obowiązki umowne albo przepisy dotyczące danego rodzaju mienia.