Podmiot odpowiedzialny

Podmiot odpowiedzialny to, w rozumieniu ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, podmiot zobowiązany do ponoszenia finansowych skutków szkody powstałej przy wykonywaniu władzy publicznej. Nie chodzi więc wyłącznie o osobę, która bezpośrednio spowodowała szkodę, lecz o podmiot, na którym zgodnie z przepisami prawa cywilnego spoczywa odpowiedzialność majątkowa za takie działanie lub zaniechanie.

Definicja obejmuje trzy podstawowe elementy:

• rodzaj podmiotu: może nim być Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego albo inny podmiot;
• podstawa odpowiedzialności: odpowiedzialność musi wynikać z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących szkód wyrządzonych przy wykonywaniu władzy publicznej;
• charakter odpowiedzialności: chodzi o odpowiedzialność majątkową, a więc obowiązek poniesienia finansowych konsekwencji wyrządzonej szkody.

Pojęcie pełni w tej ustawie funkcję porządkującą. Wskazuje, komu można przypisać ekonomiczny ciężar szkody związanej z wykonywaniem zadań publicznych. Ma to znaczenie przy rozróżnieniu podmiotu, który odpowiada wobec poszkodowanego, od funkcjonariusza publicznego, którego działanie mogło doprowadzić do powstania szkody. Dzięki temu możliwe jest ustalenie, jaki podmiot pozostaje właściwym adresatem odpowiedzialności majątkowej w relacji wynikającej z wykonywania władzy publicznej.

Określenie „podmiot odpowiedzialny” występuje również w innych ustawach, nie zawsze w identycznym znaczeniu. W przepisach dotyczących ochrony środowiska może oznaczać podmiot, od którego można żądać usunięcia skutków bezprawnego oddziaływania lub podjęcia działań zapobiegawczych. W regulacjach organizacyjnych i dotyczących zadań publicznych służy natomiast wskazaniu jednostki albo organu, któremu powierzono wykonanie określonych działań. Znaczenie tego zwrotu zależy zatem od konkretnego aktu prawnego, jednak wspólnym elementem pozostaje wskazanie podmiotu, na którym spoczywa określony obowiązek lub odpowiedzialność.