Pierwsze posiedzenie

„Pierwsze posiedzenie” to pierwsze formalne zebranie sądu, organu lub innego ciała, zwołane i przeprowadzone w ramach konkretnej sprawy albo kadencji. Termin nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia w całym systemie prawa. Jego treść zależy od aktu prawnego, w którym został użyty, oraz od charakteru podmiotu prowadzącego posiedzenie.

W postępowaniu cywilnym pierwsze posiedzenie oznacza pierwszą czynność sądu o charakterze posiedzenia w danej sprawie. Nie zawsze musi być ono rozprawą. Może służyć przygotowaniu sprawy do rozpoznania, podjęciu decyzji organizacyjnych albo przeprowadzeniu czynności procesowych. Przepisy mogą wiązać z tym momentem określone skutki, w szczególności możliwość dokonania czynności procesowej tylko do rozpoczęcia pierwszego posiedzenia, na którym rozpoznawana jest sprawa. Pierwsze posiedzenie może również wyznaczać termin wykonania obowiązku procesowego lub usprawiedliwienia niestawiennictwa.

W prawie ustrojowym i administracyjnym pierwsze posiedzenie jest zwykle posiedzeniem inauguracyjnym nowo powołanego albo wybranego organu. Może na nim dojść do:

• wyboru przewodniczącego lub innych osób pełniących funkcje w organie,
• podziału zadań między członków,
• uchwalenia regulaminu działania,
• rozpoczęcia wykonywania kompetencji przez organ,
• ustalenia organizacji jego obsługi.

Przepisy mogą wskazywać, kto zwołuje pierwsze posiedzenie, w jakim terminie powinno się ono odbyć oraz jakie czynności należy na nim wykonać. Niekiedy do czasu jego odbycia określone zadania wykonuje tymczasowo inny podmiot. W innych przypadkach z pierwszym posiedzeniem wiąże się początek wykonywania mandatu, rozpoczęcie wypłaty wynagrodzenia albo uruchomienie działalności organu.

Znaczenie tego terminu jest więc zarówno procesowe, jak i organizacyjne. W sądzie pierwsze posiedzenie może wpływać na dopuszczalność lub termin dokonania czynności przez strony. W działalności organów publicznych i samorządowych często stanowi formalny początek ich funkcjonowania. Ocena skutków prawnych zawsze wymaga uwzględnienia przepisu, który posługuje się tym określeniem.