Pierwsza pomoc

Pierwsza pomoc to, w rozumieniu ustawy „o Państwowym Ratownictwie Medycznym”, działania podejmowane po to, aby ratować osobę, u której wystąpił nagły stan zagrożenia zdrowotnego. Chodzi o czynności wykonywane przez osobę obecną w miejscu zdarzenia, a więc o pomoc udzielaną bezpośrednio tam, gdzie doszło do zagrożenia, zanim możliwe będzie zapewnienie dalszej pomocy w odpowiednim zakresie.

Pojęcie obejmuje kilka podstawowych elementów:

• wystąpienie nagłego zagrożenia zdrowotnego u konkretnej osoby,
• podjęcie czynności ukierunkowanych na ratowanie jej zdrowia lub życia,
• wykonanie tych czynności przez osobę znajdującą się na miejscu zdarzenia,
• możliwość wykorzystania odpowiednich środków, jeżeli są dostępne i potrzebne.

Ustawowa definicja nie ogranicza pierwszej pomocy wyłącznie do działań wykonywanych bez użycia sprzętu. Może ona obejmować zastosowanie wyrobów medycznych, wyposażenia takich wyrobów, systemów i zestawów zabiegowych, rozumianych zgodnie z przepisami dotyczącymi wyrobów medycznych. Dopuszcza także wykorzystanie produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza, o ile zostały one dopuszczone do obrotu na terytorium Polski.

Takie ujęcie wskazuje, że pierwsza pomoc jest pojęciem funkcjonalnym. O tym, czy dane działanie się w nim mieści, decyduje przede wszystkim jego cel, czyli ratowanie osoby w nagłym zagrożeniu zdrowotnym, miejsce podjęcia czynności oraz osoba, która ich dokonuje. Definicja określa zakres pojęcia używanego w przepisach o Państwowym Ratownictwie Medycznym i porządkuje znaczenie pierwszej pomocy w systemie ochrony zdrowia.

Pojęcie ma również znaczenie w regulacjach dotyczących bezpieczeństwa pracy. Występuje między innymi przy określaniu obowiązków związanych z wypadkami przy pracy, organizacją działań ratunkowych w zakładzie oraz zapewnieniem odpowiedniego wyposażenia, takiego jak apteczki. W przepisach dotyczących niektórych rodzajów działalności może wiązać się także ze szkoleniem pracowników i ćwiczeniami z udzielania pomocy.