Opieka zdrowotna

Opieka zdrowotna oznacza zorganizowany system działań i świadczeń służących zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia. W polskim prawie termin ten nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia we wszystkich ustawach. Jego zakres zależy od kontekstu, w którym ustawodawca posługuje się nim dla opisania świadczeń, podmiotów, uprawnień albo zasad organizacji systemu.

Opieka zdrowotna obejmuje w szczególności:

• profilaktykę i badania służące ocenie stanu zdrowia,
• rozpoznawanie chorób i leczenie,
• świadczenia medyczne udzielane w warunkach ambulatoryjnych, szpitalnych lub domowych,
• rehabilitację i działania zapobiegające pogorszeniu zdrowia,
• organizację dostępu do świadczeń oraz finansowanie ich udzielania.

W przepisach pojęcie to występuje zarówno w odniesieniu do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, jak i do działalności podmiotów wykonujących zadania lecznicze. Szczególną kategorię stanowią samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Są one odrębnymi jednostkami organizacyjnymi, które mogą podlegać regulacjom dotyczącym finansów publicznych, rejestracji oraz gospodarowania środkami.

Opieka zdrowotna jest powiązana z ubezpieczeniem zdrowotnym, ale nie jest z nim tożsama. Ubezpieczenie określa przede wszystkim tytuł do korzystania ze świadczeń i zasady ich finansowania, natomiast opieka zdrowotna obejmuje samo udzielanie świadczeń oraz organizację systemu. Szczególne zasady dostępu mogą dotyczyć między innymi żołnierzy, osób osadzonych i innych grup wskazanych w przepisach.

Termin pojawia się także w regulacjach dotyczących warunków bytowych w zakładach karnych, ochrony zdrowia pracowników, zadań administracji publicznej oraz planowania infrastruktury społecznej. W praktyce jego znaczenie polega na wskazaniu, że zdrowie jest przedmiotem określonych obowiązków państwa, pracodawców lub podmiotów leczniczych, a także podstawą przyznania uprawnień do określonych świadczeń. Opieka zdrowotna jest pojęciem węższym od ogólnej ochrony zdrowia, która może obejmować również działania organizacyjne, sanitarne, środowiskowe i edukacyjne.