Kodeks karny skarbowy

Kodeks karny wykonawczy

Apelacja to pismo o podwyższonych wymaganiach: musi spełniać warunki przewidziane dla pisma procesowego i dodatkowo zawierać zamknięty katalog elementów. Braki w tym zakresie są brakami formalnymi środka zaskarżenia.

### Najważniejsze punkty

- Konieczne jest oznaczenie zaskarżonego wyroku wraz ze wskazaniem, czy jest zaskarżony w całości, czy w części.
- Zarzuty trzeba przedstawić zwięźle i osobno je uzasadnić - to dwa odrębne wymagania.
- Zarzut co do podstawy faktycznej wymaga wskazania faktów ustalonych niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy albo faktów istotnych, których sąd pierwszej instancji nie ustalił.
- Nowe fakty i dowody można powołać w razie potrzeby, ale trzeba uprawdopodobnić, że wcześniej nie było to możliwe albo że potrzeba powstała później.
- Powołując fakt wykazany zapisem dźwięku albo obrazu i dźwięku, oznacza się część zapisu dotyczącą tego faktu.
- Pismo musi zawierać wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądania, a w sprawach o prawa majątkowe także wartość przedmiotu zaskarżenia.

### W praktyce

Wartość przedmiotu zaskarżenia może przewyższać wartość przedmiotu sporu wskazaną w pozwie tylko wtedy, gdy powództwo zostało rozszerzone albo orzeczono ponad żądanie. Do jej oznaczania stosuje się odpowiednio art. 19-24 i 25 § 1.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 381 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza istotne ograniczenie w zakresie możliwości przedstawiania nowych faktów i dowodów w postępowaniu apelacyjnym. Zgodnie z tym przepisem, sąd drugiej instancji ma prawo pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później.

Komentarz:

1. **Cel przepisu**: Art. 381 k.p.c. ma na celu zapewnienie efektywności i sprawności postępowania sądowego. Przepis ten zapobiega sytuacjom, w których strony celowo wstrzymują się z przedstawieniem dowodów lub faktów do etapu apelacji, co mogłoby prowadzić do przedłużania postępowania i obciążania sądów drugiej instancji.

2. **Nowe fakty i dowody**: Przez „nowe fakty i dowody” należy rozumieć takie, które nie były przedstawione w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Sąd drugiej instancji ma prawo ocenić, czy strona miała możliwość powołania się na nie wcześniej. Jeżeli sąd uzna, że strona mogła przedstawić te fakty i dowody wcześniej, może je pominąć.

3. **Wyjątek - potrzeba powołania się na nowe fakty i dowody wynikła później**: Przepis przewiduje wyjątek od zasady pomijania nowych faktów i dowodów. Jeżeli strona wykaże, że potrzeba powołania się na nowe fakty i dowody wynikła później, sąd drugiej instancji powinien je uwzględnić. Przykładem może być sytuacja, w której nowe dowody stały się dostępne dopiero po zakończeniu postępowania przed sądem pierwszej instancji.

4. **Ocena sądu**: Sąd drugiej instancji ma pewien zakres swobody w ocenie, czy nowe fakty i dowody mogły być przedstawione wcześniej. W praktyce oznacza to, że sąd będzie analizował, czy strona miała obiektywną możliwość przedstawienia tych dowodów w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz czy nie doszło do celowego opóźnienia.

5. **Konsekwencje dla stron postępowania**: Strony postępowania powinny być świadome, że nieprzedstawienie wszystkich istotnych faktów i dowodów na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji może skutkować ich pominięciem na etapie apelacji. Dlatego ważne jest, aby strony starannie przygotowywały swoje stanowiska i dowody już na pierwszym etapie postępowania.

Podsumowując, art. 381 k.p.c. stanowi istotny mechanizm dyscyplinujący strony postępowania cywilnego, zachęcając je do pełnego i rzetelnego przedstawienia swoich argumentów i dowodów już na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji. Jednocześnie przepis ten daje sądowi drugiej instancji narzędzie do zapewnienia sprawności postępowania apelacyjnego, z uwzględnieniem wyjątkowych sytuacji, w których nowe fakty i dowody mogły pojawić się dopiero po zakończeniu postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Art. 394 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje instytucję zażalenia, które jest środkiem zaskarżenia postanowień sądu pierwszej instancji oraz zarządzeń przewodniczącego, kończących postępowanie w sprawie lub dotyczących określonych kwestii proceduralnych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego przepisu.

#### 1. Zakres zastosowania zażalenia

Zażalenie przysługuje na:
- **Postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie** - są to postanowienia, które definitywnie zamykają drogę do dalszego procedowania w danej instancji.
- **Postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego** dotyczące:
  - Zwrotu pisma wniesionego jako pozew, z którego nie wynika żądanie rozpoznania sprawy.
  - Zwrotu pozwu.
  - Odmowy odrzucenia pozwu.
  - Przekazania sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu albo podjęcia postępowania w innym trybie.
  - Zawieszenia postępowania i odmowy podjęcia zawieszonego postępowania.
  - Sprostowania lub wykładni orzeczenia albo ich odmowy.
  - Zwrotu kosztów, określenia zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, zwrotu opłaty lub obciążenia kosztami sądowymi - jeżeli strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy.

#### 2. Termin do wniesienia zażalenia

Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. W przypadku, gdy doręczenie nastąpiło z urzędu, termin również wynosi tydzień od dnia doręczenia. Jeżeli sąd odstąpił od uzasadnienia postanowienia, termin liczy się od dnia ogłoszenia postanowienia, a jeżeli podlegało ono doręczeniu - od dnia jego doręczenia.

#### 3. Wymogi formalne zażalenia

Zażalenie powinno spełniać wymagania przewidziane dla pisma procesowego. Musi zawierać:
- Wskazanie zaskarżonego postanowienia.
- Wniosek o jego zmianę lub uchylenie.
- Zwięzłe uzasadnienie zażalenia, z ewentualnym wskazaniem nowych faktów i dowodów.

#### 4. Rozpoznanie zażalenia przez sąd drugiej instancji

Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że stronie przysługuje zażalenie na postanowienie sądu, ale nie określa, jaki sąd ma je rozpoznać, zażalenie rozpoznaje sąd drugiej instancji. Oznacza to, że w sytuacjach nieuregulowanych szczegółowo w przepisach, domyślnie właściwym do rozpoznania zażalenia jest sąd wyższej instancji.

### Podsumowanie

Art. 394 k.p.c. jest kluczowym przepisem regulującym procedurę zażaleniową w postępowaniu cywilnym. Jego celem jest zapewnienie stronom możliwości zaskarżenia postanowień sądu pierwszej instancji oraz zarządzeń przewodniczącego, które mają istotne znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania. Przepis ten precyzyjnie określa zarówno zakres postanowień podlegających zażaleniu, jak i formalne wymogi oraz terminy związane z wniesieniem tego środka zaskarżenia.

Art. 327 k.p.k. reguluje kwestie związane z możliwością podjęcia na nowo umorzonego postępowania przygotowawczego oraz wznowienia prawomocnie umorzonego postępowania przygotowawczego. Przepis ten ma na celu zapewnienie elastyczności w postępowaniu karnym, umożliwiając prokuratorowi ponowne rozpatrzenie sprawy w określonych okolicznościach.

### 1. Podjęcie na nowo umorzonego postępowania przygotowawczego

Zgodnie z pierwszym zdaniem art. 327 k.p.k., prokurator może w każdym czasie podjąć na nowo umorzone postępowanie przygotowawcze, pod warunkiem że nie będzie się toczyć przeciw osobie, która w poprzednim postępowaniu występowała w charakterze podejrzanego. Oznacza to, że jeżeli w toku postępowania pojawią się nowe okoliczności lub dowody, które mogą uzasadniać kontynuowanie śledztwa lub dochodzenia, prokurator ma prawo do ponownego podjęcia sprawy, ale tylko wtedy, gdy nie dotyczy to osoby wcześniej podejrzanej.

### 2. Przepis stosowany odpowiednio do odmowy wszczęcia śledztwa lub dochodzenia

Przepis ten stosuje się odpowiednio również w sytuacji, gdy odmówiono wszczęcia śledztwa lub dochodzenia. Oznacza to, że jeżeli prokurator odmówił wszczęcia postępowania, ale pojawią się nowe okoliczności lub dowody, może on podjąć decyzję o wszczęciu postępowania.

### 3. Wznowienie prawomocnie umorzonego postępowania przygotowawczego

Wznowienie prawomocnie umorzonego postępowania przygotowawczego przeciwko osobie, która występowała w charakterze podejrzanego, jest możliwe tylko na mocy postanowienia prokuratora nadrzędnego nad tym, który wydał lub zatwierdził postanowienie o umorzeniu. Warunkiem wznowienia jest ujawnienie nowych istotnych faktów lub dowodów nieznanych w poprzednim postępowaniu, lub zaistnienie okoliczności określonej w art. 11 § 3 k.p.k. (np. gdy postępowanie zostało umorzone z powodu braku dowodów, a nowe dowody się pojawiły).

### 4. Ograniczenia okresu tymczasowego aresztowania

Przepis ten przewiduje, że ograniczenia okresu tymczasowego aresztowania stosuje się do łącznego czasu trwania tego środka. Oznacza to, że jeżeli osoba była tymczasowo aresztowana w toku pierwotnego postępowania, czas ten jest wliczany do łącznego okresu tymczasowego aresztowania w przypadku wznowienia postępowania.

### 5. Czynności dowodowe przed podjęciem lub wznowieniem postępowania

Przed wydaniem postanowienia o podjęciu lub wznowieniu postępowania, prokurator ma prawo osobiście lub zlecając Policji, dokonać niezbędnych czynności dowodowych w celu sprawdzenia okoliczności uzasadniających wydanie postanowienia. Jest to istotne, aby decyzja o podjęciu lub wznowieniu postępowania była oparta na solidnych podstawach dowodowych.

### 6. Sądowe umorzenie postępowania

Jeżeli po wniesieniu aktu oskarżenia sąd stwierdzi, że postępowanie przygotowawcze wznowiono mimo braku podstaw, sąd ma obowiązek umorzyć postępowanie. Jest to mechanizm kontrolny, który ma na celu zapobieganie nadużyciom i zapewnienie, że wznowienie postępowania odbywa się zgodnie z przepisami prawa.

### Podsumowanie

Art. 327 k.p.k. wprowadza mechanizmy umożliwiające ponowne podjęcie lub wznowienie postępowania przygotowawczego w określonych okolicznościach, zapewniając jednocześnie odpowiednie gwarancje procesowe dla osób, które były podejrzane w pierwotnym postępowaniu. Przepis ten jest istotny z punktu widzenia elastyczności postępowania karnego i możliwości reagowania na nowe dowody lub okoliczności, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy.

Kodeks postępowania karnego (kpk)

Art. 547 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje procedurę związaną z postanowieniami oddalającymi wnioski lub pozostawiającymi je bez rozpoznania, a także kwestie związane ze wznowieniem postępowania karnego. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego artykułu.

### § 1
„Na postanowienie oddalające wniosek lub pozostawiające go bez rozpoznania przysługuje zażalenie, chyba że orzekł o tym sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy.”

W pierwszym paragrafie art. 547 k.p.k. ustawodawca przewiduje możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie oddalające wniosek lub pozostawiające go bez rozpoznania. Jest to istotne z punktu widzenia ochrony praw stron postępowania, gdyż umożliwia kontrolę instancyjną decyzji sądu pierwszej instancji. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy postanowienie zostało wydane przez sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy - w takich przypadkach zażalenie nie przysługuje.

### § 2
„Orzekając o wznowieniu postępowania, sąd uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania. Od tego orzeczenia środek odwoławczy nie przysługuje.”

Drugi paragraf dotyczy sytuacji, w której sąd orzeka o wznowieniu postępowania. W takim przypadku sąd uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi. Jest to mechanizm mający na celu zapewnienie, że sprawa zostanie ponownie rozpatrzona w świetle nowych okoliczności. Od takiego orzeczenia nie przysługuje środek odwoławczy, co ma na celu przyspieszenie procedury i uniknięcie dalszych opóźnień.

### § 3
„Uchylając zaskarżone orzeczenie, sąd może wyrokiem uniewinnić oskarżonego, jeżeli nowe fakty lub dowody wskazują na to, że orzeczenie to jest oczywiście niesłuszne, albo też postępowanie umorzyć. Od wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie przysługuje środek odwoławczy.”

W trzecim paragrafie ustawodawca przewiduje, że sąd, uchylając zaskarżone orzeczenie, może wydać wyrok uniewinniający oskarżonego, jeżeli nowe fakty lub dowody wskazują na oczywistą niesłuszność wcześniejszego orzeczenia. Alternatywnie, sąd może umorzyć postępowanie. Od takich wyroków (uniewinniającego lub umarzającego postępowanie) przysługuje środek odwoławczy, co zapewnia stronom możliwość dalszej kontroli sądowej.

### § 4
„Od orzeczeń, o których mowa w § 3, wydanych przez Sąd Najwyższy, środek odwoławczy nie przysługuje.”

Czwarty paragraf wprowadza wyjątek od zasady przewidzianej w § 3. Jeżeli orzeczenia uniewinniające lub umarzające postępowanie zostały wydane przez Sąd Najwyższy, środek odwoławczy nie przysługuje. Jest to konsekwencja roli Sądu Najwyższego jako najwyższej instancji sądowej w Polsce.

### § 5
„Wyrok wydany na posiedzeniu doręcza się stronom.”

Ostatni paragraf art. 547 k.p.k. nakłada obowiązek doręczenia stronom wyroku wydanego na posiedzeniu. Jest to istotne z punktu widzenia prawa do obrony i zapewnienia stronom możliwości zapoznania się z treścią orzeczenia oraz podjęcia odpowiednich kroków prawnych.

### Podsumowanie
Art. 547 k.p.k. w sposób kompleksowy reguluje kwestie związane z postanowieniami oddalającymi wnioski, wznowieniem postępowania oraz możliwością uniewinnienia lub umorzenia postępowania. Przepisy te mają na celu zapewnienie sprawiedliwości proceduralnej oraz ochronę praw stron postępowania, jednocześnie wprowadzając mechanizmy mające na celu przyspieszenie procedur sądowych i uniknięcie niepotrzebnych opóźnień.

Nowe fakty

Nowe fakty w przepisach

Kodeks karny skarbowy1 przepis

Kodeks karny wykonawczy1 przepis

Kodeks postępowania cywilnego4 przepisy

Kodeks postępowania karnego (kpk)3 przepisy

o obronie Ojczyzny1 przepis