Nabywca

Nabywca to osoba fizyczna, osoba prawna albo inny podmiot, który uzyskuje własność rzeczy lub inne prawo, zwykle na podstawie umowy sprzedaży, ale także w wyniku przetargu, licytacji, cesji, dziedziczenia albo innego zdarzenia przewidzianego przez prawo. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji ustawowej. Jego znaczenie zależy od rodzaju nabywanego dobra, prawa oraz przepisów regulujących daną czynność.

W prawie cywilnym nabywcą jest przede wszystkim osoba, na którą przechodzi własność rzeczy. Umowa może przenosić własność bezpośrednio, chyba że przepisy szczególne albo strony uzależniają ten skutek od dodatkowych warunków. Nabywcą może być także osoba uzyskująca wierzytelność, udział w spółce, nieruchomość, lokal, użytkowanie wieczyste lub ograniczone prawo rzeczowe.

Najważniejsze znaczenia terminu:

• w obrocie nieruchomościami nabywca uczestniczy w sprzedaży prowadzonej w drodze przetargu albo rokowań. Może korzystać z uprawnień związanych między innymi z bonifikatą, a w określonych sytuacjach ma obowiązek dopłaty albo zwrotu uzyskanej ulgi;
• w postępowaniu egzekucyjnym nabywca uzyskuje rzecz w wyniku przybicia i powinien uiścić cenę w terminie. Brak zapłaty może prowadzić do utraty skutków przybicia, ponowienia licytacji oraz obciążenia kosztami;
• przy nabyciu udziału w spółce nabywca składa oświadczenia wymagane dla skutecznego zbycia, w odpowiedniej formie, w tym niekiedy przy użyciu podpisu elektronicznego;
• w postępowaniu cywilnym nabywca rzeczy lub prawa objętego sporem może wstąpić w miejsce zbywcy za zgodą strony przeciwnej, jednak samo zbycie co do zasady nie zatrzymuje biegu sprawy;
• przy nabyciu nieruchomości znaczenie ma dobra albo zła wiara nabywcy. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni nabywcy działającego w złej wierze ani niektórych rozporządzeń nieodpłatnych.

W przepisach karnych nabywca może ponosić odpowiedzialność za uzyskanie rzeczy pochodzącej z przestępstwa, jeżeli znał albo przy określonych warunkach powinien był rozpoznać jej pochodzenie. Nabywca jest więc nie tylko stroną czynności prawnej, lecz także podmiotem, którego prawa, obowiązki i zakres ochrony zależą od sposobu oraz okoliczności nabycia.