Tekst druku sejmowego nr 2842
· druk sejmowy · PDF · 126 stron · 283 457 znaków · 2,3 MB
Tekst został odczytany automatycznie z pliku opublikowanego przez Kancelarię Sejmu. Odczyt może różnić się od oryginału układem, podziałem wierszy i formatowaniem tabel. Wersją rozstrzygającą jest plik źródłowy. Pobierz oryginał (PDF).
Treść druku
Druk nr 2842 Warszawa, 22 lipca 2026 r.
SEJM
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-117-26 Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy
- o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej.
Projekt realizuje priorytet polityki Rady Ministrów.
Jednocześnie, ze względu na konieczność aktualizacji danych w systemie informacji oświatowej, aby umożliwić rozpoczęcie pilotażu systemu eDziennik w roku szkolnym 2026/2027, przedstawiam wniosek o skrócenie postępowania z projektem ustawy.
Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Edukacji.
Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Projekt
U S T AWA
z dnia o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej
Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820 i 904) wprowadza się następujące zmiany: 1)
w art. 29 w ust. 1 w pkt 2 po wyrazach „art. 63 ust. 1, 12–14, 18, 20 i 21a,” dodaje się wyrazy „art. 44i ust. 1, 2 i 6,”;
2)
po art. 44e dodaje się art. 44f–44o w brzmieniu:
„Art. 44f. 1. W celu wspierania prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej minister właściwy do spraw oświaty i wychowania udostępnia publicznym i niepublicznym szkołom system teleinformatyczny w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160), w ramach którego może być świadczona usługa dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, zwany dalej „eDziennikiem”.
2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania tworzy, utrzymuje i rozwija eDziennik, w tym odpowiada za: 1)
zabezpieczenie danych zawartych w eDzienniku przed uszkodzeniem, utratą lub nieuprawnionym dostępem;
2)
integralność danych przetwarzanych w eDzienniku;
3)
przeciwdziałanie uszkodzeniom eDziennika;
4)
dostępność eDziennika dla jego użytkowników;
5)
rozliczalność działań dokonywanych na danych przetwarzanych w eDzienniku;
6)
rozwój funkcjonalności eDziennika.
3. Obsługę techniczną eDziennika, w zakresie realizacji zadań, o których mowa w
ust. 2, zapewnia jednostka organizacyjna podległa ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania, do której zadań statutowych należy świadczenie usług informatycznych.
4. Minister właściwy do spraw informatyzacji świadczy usługi umożliwiające korzystanie z eDziennika za pośrednictwem aplikacji mObywatel w rozumieniu ustawy z
–2– dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. z 2024 r. poz. 1275 oraz z 2025 r. poz. 1019).
5. Realizacja zadań, o których mowa w ust. 4, obejmuje: 1)
utrzymanie i rozwój rozwiązań teleinformatycznych służących integracji eDziennika z aplikacją mObywatel;
2)
zapewnienie wymiany danych między eDziennikiem a aplikacją mObywatel;
3)
udostępnianie użytkownikom aplikacji mObywatel usług umożliwiających dostęp do danych z eDziennika.
Art. 44g. 1. eDziennik umożliwia:
1)
komunikowanie się z systemem informacji oświatowej w celu pozyskiwania przetwarzanych w nim danych;
2)
udostępnianie danych użytkownikom eDziennika, o których mowa w ust. 2, w zakresie przyznanego dostępu;
3)
wprowadzanie danych, ich modyfikowanie i usuwanie przez użytkowników eDziennika, o których mowa w ust. 2 pkt 1–3, w zakresie, o którym mowa w art. 44o ust. 1, 2 i 4, oraz zgodnie z upoważnieniami, o których mowa w art. 44k ust. 3 i 6;
4)
usprawnienie prowadzenia przez szkoły dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej.
2. Użytkownikami eDziennika w zakresie przyznanych uprawnień są posiadający
numer PESEL: 1)
dyrektor szkoły;
2)
nauczyciel;
3)
wyznaczony przez dyrektora szkoły pracownik szkoły niebędący nauczycielem;
4)
uczeń;
5)
rodzic ucznia.
3. Rodzic ucznia pełnoletniego jest użytkownikiem eDziennika, o ile uczeń
pełnoletni nie złoży sprzeciwu wobec dostępu rodzica do eDziennika. Uczeń pełnoletni może wycofać sprzeciw w każdym czasie.
4. Sprzeciw i wycofanie sprzeciwu, o których mowa w ust. 3, składa się dyrektorowi szkoły w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej.
5. Dyrektor szkoły, po otrzymaniu sprzeciwu, o którym mowa w ust. 3, niezwłocznie odbiera rodzicowi ucznia uprawnienia do dostępu do eDziennika.
–3–
6. Dyrektor szkoły, po wycofaniu sprzeciwu, o którym mowa w ust. 3, niezwłocznie nadaje rodzicowi ucznia uprawnienia do dostępu do eDziennika wyłącznie w zakresie dotyczącym jego dziecka.
7. Uwierzytelnienie użytkownika, o którym mowa w ust. 2, w eDzienniku: 1)
następuje przez użycie środka identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne;
2)
może następować z wykorzystaniem certyfikatu ucznia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.
8. eDziennik udostępnia się:
1)
użytkownikowi, o którym mowa w ust. 2 pkt 1–3, przez przeznaczoną do tego stronę internetową;
2)
użytkownikowi, o którym mowa w ust. 2 pkt 4 i 5, przez aplikację mObywatel w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.
Art. 44h. 1. Zadania ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania
wynikające z art. 44f–44o są finansowane z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw oświaty i wychowania.
2. Zadania ministra właściwego do spraw informatyzacji wynikające z art. 44f ust. 4 i 5 są finansowane z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw informatyzacji.
Art. 44i. 1. Dyrektor szkoły, za zgodą organu prowadzącego szkołę, podejmuje decyzję o wprowadzeniu w szkole eDziennika i powiadamia o tym użytkowników, o których mowa w art. 44g ust. 2.
2. Za zgodą organu prowadzącego szkołę dziennik lekcyjny może być prowadzony wyłącznie z wykorzystaniem eDziennika.
3. Dyrektor szkoły w celu prowadzenia w szkole eDziennika przekazuje do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, informację o zgodzie organu prowadzącego na prowadzenie w szkole eDziennika.
4. W przypadku zespołu szkół dyrektor zespołu przekazuje do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, informację o szkole lub szkole w zespole, których dotyczy zgoda organu prowadzącego, o której mowa w ust. 3.
–4–
5. Po przekazaniu informacji, o której mowa w ust. 3 lub 4, w systemie informacji oświatowej jest uruchamiany proces przekazywania do eDziennika danych, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a–d, f–m oraz x–z, pkt 3 lit. a–d oraz pkt 4 lit. a–d.
6. W przypadku rezygnacji z prowadzenia w szkole eDziennika dyrektor szkoły przekazuje do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, informację o zgodzie organu prowadzącego na rezygnację z prowadzenia w szkole eDziennika.
7. Niezwłocznie po dokonaniu rezygnacji, o której mowa w ust. 6: 1)
wstrzymuje się w systemie informacji oświatowej przekazywanie do eDziennika nowych danych o szkole, której dotyczy zgłoszenie;
2)
blokuje się dostęp do eDziennika dla użytkowników, o których mowa w art. 44g ust. 2;
3)
przesyła się z systemu informacji oświatowej do eDziennika informację o rezygnacji przez szkołę z korzystania z eDziennika.
8. W przypadku rezygnacji, o której mowa w ust. 6, dane zgromadzone w
eDzienniku do dnia rezygnacji są przechowywane przez jeden rok szkolny, licząc od końca roku szkolnego, w którym dokonano zgłoszenia.
Art. 44j. 1. Użytkownik, o którym mowa w art. 44g ust. 2 pkt 1–3, który stwierdził błąd w danych przekazywanych przez szkołę do eDziennika, jest obowiązany niezwłocznie przekazać do eDziennika poprawne dane.
2. Użytkownik, o którym mowa w art. 44g ust. 2 pkt 2 i 3, który stwierdził błąd w danych przekazanych do eDziennika z systemu informacji oświatowej, jest obowiązany niezwłocznie zgłosić błąd dyrektorowi szkoły.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, dyrektor szkoły jest obowiązany niezwłocznie poprawić błąd w danych przekazanych przez szkołę do systemu informacji oświatowej.
4. W eDzienniku rejestruje się datę, zakres i powód modyfikacji danych oraz osobę dokonującą modyfikacji danych.
5. Modyfikację danych, o której mowa w ust. 4, przechowuje się w eDzienniku przez jeden rok szkolny, licząc od końca roku szkolnego, w którym dokonano modyfikacji danych.
Art. 44k. 1. W eDzienniku są przetwarzane dane:
–5– 1)
identyfikacyjne szkoły lub zespołu, jeżeli szkoła wchodzi w skład zespołu, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1–18, 20, 21 i 25–31 oraz ust. 1a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej;
2)
ucznia: a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
numer PESEL,
c)
data urodzenia,
d)
miejsce urodzenia,
e)
adres zamieszkania,
f)
fotografia kolorowa zawierająca wizerunek twarzy ucznia,
g)
numer legitymacji szkolnej,
h)
data rozpoczęcia i data zakończenia nauki ucznia w szkole,
i)
informacje o uczęszczaniu ucznia do szkoły, klasy, oddziału i jego rodzaju, a w przypadku ucznia szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia lub szkoły policealnej – także o semestrze, na który uczeń uczęszcza,
j)
zawód oraz zajęcia realizowane w ramach godzin, o których mowa w art. 47 ust. 1 pkt 3 lit. e, określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 – w przypadku ucznia szkoły ponadpodstawowej prowadzącej kształcenie zawodowe,
k)
zawód, specjalność i specjalizację – w przypadku ucznia szkoły artystycznej,
l)
informacja, jakiego języka obcego uczeń się uczy, a w przypadku ucznia oddziału dwujęzycznego – informacja, jaki język obcy jest drugim językiem nauczania,
m) uczestniczenie w nauce języka mniejszości narodowej, języka mniejszości etnicznej lub języka regionalnego, z określeniem nazwy tego języka, n)
informacja o grupie, do której uczeń uczęszcza,
o)
informacja o indywidualnych potrzebach ucznia wynikających z zaleceń orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania, orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjnowychowawczych oraz opinii, o której mowa w art. 127 ust. 11, a także o zwolnieniu z obowiązkowych zajęć drugiego języka obcego nowożytnego albo języka łacińskiego,
p)
numer w księdze ucznia,
–6– q)
oceny: –
z zajęć edukacyjnych:
– – bieżące,
– – klasyfikacyjne śródroczne i roczne, a w przypadku ucznia szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia lub szkoły policealnej – klasyfikacyjne semestralne,
– – klasyfikacyjne końcowe,
–
z egzaminu:
– – klasyfikacyjnego, o którym mowa w art. 44k ust. 2 i 3 oraz art. 44zia ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty, oraz w art. 37 ust. 4, art. 115 ust. 3 i art. 164 ust. 3 i 4,
– – poprawkowego, o którym mowa w art. 44m ust. 1 i art. 44y ust. 1 oraz art. 44zk ust. 1 ustawy o systemie oświaty,
– – semestralnego, o którym mowa w art. 44w ust. 1 ustawy o systemie oświaty,
– – promocyjnego, o którym mowa w art. 44zg ust. 2 ustawy o systemie oświaty,
– – końcowego, o którym mowa w art. 44zg ust. 2 ustawy o systemie oświaty,
– – dyplomowego, o którym mowa w art. 44zn ust. 1 ustawy o systemie oświaty,
–
ze sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, o którym mowa w art. 44n ust. 4 pkt 1 oraz art. 44zla ust. 4 pkt 1 ustawy o systemie oświaty,
–
zachowania: śródroczne i roczne klasyfikacyjne, z wyjątkiem uczniów szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia, szkoły artystycznej realizującej wyłącznie kształcenie artystyczne i szkoły policealnej,
r)
tematy przeprowadzonych zajęć edukacyjnych,
s)
informacja o tygodniowym rozkładzie zajęć,
t)
informacja o obecności na zajęciach,
u)
informacja o przyczynie nieobecności na zajęciach,
v)
informacja
o
liczbie
nieusprawiedliwionych,
godzin
nieobecności
usprawiedliwionych
i
–7–
w) forma kształcenia: dzienna, stacjonarna lub zaoczna – w przypadku ucznia szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia lub szkoły policealnej, x)
korzystanie z indywidualnego nauczania,
y)
realizowanie indywidualnego programu lub toku nauki,
z)
semestralny rozkład zajęć edukacyjnych – w przypadku ucznia szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia lub szkoły policealnej;
3)
nauczyciela oraz osoby, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6: a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
numer PESEL,
c)
data urodzenia,
d)
informacje o zatrudnieniu nauczyciela w szkole, zajmowanych stanowiskach i sprawowanych funkcjach, a w przypadku nauczyciela, który prowadzi zajęcia w szkole, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, na innej podstawie niż umowa o pracę – informacje o zajmowanych stanowiskach i sprawowanych funkcjach,
e)
rodzaje i wymiar prowadzonych zajęć lub innych wykonywanych obowiązków oraz informacje o zrealizowaniu przydzielonych zajęć, a w przypadku nauczyciela, który prowadzi zajęcia w szkole, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, na innej podstawie niż umowa o pracę – informacje o rodzaju i wymiarze zadań,
f)
informacje o przyczynach nieprowadzenia zajęć, z wyjątkiem nauczyciela, który prowadzi zajęcia w szkole, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, na innej podstawie niż umowa o pracę,
4)
g)
adres poczty elektronicznej, o ile posiada,
h)
numer telefonu, o ile posiada;
osoby, o której mowa w art. 62 ust. 2: a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
numer PESEL,
c)
data urodzenia,
d)
informacje o zajmowanym stanowisku i sprawowanych funkcjach,
e)
rodzaj i wymiar obowiązków,
f)
adres poczty elektronicznej, o ile posiada,
–8– g) 5)
6)
numer telefonu, o ile posiada;
rodzica lub rodziców ucznia: a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
adres zamieszkania, jeżeli jest inny niż ucznia,
c)
adres poczty elektronicznej, o ile posiada,
d)
numer telefonu, o ile posiada,
e)
numer PESEL,
f)
stosunek pokrewieństwa lub powinowactwa;
pracownika szkoły niebędącego nauczycielem, któremu dyrektor szkoły przyznał dostęp do eDziennika: a)
rola lub zakres uprawnień,
b)
imię (imiona) i nazwisko,
c)
numer PESEL,
d)
adres poczty elektronicznej, o ile posiada,
e)
numer telefonu, o ile posiada.
2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania jest administratorem danych zawartych w eDzienniku, o których mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a–d, f–m oraz w–y, pkt 3 lit. a–d oraz pkt 4 lit. a–d.
3. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może upoważnić do przetwarzania w eDzienniku danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a–d, f–m oraz w–y, pkt 3 lit. a–d oraz pkt 4 lit. a–d, pracowników obsługującego go urzędu oraz pracowników podległej mu jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 44f ust. 3, w zakresie niezbędnym do realizacji zadań powierzonych tym pracownikom. Upoważnienie jest wydawane w formie pisemnej jako upoważnienie imienne.
4. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania prowadzi ewidencję upoważnionych pracowników, o których mowa w ust. 3.
5. Dyrektor szkoły jest administratorem danych zawartych w eDzienniku, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. e, n–v oraz z, pkt 3 lit. e–h, pkt 4 lit. e–g, pkt 5 i 6.
6. Dyrektor szkoły może upoważnić pracowników szkoły do przetwarzania w eDzienniku danych osobowych w zakresie niezbędnym do realizacji zadań powierzonych tym pracownikom. Upoważnienie jest wydawane w formie pisemnej jako upoważnienie imienne.
–9–
7. Dyrektor szkoły prowadzi ewidencję upoważnionych pracowników, o których mowa w ust. 6.
Art. 44l. 1. Dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a–d, f–m oraz w– y, pkt 3 lit. a–d oraz pkt 4 lit. a–d, w celu umożliwienia prowadzenia eDziennika i zapewnienia dostępu do eDziennika są przekazywane zgodnie z art. 60c ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej.
2. Dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2 lit. e, n–v oraz z, pkt 3 lit. e–h, pkt 4 lit. e–g, pkt 5 i 6, w celu umożliwienia prowadzenia eDziennika i zapewnienia dostępu do eDziennika są przekazywane na podstawie posiadanej przez szkołę dokumentacji i zamieszczane w eDzienniku przez dyrektora szkoły.
3. Dyrektor szkoły zapewnia poprawność i aktualność danych, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2 lit. e, n–v oraz z, pkt 3 lit. e–h, pkt 4 lit. e–g, pkt 5 i 6.
4. Realizację zadań, o których mowa w ust. 2, dyrektor szkoły może zlecić osobie upoważnionej, o której mowa w art. 44k ust. 6, w zakresie określonym w upoważnieniu.
Art. 44m. W eDzienniku przechowuje się: 1)
dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2 i 5, przez jeden rok szkolny, licząc od dnia zakończenia roku szkolnego, w którym uczeń przestał uczęszczać do danej szkoły;
2)
dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 3 i 4, przez jeden rok szkolny, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy z danym nauczycielem;
3)
dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 6, przez jeden rok szkolny, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem szkoły niebędącym nauczycielem.
Art. 44n. 1. Dyrektor szkoły nadaje uprawnienia do dostępu do eDziennika osobom,
o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 3 i 6, wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji ich obowiązków służbowych.
2. Dyrektor szkoły nadaje uprawnienia do dostępu do eDziennika osobom, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 5, wyłącznie w zakresie dotyczącym ich dziecka lub dzieci, przypisując rodzica do odpowiedniego konta danego ucznia i nadając rodzicowi ucznia uprawnienia do dostępu do eDziennika wyłącznie w zakresie dotyczącym jego dziecka.
Art. 44o. 1. Dyrektorowi szkoły udostępnia się w eDzienniku jego dane, dane identyfikacyjne szkoły lub zespołu, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 1, dane ucznia i jego rodzica lub rodziców, nauczyciela, osoby, o której mowa w art. 62 ust. 2,
– 10 – pracowników szkoły niebędących nauczycielami, którym dyrektor szkoły przyznał dostęp do eDziennika, o których mowa odpowiednio w art. 44k ust. 1 pkt 2–6.
2. Nauczycielowi prowadzącemu zajęcia, na które uczęszcza dany uczeń, udostępnia się w eDzienniku jego dane, dane tego ucznia, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2 lit. a, e, f, h–o, q–z, dane rodzica lub rodziców ucznia, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 5 lit. a–d i f, oraz dane identyfikacyjne szkoły lub zespołu, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 1.
3. Uczniowi uczęszczającemu na zajęcia prowadzone przez danego nauczyciela lub osobę, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6, udostępnia się w eDzienniku jego dane, dane tego nauczyciela lub tej osoby, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 3 lit. a, d i e, oraz dane identyfikacyjne szkoły lub zespołu, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 1.
4. Pracownikowi szkoły niebędącemu nauczycielem udostępnia się w eDzienniku jego dane, dane identyfikacyjne szkoły lub zespołu, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 1, oraz dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2 lit. a–p, r–u oraz w–z, pkt 3 lit. a– h oraz pkt 5 lit. a–d i f.
5. Rodzicowi ucznia udostępnia się w eDzienniku jego dane, dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2, pkt 3 lit. a, d i e oraz pkt 4 lit. a, d i e, oraz dane identyfikacyjne szkoły lub zespołu, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 1.
6. Nauczycielowi oraz osobie, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6, mogą być udostępnione w eDzienniku inne dane niż wskazane w ust. 2, spośród danych, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2 lit. b–d, g, p oraz pkt 5 lit. e, na podstawie upoważnienia wydanego przez dyrektora szkoły w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, jeżeli dostęp do tych danych jest niezbędny do realizacji zadań powierzonych tym osobom.
7. Dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 3 lit. a, d i e, mogą być udostępniane uczniowi, który uczęszcza na zajęcia danego nauczyciela lub osoby, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6, oraz jego rodzicowi lub rodzicom, będącym użytkownikami aplikacji mObywatel w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.
8. Dane, o których mowa w art. 44k w ust. 1 pkt 2 lit. a, d, h–o i q–z oraz pkt 5 lit. a– d i f, mogą być udostępniane nauczycielowi lub osobie, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6, prowadzącemu zajęcia, na które uczęszcza dany uczeń, będącej użytkownikiem
– 11 – aplikacji mObywatel w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.
9. W przypadku, o którym mowa w ust. 6, dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2 lit. b–d, g, p oraz pkt 5 lit. e, mogą być udostępniane nauczycielowi lub osobie, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6, będącej użytkownikiem aplikacji mObywatel w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.
10. W celu świadczenia w aplikacji mObywatel, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel, usługi umożliwiającej korzystanie z eDziennika za pośrednictwem tej aplikacji: 1)
minister właściwy do spraw oświaty i wychowania udostępnia dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a–d, f–m oraz w–y, pkt 3 lit. a–d oraz pkt 4 lit. a–d;
2)
dyrektor szkoły udostępnia dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2 lit. e, n–v oraz z, pkt 3 lit. e–h, pkt 4 lit. e–g, pkt 5 i 6.”.
Art. 2. W ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 803) wprowadza się następujące zmiany: 1)
w art. 7 w ust. 1 w pkt 31 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 32 w brzmieniu:
„32) informacja o korzystaniu z eDziennika, o którym mowa w art. 44f ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe.”;
2)
w art. 14: a)
w pkt 34 w lit. e przecinek zastępuje się średnikiem i uchyla się lit. f,
b)
dodaje się pkt 35 w brzmieniu:
„35) fotografię kolorową zawierającą wizerunek twarzy ucznia – w przypadku ucznia posiadającego mLegitymację szkolną lub korzystającego z eDziennika, o którym mowa w art. 44f ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe.”;
3)
w art. 30 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Podmiot zobowiązany do przekazywania danych do zbioru danych: 1)
ucznia, w zakresie danych, o których mowa w art. 11, oraz w art. 14 pkt 2, 3, pkt 5
– w zakresie zawodu, pkt 7–8a, 15, 16, 19, 20 i 31,
2)
nauczyciela, w zakresie danych, o których mowa w art. 28, oraz w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. e – w zakresie formy zatrudnienia oraz lit. k, pkt 1a lit. e – w zakresie formy zatrudnienia oraz lit. j, ust. 3 pkt 1 lit. c – w zakresie formy zatrudnienia oraz lit. h, pkt 2 lit. c – w zakresie formy zatrudnienia oraz lit. g oraz ust. 4 pkt 6
– 12 –
– może przekazać te dane na kolejny rok szkolny w okresie ferii letnich poprzedzających ten rok szkolny.”; 4)
w art. 36 w ust. 1 po pkt 4 dodaje się przecinek i pkt 5 w brzmieniu:
„5) informację, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 32”;
5)
po art. 60b dodaje się art. 60c w brzmieniu:
„Art. 60c. Dane szkoły, ucznia i nauczyciela, o których mowa odpowiednio w art. 44k ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a–d, f–m, w–y, pkt 3 lit. a–d oraz pkt 4 lit. a–d ustawy – Prawo oświatowe, są pozyskiwane z bazy danych SIO do eDziennika, o którym mowa w art. 44f ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe, w celu odzwierciedlenia struktury organizacyjnej szkoły oraz wspierania prowadzenia przez szkoły dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej.”;
6)
po art. 66e dodaje się art. 66f w brzmieniu:
„Art. 60f. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania udostępnia ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji, w celu udostępnienia za pośrednictwem aplikacji mObywatel usług umożliwiających korzystanie z eDziennika, o którym mowa w art. 44f ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe, z bazy danych SIO: 1)
dane identyfikacyjne ucznia obejmujące imię (imiona), nazwisko, datę urodzenia, miejsce urodzenia, numer PESEL oraz dane dziedzinowe ucznia: a)
informacje o uczęszczaniu ucznia do szkoły oraz oddziału i jego rodzaju, klasy, a w przypadku ucznia szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia lub szkoły policealnej także o semestrze, na który uczeń uczęszcza,
b)
zawód oraz zajęcia realizowane w ramach godzin, o których mowa w art. 47 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy – Prawo oświatowe, określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 tej ustawy – w przypadku ucznia szkoły ponadpodstawowej prowadzącej kształcenie zawodowe,
c)
zawód, specjalność i specjalizację – w przypadku ucznia szkoły artystycznej,
d)
fotografię kolorową zawierającą wizerunek twarzy ucznia,
e)
datę rozpoczęcia i datę zakończenia nauki ucznia w szkole,
f)
numer legitymacji szkolnej,
g)
formę kształcenia dzienną, stacjonarną lub zaoczną – w przypadku ucznia szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia lub szkoły policealnej,
– 13 – h)
informację, jakiego języka obcego uczeń się uczy, a w przypadku ucznia oddziału dwujęzycznego – informację, jaki język obcy jest drugim językiem nauczania,
i)
uczestniczenie w nauce języka mniejszości narodowej, etnicznej lub języka regionalnego, z określeniem nazwy tego języka,
2)
j)
informację o korzystaniu z indywidualnego nauczania,
k)
informację o realizowaniu indywidualnego programu lub toku nauki;
dane identyfikacyjne nauczyciela obejmujące imię (imiona), nazwisko, datę urodzenia i numer PESEL oraz jego dane dziedzinowe obejmujące informacje o zatrudnieniu w szkole oraz zajmowanych stanowiskach i sprawowanych funkcjach.”.
Art. 3. 1. W celu przetestowania funkcjonowania eDziennika w warunkach rzeczywistych przed jego pełnym wdrożeniem w terminie, o którym mowa w art. 5 ust. 1, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, we współpracy z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, przeprowadza w publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych oraz szkołach artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej, we wszystkich województwach, program pilotażowy udostępniania systemu teleinformatycznego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, w ramach którego może być świadczona usługa dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, zwany dalej „pilotażem”.
2. Wyboru szkół, o których mowa w ust. 1, dokonuje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, biorąc pod uwagę: 1)
potrzebę udziału w pilotażu szkół o zróżnicowanym poziomie rozwoju cyfrowego;
2)
dotychczasowe zaangażowanie szkół w projekty edukacyjne;
3)
zapewnienie udziału w pilotażu szkół specjalnych, o których mowa w art. 4 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1.
3. Pilotażem może zostać objęta cała szkoła, oddziały szkoły lub wybrane klasy.
4. Pilotaż jest przeprowadzany w roku szkolnym 2026/2027.
5. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw informatyzacji, określi, w drodze rozporządzenia: 1)
szczegółowy cel i termin uruchomienia pilotażu,
2)
warunki organizacyjne i techniczne pilotażu,
3)
tryb wyboru uczestników pilotażu,
– 14 – 4)
tryb postępowania w przypadku rezygnacji przez szkołę z udziału w pilotażu,
5)
termin na wprowadzenie przez szkoły danych umożliwiających przeprowadzenie pilotażu,
6)
zakres danych, o których mowa w art. 44k ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, niezbędnych do przeprowadzenia pilotażu,
7)
zakres funkcjonalności dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, o którym mowa w ust. 1, udostępnionych w ramach pilotażu
– mając na uwadze bezpieczeństwo danych przetwarzanych w dzienniku lekcyjnym w postaci elektronicznej, o którym mowa w ust. 1, udostępnionych w ramach pilotażu, i zapewnienie poprawności działania tego dziennika.
6. Podmiotem obowiązanym do wdrożenia, finansowania, monitorowania i ewaluacji pilotażu jest minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, z tym że minister właściwy do spraw informatyzacji świadczy usługi umożliwiające korzystanie z eDziennika podczas pilotażu za pośrednictwem aplikacji mObywatel.
Art. 4. Szkoła uczestnicząca w pilotażu: 1)
prowadzi dziennik lekcyjny na dotychczasowych zasadach przyjętych w szkole;
2)
prowadzi dziennik lekcyjny w postaci elektronicznej w ramach pilotażu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, dodatkowo i niezależnie od dziennika lekcyjnego, o którym mowa w pkt 1;
3)
przyjmuje za obowiązujące dane zamieszczone w dzienniku lekcyjnym, o którym mowa w pkt 1, w przypadku powstania rozbieżności między danymi zamieszczonymi w tym dzienniku a danymi zamieszczonymi w dzienniku lekcyjnym w postaci elektronicznej prowadzonego w ramach pilotażu, o którym mowa w art. 3 ust. 1.
Art. 5. 1. Udostępnienie eDziennika szkołom, o których mowa w art. 44f ust. 1 ustawy
zmienianej w art. 1, nastąpi z dniem 1 września 2027 r.
2. Szkoła, która przekaże do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, informację, o której mowa w art. 44i ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w roku szkolnym 2027/2028, uzyska pełny dostęp do eDziennika w terminie 30 dni od dnia jej przekazania.
Art. 6. 1. Maksymalny limit wydatków budżetu państwa przeznaczonych na finansowanie zadań ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz ministra właściwego do spraw informatyzacji wynikających z ustawy wynosi w: 1)
2026 r. – 14 990 000 zł;
– 15 – 2)
2027 r. – 53 990 000 zł;
3)
2028 r. – 14 360 000 zł;
4)
2029 r. – 15 370 000 zł;
5)
2030 r. – 20 790 000 zł;
6)
2031 r. – 21 700 000 zł;
7)
2032 r. – 22 680 000 zł;
8)
2033 r. – 17 050 000 zł;
9)
2034 r. – 17 520 000 zł;
10) 2035 r. – 18 020 000 zł.
2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania monitoruje wykorzystanie limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, z uwzględnieniem informacji o wydatkach przekazywanych przez ministra właściwego do spraw informatyzacji w zakresie zadań finansowanych z części budżetu państwa pozostającej w dyspozycji tego ministra oraz dokonuje oceny wykorzystania tego limitu według stanu na dzień 31 sierpnia danego roku.
3. W przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczeniem przyjętego na dany rok budżetowy maksymalnego limitu wydatków określonego w ust. 1 oraz w przypadku, gdy okresie od początku roku kalendarzowego do dnia oceny, o której mowa w ust. 2, część limitu rocznego przypadającego proporcjonalnie na ten okres zostanie przekroczona co najmniej o 10 %, stosuje się mechanizm korygujący polegający na zmniejszeniu wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym niniejszej ustawy.
4. Organami właściwymi do wdrożenia mechanizmu korygującego, o którym mowa w ust. 3, są minister właściwy do spraw oświaty i wychowania oraz minister właściwy do spraw informatyzacji, odpowiednio w zakresie wydatków finansowanych z części budżetu państwa, której są dysponentami.
5. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania przekazuje ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji informację o ocenie, o której mowa w ust. 2.
6. Minister właściwy do spraw informatyzacji przekazuje ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania informacje o planowanych i poniesionych wydatkach, w terminach i zakresie niezbędnym do monitorowania wykorzystania limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1.
Art. 7. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
UZASADNIENIE
Potrzeba i cel wydania ustawy
Celem projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej jest umożliwienie ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania udostępnienia systemu teleinformatycznego wspierającego prowadzenie przez szkoły dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej, zawierającego m.in. usługę dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, o którym mowa w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820, z późn. zm.), jako bezpłatnego centralnego rozwiązania, zwanego dalej „eDziennikiem”.
Do Ministerstwa Edukacji Narodowej, jak również do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wpływały sygnały wskazujące przede wszystkim na konieczność ponoszenia przez rodziców uczniów opłat za dostęp do pełnej wersji aplikacji mobilnych dzienników elektronicznych, a także informacje o reklamach wyświetlanych na portalach i w aplikacjach części dostawców komercyjnych. W związku z powyższym Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za zasadne uznał wszczęcie postępowań wyjaśniających, w ramach których zbadano m.in., czy dwóch największych operatorów dzienników elektronicznych mogło dopuścić się naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniających wszczęcie właściwych postępowań, o których mowa w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 1714).
Przeprowadzona w toku ww. postępowań wyjaśniających analiza wykazała, że poruszane przez użytkowników dzienników elektronicznych kwestie składają się na szerszy – systemowy problem dotyczący kanałów dostępności do ww. dzienników za pomocą przeglądarki internetowej i aplikacji mobilnej, rozbieżności między funkcjami dziennika udostępnianymi bezpłatnie za pośrednictwem ww. kanałów oraz odpłatności niektórych z tych funkcji w aplikacji mobilnej (np. modułu wiadomości lub usprawiedliwień nieobecności).
Za pośrednictwem tzw. dzienników elektronicznych są przekazywane nie tylko informacje o ocenach czy nieobecnościach ucznia, które wynikają z obowiązujących przepisów prawa w zakresie danych zamieszczanych w dzienniku lekcyjnym, ale również, przez moduł komunikacyjny, komunikaty dotyczące bieżącej organizacji życia szkolnego – w tym informacje o zmianach w rozkładzie dnia, zastępstwach, zachowaniu uczniów czy materiałach potrzebnych uczniowi do realizacji lekcji. Rodzic zaangażowany w szkolne życie swojego dziecka potrzebuje utrzymywania bieżącego wglądu do pełnej wersji dziennika, co jednak
często wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych opłat związanych z korzystaniem z aplikacji przeznaczonych na urządzenia mobilne, zwykle płatnych osobno za każdego z uczniów w gospodarstwie domowym, co stanowi dodatkowe obciążenie finansowe.
Między funkcjami dziennika udostępnianymi za pośrednictwem stron internetowych oraz funkcjonalnościami dedykowanych aplikacji zazwyczaj występują rozbieżności. Korzystając jedynie z wersji nieodpłatnych kanałów dostępu do elektronicznego dziennika lekcyjnego, rodzic ucznia nie zawsze posiada dostęp do modułu komunikacyjnego, a więc nie jest powiadamiany o skierowanych do niego za pośrednictwem dziennika wiadomościach. Brak ten jest istotny z punktu widzenia rodziców ze względu na okoliczność, że w dzienniku są zamieszczane często informacje wymagające ich szybkiej reakcji, co nie jest możliwe w przypadku niewykupienia odpłatnego dostępu do konta. W konsekwencji rodzice – nie chcąc, aby ominęły ich ważne informacje dotyczące dziecka – faktycznie zwykle są zmuszeni wykupić płatne dostępy w ramach aplikacji mobilnej.
Realne i aktualne potrzeby rodziców i uczniów w zakresie komunikacji z placówką edukacyjną wskazują na uzasadnioną konieczność związaną z uruchomieniem publicznego systemu teleinformatycznego, który będzie zawierał zarówno funkcjonalności dziennika lekcyjnego, jak i docelowo moduł komunikacyjny.
Niezwykle
istotną
kwestią
jest
również
bezpieczeństwo
danych
przetwarzanych
w elektronicznych dziennikach lekcyjnych. Nieuprawniony dostęp do danych w komercyjnych dziennikach elektronicznych jest faktem, dlatego rozwiązanie centralne w postaci eDziennika, w którym będą przetwarzane zarówno zwykłe, jak i wrażliwe dane, będzie zapewniać najwyższy poziom ich ochrony przed nieuprawnionym dostępem.
Zagwarantowanie bezpłatnego i bezpiecznego narzędzia w postaci eDziennika, zwiększenie udziału szkół w procesie cyfryzacji oświaty oraz dalsze usprawnienie i ułatwienie komunikacji między szkołą a rodzicami jest celem nadrzędnym projektu ustawy. Stworzony zostanie równy i jednolity standard obsługi dla szkół w zakresie eDziennika, podczas gdy w systemach elektronicznych dzienników lekcyjnych oferowanych przez komercyjnych dostawców występują różnice w tym zakresie. Podkreślenia też wymaga, że korzystanie z komercyjnych, elektronicznych dzienników lekcyjnych wiąże się z potrzebą weryfikowania warunków finansowych (zmiany cennika usług) korzystania z tych dzienników, zaś rozszerzanie usług lub aplikacji może wiązać się z kolejnymi, dodatkowymi opłatami dla rodziców.
Podsumowując, główne cele wprowadzenia eDziennika to:
1) wyeliminowanie opłat dla rodziców;
2) zapewnienie najwyższych standardów cyberbezpieczeństwa przetwarzanych danych; 2
3) ujednolicenie dokumentacji dzięki integracji eDziennika z Systemem Informacji Oświatowej, zwanego dalej „SIO”; 4)
zwiększenie konkurencyjności na rynku usług elektronicznych dzienników lekcyjnych;
5) stworzenie bezpłatnej i stabilnej alternatywy dla komercyjnych, elektronicznych systemów teleinformatycznych zawierających moduł dziennika lekcyjnego, dzięki której organy prowadzące szkoły nie będą musiały negocjować lub uzgadniać nowych warunków finansowych korzystania z tych dzienników z podmiotami komercyjnymi;
6) usprawnienie komunikacji na linii szkoła – rodzic ucznia i odwrotnie;
7) usprawnienie prowadzenia przez szkoły dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej.
Projektowane przepisy obejmą fazę pilotażu, który odbędzie w roku szkolnym 2026/2027 w wybranych publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych oraz szkołach artystycznych prowadzących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej. Technicznoorganizacyjne aspekty pilotażu zostaną uregulowane w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, wydanym w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji. Przed uruchomieniem pilotażu będą przeprowadzone szkolenia dla dyrektorów szkół i nauczycieli. Planowane jest również przygotowane materiałów edukacyjnych dla użytkowników eDziennika oraz opracowanie systemu zgłaszania uwag technicznych i merytorycznych. Realizacja pilotażu i przeprowadzone w jego trakcie analizy funkcjonowania eDziennika, posłużą przygotowaniu docelowych rozwiązań technicznych pozwalających na uruchomienie pełnej funkcjonalności systemu teleinformatycznego od roku szkolnego 2027/2028, umożliwiającego korzystanie z eDziennika przez wszystkie uprawnione i zainteresowane nowym rozwiązaniem publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i ponadpodstawowe oraz szkoły artystyczne.
Przedstawienie rzeczywistego stanu w dziedzinie, która ma być unormowana, z wykazaniem różnicy między dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym (przewidywane skutki prawne wejścia aktu w życie)
Obecnie funkcjonowanie elektronicznych dzienników lekcyjnych w szkołach regulują przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U.
3
z 2024 r. poz. 50), wydanego na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.
– Prawo oświatowe.
Zgodnie z ww. rozporządzeniem szkoła prowadzi dla każdego oddziału dziennik lekcyjny, w którym dokumentuje się przebieg nauczania w danym roku szkolnym. Rozporządzenie reguluje zakres danych wpisywanych do dziennika lekcyjnego, sposób wpisywania danych do dziennika lekcyjnego oraz formę prowadzenia dziennika lekcyjnego.
Dziennik lekcyjny może być prowadzony w postaci papierowej, w postaci papierowej i elektronicznej lub, za zgodą organu prowadzącego szkołę, wyłącznie w postaci elektronicznej.
Prowadzenie dziennika w postaci elektronicznej wymaga:
1) zabezpieczenia danych stanowiących dziennik elektroniczny przed dostępem osób nieuprawnionych;
2) zabezpieczenia
danych
stanowiących
dziennik elektroniczny
przed
zniszczeniem,
uszkodzeniem lub utratą;
3) rejestrowania historii zmian i ich autorów;
4) umożliwienia bezpłatnego wglądu rodzicom do dziennika elektronicznego, w zakresie dotyczącym ich dzieci.
W oparciu o przepisy ww. rozporządzenia rozwija się rynek elektronicznych, komercyjnych dzienników lekcyjnych.
Z uwagi na znacząco szerszy zakres danych, jakie będą przetwarzane w eDzienniku, jako kompleksowym systemie teleinformatycznym, w porównaniu z danymi w dzienniku lekcyjnym, o których mowa w ww. rozporządzeniu, oraz w związku z przekazywaniem danych do eDziennika z SIO, zdecydowano się uregulować eDziennik odrębnie na poziomie ustawowym.
Z kolei szkoły artystyczne prowadzą dzienniki lekcyjne na podstawie przepisów wykonawczych wydanych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, tj. rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 21 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne szkoły i placówki artystyczne dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. poz. 2474, z późn. zm.).
4
Zasadniczy i oczekiwany skutek prawny wejścia w życie projektowanej ustawy to zagwarantowanie rodzicom ucznia w pełni bezpłatnego dostępu do danych i informacji dotyczących ich dziecka w uprawnionym zakresie oraz zapewnienie najwyższego poziomu bezpieczeństwa przetwarzanych danych uczniów, rodziców, nauczycieli i innych pracowników szkoły.
Omówienie zakresu proponowanych zmian I. Zmiany w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe
1. Umożliwienie udostępnienia szkołom przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania systemu teleinformatycznego, w ramach którego może być świadczona usługa dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej W art. 44f wskazuje się ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania jako właściwego do udostępnienia szkołom „eDziennika”, czyli systemu teleinformatycznego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703, z późn. zm.), w ramach którego świadczona może być usługa dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej. Umożliwienie korzystania przez szkoły z takiego systemu teleinformatycznego, będącego rozwiązaniem bezpłatnym dla odbiorcy końcowego, stanowi odpowiedź na liczne postulaty zgłaszane w tym zakresie zarówno do Ministra Edukacji, jak i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a także realnie wesprze szkoły w prowadzeniu przez nie dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej. Z eDziennika będą mogły korzystać wszystkie uprawnione i zainteresowane nowym rozwiązaniem publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i ponadpodstawowe oraz szkoły artystyczne.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania będzie odpowiedzialny za: zabezpieczenie danych zawartych w eDzienniku przed uszkodzeniem, utratą lub nieuprawnionym dostępem, integralność danych w nim przetwarzanych, przeciwdziałanie uszkodzeniom systemu, dostępność eDziennika dla jego użytkowników, rozliczalność działań dokonywanych na danych przetwarzanych w systemie, a także rozwój funkcjonalności eDziennika. Zadania w zakresie obsługi technicznej będzie realizowało Centrum Informatyczne Edukacji będące jednostką organizacyjną podległą ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania, do której zadań statutowych należy świadczenie usług informatycznych. Doświadczenie Centrum Informatycznego Edukacji w realizacji dotychczasowych projektów informatycznych, w tym utworzenia i prowadzenia systemów teleinformatycznych, daje gwarancję prawidłowej
5
realizacji zadania, bezpieczeństwa wytworzonego systemu i przetwarzanych w nim danych oraz integrację danych z niezbędnymi danymi dostępnymi w SIO.
Zadania ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, określone w projektowanej ustawie, będą finansowane z części budżetu państwa, której dysponentem jest ten minister.
Minister właściwy do spraw informatyzacji będzie odpowiedzialny za udostępnienie usług umożliwiających korzystanie z eDziennika za pośrednictwem aplikacji mObywatel, co obejmie: 1)
utrzymanie i rozwój rozwiązań teleinformatycznych służących integracji eDziennika z aplikacją mObywatel;
2)
zapewnienie wymiany danych między eDziennikiem a aplikacją mObywatel;
3)
udostępnianie użytkownikom aplikacji mObywatel usług umożliwiających dostęp do danych z eDziennika.
Zadania ministra właściwego do spraw informatyzacji, określone w projektowanej ustawie, będą finansowane z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw informatyzacji.
2. Określenie funkcjonalności i użytkowników eDziennika eDziennik będzie komunikował się z SIO w celu pozyskiwania przetwarzanych w nim danych.
Udostępniane w nim będą dane użytkowników w zakresie przyznanego dostępu. Możliwe będzie wprowadzanie do eDziennika danych, ich modyfikowanie i usuwanie przez użytkowników, takich jak: dyrektor szkoły, nauczyciel i pracownik szkoły niebędący nauczycielem, w zakresie roli użytkownika i zgodnie z nadanymi przez dyrektora szkoły upoważnieniami.
Użytkownikami eDziennika będą posiadający numer PESEL: dyrektor szkoły, nauczyciele, wyznaczeni przez dyrektora pracownicy szkoły niebędący nauczycielami, uczniowie i rodzice
– w zakresie przyznanych im uprawnień.
Numer PESEL jest niezbędny do uwierzytelniania użytkownika z użyciem Węzła Krajowego.
Rozwiązanie polegające na użyciu numeru PESEL do uwierzytelnienia użytkownika jest tożsame z regulacjami dotyczącymi innych usług cyfrowych świadczonych za pośrednictwem aplikacji mObywatel. Wskazać też należy, że ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 20, z późn. zm.), wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości.
6
Projekt ustawy przewiduje możliwość złożenia przez pełnoletniego ucznia sprzeciwu wobec udostępniania rodzicowi danych zawartych w eDzienniku. Sprzeciw należy złożyć do dyrektora szkoły w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej. Po złożeniu sprzeciwu przez pełnoletniego ucznia, dyrektor szkoły będzie niezwłocznie odbierał rodzicowi uprawnienia do dostępu do eDziennika. Pełnoletni uczeń będzie mógł w każdym czasie wycofać sprzeciw, w następstwie czego dyrektor szkoły niezwłocznie przywróci rodzicowi uprawnienia do dostępu do konta ucznia.
Uwierzytelnianie użytkownika w eDzienniku będzie następowało z użyciem środka identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 20a ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, lub z wykorzystaniem certyfikatu ucznia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. z 2024 r. poz. 1275, z późn. zm.).
Dostęp do eDziennika dla dyrektora, nauczyciela i wyznaczonego przez dyrektora szkoły pracownika szkoły niebędącego nauczycielem będzie możliwy przez dedykowaną stronę internetową. Dostęp dla rodziców i ucznia do eDziennika będzie możliwy przez aplikację mobilną mObywatel.
3. Określenie odpowiedzialności za funkcjonowanie eDziennika i opisanie procesu zgłoszenia oraz rezygnacji z korzystania przez szkoły z systemu Za utworzenie, utrzymanie i rozwój eDziennika, w tym za: zabezpieczenie danych przed uszkodzeniem, utratą lub nieuprawnionym dostępem, integralność danych w nim przetwarzanych, przeciwdziałanie uszkodzeniom, dostępności dla jego użytkowników, rozliczalność działań dokonywanych na przetwarzanych w nim danych, a także rozwój funkcjonalności będzie odpowiedzialny minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. Za zapewnienie udostępnienia usług umożliwiających korzystanie z eDziennika za pośrednictwem aplikacji mObywatel, w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel będzie odpowiedzialny minister właściwy do spraw informatyzacji w zakresie: utrzymania i rozwoju rozwiązań teleinformatycznych służących integracji eDziennika z aplikacją mObywatel, zapewnienia wymiany danych między eDziennikiem a aplikacją mObywatel oraz udostępniania użytkownikom aplikacji mObywatel usług umożliwiających dostęp do danych pochodzących z eDziennika.
Decyzję o wprowadzeniu do szkoły eDziennika będzie podejmował dyrektor szkoły, za zgodą organu prowadzącego szkołę. Dyrektor szkoły będzie informował nauczycieli, rodziców, uczniów i pracowników szkoły niebędących nauczycielami o wprowadzeniu eDziennika.
Szkoła będzie mogła korzystać wyłącznie z eDziennika za zgodą organu prowadzącego szkołę. 7
Jednocześnie katalog przepisów określających zadania i kompetencje organu prowadzącego zawarty w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe został uzupełniony o przepisy art. 44i ust. 1, 2 i 6 projektowanej ustawy, zgodnie z którymi organ prowadzący, tj. odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu lub zarząd województwa, wyraża zgodę na:
1) wprowadzenie w szkole eDziennika;
2) prowadzenie dziennika lekcyjnego wyłącznie w formie eDziennika;
3) rezygnację z prowadzenia w szkole eDziennika.
W celu rozpoczęcia korzystania z eDziennika, dyrektor szkoły będzie zgłaszał szkołę przez zaznaczenie w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych pola dotyczącego zgody organu prowadzącego szkołę na wprowadzenie do szkoły eDziennika. Możliwe będzie zaznaczenie zgody dla jednej szkoły lub w przypadku zespołu szkół – dla szkoły lub szkół w zespole. Po zgłoszeniu szkoły zostanie uruchomiony proces przekazywania danych z SIO do eDziennika, w zakresie tych danych, które będą pozyskiwane z SIO.
W przypadku rezygnacji przez szkołę z eDziennika, dyrektor szkoły będzie odznaczał w ww. rejestrze pole dotyczące zgody organu prowadzącego na rezygnację z prowadzenia w szkole eDziennika. W tej sytuacji niezwłocznie zostanie wstrzymany proces przekazywania danych z SIO do eDziennika, zostanie zablokowany dostęp do systemu dla jego użytkowników oraz będzie przekazana z SIO do eDziennika informacja o rezygnacji z korzystania przez szkołę z systemu. Dane zgromadzone w danym roku szkolnym w eDzienniku (do dnia rezygnacji), przez szkołę, która dokonała rezygnacji, będą przechowywane w systemie przez jeden rok szkolny, licząc od końca roku szkolnego, w którym dokonano zgłoszenia.
Jeżeli dyrektor, nauczyciel lub pracownik szkoły niebędący nauczycielem zidentyfikuje w eDzienniku błąd w zakresie zamieszczonych w nim danych przez szkołę, będzie obowiązany przekazać do eDziennika poprawne dane. Jeżeli nauczyciel lub pracownik szkoły niebędący nauczycielem zidentyfikuje w eDzienniku błąd w zakresie zamieszczonych danych pochodzących z SIO, będzie obowiązany zgłosić błąd dyrektorowi szkoły, który niezwłocznie dokona korekty danych w SIO.
W systemie będzie rejestrowana historia zmian danych w odniesieniu do daty, zakresu i powodu zmiany danych oraz osoby dokonującej modyfikacji danych. Historia zmian będzie przechowywana w systemie przez jeden rok szkolny, licząc od końca roku szkolnego, w którym dokonano modyfikacji danych. Umożliwi to weryfikację wprowadzanych zmian i może ułatwić ewentualną kontrolę.
8
4. Użytkownicy eDziennika i zakres przetwarzanych danych W eDzienniku będą przetwarzane zarówno dane zwykłe, jak i wrażliwe, co rodzi potrzebę stworzenia gwarancji ich ochrony. W projekcie zapewniono zatem, aby dane były:
1) przetwarzane w konkretnym celu, jakim jest prowadzenie i udostępnianie eDziennika i adekwatnie do tego celu (zamknięty katalog danych, które będą przetwarzane);
2) przetwarzane i udostępniane przejrzyście dla osoby, której dotyczą, tj. przetwarzane przez osobę lub udostępniane osobie wskazanej w projekcie, wyłącznie w określonym zakresie;
3) chronione przez administratora danych, którym będzie zarówno minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, jak i dyrektor szkoły w zakresie danych przetwarzanych przez te podmioty na rzecz prowadzenia eDziennika;
4) w pełni prawidłowe w drodze niezwłocznego usuwania błędnych danych;
5) przechowywane w ograniczonym czasie, niezbędnym do identyfikacji osoby, której dotyczą;
6) zabezpieczone przed nieuprawnionymi zmianami (rejestracja modyfikacji danych z podaniem osoby, terminu i zakresu modyfikacji).
Z uwagi na planowane przetwarzanie danych identyfikacyjnych użytkowników eDziennika z użyciem nowych technologii, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, jako administrator tych danych, sporządzi ocenę skutków dla ochrony danych, zgodnie z art. 35 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.).
W systemie teleinformatycznym mogą być przetwarzane wyłącznie dane w zakresie sześciu grup:
1) dane identyfikacyjne szkoły oraz zespołu – dane te będą pochodziły z SIO; będą stanowić dane porządkowe odzwierciedlające strukturę danej szkoły lub zespołu;
2) dane ucznia – dane te będą częściowo pozyskiwane z SIO w zakresie danych identyfikacyjnych oraz wybranych danych dziedzinowych ucznia. Dane takie jak: numer w księdze ucznia, informacje o indywidualnych potrzebach wynikających z zaleceń orzeczeń lub opinii, oceny, rozkłady zajęć edukacyjnych, obecności czy przyczyny nieobecności, będą zamieszczane przez dyrektora szkoły. Dyrektor szkoły będzie mógł 9
zlecić nauczycielowi oraz osobie, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, lub pracownikowi szkoły niebędącym nauczycielem, którym przyznał dostęp do eDziennika, zamieszczanie tych danych.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania nie będzie posiadał dostępu do danych wprowadzonych przez dyrektora szkoły do eDziennika. Proponowany zakres danych przyporządkowany do ucznia jest niezbędny do prawidłowej dokumentacji przebiegu nauczania oraz procesu logowania do systemu teleinformatycznego;
3) dane nauczyciela oraz osoby, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, będą częściowo pozyskiwane z SIO w zakresie danych identyfikacyjnych oraz wybranych danych dziedzinowych nauczyciela. Dane kontaktowe do nauczyciela będą zamieszczane przez dyrektora szkoły. Dyrektor szkoły będzie mógł zlecić nauczycielowi, ww. osobie lub pracownikowi szkoły niebędącemu nauczycielem, którym przyznał dostęp do eDziennika, zamieszczanie tych danych. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania nie będzie posiadał dostępu do danych wprowadzonych przez dyrektora szkoły do eDziennika. Proponowany zakres danych przyporządkowany do nauczyciela jest niezbędny do obsługi funkcjonalności eDziennika;
4) dane osoby, o której mowa w art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, tj. osoby niebędącej nauczycielem powołanej na stanowisko dyrektora szkoły
– dane te będą częściowo pozyskiwane z SIO w zakresie danych identyfikacyjnych oraz wybranych danych dziedzinowych. Dane kontaktowe będą zamieszczane przez dyrektora szkoły. Dyrektor szkoły będzie mógł zlecić nauczycielowi oraz osobie, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6 ww. ustawy, lub pracownikowi szkoły niebędącemu nauczycielem, którym przyznał dostęp do eDziennika, zamieszczanie tych danych. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania nie będzie posiadał dostępu do danych wprowadzonych przez dyrektora szkoły do eDziennika. Proponowany zakres danych przyporządkowany do osoby jest niezbędny do obsługi funkcjonalności eDziennika;
5) dane rodzica – dane te będą zamieszczane przez dyrektora szkoły. Dyrektor szkoły będzie mógł zlecić nauczycielowi oraz osobie, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, lub pracownikowi szkoły niebędącemu nauczycielem, którym przyznał dostęp do eDziennika, zamieszczanie tych danych.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania nie będzie posiadał dostępu do danych wprowadzonych przez dyrektora szkoły do eDziennika. Proponowany zakres danych jest niezbędny do obsługi eDziennika oraz możliwości powiązania rodzica z konkretnym uczniem; 10
6) dane pracowników szkoły niebędących nauczycielami, którym dyrektor szkoły przyznał dostęp do eDziennika – część danych będzie pochodziła z SIO i pozwoli na przyporządkowanie pracowników szkoły niebędących nauczycielami, którym dyrektor szkoły przyznał dostęp do eDziennika, do określonej roli w dzienniku lub nadanie im odpowiednich uprawnień. Dane, które nie są gromadzone w SIO, będą zamieszczane przez dyrektora szkoły. Dyrektor szkoły będzie mógł zlecić nauczycielowi oraz osobie, o której mowa w art. 15 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, lub pracownikom szkoły niebędącym nauczycielami, którym przyznał dostęp do eDziennika, zamieszczanie tych danych. Zapewni to posiadanie zakresu danych umożliwiających nadanie konkretnych ról lub uprawnień do eDziennika.
Administratorem danych zawartych w eDzienniku, w zakresie danych pozyskiwanych z SIO, będzie minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. W odniesieniu do danych pozyskanych przez dyrektora szkoły, do których dostępu nie będzie miał minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, administratorem danych będzie dyrektor szkoły. Zarówno minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, jak i dyrektor szkoły prowadzą ewidencje osób, którym wydano upoważnienia do przetwarzania danych osobowych w eDzienniku.
5. Sposób pozyskiwania danych do eDziennika Dane, w odniesieniu do których administratorem będzie minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, będą pozyskiwane z SIO zgodnie z ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 803), zwaną dalej „ustawą o SIO”. Natomiast dane, dla których administratorem będzie dyrektor szkoły, będą zamieszczane w eDzienniku bezpośrednio przez dyrektora szkoły na podstawie posiadanej przez szkołę dokumentacji.
Dyrektor szkoły będzie mógł upoważnić pracownika szkoły niebędącego nauczycielem do zamieszczania danych w zakresie wydanego upoważnienia. Co do zasady zakłada się integralność danych przetwarzanych w systemach teleinformatycznych – zwiększa to bezpieczeństwo danych oraz zmniejsza ryzyko pozyskiwania nieprawidłowych danych. Z tego względu zaplanowane jest pozyskiwanie danych z SIO. Natomiast dane, co do których administratorem będzie dyrektor szkoły, są danymi niezbędnymi na poziomie szkoły, których minister właściwy do spraw oświaty i wychowania nie posiada w swoich systemach i nie planuje pozyskiwać.
6. Okres przechowywania danych w eDzienniku Dane zamieszczane w eDzienniku będą przechowywane i przetwarzane przez jeden rok szkolny, w zależności od konkretnego przypadku: od zakończenia przez ucznia uczęszczania
11
do danej szkoły, rozwiązania stosunku pracy z danym nauczycielem, rozwiązania stosunku pracy z danym użytkownikiem. Pozwoli to na dostęp do tych danych w niezbędnym zakresie.
7. Nadawanie dostępu do eDziennika Dyrektor szkoły nadaje dostęp do eDziennika nauczycielom, osobom, o których mowa w art. 15 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, oraz pracownikom szkoły niebędącym nauczycielami. Także dyrektor szkoły przyporządkowuje rodzica do konkretnego ucznia. Zagwarantuje to prawidłowość i aktualność danych w eDzienniku, a także nadzór nad odzwierciedloną strukturą szkoły, klasy i oddziału.
8. Określenie uprawnień dla użytkowników w zakresie dostępu do danych zamieszczanych w eDzienniku Z uwagi na bezpieczeństwo przetwarzanych danych w eDzienniku, niezbędne jest precyzyjne określenie zakresu dostępu do danych przez konkretnych użytkowników. Dyrektor szkoły będzie miał dostęp do wszystkich danych wskazanych w projektowanych przepisach, w odniesieniu do wszystkich użytkowników. Nauczyciel uzyska dostęp do tych danych ucznia, które są niezbędne do prowadzenia dokumentacji nauczania oraz kontaktu z rodzicami uczniów. Uczniowi udostępnia się dane nauczyciela wyłącznie w zakresie widoczności jego imienia, nazwiska i stanowiska. Pracownikowi szkoły niebędącemu nauczycielem, któremu dyrektor szkoły przyznał dostęp do eDziennika, przyznaje się dostęp do danych uczniów, rodziców i nauczycieli w odniesieniu do danych niezbędnych do realizowanych zadań, w tym danych kontaktowych. Rodzice ucznia otrzymają dostęp do danych swojego dziecka oraz danych nauczycieli, którzy uczą jego dziecko, wyłącznie w zakresie imienia, nazwiska i stanowiska nauczyciela.
Obecnie w aplikacji mObywatel są widoczne wyłącznie dane osoby, która dokonała uwierzytelnienia do tej aplikacji. Aby umożliwić widoczność w aplikacji mobilnej eDziennika niezbędnych danych nauczyciela dla ucznia i rodzica, w aplikacji mObywatel zostaną udostępnione uczniowi i rodzicowi niezbędne dane nauczyciela w sytuacji, w której minister właściwy do spraw informatyzacji udostępni taką usługę w aplikacji mObywatel. Widoczność danych ucznia i rodzica dla nauczyciela w aplikacji mobilnej eDziennika będzie zapewniona analogicznie, tj. przez udostępnienie w aplikacji mObywatel nauczycielowi niezbędnych danych ucznia i rodzica, w sytuacji, w której minister właściwy do spraw informatyzacji udostępni taką usługę w aplikacji mObywatel.
12
II. Zmiany w ustawie o SIO
1. W projekcie ustawy przewiduje się rozszerzenie katalogu danych identyfikacyjnych szkół gromadzonych w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych, zwanym dalej „RSPO”, o dane dotyczące korzystania przez szkołę z eDziennika. Proponuje się, aby te dane były przekazywane do bazy danych SIO przez dyrektora szkoły (zmiana w art. 36 w ust. 1 ustawy o SIO). Przekazanie tej informacji do RSPO przez dyrektora szkoły będzie inicjowało wygenerowanie struktury eDziennika dla tej szkoły. Zakłada się także, że do RSPO będzie przekazywana informacja o rezygnacji z korzystania przez szkołę z eDziennika. Ponadto, dane te pozwolą na dokonywanie analiz statystycznych w zakresie korzystania przez szkoły z tego rozwiązania.
2. Zgodnie z art. 14 pkt 34 lit. f ustawy o SIO, w ramach danych dotyczących mLegitymacji ucznia jest gromadzona obecnie fotografia kolorowa zawierająca wizerunek twarzy ucznia.
Z uwagi na to, że fotografia ta będzie gromadzona w SIO i przekazywana do aplikacji mObywatel na potrzeby nie tylko mLegitymacji, ale także eDziennika, konieczna jest odpowiednia zmiana przepisów w zakresie tej danej dziedzinowej ucznia, tj. dołączenie tej danej do ogółu danych dziedzinowych ucznia gromadzonych w ramach art. 14 ustawy o SIO, a nie tylko jako dana dotycząca mLegitymacji.
3. Dokonuje się zmian umożliwiających szkołom i placówkom oświatowym przekazanie do bazy danych SIO wybranych danych identyfikacyjnych i dziedzinowych ucznia i nauczyciela na kolejny rok szkolny w okresie ferii letnich poprzedzających ten rok szkolny. Dzięki możliwości wcześniejszego przekazania danych niż termin wynikający z art. 30 ust. 1 ustawy o SIO, zgodnie z którym podmiot zobowiązany do przekazywania danych do bazy danych SIO przekazuje te dane w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana w stanie faktycznym, z wyjątkiem tych danych, dla których zostały określone inne terminy ich przekazywania w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o SIO, jeżeli szkoła przekaże dane do bazy danych SIO w okresie ferii letnich, to dane te będą mogły zostać pozyskane do eDziennika w takim terminie, aby korzystanie z eDziennika przez szkołę było możliwe od początku danego roku szkolnego.
4. Proponuje się dodanie przepisu określającego zakres danych pozyskiwanych z bazy danych SIO do eDziennika w celu odzwierciedlenia struktury organizacyjnej szkoły oraz wspierania
13
prowadzenia przez szkoły dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania udostępni dane z SIO ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji, w celu udostępnienia za pośrednictwem aplikacji mObywatel usług umożliwiających korzystanie z eDziennika.
III. Przeprowadzenie projektu pilotażowego eDziennika Planuje się udostępnienie eDziennika, w ramach pilotażu, od roku szkolnego 2026/2027 dla wybranych publicznych i niepublicznych szkół podstawowych oraz szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej. Szczegółowy cel i termin uruchomienia, warunki przeprowadzenia pilotażu, tryb wyboru szkół, termin wprowadzenia przez szkołę niezbędnych danych, zakres danych niezbędnych do przeprowadzenia pilotażu (spośród danych określonych w projektowanej ustawie) i zakres funkcjonalności minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, określi w drodze rozporządzenia. Dzięki temu pierwsze szkoły rozpoczną testowanie korzystania z eDziennika z początkiem roku szkolnego 2026/2027.
Szkoła, która weźmie udział w pilotażu, będzie prowadziła podczas pilotażu dokumentację przebiegu nauczania w dotychczasowy sposób. Zagwarantuje to prawidłowość tej dokumentacji w sytuacji testowania funkcjonalności eDziennika. Pilotaż będzie miał charakter wyłącznie testowy i szkoleniowy, aby zweryfikować poprawność działania wdrażanego narzędzia. W przypadku powstania rozbieżności w zakresie danych zamieszczanych w eDzienniku, a dotychczas prowadzonym przez szkołę dzienniku lekcyjnym, wiążące będą dane zamieszczone w dotychczas prowadzonym dzienniku lekcyjnym.
IV. Wskazanie terminu pełnego uruchomienia eDziennika Termin pełnego uruchomienia eDziennika to 1 września 2027 r. Szkoła, którą dyrektor zgłosi do korzystania z eDziennika przez zaznaczenie w RSPO pola dotyczącego zgody organu prowadzącego szkołę na wprowadzenie do szkoły eDziennika, otrzyma w roku szkolnym 2027/2028 dostęp do eDziennika w ciągu 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia.
14
V. Określenie maksymalnych limitów wydatków mechanizmu korygującego w przypadku zagrożenia ich przekroczenia Określono maksymalny limit wydatków budżetu państwa przeznaczonych na finansowanie zadań ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz ministra właściwego do spraw informatyzacji, w podziale na poszczególne lata. Wykorzystanie limitów wydatków będzie monitorowane przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, z uwzględnieniem informacji o wydatkach przekazywanych przez ministra właściwego do spraw informatyzacji w zakresie zadań finansowanych z części budżetu państwa pozostającej w jego dyspozycji.
Wskazano też termin oceny wykorzystania tego limitu.
Opisano warunki uruchomienia mechanizmu korygującego polegającego na zmniejszeniu wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym realizacji eDziennika i wskazano zakres odpowiedzialności dla poszczególnych ministrów.
VI. Określenie termin wejścia ustawy w życie Planuje się, że ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Zapewni to czas na wprowadzenie niezbędnych zmian do SIO oraz przygotowanie eDziennika do funkcjonowania w formie testowej w roku szkolnym 2026/2027.
Projekt ustawy nie zawiera przepisów technicznych i w związku z tym nie podlega procedurze notyfikacji aktów prawnych określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.).
Przedmiot regulacji nie jest objęty zakresem prawa Unii Europejskiej.
Projekt ustawy nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia, zgodnie z § 27 ust. 4 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404).
Projekt ustawy nie podlega ocenie w zakresie oceny skutków regulacji w trybie § 32 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów.
15
Projektowana ustawa ma wpływ na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.). Projekt wprowadza bezpłatną alternatywę dla rozwiązań komercyjnych, które zdominowały rynek, co może wiązać się ze zmniejszeniem ich przychodów i utratą dominującej pozycji na rynku.
Odnosząc się do § 12 pkt 1 w związku z § 132 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2026 r. poz. 300), należy stwierdzić, że projekt ustawy uwzględnia regulacje, w stosunku do których nie ma możliwości, aby mogły być podjęte za pomocą alternatywnych środków.
16
Nazwa projektu
Data sporządzenia:
Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz 17.07.2026 r. ustawy o systemie informacji oświatowej Źródło:
Ministerstwo wiodące Inne Ministerstwo Edukacji Narodowej Ministerstwo współpracujące Ministerstwo Cyfryzacji Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu lub Podsekretarza Stanu
Uchwała nr 98 Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. w sprawie przyjęcia polityki publicznej pod nazwą „Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji” (M.P. poz. 812)
Nr w wykazie prac
Katarzyna Lubnauer – sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej
UPRO9
Dariusz Standerski – sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Tomasz Kulasa – Dyrektor Departamentu Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Edukacji Narodowej tel. 538 818 140 e-mail: tomasz.kulasa@men.gov.pl Monika Małowiecka – Zastępca Dyrektora Departamentu Transformacji Cyfrowej w Ministerstwie Cyfryzacji e-mail: monika.malowiecka3@cyfra.gov.pl
OCENA SKUTKÓW REGULACJI
1. Jaki problem jest rozwiązywany?
Projekt ustawy ma na celu utworzenie i wdrożenie systemu teleinformatycznego, wspierającego prowadzenie przez szkoły dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej, zawierającego usługę dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, o którym mowa w § 21 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 50), zwanego dalej „eDziennikiem”. Docelowo, w kolejnych latach, jest planowane wdrożenie analogicznej usługi w odniesieniu do innych dzienników, o których mowa w ww. rozporządzeniu, tj. dziennika zajęć przedszkola, dziennika zajęć w placówce, o której mowa w art. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820, z późn. zm.), dziennika zajęć w świetlicy, dziennika indywidualnych zajęć, dziennika indywidualnego nauczania, dziennika innych zajęć, dziennika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, dziennika zajęć stałych, okresowych lub okazjonalnych w placówce wychowania pozaszkolnego, dziennika prowadzonego przez pedagoga, psychologa, logopedę, doradcę zawodowego, terapeutę pedagogicznego lub innego specjalistę zatrudnionego w przedszkolu, szkole lub placówce. Działanie wpisuje się w cele „Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji”, zgodnie z którymi konieczne jest zbudowanie w Polsce stabilnej cyfrowej szkoły z nowoczesnymi, użytecznymi i bezpiecznymi rozwiązaniami organizacyjnymi, metodycznymi i sprzętowymi.
1
„eDziennik” będzie centralnym rozwiązaniem, którego domeną będzie nie tylko jego pełna bezpłatność dla użytkowników, ale też będzie narzędziem pozwalającym ujednolicić formę prowadzenia elektronicznego dziennika lekcyjnego w publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych, szkołach ponadpodstawowych i szkołach artystycznych, które zdecydują się na skorzystanie z nowego rozwiązania oraz zwiększającym bezpieczeństwo i ochronę danych przetwarzanych w „eDzienniku”. W roku szkolnym 2026/2027 planuje się udostępnienie „eDziennika” w formie pilotażu wybranym publicznym i niepublicznym szkołom podstawowym.
W pilotażu wezmą również udział wybrane szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej. Począwszy od roku szkolnego 2027/2028 nastąpi umożliwienie korzystania z usługi przez wszystkie publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe, szkoły ponadpodstawowe i szkoły artystyczne.
W roku szkolnym 2025/2026, według danych z systemu informacji oświatowej (stan na dzień 31 grudnia 2025 r.), spośród publicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych, które uzupełniły informację o korzystaniu z dziennika elektronicznego (14 030) 97,06 % z nich korzysta z dzienników elektronicznych.
Obecnie przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji umożliwiają szkołom prowadzenie dzienników lekcyjnych także w postaci elektronicznej. Za zgodą organu prowadzącego szkołę, dzienniki te mogą być prowadzone wyłącznie w postaci elektronicznej. Wybór konkretnego dostawcy dziennika elektronicznego jest decyzją szkoły, a Ministerstwo Edukacji Narodowej nie narzuca konkretnego rozwiązania w tym zakresie.
Rynek dzienników elektronicznych jest aktualnie w pełni komercyjny (z wyraźną dominacją dwóch podmiotów), co rodzi dwa zasadnicze problemy w postaci komercjalizacji usług (opłaty ponoszone przez rodziców) oraz zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzanych danych, w tym wrażliwych (incydenty związane z nieuprawnionym dostępem do danych).
Potwierdzeniem powyższego są liczne sygnały, które otrzymało zarówno Ministerstwo Edukacji Narodowej, jak i Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wskazujące przede wszystkim na konieczność ponoszenia przez rodziców uczniów opłat za dostęp do pełnej wersji aplikacji mobilnych dzienników elektronicznych, a także zawierające informacje o reklamach, wyświetlanych na portalach i w aplikacjach części dostawców komercyjnych. W związku z powyższym Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za zasadne uznał wszczęcie postępowań wyjaśniających, w ramach, których zbadano m.in. czy dwóch największych operatorów dzienników elektronicznych mogło dopuścić się praktyk naruszających chronionych prawem zbiorowych interesów konsumentów, o których mowa w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 1714).
Przeprowadzona w toku postępowań wyjaśniających analiza wykazała, że poruszane przez użytkowników dzienników elektronicznych kwestie składają się na szerszy – systemowy problem dotyczący kanałów dostępności do ww. dzienników za pomocą przeglądarki internetowej i aplikacji mobilnej, rozbieżności między funkcjami dziennika udostępnianymi bezpłatnie za pośrednictwem ww. kanałów oraz odpłatności niektórych z tych funkcji w aplikacji mobilnej (np. modułu wiadomości lub usprawiedliwień nieobecności).
Za pośrednictwem systemów teleinformatycznych, w których są udostępniane dzienniki elektroniczne, są przekazywane nie tylko informacje o ocenach czy nieobecnościach ucznia, które wynikają z obowiązujących przepisów w zakresie danych zamieszczanych w dzienniku lekcyjnym, ale również – przez moduł komunikacyjny – komunikaty dotyczące bieżącej organizacji życia szkolnego, w tym o zmianach w rozkładzie dnia, zastępstwach, zachowaniu uczniów czy materiałach potrzebnych uczniowi do realizacji lekcji. Zatem rodzic zaangażowany w szkolne życie swojego dziecka potrzebuje zapewnienia bieżącego wglądu do pełnej wersji dziennika elektronicznego. To jednak często wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych opłat związanych z korzystaniem z aplikacji przeznaczonych na urządzenia mobilne, zwykle płatnych osobno za każdego z uczniów w gospodarstwie domowym, co stanowi dodatkowe obciążenie finansowe. Między funkcjami dziennika udostępnianymi za pośrednictwem stron internetowych oraz funkcjonalnościami dedykowanych aplikacji zazwyczaj występują rozbieżności. Korzystając jedynie z wersji nieodpłatnych kanałów 2
dostępu do dziennika elektronicznego, rodzic nie zawsze posiada dostęp do modułu komunikacyjnego, a więc nie jest powiadamiany o skierowanych do niego za pośrednictwem dziennika wiadomościach. Brak ten jest istotny z punktu widzenia rodziców ze względu na okoliczność, że w dzienniku są zamieszczane często informacje wymagające ich szybkiej reakcji, co zwykle nie jest możliwe w przypadku niewykupienia odpłatnego dostępu do konta. W konsekwencji rodzice, nie chcąc, aby ominęły ich ważne informacje dotyczące dziecka, zazwyczaj są zmuszeni wykupić płatne dostępy w ramach aplikacji mobilnej.
Podobną presję mogą odczuwać rodzice chcący korzystać z udostępnianej przez szkoły opcji zdalnego usprawiedliwiania nieobecności dzieci w szkole, ponieważ nie jest to możliwe w przypadku podstawowego, bezpłatnego, wariantu konta. Brak wykupienia płatnego dostępu do wszystkich funkcjonalności aplikacji wyklucza ich tym samym z możliwości korzystania w pełni z usług oferowanych przez szkołę, do której uczęszczają ich dzieci.
Zważyć też należy, że każdy projekt dotyczący danych osobowych jest szczególnie wrażliwy i wymaga dużej odpowiedzialności w jego wdrażaniu. Nieuprawniony dostęp do danych w komercyjnych dziennikach elektronicznych jest faktem, dlatego rozwiązanie centralne wymaga szczególnej troski i dobrych rozwiązań w sferze bezpieczeństwa cyfrowego i ochrony przetwarzanych danych. Z tego względu przewiduje się nie tylko pilotaż, ale też stopniowe wprowadzanie poszczególnych funkcjonalności (najpierw funkcjonalności dziennika lekcyjnego, następnie moduł komunikacyjny, docelowo zaś jak wspomniano wyżej, wdrożenie kolejnych rodzajów dzienników w postaci elektronicznej). Istotą nowego, proponowanego rozwiązania będzie:
1) brak kosztów po stronie użytkownika;
2) dobre zabezpieczenie techniczne;
3) wzmocniona ochrona przetwarzanych danych;
4) wyeliminowanie nieuprawnionego dostępu;
5) alternatywność w odniesieniu do rozwiązań już istniejących (komercyjnych).
Wobec powyższego zasadne jest podjęcie prac o charakterze legislacyjnym i faktycznym mających na celu uregulowanie kwestii związanych z funkcjonalnościami dziennika elektronicznego udostępnianego zarówno przez stronę internetową, jak i aplikację mobilną, bowiem jest to forma, z jakiej najczęściej korzystają użytkownicy dzienników elektronicznych.
Co istotne, przy projektowaniu nowych rozwiązań związanych z tworzeniem i wdrażaniem publicznego eDziennika, zostaną uwzględnione w nim nie tylko dane wynikające z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji, ale również zostaną udostępnione bezpłatnie funkcjonalności, na jakich użytkownikom najbardziej zależało, a o których wspominano w sygnałach kierowanych do Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, tj. powiadomienia, możliwość połączenia kont dzieci, możliwość usprawiedliwiania nieobecności czy wysyłania wiadomości.
Utworzenie centralnego systemu teleinformatycznego zawierającego funkcje dziennika elektronicznego, zasilanego danymi z publicznych systemów, takich jak system informacji oświatowej, zapewnia zarówno bezpieczeństwo przetwarzanych danych, jak i ich poprawność. Natomiast uwierzytelnienie użytkownika za pomocą środka identyfikacji elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego identyfikacji elektronicznej (w tym profilu mObywatel), zmniejsza ryzyko dostępu do danych przez nieuprawnionych użytkowników.
Podsumowując, celem planowanych działań jest stworzenie narzędzia odpowiedniego dla potrzeb rodziców i uwzględniającego ich oczekiwania, z którego korzystanie nie będzie wiązało się z ponoszeniem przez nich jakichkolwiek opłat, tak jak jest w przypadku komercyjnych dzienników elektronicznych, a jednocześnie zapewniającego odpowiedni poziom bezpieczeństwa przetwarzanych danych oraz kontrolę dostępu do systemu.
3
2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji i oczekiwany efekt Projekt ustawy przewiduje wdrożenie rozwiązania polegającego na udostępnieniu przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania bezpłatnej usługi zawierającej moduł dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej – eDziennika, dla publicznych i niepublicznych szkół podstawowych, szkół ponadpodstawowych i szkół artystycznych. Usługa ta będzie zapewniana w ramach systemu teleinformatycznego, za którego funkcjonowanie będzie odpowiadać minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. System ten w pełnej funkcjonalności będzie dostępny dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz szkół artystycznych od roku szkolnego 2027/2028. W roku szkolnym 2026/2027 planuje się przeprowadzenie pilotażu w wybranych publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych. W pilotażu wezmą również udział wybrane szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej.
W tym celu w ustawie z dnia 14 grudnia 2026 r. – Prawo oświatowe wprowadzono przepisy stanowiące podstawę prowadzenia eDziennika, określające:
1) ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania jako podmiot odpowiedzialny za funkcjonowanie eDziennika, w zakresie: zabezpieczenia danych przed uszkodzeniem, utratą lub nieuprawnionym dostępem, integralności danych w nim przetwarzanych, przeciwdziałania uszkodzeniom, dostępności dla jego użytkowników, rozliczalności działań dokonywanych na przetwarzanych w nim danych, a także rozwoju funkcjonalności;
2) ministra właściwego do spraw informatyzacji w zakresie udostępnienia usług umożliwiających korzystanie z eDziennika za pośrednictwem aplikacji mObywatel w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel;
3) ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania jako administratora danych identyfikacyjnych użytkowników eDziennika w określnym w ustawie zakresie;
4) zakres danych, które będą gromadzone i przetwarzane w eDzienniku;
5) zakres danych pozyskiwanych z systemu informacji oświatowej na potrzeby eDziennika;
6) dyrektora szkoły jako administratora danych przetwarzanych w eDzienniku w określonym w ustawie zakresie;
7) możliwość wydania przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz dyrektora szkoły upoważnień do przetwarzania danych osobowych w eDzienniku;
8) sposób nadawania uprawnień do dostępu do usługi i rezygnacji z usługi;
9) zakres podmiotowy dostępu do eDziennika;
10) terminy przechowywania i przetwarzania danych w eDzienniku;
11) możliwość krzyżowego udostępniania danych z eDziennika uprawnionym użytkownikom w aplikacji mObywatel, tj. między nauczycielem, uczniem a rodzicem, niezbędnych do realizacji procesu kształcenia.
Zmiany zostały wprowadzone również w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 803). W ww. ustawie zaproponowano przepisy, na podstawie których w systemie informacji oświatowej będą gromadzone i przetwarzane dane w związku z funkcjonowaniem eDziennika.
Konieczne było także dodanie podstawy prawnej do pozyskiwania określonych danych z systemu informacji oświatowej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji w celu świadczenia usługi eDziennika.
W projekcie ustawy zawarto również regulacje dotyczące integracji szkół z eDziennikiem oraz odnoszące się do pilotażu, którego techniczno-organizacyjne aspekty zostaną uregulowane w rozporządzeniu wydanym na podstawie zmienianej ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.
Planuje się, że przetestowany w czasie pilotażu system zostanie w pełni udostępniony nauczycielom, rodzicom i uczniom od dnia 1 września 2027 r. Podstawą i warunkiem przeprowadzenia pilotażu będzie wejście w życie ustawy w terminie umożliwiającym podjęcie prac pilotażowych w nowym roku szkolnym 2026/2027.
Projektowane regulacje pozytywnie wpłyną na życie społeczne, gdyż pozwolą na:
1) wyrównanie szans edukacyjnych: 4
a) bezpłatny system eliminuje bariery finansowe dla szkół i ich organów prowadzących, b) ujednolicenie narzędzia zmniejsza różnice między bogatszymi i uboższymi regionami, c) rodzice mają równy dostęp do informacji o postępach dziecka;
2) wzmocnienie relacji szkoła–rodzice, większą transparentność i współodpowiedzialności rodziców za edukację: a) stały dostęp do ocen, frekwencji i komunikatów zwiększa zaangażowanie rodziców, b) łatwiejsza i szybsza reakcja na problemy wychowawcze lub edukacyjne, c) umożliwienie zbudowania kultury większej odpowiedzialności ucznia;
3) zwiększenie cyfryzacji społeczeństwa (przyspieszenie procesu budowania społeczeństwa informacyjnego): a) zachęcenie rodziny do korzystania z narzędzi cyfrowych i usług, b) wspieranie rozwoju kompetencji cyfrowych rodziców i uczniów, c) wpisanie się w proces cyfryzacji administracji publicznej;
4) ograniczenie komercjalizacji edukacji; obecnie dzienniki lekcyjne w postaci elektronicznej są obsługiwane przez prywatne firmy. Centralny, bezpłatny system: a) zmniejsza koszty ponoszone przez szkoły i rodziców, b) ogranicza zależność od podmiotów komercyjnych, c) zwiększa bezpieczeństwo danych przez możliwość ich kontroli przez organy państwa, d) umożliwia dostęp wyłącznie uwierzytelnionym użytkownikom za pomocą środka identyfikacji elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego identyfikacji elektronicznej.
Skutki i następstwa projektowanych przepisów będą obejmowały następujące obszary:
1) skutki społeczne: a) większa transparentność funkcjonowania szkoły, b) lepszy przepływ informacji między szkołą a rodzicami, c) większe zaangażowanie rodziców w edukację dzieci, d) wyrównywanie szans między szkołami z różnych regionów;
2) skutki organizacyjne i administracyjne: a) ujednolicenie systemu raportowania danych w całym kraju, b) łatwiejsze gromadzenie i analiza danych edukacyjnych, c) zmniejszenie kosztów ponoszonych przez szkoły na komercyjne systemy, d) oszczędności dla jednostek samorządu terytorialnego i szkół;
3) skutki technologiczne: a) przyspieszenie cyfryzacji edukacji, b) zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa cyfrowego przetwarzanych danych.
Utworzenie centralnego systemu teleinformatycznego zawierającego moduł dziennika elektronicznego może wpłynąć na dostawców komercyjnych dzienników elektronicznych, jednak bezpłatność eDziennika, zapewnienie zabezpieczeń zapobiegających nieuprawnionemu dostępowi do eDziennika i gwarantujących ochronę przetwarzanych w nim danych, w tym wrażliwych, stanowią cel wyższy niż ewentualne ograniczenie dotychczas prowadzonej działalności przez komercyjnych dostawców dzienników elektronicznych. Ostatecznie to szkoły podejmą decyzję o korzystaniu z rozwiązań komercyjnych lub systemu centralnego jako opcjonalnego.
Projektowane regulacje przyczynią się do zbudowania jednolitego, scentralizowanego systemu usług edukacyjnych oraz zwiększą kontrolę państwa nad procesem edukacyjnym. Pozwolą również, w znacznie większym niż obecnie stopniu na wykorzystanie danych edukacyjnych do planowania polityki w tym zakresie.
Co ważne, przepisy obejmą najpierw fazę pilotażu, który odbędzie w roku szkolnym 2026/2027 w wybranych publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych. W pilotażu wezmą również udział wybrane szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, wyda rozporządzenie mające 5
na celu przetestowanie działania eDziennika i zapewnienie bezpieczeństwa przetwarzanych w nim danych.
Szkoła uczestnicząca w programie pilotażowym, w okresie trwania pilotażu będzie prowadzić dziennik lekcyjny na dotychczasowych zasadach przyjętych w szkole. Dane wprowadzane do eDziennika podczas programu pilotażowego będą miały wyłącznie próbny i szkoleniowy charakter, zgodnie z celami pilotażu.
Realizacja pilotażu i przeprowadzone w jego trakcie analizy funkcjonowania eDziennika, posłużą przygotowaniu docelowych przepisów pozwalających na uruchomienie pełnej funkcjonalności systemu teleinformatycznego od roku szkolnego 2027/2028, umożliwiającego korzystanie z eDziennika przez wszystkie zainteresowane publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i ponadpodstawowe oraz szkoły artystyczne.
Pilotaż pozwoli także na oszacowanie realnych kosztów dalszego rozwoju i utrzymania systemu teleinformatycznego, w ramach którego będzie udostępniany eDziennik. Ze względu na konieczność wykorzystywania na potrzeby eDziennika rzeczywistych danych edukacyjnych, w tym pochodzących z systemu informacji oświatowej, nie jest możliwe przeprowadzenie pilotażowego wdrożenia bez zmian legislacyjnych.
Ponadto planowana jest kolejna nowelizacja ustawy, w trakcie trwania pilotażu, uwzględniająca doświadczenia wynikające z przeprowadzanego pilotażu. eDziennik będzie systemem teleinformatycznym bezpłatnym dla użytkownika końcowego, z którego będą mogły korzystać od roku szkolnego 2027/2028 wszystkie chętne publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i ponadpodstawowe oraz szkoły artystyczne.
Decyzję o korzystaniu i rezygnacji z eDziennika będzie podejmował dyrektor szkoły, za zgodą organu prowadzącego szkołę, tak, jak to się odbywa do tej pory. Dzięki integralności danych eDziennika z danymi systemu informacji oświatowej oraz logowaniu przez aplikację mObywatel lub Węzeł Krajowy, zostanie zapewniona poprawność danych oraz ich bezpieczeństwo. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania będzie administratorem danych pozyskiwanych z systemu informacji oświatowej. Zakres tych danych jest węższy niż dane zgromadzone w systemie informacji oświatowej. Planuje się, że do eDziennika będą pozyskiwane z systemu informacji oświatowej dane identyfikacyjne szkół, placówek oświatowych i ich zespołów znajdujące się w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych oraz wybrane dane identyfikacyjne i dane dziedzinowe uczniów i nauczycieli gromadzone w bazie danych systemu informacji oświatowej w związku z odpowiednio uczęszczaniem ucznia do danej szkoły lub placówki oświatowej lub zatrudnieniem nauczyciela w szkole lub placówce oświatowej. Pozostałe dane niepochodzące z systemu informacji oświatowej (np. oceny, nieobecności) będą wprowadzane do eDziennika przez dyrektora szkoły lub osoby, którym dyrektor szkoły nada dostęp (nauczyciele, inni pracownicy szkoły, osoby, o których mowa w art. 15 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.
Prawo oświatowe, niebędące nauczycielami, ale posiadające przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć). Dyrektor szkoły będzie administratorem tych danych. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowani nie będzie miał dostępu do tego zakresu danych. Planuje się, aby dane były przechowywane w eDzienniku przez okres, który zapewni skuteczne prowadzenie przez szkołę dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej – czyli przede wszystkim zapewni płynność pracy szkoły w trakcie przechodzenia między kolejnymi latami szkolnymi, również w kontekście np. nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy z nauczycielami, a uczniowi umożliwi sprawne kontynuowanie nauki między poszczególnymi etapami kształcenia. Zakłada się, że dane będą przechowywane i przetwarzane w eDzienniku przez okres jednego roku szkolnego od dnia:
1) zakończenia roku szkolnego, w którym uczeń przestał uczęszczać do danej szkoły;
2) rozwiązania stosunku pracy z danym nauczycielem;
3) rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem szkoły innym niż nauczyciel.
Za funkcjonowanie eDziennika, w zakresie: zabezpieczenia danych przed uszkodzeniem, utratą lub nieuprawnionym dostępem, integralności danych w nim przetwarzanych, przeciwdziałania uszkodzeniom, dostępności dla jego użytkowników, rozliczalności działań dokonywanych na przetwarzanych w nim danych, a także rozwoju funkcjonalności będzie odpowiedzialny minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. Za zapewnienie udostępnienia usług umożliwiających korzystanie z eDziennika za pośrednictwem aplikacji 6
mObywatel w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel będzie odpowiedzialny minister właściwy do spraw informatyzacji w zakresie: utrzymania i rozwoju rozwiązań teleinformatycznych służących integracji eDziennika z aplikacją mObywatel, zapewnienia wymiany danych między eDziennikiem a aplikacją mObywatel oraz udostępniania użytkownikom aplikacji mObywatel usług umożliwiających dostęp do danych pochodzących z eDziennika.
Z uwagi na planowane przetwarzanie danych identyfikacyjnych użytkowników eDziennika z użyciem nowych technologii, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, jako administrator tych danych, sporządzi ocenę skutków dla ochrony danych, zgodnie z art. 35 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.) oraz test prywatności w procesie tworzenia prawa.
3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE?
Na potrzeby porównania „dziennik elektroniczny” należy rozumieć szeroko jako:
1) elektroniczny dziennik lekcyjny / klasowy (frekwencja, tematy lekcji, oceny);
2) często część szerszego systemu zarządzania szkołą (SIS / SMS), który obejmuje też raporty dla władz oświatowych, komunikację z rodzicami i uczniami.
W Unii Europejskiej występują trzy modele:
1) model scentralizowany, system państwowy (obowiązkowy): np. Węgry (KRÉTA), Grecja (MySchool), Chorwacja (e‑Dnevnik), część Bułgarii (NEISPUO), Luksemburg (Scolaria), w pewnym stopniu Estonia (podejście systemowe, choć same platformy są prywatne) oraz systemy „back‑office” typu MyChild / MySchool w krajach takich jak Malta, Cypr;
2) centralne lub regionalne zamówienia publiczne na komercyjne systemy: np. Austria (WebUntis dla szkół federalnych), Niemcy (Land‑owe portale typu Schulportal Hessen z cyfrowym dziennikiem, ale masowe użycie WebUntis, Sdui itd.), Francja i Hiszpania (ENT / RAÍCES, Séneca – systemy regionalne), Portugalia (certyfikacja MISI, ale dostawcy prywatni), kraje nordyckie (Finlandia – Wilma, Szwecja – SchoolSoft/Vklass) czy Dania (Aula + systemy komunalne);
3) rynek prywatny, bez darmowego, państwowego dziennika elektronicznego: np. Polska, Czechy, Rumunia, Niderlandy, Irlandia, Belgia, Włochy, Łotwa, Litwa, Słowacja i Słowenia – państwo określa wymagania (czasem narzuca obowiązek prowadzenia dziennika elektronicznego), ale nie udostępnia własnego, bezpłatnego narzędzia, więc szkoły i samorządy kupują rozwiązania komercyjne.
Przegląd wszystkich państw UE – kto posiada „państwowy” dziennik elektroniczny?
Opisy modeli
1. Państwowy (centralny / regionalny) – rząd (lub władze regionu) finansuje i utrzymuje główny system dziennika elektronicznego / SIS, zwykle bezpłatny dla szkół, często obowiązkowy.
2. Mieszany (zamówienia publiczne / standardy) – państwo lub władze regionalne kupują licencje od jednego lub kilku dostawców i udostępniają szkołom, ale same systemy są komercyjne; państwo może też jedynie certyfikować rozwiązania i ustalać wymogi.
3. Rynkowy (przeważają prywatni dostawcy) – brak darmowego, jednolitego systemu rządowego; szkoły / samorządy kupują dzienniki elektroniczne na rynku.
Tabela 1 rozwiązania dla krajów UE
7
Państwo UE
Model
Czy istnieje scentralizowany system rządowy dziennika elektronicznego / SIS?
Tak – ministerstwo kupiło WebUntis dla wszystkich szkół federalnych, ale to produkt komercyjny
Przykładowe rozwiązania / inicjatywy
Uwagi o finansowaniu i roli sektora prywatnego
Austria
Mieszany
WebUntis – od 2020 r. jednolicie dla szkół federalnych, w tym moduł „Digitales Klassenbuch”
Rynkowy
Nie – brak jednego państwowego systemu
Smartschool jako powszechny LMS/SIS (raporty, cyfrowe „puntenboek”)
Państwowy + prywatny
Tak –
NEISPUO
(jednolita informacyjna systema) obejmuje m.in. e‑dziennik; równolegle prywatne Shkolo
NEISPUO
z modułem e‑dziennika (logowanie rodziców przez portal MON)
System finansuje rząd federalny dla „Bundesschulen”; szkoły landowe / komunalne często też wybierają WebUntis lub inne systemy (rynek prywatny)
Smartschool to prywatna platforma, kupowana przez sieci szkół; państwo ustala przepisy, ale nie dostarcza własnego e‑dziennika Część szkół przeszła na e‑dziennik NEISPUO; inne wciąż wykorzystują Shkolo.
Kierunek polityki jest wyraźnie scentralizowany (jednolity system państwowy)
Belgia
Bułgaria
Shkolo.bg jako komercyjny dziennik elektroniczny dla wielu szkół e‑Dnevnik – aplikacja webowa do prowadzenia klasy w formie elektronicznej; oficjalna usługa na portalu e‑Građani
Chorwacja
Państwowy
Tak – e‑Dnevnik CARNET‑u, oficjalny e‑dziennik rządu
Cypr
Państwowy (w trakcie budowy)
Tak – projekt eDEA / School Management System finansowany z funduszy UE, stopniowo rozszerzany
eDEA – e‑Electronic Administration of Education and Training, portal rekrutacji i zarządzania edukacją, rozwijany przez Ministerstwo Edukacji
Czechy
Rynkowy
Nie – ministerstwo nie oferuje darmowego, jednolitego e‑dziennika
Bakaláři – najpopularniejszy system, z modułem elektronicznej dzienniczki (Internetová žákovská knížka); inne: Škola Online
Dania
Mieszany (komunalny)
Aula – ogólnokrajowa platforma komunikacji szkoładom; do rejestracji frekwencji używa się powiązanych narzędzi (np. MU Elevfravær, SkolePlan)
Estonia
Mieszany, bardzo zintegrowany
Częściowo – państwo wprowadziło Aula jako narodową platformę komunikacji, natomiast moduły dziennika elektronicznego i frekwencji to głównie systemy komunalne Nie ma jednego państwowego dziennika elektronicznego, ale 100 % szkół korzysta z rozwiązań e‑szkoły
eKool i Stuudium – prywatne systemy dziennika elektronicznego, wspierane na poziomie państwa, używane przez >95 % szkół; stanowią element „e‑Estonia”
8
System tworzy i utrzymuje CARNET (państwowa sieć akademicka) finansowana publicznie; każda szkoła może przystąpić po spełnieniu warunków technicznych System jest jednym z głównych projektów e‑government w edukacji, współfinansowany z programu „THALIA 2021– 2027”. Pierwsza faza obejmuje rekrutację; docelowo system ma objąć pełne zarządzanie szkołami, w tym dane uczniów Bakaláři obsługują ok. 60% szkół, ale licencje kupują szkoły lub samorządy; MŠMT rekomenduje systemy i wykorzystuje dane, ale nie prowadzi własnego e‑dziennika Państwo sfinansowało Aulę, ale same funkcje dziennika/frekwencji realizują różne komercyjne systemy kupowane przez gminy (SkolePlan, mniejsze systemy lokalne)
Państwo buduje ramę (X‑Road, Estonian Education Information System, e‑Schoolbag) i finansuje infrastrukturę, ale systemy e‑dzienników są tworzone
(e‑diaries) dostarczanych w modelu PPP
Finlandia
Mieszany (silna rola gmin)
Francja
Mieszany (regionalny)
Niemcy
Mieszany (landowy rynek)
+
przez firmy współpracujące rządem
prywatne, blisko z
Brak centralnego systemu państwowego, ale w praktyce dominuje jeden komercyjny system licencjonowany przez miasta Tak, ale na poziomie regionów / departamentów:
ENT
jako platformy publiczne, do których integruje się dzienniki (np. Pronote)
Wilma (Visma)
„oppilashallinto‑järjestelmä” używany przez większość gmin (np. Kuopio, Helsinki); służy do ocen, frekwencji, komunikacji ENT (Espace Numérique de Travail) – środowisko cyfrowe dostarczane przez władze regionalne; zawiera moduły ocen, frekwencji, „cahier de textes”, najpopularniejszy dziennik to PRONOTE
Licencje kupują samorządy, ale system jest de facto standardem ogólnokrajowym.
Państwo określa wymagania prawne, nie prowadzi własnego e‑dziennika
Częściowo – poszczególne kraje związkowe udostępniają własne portale z dziennikiem (np.
Schulportal Hessen), a jednocześnie rynek prywatny (WebUntis, Sdui, SchoolFox) jest bardzo silny Tak – MySchool jako centralny system informacyjny dla wszystkich szkół
Schulportal Hessen – bezpłatny, rozwijany przez Hessische Lehrkräfteakademie, z modułem cyfrowego dziennika „Mein Unterricht”; WebUntis z cyfrowym Klassenbuch szeroko stosowany w wielu landach
Landy zapewniają portale i infrastrukturę, ale same „Klassenbücher” często realizuje się za pomocą komercyjnych narzędzi. Brak ogólnoniemieckiego, jednolitego systemu; silna decentralizacja i różne rozwiązania między landami
MySchool – „integrated information system” dla szkół podstawowych i średnich, zapewniający pełne zinformatyzowanie pracy szkół i struktur administracyjnych; powiązany z Greek School Network
System tworzony i utrzymywany przez Ministerstwo Edukacji i Ministerstwo Cyfryzacji; bezpłatny dla szkół, obejmuje m.in. rejestr uczniów, oceny, raporty, procesy administracyjne
KRÉTA
to element infrastruktury państwowej (hardware + software), łączący moduły: administrację, e‑dziennik, e‑sprawdzian, aplikacje mobilne; system jest bezpłatny dla szkół, prywatne dzienniki praktycznie zostały wypchnięte z rynku Rynek MIS (VSware, w mniejszym stopniu inni dostawcy) funkcjonuje komercyjnie. Państwo ma strategię cyfryzacji szkół, ale nie udostępnia jednego
Grecja
Państwowy
Węgry
Państwowy (silnie scentralizow any)
Tak – KRÉTA jest jedynym systemem zatwierdzonym przez państwo do prowadzenia dziennika elektronicznego
KRÉTA
(Köznevelési Regisztrációs és Tanulmányi Alaprendszer) – centralny system administrowany przez państwo; od 2017/2018 obowiązkowy we wszystkich szkołach państwowych jako jedyny legalny e‑dziennik
Irlandia
Rynkowy
Nie – brak centralnego państwowego dziennika
VSware - wiodący komercyjny MIS dla szkół średnich, opisujący się jako rynek nr 1 w Irlandii; używany m.in. w Coláiste Iósaef jako główny
9
ENT finansują regiony i departamenty w porozumieniu z
MEN.
Dzienniki elektroniczne są komercyjne, ale dystrybuowane w ramach publicznych projektów ENT; brak jednego systemu krajowego, ale ENT są de facto standardem
Włochy
Rynkowy z mocnym wymogiem prawnym
Nie –
MIM
nie udostępnia własnego systemu, ale od 2012 r. nakazuje przejście na rejestry online
Łotwa
Rynkowy, ale z jedną dominującą platformą
Brak państwowego systemu, ale e‑Klase stała się de facto standardem krajowym
Litwa
Rynkowy
Nie – brak rozwiązania państwowego
Luksembu rg
Państwowy (Scolaria)
Tak – narzędzie Scolaria zarządzane przez
MENFP
dla szkół podstawowych
Malta
Państwowy (w budowie)
Tak – rząd uruchomił portal MyChild i prowadzi postępowanie na jednolity MIS
system raportów, obecności, planu lekcji
publicznego e‑dziennika
„Registro elettronico” – obowiązkowy dla wszystkich szkół od roku 2012/2013 na mocy art. 7 ust. 31 D.L. 95/2012;
MIM
wydało szczegółowe wytyczne w nocie z 4 kwietnia 2025 r., opisując funkcje, ograniczenia i wymogi bezpieczeństwa rejestru elektronicznego E‑klase – łotewski system elektronicznej administracji szkoły („elektroniska skolvadības sistēma”), powstały jako projekt firmy DEAC; zapewnia e‑dziennik, klaso‑żurnal, raporty i komunikację; system jest scentralizowany, ale komercyjny
W praktyce szkoły kupują komercyjne systemy dziennika (różni dostawcy), ale muszą spełniać wymogi ministerialne dot. ochrony danych, funkcji i integracji z usługami MIM. To przykład modelu „obowiązkowy e‑dziennik, ale bez państwowej platformy”
TAMO
e.dienynas – najpopularniejszy komercyjny e‑dziennik; rodzice i uczniowie zakładają konta na podstawie kodu od wychowawcy, mają dostęp do ocen, uwag, prac domowych i modułu płatności (np. stołówka)
Scolaria – narzędzie do wprowadzania danych uczniów, klas, planów zajęć; nauczyciele są zobowiązani do wprowadzania danych do Scolarii; aplikacja jest częścią infrastruktury ministerstwa
TAMO to produkt firmy
TAVO MOKYKLA UAB,
sprzedawany szkołom; istnieją aplikacje mobilne z płatnymi dodatkami; państwo określa przepisy, ale nie finansuje konkretnego systemu
MyChild portal – scentralizowany portal łączący usługi dla dzieci 0–18 lat (edukacja, zdrowie, sport itd.), rozwijany przez Ministerstwo Edukacji (MEYR) równolegle jest prowadzona procedura na „cloud‑based MIS for Schools in Malta and Gozo”
10
systemu
Szkoły muszą podpisać umowę z dostawcą; część funkcji (np. miesięczne zestawienia ocen) dostępna jest tylko w płatnym „pakiecie rodzinnym” – rodzi to pytania o równość dostępu rodziców do informacji
Dane Scolarii służą ministerstwu i gminom do planowania, ale w praktyce Scolaria pełni również funkcje typowe dla e‑dziennika (listy uczniów, zajęcia, wsparcie organizacji pracy). To system w pełni państwowy, nie komercyjny Obecnie funkcje typowego e‑dziennika są rozproszone (różni dostawcy), ale kierunek polityki jest jasny: jeden chmurowy MIS finansowany centralnie i zintegrowany z portalem MyChild
Niderland y
Rynkowy
Nie – brak jednolitego państwowego systemu
Magister – wiodący komercyjny „digitaal leerlingadministratiesysteem”, zapewniający oceny, frekwencję, zadania domowe, komunikację szkoła-dom; inne systemy konkurencyjne Librus, Vulcan (Dziennik
VULCAN),
eSzkoła24, mobiDziennik itd.; ok. 8 tys. szkół korzysta z Librusa, prawie 9 tys. z rozwiązań Vulcan; brak państwowego e‑dziennika
Polska
Rynkowy
Nie istnieje publiczny, darmowy system; szkoły „skazane na komercyjne rozwiązania”
Portugalia
Mieszany (certyfikacja
MISI
+ prywatni dostawcy)
Nie ma własnego systemu, ale państwo certyfikuje systemy MISI i wymaga integracji z bazami ministerialnymi
Inovar Alunos – komercyjna platforma zarządzania uczniami, certyfikowana przez MISI (Sistema de Informação Integrado do Ministério da Educação), co jest warunkiem legalnego działania w szkołach
Rumunia
Rynkowy z pilotażem państwowym
Nie – ministerstwo nie stworzyło własnego systemu, ale prowadzi program pilotażowy „catalog electronic” oparty na rozwiązaniach prywatnych
Adservio – komercyjny system katalogu elektronicznego; uczestniczy w programie pilotażowym Ministerstwa Edukacji; spełnia w 100% standardy techniczne i bezpieczeństwa określone przez ME w 2023 r.
Program pilotażowy katalogu elektronicznego jest wspierany przez ministerstwo, ale w oparciu o platformy prywatne.
Na razie nie ma jednolitego, bezpłatnego narzędzia dla wszystkich szkół; rynek jest mocno rozdrobniony
Słowacja
Rynkowy
Nie – brak centralnego e‑dziennika
EduPage (aSc) - elektroniczna „triedna kniha” z modułami frekwencji, ocen, zastępstw, wykorzystania w przedszkolach i szkołach
Słowenia
Rynkowy
Nie - brak państwowej platformy
eAsistent (eŠola d.o.o.) elektronski dnevnik i redovalnica; działa od ok. 2011-2014; szkoły masowo przeszły z dzienników papierowych
Hiszpania
Mieszany (silnie regionalny)
Tak, ale na poziomie wspólnot autonomicznych, nie całego państwa
RAÍCES (Comunidad de Madrid) - system „Gestión Educativa Integral” dla szkół, obejmujący dane uczniów, ocen, obecności, komunikację (aplikacja ROBLE); w innych
EduPage oferuje też moduły eGovernment i integrację z rejestrami, ale jest systemem komercyjnym; licencje kupowane są przez szkoły, nie ma krajowego, bezpłatnego systemu eAsistent jest komercyjny; wersja dla rodziców ma model freemium: minimalne funkcje (plan lekcji, komunikacja) bezpłatne, pełny wgląd w oceny, zapowiedzi sprawdzianów, nieobecności w płatnym pakiecie (ok. 30+ euro rocznie)
Systemy są tworzone i utrzymywane przez regionalne ministerstwa edukacji; dyktują standardy w swoich regionach.
W praktyce to państwowe e‑dzienniki na poziomie
11
Państwo wyznacza standardy, ale szkoły (głównie średnie) kupują Magister lub inne MIS; to klasyczny rynek prywatny, bez publicznego e‑dziennika
Licencje finansują jednostki samorządu terytorialnego; część funkcji (np. aplikacje mobilne, powiadomienia) jest płatna dla rodziców. To czysty model rynkowy, co rodzi pytania o koszty i transparentność – temat trafił do interpelacji poselskich Ministerstwo Edukacji definiuje standardy (MISI), wymusza interoperacyjność z bazami centralnymi i sprawozdawczość; same systemy (Inovar, inni) są komercyjne i kupowane przez szkoły lub gminy
Szwecja
Mieszany (komunalny)
Brak systemu państwowego, ale gminy intensywnie kupują kompleksowe platformy
regionach podobne systemy (Séneca w Andaluzji, Delphos w CLM itd.)
wspólnot autonomicznych, a nie jednego rządu centralnego
SchoolSoft - wiodący system zarządzania szkołą, używany w wielu gminach; obejmuje administrację uczniów, frekwencję, oceny, komunikację z rodzicami; część gmin (np. Värmdö) używa Vklass jako „skolplattform”
Licencje kupują gminy; państwo dostarcza wytyczne i narzędzia ogólne (np. system do e‑testów), ale dzienniki elektroniczne są komercyjne
UWAGI: Pozostałe kraje UE – Irlandia, Belgia, Niderlandy, Litwa, Łotwa – są szczegółowo opisane powyżej jako rynkowe; Luksemburg, Bułgaria, Cypr, Malta jako rosnąco scentralizowane.
Najważniejsze wnioski dla UE
1. Gdzie rząd realnie „wprowadził” dziennik elektroniczny?
Za kraje, w których rząd wprost wprowadził dziennik elektroniczny jako usługę publiczną (system państwowy, a nie tylko regulacje), można uznać przede wszystkim:
1) Węgry – KRÉTA- jedyny dopuszczony prawnie system e‑dziennika, obowiązkowy w szkołach państwowych, w pełni finansowany i utrzymywany przez państwo;
2) Grecja – MySchool - zcentralizowany system dla całej edukacji K‑12, utrzymywany przez Ministerstwo Edukacji i Ministerstwo Cyfryzacji; obsługuje dane uczniów, kadry, oceny, procesy administracyjne;
3) Chorwacja – e‑Dnevnik (CARNET) - rządowa aplikacja webowa dla szkół, część platformy e‑Građani; szkoły dobrowolnie dołączają, ale w praktyce e‑Dnevnik stał się standardem krajowym;
4) Bułgaria – NEISPUO (z modułem e‑dziennika) - jednolita informacyjna systema obejmująca m.in. e‑dziennik i „Digitalna ranica”, z logowaniem rodziców i uczniów przez portal ministerstwa; równolegle działa prywatny Shkolo, ale kierunek polityki jest w stronę pełnego ujednolicenia w NEISPUO;
5) Luksemburg – Scolaria - narzędzie MENFP, w którym nauczyciele mają obowiązek wprowadzać dane o uczniach i klasach. Jest elementem centralnego zarządzania szkołami fundamentalnymi;
6) Kraje z wyraźnie centralnym, choć jeszcze rozwijanym systemem: Cypr, Malta. Cypr rozwija SMS / eDEA jako jeden z największych projektów e‑government w edukacji. Malta uruchomiła portal MyChild i prowadzi negocjacje w sprawie chmurowego MIS dla wszystkich szkół publicznych;
7) Model regionalny – Hiszpania, Francja, Niemcy (część landów), Austria. Tu „wprowadzenie” odbywa się na poziomie regionów / landów / resortu dla wybranych typów szkół, często przez centralne zakupienie licencji komercyjnego systemu (WebUntis, RAÍCES, ENT + Pronote, Schulportal Hessen).
2. Gdzie dziennik jest głównie efektem gry rynkowej?
Kraje, w których nie ma publicznego, bezpłatnego systemu:
1) Polska – brak publicznego dziennika elektronicznego, co wprost podkreślają analizy medialne; większość z ok. 17 tys. szkół korzysta z dwóch, dominujących na rynku rozwiązań, z istotnymi kosztami dla samorządów i dodatkowymi opłatami za funkcje mobilne ponoszonymi przez rodziców;
12
2) Czechy – Bakaláři i Škola Online dominują, ale są produktami komercyjnymi licencjonowanymi szkołom; ministerstwo nie oferuje własnej platformy, jedynie wykorzystuje ich integracje dla celów sprawozdawczych;
3) Rumunia – ministerstwo prowadzi pilotaż elektronicznego katalogu, ale wyłącznie na bazie rozwiązań prywatnych (Adservio, inni). Nie ma narodowego, darmowego systemu; szkoły, które chcą elektronicznego katalogu, muszą zapłacić dostawcy;
4) Niderlandy, Irlandia, Belgia, Włochy, Litwa, Łotwa, Słowacja, Słowenia – we wszystkich tych krajach istnieje 1–2 dominujących dostawców (Magister, VSware, Smartschool, TAMO, e‑Klase, EduPage, eAsistent itd.), ale są to systemy komercyjne, kupowane przez szkoły / samorządy; państwo określa ramy prawne, nie dostarcza własnego narzędzia.
3. Finansowanie i równy dostęp
1. Finansowanie i dostępność W modelach państwowych (KRÉTA, MySchool, e‑Dnevnik) korzystanie z e‑dziennika jest bezpłatne dla szkoły i rodziców (poza kosztami infrastruktury lokalnej). W modelach rynkowych część funkcji bywa płatna dla rodziców (np. rozszerzone aplikacje mobilne w Polsce, płatne pakiety rodzicielskie w eAsistent czy e‑Klase), co rodzi pytania o równość dostępu do informacji;
2. Partnerstwa i suwerenność danych Tam, gdzie dominują prywatne systemy certyfikowane przez ministerstwa (Portugalia – MISI, Łotwa – e‑Klase, Litwa – TAMO), państwo zyskuje dobre dane, ale ryzykuje uzależnienie od kilku dostawców o dużej pozycji rynkowej. Przykłady Estonii i greckiego MySchool pokazują, że silna warstwa integracyjna państwa (X‑Road, EID, centralne rejestry) istotnie ogranicza to ryzyko – nawet przy prywatnych systemach frontowych;
3. Rola samorządów W krajach nordyckich i niemieckojęzycznych (Finlandia, Szwecja, Dania, Niemcy, Austria) to gminy / landy są głównymi klientami systemów, a rząd centralny pełni rolę ustawodawcy i dostawcy rozwiązań informatycznych (np. centralne rejestry, integracja z sieciami edukacyjnymi).
Wybrane rynki poza UE - jak to wygląda globalnie?
1. Stany Zjednoczone i Kanada
1) rynek K‑12 Student Information System (SIS) jest w Ameryce Północnej duży i rozdrobniony. Globalny rynek K‑12 SIS szacowano na ok. 7,8 mld USD w 2024 r., z prognozowanym wzrostem do ponad 15 mld USD do 2035 r.;
2) liderami są komercyjni dostawcy tacy jak PowerSchool, Infinite Campus, Skyward; PowerSchool ma ok. 23 % wdrożeń w USA i Kanadzie, ale aż 25 % rynku stanowi długa lista mniejszych dostawców;
3) część stanów w USA decyduje się na stanowe umowy ramowe lub jednolite wdrożenia (np. wybrane stany przechodzą w całości na jednego dostawcę), ale systemy są w całości komercyjne, wdrażane na poziomie stanów lub dystryktów szkolnych, nie jako usługa federalna.
Wniosek: w USA / Kanadzie dziennik elektroniczny jest niemal wyłącznie rynkowy, chociaż często w formie dużych kontraktów stanowych lub dystryktowych – „państwo” (stan) może wymuszać technologię, ale jej nie tworzy.
2. Wielka Brytania
1) historycznie rynek MIS był zdominowany przez SIMS, ale od kilku lat liderem jest już Arbor, mający ok. 38,6 % rynku szkół państwowych w Anglii, podczas gdy SIMS spadł do ok. 33 %; Bromcom ma ok. 15,5 % udziału;
2) wiele samorządów (local authorities) i Trusty migrują obecnie z SIMS na Arbor lub Bromcom; rząd nie oferuje własnego MIS, ale Ministerstwo Edukacji definiuje wymagania techniczne i publikował m.in. konsultacje dot. standardów danych. 13
Model: czysto rynkowy, bardzo podobny do USA, przy silnej roli przetargów prowadzonych przez Trusty i władze lokalne.
3. Singapur
1) Ministerstwo Edukacji w Singapurze od lat 90. prowadzi intensywną cyfryzację; głównym systemem administrowania szkołami jest School Cockpit – centralna, webowa aplikacja dla wszystkich szkół;
2) School Cockpit obsługuje m.in. zarządzanie rekordami uczniów, wynikami, egzaminami, politykami edukacyjnymi, integruje się również z systemami zewnętrznymi i wspiera wymianę danych z aplikacjami szkolnymi;
3) konta uczniów do ogólnokrajowej platformy Student Learning Space (SLS) są generowane automatycznie na podstawie danych ze School Cockpit.
Model: silnie scentralizowany, bardzo podobny do Węgier / Grecji, ale technologicznie bardziej zaawansowany; państwo jest zarówno właścicielem, jak i integratorem danych.
Podsumowanie i wnioski
1. Żadne państwo UE nie pozostaje już przy wyłącznie papierowych dziennikach. Wszędzie istnieją dojrzałe systemy dziennika elektronicznego, chociaż ich status (państwowy vs. komercyjny) i poziom centralizacji bardzo się różnią.
2. Około 1/3 państw UE ma realnie wprowadzony, państwowy dziennik elektroniczny lub pełny SIS w rozumieniu: finansowany, utrzymywany i rozwijany przez państwo (czasem region / land), dostępny bez dodatkowych opłat dla szkół i rodziców. Do tej grupy należą w szczególności: Węgry, Grecja, Chorwacja, Bułgaria, Luksemburg, Estonia (w modelu PPP), część Niemiec i Austrii (landy / Bundesschulen), Hiszpania i Francja (poziom regionalny), Cypr, Malta.
3. Większość państw UE stosuje model mieszany lub rynkowy, w którym:
1) państwo określa wymogi prawne i techniczne;
2) czasem prowadzi certyfikację (np. Portugalia – MISI);
3) ale same dzienniki elektroniczne są produktami prywatnych firm, kupowanymi przez szkoły lub samorządy (Polska, Czechy, Niderlandy, Irlandia, Belgia, Włochy, kraje bałtyckie, Słowacja, Słowenia).
4. Polska plasuje się jednoznacznie w grupie krajów rynkowych – brak publicznego, darmowego systemu jest jasno wskazywany w debacie publicznej; szkoły kupują licencje od dominujących dostawców, a rodzice często ponoszą koszty za aplikacje mobilne i dodatkowe funkcje.
5. Z punktu widzenia polityki publicznej:
1) Modele węgierski, grecki, chorwacki i singapurski pokazują, że państwowy dziennik elektroniczny może być silnym narzędziem standaryzacji, analityki danych i kontroli jakości, ale wymaga dużych nakładów i kompetencji IT po stronie administracji;
2) Estonia dowodzi, że równie dobrze może działać model silnej warstwy państwowej (ID, integracja, rejestry), ale prywatnych front‑endów, pod warunkiem wysokiej interoperacyjności i otwartych standardów;
3) Modele rynkowe (Polska, Czechy, UK, USA) dają dużą elastyczność i innowacyjność, ale przynoszą ryzyka: wysoki koszt licencji i usług, przywiązanie do dostawcy, nierówności w dostępie rodziców do płatnych funkcji, trudniejszą kontrolę nad standardami bezpieczeństwa danych.
6. Projektowanie nowych rozwiązań (np. oferty dla rządów / samorządów):
1) najbardziej „otwarte” rynki w UE, jeżeli chodzi o brak państwowej konkurencji, to dziś: Polska, Rumunia, Czechy, Irlandia, Niderlandy, Belgia, kraje bałtyckie, Słowacja, Słowenia, Włochy;
2) kraje z państwowym dziennikiem elektronicznym (Węgry, Grecja, Chorwacja, Bułgaria, Luksemburg) często otwierają przestrzeń na usługi poza dziennikiem elektronicznym (analityka, personalizacja, treści cyfrowe, integracje).
14
4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i ponadpodstaw owe oraz szkoły artystyczne dyrektorzy publicznych i niepublicznych szkół i organy prowadzące publiczne i niepubliczne szkoły oraz dyrektorzy szkół artystycznych
Wielkość 23 473
jednostki samorządu terytorialnego
2824
ministerstwa
8
organy prowadzące publiczne i niepubliczne szkoły (w tym szkoły artystyczne) inne niż jednostki samorządu terytorialnego lub minister
2797
dyrektorzy publicznych i niepublicznych szkół podstawowych i ponadpodstawo wych oraz szkół artystycznych
19 506
uczniowie publicznych i niepublicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz szkół artystycznych
Źródło danych
Oddziaływanie
dane z systemu informacji oświatowej (SIO) na dzień 30 września 2025 r., według stanu bazy danych SIO na dzień 7 lipca 2026 r.
Możliwość skorzystania z bezpłatnego i bezpiecznego rozwiązania centralnego jakim jest eDziennik.
Możliwość wyboru przez dyrektora szkoły eDziennika jako zupełnie nowego rozwiązania w szkole lub nowego, zastępującego dotychczasowe o charakterze komercyjnym.
Możliwość podjęcia decyzji przez organ prowadzący szkołę o prowadzeniu dziennika wyłącznie w formie elektronicznej, w razie wyboru, systemu eDziennika.
Bezpośrednia możliwość korzystania z eDziennika w uprawnionym zakresie.
ok. 5,4 mln
15
nauczyciele publicznych i niepublicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz szkół artystycznych
ok. 0,59 mln
rodzice / opiekunowie prawni uczniów publicznych i niepublicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych
ok. 10 mln
Bezpośrednia możliwość korzystania z eDziennika w uprawnionym zakresie.
dane własne Ministerstwa Edukacji Narodowej
Bezpośrednia możliwość korzystania z eDziennika w uprawnionym zakresie.
dostawcy komercyjnych rozwiązań ok. 5 oferujący usługę dziennika elektronicznego
Dane własne Ministerstwa Edukacji Narodowej
Ze względu na pojawienie się alternatywnego, bezpłatnego rozwiązania, możliwość utraty części przychodów.
minister właściwy do spraw oświaty i wychowania
1
nie dotyczy
Realizacja zadań związanych z funkcjonowaniem eDziennika, w zakresie: zabezpieczenia danych przed uszkodzeniem, utratą lub nieuprawnionym dostępem, integralności danych w nim przetwarzanych, przeciwdziałania uszkodzeniom, dostępności dla jego użytkowników, rozliczalności działań dokonywanych na przetwarzanych w nim danych, a także rozwoju funkcjonalności.
minister właściwy do spraw informatyzacji
1
nie dotyczy
Realizacja zadań związanych z udostępnieniem usług umożliwiających korzystanie z eDziennika za pośrednictwem aplikacji mObywatel w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.
5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Projekt ustawy został skierowany do zaopiniowania przez reprezentatywne organizacje związkowe w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 549), reprezentatywne organizacje pracodawców w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (Dz. U. z 2025 r. poz. 423) i partnerów społecznych, tj. przez:
1) Związek Przedsiębiorców i Pracodawców;
2) Związek Pracodawców Business Centre Club;
3) Federację Inicjatyw Oświatowych;
4) Forum Związków Zawodowych;
5) Komisję Krajową NSZZ „Solidarność 80”;
6) Krajową Izbę Gospodarczą; 16
7) Krajowe Forum Oświaty Niepublicznej;
8) Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych;
9) Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych;
10) Ogólnopolskie Stowarzyszenie Kadry Kierowniczej Oświaty;
11) Konfederację Lewiatan;
12) Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną;
13) Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej;
14) Sekcję Krajową Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”;
15) Sekcję Oświaty KNSZZ „Solidarność 80”;
16) Sekretariat Konferencji Episkopatu Polski;
17) Społeczne Towarzystwo Oświatowe;
18) Wolny Związek Zawodowy „Sierpień 80” Komisję Krajową;
19) Zarząd Główny Związku Nauczycielstwa Polskiego;
20) Zarząd Główny Związku Rzemiosła Polskiego;
21) Zarząd Główny Związku Zakładów Doskonalenia Zawodowego;
22) Związek Zawodowy Pracowników Oświaty i Wychowania „Oświata”;
23) Krajową Izbę Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji;
24) Związek Zawodowy „Rada Poradnictwa”;
25) Wolny Związek Zawodowy „Solidarność-Oświata”;
26) Centrum Edukacji Obywatelskiej;
27) Fundację Rozwoju Systemu Edukacji;
28) Instytut Spraw Publicznych;
29) Polską Akademię Nauk;
30) Alians Ewangeliczny w RP;
31) Polską Radę Ekumeniczną;
32) Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców;
33) Federację Stowarzyszeń Nauczycielskich;
34) Unię Metropolii Polskich;
35) Unię Miasteczek Polskich;
36) Związek Gmin Wiejskich RP;
37) Związek Miast Polskich;
38) Związek Powiatów Polskich;
39) Fundację Rodzice Szkole;
40) Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej;
41) Radę Działalności Pożytku Publicznego;
42) Polskie Towarzystwo Informatyczne;
43) Polską Izbę Informatyki i Telekomunikacji;
44) Krajowe Porozumienie Rodziców i Rad Rodziców;
45) Ogólnopolskie Stowarzyszenie Dyrektorów Centrów Kształcenia Ustawicznego;
46) Ogólnopolskie Stowarzyszenie Powiatowych i Gminnych Samorządowych Ośrodków Doskonalenia Nauczycieli;
47) Radę Szkół Katolickich;
48) Stowarzyszenie Dyrektorów Szkół Średnich;
49) Towarzystwo Nauczycieli Szkół Polskich;
50) Związek Cyfrowa Polska;
51) Fundacja EdTech Poland; 17
52) Stowarzyszenie Cyfrowy Dialog;
53) Fundację Digital Univeristy;
54) Naczelną Organizację Techniczną Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych;
55) Fundację Polskiego Funduszu Rozwoju;
56) Centrum Cyfrowe.
Projekt ustawy został również przesłany do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Projekt ustawy został skierowany do zaopiniowania przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego, Komisję Wspólną Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych oraz Radę Dialogu Społecznego.
Projekt ustawy został zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Edukacji, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2026 r. poz. 936), oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny, zgodnie z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404).
Ze względu na planowany termin uruchomienia pilotażu eDziennika oraz zakładany harmonogram prac legislacyjnych, planowany czas trwania konsultacji i opiniowania wyniósł 21 dni.
Projekt ustawy uzyskał pozytywną opinię Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego w dniu 17 lipca 2026 r.
6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z 2025 r.)
Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 2026
Dochody ogółem budżet państwa
JST
pozostałe jednostki (oddzielnie)
Wydatki ogółem budżet państwa
JST
pozostałe jednostki (oddzielnie)
Saldo ogółem budżet państwa
JST
pozostałe jednostki (oddzielnie)
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
Łącznie (2026– 2035)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
14,99 0
53,99 0
14,36 0
15,37 0
20,79 0
21,70 0
22,68 0
17,05 0
17,52 0
18,02 0
216,47 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-14,99 0
-53,99 0
-14,36 0
-15,37 0
-20,79 0
-21,70 0
-22,68 0
-17,05 0
-17,52 0
-18,02 0
-216,47 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
18
Źródło finansowania
W roku 2026 środki na realizację przedsięwzięcia po stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Centrum Informatycznego Edukacji zostały zabezpieczone w rezerwie celowej poz. 26 Środki na wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i młodzieży, zapewnienie uczniom objętym obowiązkiem szkolnym dostępu do bezpłatnych podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych, a także programów rządowych oraz programów i przedsięwzięć ustanawianych w obszarze oświaty i wychowania na podstawie art. 90u i 90w ustawy o systemie oświaty oraz na dofinansowanie Branżowych Centrów Umiejętności, w ramach rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci i młodzieży na lata 2025–2029 – „Cyfrowy Uczeń”. W roku 2027 zostaną zaplanowane w rezerwie celowej poz. 26, w ramach której będzie finansowany rządowy program wspierania organów prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci i młodzieży na lata 2025–2029 – „Cyfrowy Uczeń”. Pilotaż realizowany w latach 2026 i 2027 będzie realizowany w ramach zadania, o którym mowa w § 3 ust. 5 ww. programu „Cyfrowy Uczeń”.
Po stronie Ministerstwa Cyfryzacji oraz Centralnego Ośrodka Informatyki realizacja przedsięwzięcia w okresie pilotażu, będzie sfinansowana ze środków budżetu państwa będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw informatyzacji.
Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń
Realizacja przedsięwzięcia w okresie pilotażu nie wpłynie na konieczność zwiększenia limitu wydatków będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w cz. 30 – Oświata i wychowanie.
Szacowane koszty realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia po stronie Centrum Informatycznego Edukacji, w zakresie zadań objętych pilotażem i wdrożeniem, wynoszą 7,2 mln zł i uwzględniają: koszty wdrożenia pełnej funkcjonalności planowanych usług, w tym: pilotaż, poprawki, modyfikacje, koszty utrzymania infrastruktury na czas wdrażania usług, wynajmu dodatkowej przestrzeni biurowej. Kwota ta stanowi w pełni wydatki bieżące i będzie ponoszona do dnia 30 września 2027 r. W 2026 r. wydatki wyniosą 2 mln zł, a w 2027 r. wyniosą 5,2 mln zł.
Dane wykorzystane do oszacowania skutków finansowych projektu w latach 2026 i 2027 zostały opracowane na podstawie dotychczasowych doświadczeń Centrum Informatycznego Edukacji w realizacji projektów informatycznych o porównywalnym zakresie rzeczowym i technologicznym, w szczególności obejmujących prace analityczne, projektowe, programistyczne oraz testowe na rzecz systemów centralnych obsługujących procesy edukacyjne.
Szacunki kosztów na rok 2026 w wysokości około 2 mln zł obejmują w szczególności: • prace analityczne i projektowe związane z przygotowaniem docelowych rozwiązań informatycznych, • prace programistyczne i integracyjne, • testy funkcjonalne i bezpieczeństwa, • koszty infrastruktury niezbędnej do uruchomienia i pierwszego etapu funkcjonowania rozwiązań.
Szacunki kosztów na rok 2027 w wysokości około 5,2 mln zł uwzględniają: • kontynuację i rozszerzenie prac programistycznych, • dalsze prace rozwojowe i optymalizacyjne, 19
• testy regresyjne i dostosowanie rozwiązań do ewentualnych zmian regulacyjnych i organizacyjnych, • zwiększone koszty utrzymania i skalowania infrastruktury IT wynikające z pełnego uruchomienia oraz wzrostu liczby użytkowników systemów. Szacuje się, że w kolejnych latach wydatki ponoszone przez Centrum Informatyczne Edukacji wyniosą: 2028 r. – 6 760 000 zł, 2029 r. – 7 770 000 zł, 2030 r. – 8 160 000 zł, 2031 r. – 8 570 000 zł, 2032 r. – 9 000 000 zł, 2033 r. – 9 450 000 zł, 2034 r. – 9 920 000 zł, 2035 r. – 10 420 000 zł.
Przyjęte wartości zostały oszacowane w oparciu o rzeczywiste koszty ponoszone przez Centrum Informatyczne Edukacji w trakcie realizacji analogicznych przedsięwzięć informatycznych w ostatnich latach, w tym projektów finansowanych ze środków krajowych i europejskich. Kalkulacje uwzględniają pełne koszty brutto realizacji zadań, obejmujące zarówno usługi zewnętrzne, jak i zasoby własne, zgodnie z obowiązującymi zasadami planowania i ewidencjonowania wydatków publicznych.
Realizacja przedsięwzięcia w okresie pilotażu nie wpłynie na konieczność zwiększenia limitu wydatków będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw informatyzacji w cz. 27.
Szacowany koszt realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia po stronie Ministerstwa Cyfryzacji i Centralnego Ośrodka Informatyki, w latach 2026 i 2027, wynosi 61,78 mln zł.
Kwota ta stanowi w pełni wydatki majątkowe oraz obejmuje również koszty związane z pilotażem. W 2026 r. wydatki te wyniosą 12,99 mln zł, a w 2027 r. wyniosą 48,79 mln zł.
Prace Centralnego Ośrodka Informatyki obejmują przede wszystkim: prace biznesowe, analizę biznesową / systemową, projekt makiet, architekturę, prace programistyczne, testy integracyjne, testy regresji, testy wydajnościowe, testy bezpieczeństwa, testy WCAG, wsparcie powdrożeniowe.
W 2026 będą zrealizowane następujące zadania:
1) aplikacja webowa: dla szkół
a) logowanie przez Węzeł Krajowy,
b) zarządzanie rolami użytkowników,
c) zarządzanie dziennikiem (konfigurowanie dziennika przez szkoły),
d) wystawianie ocen, w tym ocen zachowania,
e) podstawowa obsługa frekwencji,
f) plan lekcji, w tym wprowadzanie, edycja, przegląd,
g) ewidencja lekcji (temat lekcji),
h) przełączanie kontekstu szkoły,
i) dane uczniów – wyświetlanie,
j) dane rodziców / opiekunów prawnych– wprowadzanie i wyświetlanie;
2) aplikacja mJunior
a) widok ocen,
b) frekwencja,
c) plan lekcji,
d) oceny z zachowania. 20
W 2027 r. planuje się wdrożenie docelowe w zakresie:
3) aplikacja webowa: dla rodziców i uczniów
a) ustawianie zastępstw,
b) programy nauczania,
c) e-mailowe powiadomienia,
d) terminarz (wydarzenia/kalendarz): wprowadzanie, edycja,
e) logowanie innymi metodami niż Węzeł Krajowy,
f) dziennik i plan lekcji z dodatkowymi opcjami (np. materiały, wydarzenia),
g) przełączanie kontekstu szkoły, dziecka, roli,
h) powiadomienia PUSH,
i) obsługa e-usprawiedliwień i nieobecności,
j) raporty,
k) system ogłoszeń,
l) rejestrowanie specjalnych potrzeb edukacyjnych,
m) moduł komunikacji,
n) planowanie nieobecności,
o) dyżury nauczycieli.
Szacowanie kosztów przeprowadzono w oparciu o standardy, proces szacowania pracochłonności obowiązujący w Centralnym Ośrodku Informatyki z udziałem wszystkich zespołów zaangażowanych w rozwój oraz utrzymanie systemu. Koszty oszacowano na podstawie dotychczasowych doświadczeń z realizacji projektów: Rozwój ekosystemu mObywatel 2.0, Rozwój Systemów Służących do Identyfikacji Elektronicznej Podpisu Elektronicznego (RSIEPE).
Szacuje się, że w kolejnych latach wydatki ponoszone przez Ministerstwo Cyfryzacji i Centralny Ośrodek Informatyki wyniosą: 2028 r. – 7 600 000 zł, 2029 r. – 7 600 000 zł, 2030 r. – 12 630 000 zł, 2031 r. – 13 130 000 zł, 2032 r. – 13 680 000 zł 2033 r. – 7 600 000 zł, 2034 r. – 7 600 000 zł, 2035 r. – 7 600 000 zł.
Realizacja przedsięwzięcia nie powoduje rezygnacji z innych przedsięwzięć planowanych do realizacji przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Cyfryzacji w ramach odpowiednio limitu wydatków w części: 30 i 27.
Szacunkowe koszty dla budżetu państwa, od roku 2028 do roku 2035, wynoszą łącznie ok. 147,49 mln zł i opierają się na dotychczasowych doświadczeniach Centrum Informatycznego Edukacji w realizacji projektów informatycznych o porównywalnym zakresie rzeczowym i technologicznym, w szczególności obejmujących prace analityczne, projektowe, programistyczne oraz testowe na rzecz systemów centralnych obsługujących procesy edukacyjne, takich jak System Informacji Oświatowej lub Rejestr Szkół i Placówek Oświatowych. Szacowanie kosztów dla Centralnego Ośrodka Informatyki przeprowadzono w oparciu o standardy, proces szacowania pracochłonności obowiązujący w Centralnym Ośrodku Informatyki z udziałem wszystkich zespołów zaangażowanych w rozwój oraz 21
utrzymanie systemu. Koszty oszacowano na podstawie dotychczasowych doświadczeń z realizacji projektów: Rozwój ekosystemu mObywatel 2.0, Rozwój Systemów Służących do Identyfikacji Elektronicznej Podpisu Elektronicznego (RSIEPE).
Nie jest możliwe oszacowanie wpływu na jednostki samorządu terytorialnego. Korzystanie z eDziennika przez szkoły będzie dobrowolne, a decyzję podejmie dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. Ponadto organy prowadzące szkoły, podpisując umowy na komercyjne rozwiązania od dostawców dzienników elektronicznych, decydują się na różny zakres oferowanych przez nich usług. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dysponuje informacjami o zakresie i kosztach tych umów.
7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Czas w latach od wejścia w życie zmian W ujęciu duże pieniężnym przedsiębiorstwa (w mln zł, ceny stałe z …… r.) sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw
rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe
W ujęciu niepieniężnym
duże przedsiębiorstwa
0
Skutki 1
2
3
w
5
tym
10
funkcjonowanie
Łącznie (0– 10)
Ze względu na pojawienie się alternatywnego, bezpłatnego rozwiązania, istnieje możliwość utraty części przychodów. Jednak ze względu na dobrowolność korzystania z eDziennika nie jest możliwe oszacowanie tego wpływu w ujęciu pieniężnym.
Ze względu na pojawienie się alternatywnego, bezpłatnego rozwiązania, istnieje możliwość utraty części przychodów. Jednak ze względu na dobrowolność korzystania z eDziennika nie jest możliwe oszacowanie tego wpływu w ujęciu pieniężnym.
Przedsięwzięcie pozytywnie wpłynie na rodzinę i obywateli, którzy będą korzystali z bezpłatnego dziennika elektronicznego, przez oszczędności wynikające z korzystania z bezpłatnego rozwiązania. Na podstawie ogólnodostępnych informacji, szacunkowe koszty korzystania z komercyjnych dzienników elektronicznych dla polskich rodzin w roku szkolnym 2025/2026 wynoszą zazwyczaj od około 33 zł do ponad 50 zł za jedno dziecko rocznie. Opłaty te dotyczą rozszerzonych funkcjonalności aplikacji mobilnych (które w planowanych eDzienniku będą bezpłatne), przy założeniu, że podstawowy wgląd w oceny przez przeglądarkę internetową pozostaje bezpłatny. Jednak ze względu na dobrowolność korzystania z eDziennika nie jest możliwe oszacowanie tego wpływu w sposób zagregowany.
Ze względu na pojawienie się alternatywnego, bezpłatnego rozwiązania, istnieje możliwość utraty części rynku, jednak korzystanie z eDziennika będzie dobrowolne.
Należy też mieć na uwadze nadrzędność interesu publicznego – dokumentacja przebiegu nauczania wraz z odnotowywaniem obecności uczniów i ocen oraz przekazywanie tych informacji rodzicom uczniów to podstawowe zadanie szkoły publicznej. Szkoła publiczna jest 22
sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw
rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe
Niemierzalne
osoby starsze i niepełnosprawne
bezpłatna i powszechnie dostępna. Zadaniem państwa jest realizacja działań, które tę powszechność i nieodpłatność będą wspierać.
Ze względu na pojawienie się alternatywnego, bezpłatnego rozwiązania, istnieje możliwość utraty części rynku, jednak korzystanie z eDziennika będzie dobrowolne.
Należy też mieć na uwadze nadrzędność interesu publicznego – dokumentacja przebiegu nauczania wraz z odnotowywaniem obecności uczniów i ocen oraz przekazywanie tych informacji rodzicom uczniów to podstawowe zadanie szkoły publicznej. Szkoła publiczna jest bezpłatna i powszechnie dostępna. Zadaniem państwa jest realizacja działań, które tę powszechność i nieodpłatność będą wspierać.
Realizacja przedsięwzięcia pozytywnie wpłynie na rodzinę i obywateli zapewniając rozwiązanie gwarantujące bezpieczeństwo przetwarzanych w nim danych oraz wzmacniając powszechne i bezpłatne kształcenie publiczne.
Przedsięwzięcie pozytywnie wpłynie na osoby starsze i niepełnosprawne (zwłaszcza będące rodzicami / opiekunami prawnymi uczniów) zapewniając rozwiązanie gwarantujące bezpieczeństwo przetwarzanych w nim danych oraz wzmacniając powszechne i bezpłatne kształcenie publiczne.
Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń
8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu ☐ nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli zgodności).
☐ tak ☐ nie ☒ nie dotyczy
☒ zmniejszenie liczby dokumentów
☐ zwiększenie liczby dokumentów
☒ zmniejszenie liczby procedur
☐ zwiększenie liczby procedur
☒ skrócenie czasu na załatwienie sprawy
☐ wydłużenie czasu na załatwienie sprawy
☐ inne: …
☐ inne: …
Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich elektronizacji.
☒ tak 23
☐ nie ☐ nie dotyczy Wprowadzenie rozwiązania zmniejszy liczbę dokumentów i uprości sposób generowania informacji po stronie szkół, a jednocześnie ułatwi pozyskiwanie informacji przez uczniów i rodziców / opiekunów prawnych.
9. Wpływ na rynek pracy Projektowana regulacja spowoduje zmiany na rynku pracy w postaci wzrostu kompetencji cyfrowych pracowników szkół oraz rodziców / opiekunów prawnych uczniów, a tym samym może wpłynąć na obniżenie wskaźnika czasu poszukiwania pracy.
10. Wpływ na pozostałe obszary ☐ środowisko naturalne ☐ sytuacja i rozwój regionalny ☐ sądy powszechne, administracyjne lub wojskowe
☐ demografia
x informatyzacja
☐ mienie państwowe
☐ zdrowie
x inne: polityka społeczna
Dzięki poczynionym oszczędnościom, ze względu na bezpłatny charakter systemu teleinformatycznego wprowadzanego dzięki projektowanym przepisom, zaoszczędzone środki będą mogły być przez szkoły i ich organy prowadzące przeznaczone na zaspokojenie innych potrzeb edukacyjnych.
Omówienie wpływu
W odniesieniu do obszaru informatyzacja, dla eDziennika zostanie wdrożony system zarządzania bezpieczeństwem informacji, zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 20, z późn. zm.). Z uwagi na planowane przetwarzanie danych identyfikacyjnych użytkowników eDziennika z użyciem nowych technologii, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, jako administrator tych danych, sporządzi ocenę skutków dla ochrony danych, zgodnie z art. 35 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Ocena skutków dla ochrony danych oraz test prywatności w procesie tworzenia prawa zostaną dołączone do projektu ustawy na etapie prac w ramach rządowego procesu legislacyjnego.
11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Zakłada się, że system teleinformatyczny, w ramach którego będzie już w pełni funkcjonował eDziennik, zostanie udostępniony nauczycielom, uczniom i rodzicom z początkiem roku szkolnego 2027/2028, zaś rozpoczęcie pilotażu nastąpi w roku szkolnym 2026/2027. 24
12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane?
Ewaluacja efektów wdrażania eDziennika będzie realizowana w terminach i razem z działaniami, zaplanowanymi w Polityce Cyfrowej Transformacji Edukacji, dotyczącymi monitorowania wdrażania tej polityki. Dla ewaluacji eDziennika będą jednak wykorzystane odrębne wskaźniki, nieuwzględnione w załączniku nr 4 do ww. Polityki.
Za zadanie dotyczące monitorowania wdrażanie eDziennika, podobnie jak za monitorowanie ww. Polityki, będzie odpowiadał Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy – jednostka nadzorowana przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Do monitorowania wdrażania eDziennika planuje się wykorzystanie następujących wskaźników:
1) odsetek szkół korzystających z eDziennika;
2) odsetek nauczycieli aktywnie korzystających z eDziennika;
3) odsetek rodziców / opiekunów prawnych aktywnie korzystających z eDziennika.
13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.)
Nie dotyczy.
25
Załącznik nr 3 do raportu z konsultacji - Zestawienie uwag nieuwzględnionych w toku opiniowania
Lp. 1
Organ wnoszący uwagi Urząd Ochrony Danych Osobowych
Jednostka redakcyjna, do której wnoszone są uwagi art. 44g ust. 3
Treść uwagi W odniesieniu do art. 1 projektu ustawy dodającego nowy art. 44g ust. 3 w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe projektu ustawy:
„Rodzic ucznia pełnoletniego jest użytkownikiem eDziennika, o ile uczeń pełnoletni nie złoży sprzeciwu wobec dostępu rodzica do eDziennika.”, trzeba wskazać, że:
- w kontekście zasady domyślnej ochrony danych (art. 25 ust. 2 rozporządzenia 2016/679
10) stanem docelowym jest nieprzetwarzanie danych osoby, chyba że wyrazi ona na to zgodę albo istnieje inna wiążąca przesłanka prawna w tym zakresie,
- projektowanym przepisem przyjmuje się zasadę sprzeciwu następczego (optout), w którym to rodzic ucznia pełnoletniego będzie miał dostęp do eDziennika domyślnie.
Może więc dojść do sytuacji, w której dane ucznia pełnoletniego będą przetwarzane bez jego woli, a będzie on mógł dopiero następczo wyrazić wobec tego sprzeciw.
Problem pogłębia fakt, że jak było to wcześniej wskazane, wprowadzanie eDziennika w danej placówce będzie
Uzasadnienie
Odniesienie do uwagi Uwaga nie została uwzględniona.
Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpieniem generalnym z dnia 3 kwietnia 2024 r. (VII.7031.38.2023.AT) adresowanym do Ministry Edukacji zwrócił uwagę na wątpliwości dotyczące dostępu do ocen uczniów pełnoletnich przez ich rodziców. Rzecznik Praw Obywatelskich skupił się przede wszystkim na argumentach dotyczących prawa do prywatności oraz uwag zgłaszanych wobec nowelizowanych regulacji przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (obecnie:
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych) m.in. w 2012 i 2014 r. Do urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w ostatnich latach wpływały też petycje zwracające uwagę na problem dostępu do ocen rodziców uczniów pełnoletnich.
Wsłuchując się w powyższe głosy, Zespół do spraw Praw i Obowiązków Ucznia zarekomendował Ministrze Edukacji zmiany w zakresie jawności ocen uczniów pełnoletnich dla ich rodziców.
Rekomendacja ta została przyjęta, a jej efektem są zmiany w projektowanych przepisach prawa oświatowego (np. druk sejmowy numer 2449 dot. projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw). Zmiany polegają na tym, że dostęp rodziców do ocen oraz informacji o nauce uczniów będzie im, jak dotychczas pozostawiony, tyle
uznaniowe oraz powiązane z nieprzejrzystym określeniem ról w procesach przetwarzania danych w tym narzędziu.
Dlatego też:
- konieczne jest przeredagowanie projektowanego przepisu tak, aby wyeliminować to ograniczenie praw ucznia pełnoletniego – co odpowiadać będzie realizacji jego konstytucyjnych praw oraz zasadzie zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości, zasadzie ograniczenia celu oraz zasadzie minimalizacji danych.
że wprowadzona zostanie instytucja sprzeciwu, która pozwoli pełnoletniemu uczniowi na złożenie oświadczenia woli, którego skutkiem będzie zaprzestanie informowania przez szkołę rodziców pełnoletnich uczniów na temat, przede wszystkim, ocen i przygotowanych prac przez ich pełnoletnie dzieci.
Taki sprzeciw uczeń będzie mógł wyrazić w dowolnym momencie, po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnych, w formie pisemnej. Dzięki temu ustawodawca uszanuje tę jego pełną zdolność i to, że wygasła już nad nim władza rodzicielska.
W świetle powyższego w projekcie ustawy zaproponowano przepis, zgodnie z którym rodzic ucznia pełnoletniego jest użytkownikiem eDziennika, o ile uczeń pełnoletni nie złoży sprzeciwu wobec dostępu rodzica do eDziennika.
Prezydenckie weto z 2 lipca br. do ww. druku sejmowego numer 2449, nie stoi na przeszkodzie temu, aby kwestię dostępu rodziców pełnoletniego ucznia do jego szkolnych danych konsekwentnie regulować w projektach aktów prawnych w sposób zaproponowany w zawetowanej ustawie, zgodnie z rekomendacją Zespołu do spraw Praw i Obowiązków Ucznia.
2
art. 3 projektu ustawy
Zgodnie z art. 3 projektu ustawy:
„Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania ustala, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, w drodze rozporządzenia, program pilotażowy udostępnienia eDziennika, o którym mowa w art. 44f ust. 1 ustawy
Uwaga nie została uwzględniona.
Przetestowanie eDziennika obejmie w szczególności sprawdzenie procesu przepływu danych, sposobu i skuteczności ich zabezpieczenia oraz poprawności działania m.in.: aplikacji webowej dla szkół, funkcjonalności w aplikacji mObywatel, logowania przez Węzeł Krajowy i aplikację mObywatel czy zarządzania danymi.
zmienianej w art. 1, w wybranym zakresie funkcjonalności, dla publicznych i niepublicznych szkół podstawowych oraz szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej, mając na uwadze potrzebę przetestowania jego działania i zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzanych w nim danych. Zgodnie zaś z art. 3 ust. pkt 6 projektu ustawy: „Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, określa (…) zakres danych, o których mowa w art. 44k ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, niezbędnych do przeprowadzenia programu pilotażowego,”.
Potrzeba przetestowania działania eDzinnika i zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzanych w nim danych, nie uzasadnia przetwarzania w nim danych osobowych uczniów, rodziców, nauczycieli oraz innych osób, o których mowa w art. 44k ust. 1 projektowanej ustawy.
Tego typu testy powinny odbywać się na danych zanonimizowanych lub wygenerowanych losowo.
Wydaje się również wysoce ryzykownym wprowadzanie, nawet pilotażowe, systemu eDziennika w części placówek, w sytuacji w której administrator tego systemu nie jest pewien bezpieczeństwa jego działania.
Sprawdzenie prawidłowości przepływów danych między systemem informacji oświatowej, aplikacją mObywatel a systemem eDziennik w zakresie danych wprowadzanych przez dyrektorów szkół nie jest możliwe bez pracy na tych danych. Poza tym ważne jest także pozyskanie informacji od potencjalnych użytkowników eDziennika, a więc dyrektorów szkół, nauczycieli, pracowników szkół, uczniów i nauczycieli, w zakresie użyteczności systemu czy oczekiwań względem dalszego rozwoju. Dlatego pilotaż obejmie wybrane szkoły, wskazane przez kuratorów oświaty i Centrum Edukacji Artystycznej, które wyrażą zgodę na udział w pilotażu, zgodnie z projektowaną ustawą, co zostanie doprecyzowane w projekcie rozporządzenia.
Prawodawca – mocą takich regulacji – nie może narażać wykonawców normy jako administratorów na takie ryzyko i odpowiedzialność za niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych.
Projektowany przepis jest więc niezgodny z zasadą zgodności z prawem, rzetelności przejrzystości, ograniczenia celu, minimalizacji danych, integralności i poufności (art. 5 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679) oraz rozliczalności.
Załącznik nr 2 do raportu z konsultacji - tabela uwag konsultacje
Lp.
Organ wnoszący uwagi
Jednostka redakcyjna, do której wnoszone są uwagi
1
Osoba 1
Uwaga ogólna
2
Polska Izba Informatyk ii Telekomun ikacji
Uwaga ogólna
Treść uwagi
Propozycja zmian zapisu
W treści projektu jest powiedziane, że dostęp do dziennika ma rodzic ucznia. A co, gdy to inna osoba jest prawnym opiekunem ucznia? Ten zapis nie uwzględnia takiej sytuacji.
-
Ekonomia projektu, czyli de facto podwójne koszty dla podatnika.
Używane w uzasadnieniu słowo „bezpłatny" wprowadza w błąd. Szkoły i samorządy nadal będą ponosić opłaty za utrzymanie całego ekosystemu wspierającego ich funkcjonowanie.
Interwencja ta nie doprowadzi do oszczędności po stronie szkół czy samorządów, a jedynie do zduplikowania kosztów ponoszonych z pieniędzy podatników – raz opłacanych przez samorządy, drugi raz z budżetu centralnego. Szkoły oraz samorządy nadal będą ponosić koszt całego ekosystemu - eSzkoły - na którą składają się m.in. takie systemy jak arkusz organizacyjny, sekretariat, zastępstwa, świadectwa, dokumentacja pedagoga, posiłki, płatności, plan lekcji, biblioteka,
Odniesienie do uwagi
Uwaga nie została uwzględniona.
System teleinformatyczny eDziennik jest wprowadzany do systemu prawnego w ramach ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe. Art. 4 ust. 19 wskazuje, że ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o rodzicach, to należy przez to rozumieć także prawnych opiekunów dziecka oraz osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem. Prawny opiekun dziecka będzie więc miał dostęp do konta ucznia, dla którego jest opiekunem.
Wyjaśnienie Udostępnienie od roku szkolnego 2027/2028 systemu teleinformatycznego eDziennik, zawierającego w pierwszej fazie moduł dziennika lekcyjnego oraz moduł komunikacyjny, jest pierwszym krokiem do integracji usług cyfrowych (już istniejących i planowanych) udostępnianych przez Ministra Edukacji i Ministra Cyfryzacji. W kolejnych fazach planuje się rozbudowę systemu eDziennik o funkcjonalności wspierające codzienną pracę szkół, a także integrację z już obecnymi rozwiązaniami w tym zakresie. Z uwagi na skalę przedsięwzięcia nie jest możliwa realizacja wszystkich funkcjonalności z terminem wdrożenia od 1 września 2027 r. Ponadto planuje się uruchomienie pilotażu systemu, dla wybranych szkół, w roku szkolnym
3
Uwaga ogólna
kadry, płace, rozliczanie dotacji, rekrutacja czy rozliczanie godzin ponadwymiarowych. eDziennik to tylko jeden moduł – wycinek większego zintegrowanego, ekosystemu - eSzkoły.
Wdrożenie samego eDziennika nie umożliwi szkole rezygancji z korzystania z pozostałych elementów ekosystemu ani nie uczyni go z nimi interoperacyjnym. Ponadto dodatkowy koszt jaki ma zostać poniesiony z budżetu centralnego na wytworzenie jednego modułu eSzkoły, wielokrotnie przewyższa (w ujęciu kosztu na pojedynczą placówkę) koszty zakup całego ekosystemu, które i tak będzie należało nadal ponosić. Ponadto pominęto koszty wdrożenia i wsparcia. Nie przedstawiono żadnych symulacji i analiz kosztów, jakie poniesie szkoła lub organ ją prowadzący przy wdrożeniu eDziennika – rozumianym nie tylko jako otrzymanie oprogramowania, lecz również zakup szkoleń czy dostosowanie wszystkich procesów i procedur w placówce (RODO, complaiance, polityki bezpieczeństwa, instrukcje wewnętrzne, statuty szkół, WSO). W sekcji A2 Załącznika przedstawiamy przykładowe wyliczenia Centralizacja danych, która tworzy krytyczne ryzyko dla bezpieczeństwa.
Jeden system mogący potencjalnie gromadzić dane 15 mln obywateli – w tym fotografie, numery PESEL,
2026/2027, co pozwoli także na otrzymanie informacji zwrotnej od użytkowników, jej analizę oraz projektowanie kolejnych funkcjonalności zgodnie z oczekiwaniami użytkowników.
Wyjaśnienie System teleinformatyczny eDziennik będzie pozyskiwał dane z dwóch źródeł: systemu informacji oświatowej oraz bezpośrednio ze szkoły (dane te będzie wprowadzał dyrektor lub upoważniony przez niego
4
Uwaga ogólna
informacje o chorobach, specjalnych potrzebach edukacyjnych i problemach wychowawczych
– staje się celem o ponadprzeciętnej atrakcyjności. Dzisiejszy, rozproszony model z natury ogranicza skalę incydentu i jest zalecany przez ekspertów od cyberbezpieczeństwa. Projekt ponadto błędnie diagnozuje wyzwania w obszarach bezpieczeństwa.
Dotychczasowe incydenty to w praktyce pojedyncze przejęcia haseł pojedynczych użytkowników. Zamiast budować nowy system za 191 mln zł, państwo powinno skupić się na wdrożeniu dwuskładnikowego logowania (dziś korzysta z niego mniej niż 19% nauczycieli) oraz wyposażeniu pedagogów w służbowy sprzęt. Szerzej traktuje o tym część B1 załącznika.
pracownik szkoły). Należy więc podkreślić, że MEN, w odniesieniu do danych SIO) i tak dysponuje już danymi szkoły, uczniów, nauczycieli i dyrektorów i nie planuje się poszerzania katalogu pozyskiwanych od użytkowników danych. Do danych wprowadzanych do eDziennika przez szkołę MEN nie będzie miał dostępu, a widoczność danych dla poszczególnych użytkowników jest precyzyjnie wskazana w ustawie. Nie jest więc możliwe, by użytkownik uzyskał dostęp do danych innych niż określono w ustawie.
Podwójna praca, która jest milowym krokiem wstecz w cyfryzacji i gwarantowanym chaosem w szkole.
Ministerialny eDziennik to w istocie tylko jeden moduł eSzkoły, który nie będzie interoperacyjny z resztą systemów używanych przez szkoły i samorządy (m.in. kadry, naliczanie wynagrodzeń, płatności, plany lekcji, rozliczanie dotacji, stołówka, biblioteka, arkusz organizacyjny, finanse). W
Wyjaśnienie
Ponadto należy zwrócić uwagę, że uwierzytelnianie użytkownika w systemie teleinformatycznym eDziennik będzie odbywało się za pomocą Węzła Krajowego, co jest już obecnie stosowanym standardem w odniesieniu do systemów państwowych. Co ważne, ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości.
Węzeł Krajowy spełnia ten wymóg.
System teleinformatyczny eDziennik będzie rozbudowywany etapami. W pierwszej fazie planowane jest udostępnienie użytkownikom modułu dziennika lekcyjnego i modułu komunikacji, natomiast w kolejnych etapach eDziennik będzie rozbudowywany o kolejne funkcjonalności, w tym wspierające codzienną pracę szkół, a także integrację z
5
Uwaga ogólna
praktyce oznacza to dla nauczycieli i pracowników administracyjnych podwójne, ręczne wprowadzanie danych. Dla rodziców - w najlepszym scenariuszu opóźnienie w otrzymywaniu ważnych informacji z powodu braku interoperacyjności z systemami eSzkoły.
W fazie pilotażu projekt wprost nakłada na pedagogów obowiązek prowadzenia dwóch dzienników równolegle. Zmusza to nauczycieli do alokowania cennego czasu na podwójną biurokrację podczas 45-minutowej lekcji – kosztem uwagi, która powinna być poświęcona uczniom, czyniąc z nich testerów oprogramowania.
już obecnymi rozwiązaniami w tym zakresie.
Dysonans polegający na tym, że państwo występuje jako regulator i konkurent w jednym. MEN stanowi prawo regulujące rynek edukacyjny i równocześnie buduje na nim własne rozwiązanie. To uderzenie w polskie firmy EdTech, które wspólnie ze szkołami przez 20 lat zcyfryzowały polską edukację, dostarczając stabilne i odpowiadające na specyficzne potrzeby szkół systemy. Sam OSR przyznaje ryzyko „utraty części przychodów i części rynku" przez przedsiębiorców, ale uchyla się od jego wyceny, zasłaniając się „dobrowolnością". Realnym, wieloletnim scenariuszem może stać się sytuacja, w której nierówna, żeby nie zaryzykować twierdzenia nieuczciwa, konkurencja Ministerstwa z rynkiem, realnie wpłynie na obniżenie jego konkurencyjności lub jej całkowite zaniknięcie. Żeby konkurencja mogła być uczciwa, należałoby na wzór innych krajów wprowadzić np. instyucję bonu
Wyjaśnienie
Odnosząc się natomiast do prowadzenie równolegle dwóch dzienników lekcyjnych w czasie pilotażu, należy podkreślić, że pilotaż będzie miał charakter wyłącznie testowy i szkoleniowy, aby zweryfikować poprawność działania wdrażanego narzędzia. W projekcie ustawy doprecyzowano, że w przypadku powstania rozbieżności w zakresie danych zamieszczanych w eDzienniku a dotychczas prowadzonym przez szkołę dzienniku lekcyjnym, wiążące będą dane zamieszczone w dotychczasowym dzienniku lekcyjnym.
System teleinformatyczny eDziennik będzie dobrowolny, a decyzję o korzystaniu z niego będzie podejmował dyrektor szkoły za zgodą organu prowadzącego szkołę.
Należy podkreślić, że system eDziennik będzie stanowił alternatywę dla obecnie funkcjonujących rozwiązań komercyjnych.
Docelowo system eDziennik zostanie rozszerzony o inne funkcjonalności, które stworzą kompleksowy system zarządzania szkołą, powiązany z udostępnianymi usługami edukacyjnymi. Takie działanie nie będzie możliwe w przypadku realizacji zadania w sposób alternatywny, np. poprzez zaproponowane przekazywanie bonu technologicznego dla szkół.
6
Uwaga ogólna
technologicznego dla szkół i umożliwić szkołom niezależny wybór pomiędzy systemami komercyjnymi a publicznym.
Te drugie - publiczne - winny być finansowanym jedynie z wpływów z tych bonów, tak jak komercyjne, a nie nadmiarowo dotowane w modelu, w którym uprzywilejowuje się szerokim strumieniem publicznych pieniędzy dostawcę publicznego niezależnie od tego czy osiąga on jakikolwiek sukces czy nie. Powoduje to bowiem najczęściej nieefektywne kosztowo wydatkowanie środków publicznych i pokusę zabiegania o jeszcze większe fundusze ze szkodą dla budżetu Państwa. Dzieje się to najczęściej bez zdefiniowania jakichkolwiek ostrych i precyzyjnych kryteriów weryfikacji jakości i sukcesu interwencji, które umożliwiałyby ocenę racjonalności ponoszonych kosztów. Z tym właśnie mamy do czynienia w niniejszym projekcie
- z prośbą o alokację na początek 190 milionów złotych (gdyż projektodawca już deklaruje że prawdziwe koszty projektu dopiero oszacuje, gdyż obecnie ich po prostu nie zna) i jednoczesny brak jakichkolwiek analiz ekonomicznych, które wykazałaby racjonalność takiej prośby.
W obszarze bezpieczeństwa danych projekt adresuje niewłaściwy problem.
Przytaczane przez media „włamania do dzienników" to w praktyce przejęcia słabo strzeżonych haseł
Uwaga nie została uwzględniona.
Uwierzytelnianie użytkownika w systemie teleinformatycznym eDziennik będzie odbywało się za pomocą Węzła Krajowego, co jest już obecnie stosowanym standardem w odniesieniu do systemów państwowych. Co ważne, ustawa o
7
Uwaga ogólna
nauczycieli, a nie przełamania zabezpieczeń systemów. Według najlepszej wiedzy i danych Izby, na przestrzeni ostatnich 20 lat, nie doszło jeszcze nigdy do przełamania zabezpieczeń systemu komercyjnego skutkującego wyciekiem danych szkół. Realnym problemem jest natomiast niewykorzystywanie dwuskładnikowego logowania (2FA), dostępnego w głównych rozwiązaniach (wg danych jednego z czołowych dostawców zrzeszonych w Izbie korzysta z niego dziś poniżej 19% nauczycieli), oraz brak służbowego sprzętu do bezpiecznego logowania. Projekt Ministerstwa tego w ogóle nie adresuje – tzn nie przewiduje doposażenia nauczycieli w sprzęt, np. klucze sprzętowe lub urządzenia służbowe (np. telefony) które realnie mogą umożliwić wdrażanie 2FA na masową skalę i radykalną poprawę bezpieczeństwa dostępu na indywidualne konta nauczycielskie. To wyzwanie leżące po stronie procedur i bazy sprzętowej w szkołach a nie cecha systemu dostawcy.
Realizacja celu bezpłatnego dostępu dla rodziców jest ważna. Uzasadnieniem projektu ma być zagwarantowanie darmowego dostępu do danych z dziennika. Cel ten jest już jednak zrealizowany – zgodnie z rozporządzeniem MEN rodzice i uczniowie mają bezpłatny wgląd w
Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości.
Węzeł Krajowy spełnia ten wymóg.
Wyjaśnienie System teleinformatyczny eDziennik będzie systemem zawierającym różne funkcjonalności, natomiast przygotowywany jest etapami.
W pierwszej fazie planowane jest udostępnienie użytkownikom modułu dziennika lekcyjnego i modułu komunikacji,
8
Uwaga ogólna
dane dziennika lekcyjnego poprzez przeglądarki internetowe oraz aplikacje mobilne. Mogą również otrzymywać powiadomienia czy usprawiedliwiać nieobecności z poziomu telefonu, przez przeglądarkę. Jeśli intencją rządu jest poszerzanie dostępu w kanale natywnych aplikacji mobilnych (kanale dodatkowym) o nowe funkcje, znacznie efektywniejszą i tańszą drogą jest dialog z producentami, którzy już wyrazili wolę udostępnienia takich rozwiązań na uzgodnionych zasadach. Przy czym najpierw należałoby w ogóle zbadać jaka grupa rodziców jest tym zainteresowana - tego też nie uczyniono. Warto przy tym przypomnieć precedens z przeszłości: program własnego, „bezpłatnego" podręcznika do klas 1–3, na który wydano dziesiątki milionów złotych, by ostatecznie zastąpić go systemem dotacji podręcznikowej wypracowanym w dialogu z wydawcami edukacyjnymi.
Wnosimy o wstrzymanie procedowania projektu i skierowanie go do pogłębionych prac oraz o powołanie zespołów roboczych z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Edukacji, Ministerstwa Cyfryzacji i Ministerstwa Finansów, jednostek samorządu terytorialnego, producentów rozwiązań eSzkoła - branża EdTech, przedstawicieli organizacji zrzeszających nauczycieli i dyrektorów szkół oraz
natomiast w następnych etapach eDziennik będzie rozbudowywany o kolejne funkcjonalności, w tym wspierające codzienną pracę szkół, a także integrację z już obecnymi rozwiązaniami w tym zakresie.
Wyjaśnienie Na potrzeby utworzenia i wdrożenia systemu teleinformatycznego, w ramach którego będzie udostępniany eDziennik, funkcjonuje grupa robocza, w skład której wchodzą przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej, Centrum Informatycznego Edukacji i Centralnego Ośrodka Informatyki.
Odbywają się także spotkania z udziałem Ministerstwa Edukacji Narodowej i
9
Uwaga ogólna
niezależnych ekspertów ds. cyberbezpieczeństwa i ochrony danych osobowych. W ramach tych prac należy co najmniej: ● przeprowadzić rzetelną ocenę skutków finansowych w oparciu o dane i badania; ● wykonać szczegółową DPIA przed podjęciem decyzji o architekturze danych i procesach ich przetwarzania; ● odstąpić od podporządkowania prac sztywnemu terminowi 1 września 2026 r. na rzecz harmonogramu wynikającego z rzeczywistej złożoności zadania; ● zdiagnozować potrzeby szkół i samorządów oraz ustalić, ile z nich zadeklaruje wdrożenie eDziennika pomimo braku potencjalnych oszczędności z tego wynikających; ● wypracować rozwiązanie, które nie będzie obciążać nauczycieli dodatkową pracą kosztem czasu dla uczniów, nie pozostawiając ich jednocześnie bez służbowych narzędzi i nie rozwiązując realnych problemów bezpieczeństwa; ● w dialogu z rynkiem wypracować standardy interoperacyjności projektowanych rozwiązań, aby eliminować biurokrację ze szkół, a nie kosztem uczniów ją zwiększać; ● dokonać rzetelnej oceny skutków tej interwnecji na branżę EdTech w Polsce; ● przeanalizować mniej kosztowne i mniej ryzykowne alternatywy realizujące deklarowane cele.
Producenci zrzeszeni w Izbie wielokrotnie deklarowali gotowość do dialogu – w tym do rozmów
Ministerstwa Cyfryzacji, na których omawiane są postępy prac i bieżące wyzwania. MEN na bieżąco, podczas cotygodniowych warsztatów z dyrektorami szkół, zbiera informacje dotyczące oczekiwanego kształtu rozwiązań, które będą zaimplementowane w eDzienniku.
MEN współpracuje również z przedstawicielami strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Odbyły się także spotkania MEN z przedstawicielami dostawców komercyjnych dzienników, na których przedstawiono koncepcję eDziennika.
Wyjaśnienie Ministerstwo Edukacji Narodowej spotykało się z przedstawicielami
10
11
Związek Cyfrowa Polska
Uwaga ogólna
Uwaga ogólna
o integracji swoich systemów z aplikacją mObywatel oraz do udziału w analizach ekonomicznych.
Do merytorycznych rozmów na ten temat dotąd nie doszło. Ponawiamy tę deklarację. Izba jest gotowa udostępnić dane i wsparcie eksperckie na potrzeby rzetelnej oceny projektu, w tym skutków finansowych.
Projekt zakłada stworzenie monolitycznego systemu gromadzącego dane około 15 milionów obywateli, co w ocenie ekspertów tworzy krytyczne ryzyko dla bezpieczeństwa. Skupienie w jednym miejscu fotografii (biometrii), numerów PESEL, informacji o stanie zdrowia, specjalnych potrzebach edukacyjnych oraz problemach wychowawczych czyni ten zbiór celem o nadprzeciętnej atrakcyjności dla grup przestępczych i obcych wywiadów.
Istota zagrożenia wykracza poza prywatność pojedynczych rodzin. W systemie znajdą się szczegółowe informacje o dzieciach osób pełniących kluczowe funkcje dla państwa: oficerów służb, prokuratorów, żołnierzy, dyplomatów i polityków. Przejęcie takiego rejestru otwiera drogę do precyzyjnego profilowania, ustalania lokalizacji i wywierania nacisku na osoby decyzyjne, co w obecnej sytuacji geopolitycznej jest ryzykiem całkowicie pominiętym w OSR. Dotychczasowy model rozproszony, oparty na różnych technologiach i dostawcach, w sposób naturalny ogranicza skalę ewentualnego incydentu.
Projektodawca błędnie definiuje przyczyny naruszeń bezpieczeństwa w szkołach. Dotychczasowe incydenty
dostawców komercyjnych dzienników, na których przedstawiono koncepcję eDziennika.
Wyjaśnienie System teleinformatyczny eDziennik będzie funkcjonował wyłącznie w ramach przepisów w tym zakresie. W nowelizowanej ustawie wskazano dokładny zakres danych, który będzie zawarty w eDzienniku. Bez zmiany ustawowej eDziennik nie będzie mógł być rozszerzony o większy zakres danych. W projekcie ustawy precyzyjnie opisano kto ma dostęp do jakiego zakresu danych i w jakim celu.
MEN nie pozyskuje w ramach eDziennika żadnych dodatkowych danych, których nie pozyskuje już w ramach systemu informacji oświatowej. W nowelizowanej ustawie określa się kolejny cel przetwarzania tych danych.
Natomiast dane, które nie będą pozyskiwane z SIO, będą zamieszczane w eDzienniku przez dyrektora szkoły i MEN nie będzie miał do nich wglądu.
System eDziennik będzie zawierał mechanizmy ochrony przez nieuprawnionym dostępem i atakami.
Wyjaśnienie
12
Uwaga ogólna
wynikały z przejęcia słabych haseł użytkowników (phishing), a nie z przełamania zabezpieczeń samych systemów komercyjnych, które przez ostatnie 20 lat wykazały się wysoką odpornością. Realnym problemem jest fakt, że obecnie poniżej 19% nauczycieli korzysta z uwierzytelniania dwuskładnikowego (2FA). Projekt centralnego e-dziennika nie rozwiązuje tego problemu, ponieważ nie przewiduje doposażenia pedagogów w niezbędny sprzęt służbowy, taki jak telefony czy klucze sprzętowe. Obietnica „wyeliminowania nieuprawnionego dostępu” zawarta w uzasadnieniu jest technicznie nieuzasadniona i ma charakter czysto marketingowy, co świadczy o niedojrzałości analizy ryzyka.
Bezpieczeństwo zależy od procedur i infrastruktury użytkownika, a nie od faktu, czy baza danych znajduje się w serwerowni ministerialnej.
Wprowadzenie rządowego modułu bez zapewnienia pełnej interoperacyjności z systemami używanymi przez samorządy (kadry, płace, finanse, biblioteki, stołówki) doprowadzi do paraliżu administracyjnego. Dla nauczycieli i pracowników biurowych oznacza to konieczność podwójnego, ręcznego wprowadzania tych samych danych, co jest zaprzeczeniem idei cyfryzacji.
Szczególnie niepokojące są założenia fazy pilotażowej, które wprost nakładają na nauczycieli obowiązek prowadzenia dwóch dzienników równolegle. Zmusza to pedagogów do poświęcania czasu lekcyjnego na biurokrację kosztem uwagi należnej uczniom, czyniąc z nauczycieli darmowych testerów niedopracowanego oprogramowania.
Uwierzytelnianie użytkownika w systemie teleinformatycznym eDziennik będzie odbywało się za pomocą Węzła Krajowego, co jest już obecnie stosowanym standardem w odniesieniu do systemów państwowych. Co ważne, ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości.
Węzeł Krajowy spełnia ten wymóg.
Wyjaśnienie System teleinformatyczny eDziennik będzie systemem zawierającym różne funkcjonalności, natomiast przygotowywany jest etapami.
W pierwszej fazie planowane jest udostępnienie użytkownikom modułu dziennika lekcyjnego i modułu komunikacji, natomiast w kolejnych etapach eDziennik będzie rozbudowywany o kolejne funkcjonalności, w tym wspierające codzienną pracę szkół, a także integrację z już obecnymi rozwiązaniami w tym zakresie.
13
14
Uwaga ogólna
Uwaga ogólna
Model centralny tworzy tzw. pojedynczy punkt awarii. Podczas gdy w modelu rynkowym awaria u jednego dostawcy nie wpływa na resztę kraju, tutaj jeden błąd techniczny może pozbawić komunikacji wszystkie szkoły w Polsce.
Jako przestrogę należy przywołać niedawne wielodniowe paraliże Profilu Zaufanego, który obsługuje znacznie mniejszy ruch niż systemy oświatowe w szczycie roku szkolnego. Dla porównania, największe systemy komercyjne notowały w ciągu dekady przestoje trwające zaledwie kilka godzin, wywołane ekstremalnymi sytuacjami jak pandemia COVID-19 i ataki DDoS. Co więcej, projekt ustawy nie określa żadnych gwarancji ciągłości działania (SLA), parametrów odtwarzania danych (RTO/RPO) ani procedur awaryjnych.
Wyjaśnienie
Państwo polskie występuje w tym projekcie w podwójnej, konfliktowej roli: regulatora rynku i bezpośredniego konkurenta. Jest to uderzenie w polskie firmy, które przez dwie dekady z sukcesem zcyfryzowały 97,06% szkół.
Wchodzenie z „bezpłatną” alternatywą na rynek w pełni nasycony jest ewenementem na skalę europejską – kraje takie jak Węgry czy Chorwacja wdrażały podobne rozwiązania w zupełnie innych realiach rynkowych.
Projekt zakłada wydatkowanie co najmniej 191 mln zł bez rzetelnej analizy ekonomicznej. Projektodawca przyznaje, że prawdziwe koszty pozna dopiero w przyszłości, co sugeruje ryzyko nieefektywnego wydatkowania środków publicznych. Brak wyceny strat dla sektora prywatnego uniemożliwia ocenę zgodności projektu z unijnymi regułami
Wyjaśnienie
System eDziennik będzie zawierał mechanizmy ochrony przez nieuprawnionym dostępem i atakami.
Natomiast obowiązki związane z zapewnieniem szeroko pojętego bezpieczeństwa państwowych systemów teleinformatycznych, w tym przetwarzanych w nim danych, wynikają z odrębnych przepisów. Nie jest więc konieczne ponowne zamieszczanie tych informacji w przepisach projektowanej ustawy.
System teleinformatyczny eDziennik będzie dobrowolny, a decyzję o korzystaniu z niego będzie podejmował dyrektor szkoły za zgodą organu prowadzącego szkołę.
Należy podkreślić, że system eDziennik będzie stanowił alternatywę dla obecnie funkcjonujących rozwiązań komercyjnych.
Docelowo system eDziennik zostanie rozszerzony o inne funkcjonalności, które stworzą kompleksowy system zarządzania szkołą, powiązany z udostępnianymi usługami edukacyjnymi. Takie działanie nie będzie możliwe w przypadku realizacji zadania w sposób alternatywny, np. poprzez zaproponowane przekazywanie bonu technologicznego dla szkół.
pomocy publicznej. Zamiast niszczyć konkurencję, państwo powinno rozważyć model bonu technologicznego, pozwalający szkołom na niezależny wybór najlepszego systemu, a rozwiązanie publiczne powinno konkurować jakością, a nie przymusem ustawowym. 15
Polskie Towarzyst wo Gospodarc ze
Uwaga ogólna
Polskie Towarzystwo Gospodarcze stoi na stanowisku, że rolą państwa powinno być tworzenie stabilnych, przejrzystych i równych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, a nie zastępowanie przedsiębiorców w obszarach, w których prywatni dostawcy od lat skutecznie świadczą usługi.
Planowany rządowy e-dziennik oznacza sytuację, w której państwo występuje jednocześnie jako regulator rynku i jego uczestnik. Taki model budzi zasadnicze wątpliwości z perspektywy uczciwej konkurencji. Ministerstwo Edukacji Narodowej jako organ mający wpływ na regulacje, standardy i warunki funkcjonowania szkół, miałoby równocześnie wprowadzać własny produkt konkurujący z rozwiązaniami komercyjnymi. Jest to szczególnie problematyczne, ponieważ prywatni dostawcy ponoszą realne koszty działalności, zatrudniają pracowników, płacą podatki, inwestują w rozwój technologii i obsługę klienta, a jednocześnie musieliby konkurować z rozwiązaniem finansowanym z budżetu państwa. Taka konkurencja nie ma charakteru rynkowego. Jest asymetryczna i może prowadzić do wypierania przedsiębiorców, ograniczenia innowacyjności oraz osłabienia polskiego sektora EdTech.
Wyjaśnienie System teleinformatyczny eDziennik będzie dobrowolny, a decyzję o korzystaniu z niego będzie podejmował dyrektor szkoły za zgodą organu prowadzącego szkołę.
Należy podkreślić, że system eDziennik będzie stanowił alternatywę dla obecnie funkcjonujących rozwiązań komercyjnych.
Docelowo system eDziennik zostanie rozszerzony o inne funkcjonalności, które stworzą kompleksowy system zarządzania szkołą, powiązany z udostępnianymi usługami edukacyjnymi. Takie działanie nie będzie możliwe w przypadku realizacji zadania w sposób alternatywny.
Sam projektodawca w OSR przyznaje wprost ryzyko „utraty części przychodów i części rynku" przez przedsiębiorców, lecz uchyla się od jego rzetelnej wyceny.
Według oficjalnych danych z Oceny Skutków Regulacji (OSR) na dzień 31 grudnia 2025 r. aż 97,06% szkół w Polsce korzysta już z dojrzałych systemów dziennika elektronicznego. Działające w naszym kraju firmy z tego sektora przez ponad 20 lat blisko współpracowały ze szkołami, z powodzeniem cyfryzując polską edukację dostarczając stabilne, dopasowane do potrzeb placówek rozwiązania.
Jednym z głównych argumentów za stworzeniem rządowego e-dziennika ma być zapewnienie rodzicom i uczniom bezpłatnego dostępu do informacji.
Należy jednak jasno podkreślić, że ten cel w znacznym zakresie został już osiągnięty. Rodzice i uczniowie mają obecnie co do zasady bezpłatny dostęp do podstawowych danych dziennika elektronicznego, w szczególności przez przeglądarkę internetową. Mogą sprawdzać oceny, frekwencję, wiadomości oraz inne podstawowe informacje dotyczące edukacji dziecka.
W praktyce nie ma więc podstaw do twierdzenia, że państwowy e-dziennik jest konieczny, aby zapewnić dostęp do podstawowej informacji szkolnej.
Opłaty, które pojawiają się w obecnych modelach rynkowych, dotyczą zazwyczaj dodatkowych funkcjonalności, wygodniejszych kanałów dostępu lub rozszerzonych usług w aplikacjach mobilnych. Są to opłaty relatywnie niskie, niewspółmierne do kosztów, jakie państwo planuje ponieść na stworzenie i utrzymanie własnego systemu. Jeżeli
16
Uwaga ogólna
intencją rządu jest rozszerzenie zakresu bezpłatnych funkcjonalności w aplikacjach mobilnych, właściwą drogą powinien być dialog z istniejącymi dostawcami, a nie budowa kosztownego systemu państwowego od podstaw.
Przedstawianie rządowego e-dziennika jako rozwiązanie „bezpłatne” jest mylące. System finansowany z budżetu państwa nie jest bezpłatny - jego koszt poniosą podatnicy, w tym przedsiębiorcy. Z przywołanych w rządowych dokumentach szacunków wynika, że koszt budowy i utrzymania rządowego e-dziennika do 2035 r. ma wynieść ok. 190 mln zł, przy czym dokumenty projektowe nie zawierają pełnej, rzetelnej kalkulacji kosztów dalszego rozwoju, utrzymania, wsparcia, szkoleń i integracji. W analizach wskazano również, że realny koszt projektu może być znacząco wyższy.
Jednocześnie szkoły i samorządy nie będą mogły automatycznie zrezygnować z obecnych systemów, ponieważ edziennik jest tylko jednym z elementów szerszego ekosystemu szkolnego.
Placówki korzystają z rozwiązań obejmujących m.in. arkusze organizacyjne, sekretariat, zastępstwa, świadectwa, dokumentację pedagoga, plan lekcji, bibliotekę, płatności, kadry, płace, rozliczenia dotacji czy rekrutację.
Wprowadzenie samego państwowego edziennika nie zastąpi tych narzędzi. W praktyce oznacza to ryzyko dublowania wydatków: samorządy nadal będą finansować istniejące systemy szkolne, a budżet centralny dodatkowo sfinansuje osobny, redundantny moduł. Takie
Uwaga nie została uwzględniona.
Jak już wskazano, system teleinformatyczny eDziennik będzie dobrowolny, a decyzję o korzystaniu z niego będzie podejmował dyrektor szkoły za zgodą organu prowadzącego szkołę.
Docelowo system eDziennik zostanie rozszerzony o inne funkcjonalności, które stworzą kompleksowy system zarządzania szkołą, powiązany z udostępnianymi usługami edukacyjnymi. Udostępnienie usługi dziennika lekcyjnego oraz modułu komunikacyjnego są więc pierwszym krokiem do integracji usług cyfrowych (już istniejących i planowanych) udostępnianych przez Ministra Edukacji i Ministra Cyfryzacji.
Równolegle prowadzone są inne działania, opisane szerzej w Polityce Cyfrowej Transformacji Edukacji, które w perspektywie najbliższych lat wprowadzą realną zmianę do funkcjonowania szkół w erze cyfrowej.
Odnosząc się do postulatu związanego z dialogiem z podmiotami reprezentującymi różne środowiska, wskazać należy, że na potrzeby utworzenia i wdrożenia systemu teleinformatycznego, w ramach którego będzie udostępniany eDziennik, funkcjonuje grupa robocza, w skład której wchodzą przedstawiciele Ministerstwa
rozwiązanie nie jest oszczędnością, lecz zwielokrotnieniem kosztów publicznych.
Jako organizacja zrzeszająca przedsiębiorców podkreślamy, że środki planowane na budowę państwowego edziennika mogłyby zostać wykorzystane w sposób bardziej efektywny i przynoszący realną wartość szkołom, nauczycielom, uczniom oraz rodzicom poprzez m.in.: • doposażenie nauczycieli w służbowy sprzęt, telefony, komputery lub klucze bezpieczeństwa umożliwiające powszechne stosowanie logowania dwuskładnikowego; • poprawę cyberbezpieczeństwa w szkołach, w tym szkolenia, procedury, audyty i wdrożenie standardów bezpieczeństwa; • rozwój interoperacyjności istniejących systemów, tak aby szkoły nie musiały wielokrotnie wprowadzać tych samych danych; • realne ograniczanie biurokracji w szkołach, zamiast tworzenia kolejnego systemu i ryzyka podwójnej pracy nauczycieli.
Takie kierunki działania byłyby bardziej zgodne z zasadą pomocniczości państwa, racjonalności finansów publicznych oraz wspierania, a nie wypierania przedsiębiorców działających w branży EdTech.
Polska szkoła potrzebuje stabilnych, zintegrowanych narzędzi, a nie kolejnego systemu wdrażanego w pośpiechu i bez pełnej analizy skutków.
Czas nauczyciela powinien być przeznaczany przede wszystkim na pracę z uczniem, a nie na testowanie
Edukacji Narodowej, Centrum Informatycznego Edukacji i Centralnego Ośrodka Informatyki.
Odbywają się także spotkania z udziałem Ministerstwa Edukacji Narodowej i Ministerstwa Cyfryzacji, na których omawiane są postępy prac i bieżące wyzwania. MEN na bieżąco, podczas cotygodniowych warsztatów z dyrektorami szkół, zbiera informacje dotyczące oczekiwanego kształtu rozwiązań, które będą zaimplementowane w eDzienniku.
MEN współpracuje również z przedstawicielami strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Odbyły się także spotkania MEN z przedstawicielami dostawców komercyjnych dzienników, na których przedstawiono koncepcję eDziennika.
17
Warsaw Enterprise Institute
Uwaga ogólna
państwowego oprogramowania i obsługę zdublowanej biurokracji.
W naszej ocenie planowany rządowy edziennik nie jest racjonalną odpowiedzią na rzeczywiste potrzeby szkół. Jest kosztowną, nadmiarową i ryzykowną interwencją państwa w rynek, który działa dobrze i który powinien być wspierany, a nie zastępowany.
Cyfryzacja edukacji powinna wzmacniać działające w Polsce firmy, ich innowacyjność i efektywność usług świadczonych dla sektora publicznego.
Nie powinna natomiast prowadzić do wypierania przedsiębiorców przez państwo, centralizacji ryzyk i finansowania kosztownych projektów, których cele można osiągnąć szybciej, taniej i bezpieczniej przy wykorzystaniu już istniejącego rynku.
Polskie Towarzystwo Gospodarcze wnosi o wstrzymanie prac nad projektem rządowego e-dziennika w obecnym kształcie. Uważamy, że państwo powinno odstąpić od tworzenia centralnego rozwiązania konkurującego z rynkiem i zamiast tego rozpocząć rzeczywisty dialog z przedsiębiorcami, samorządami, szkołami, organizacjami nauczycielskimi oraz ekspertami ds. cyberbezpieczeństwa i ochrony danych.
Przechowywanie wrażliwych danych uczniów w jednej centralnej bazie niesie ze sobą bardziej znaczące ryzyko cyberataku, z uwagi na większą atrakcyjność dla przestępców. Obecnie funkcjonujący, zdywersyfikowany system przechowywania informacji, minimalizuje potencjalne konsekwencje, w przypadku ich wycieku. Obserwowane do tej pory naruszenia, miały charakter jednostkowy, polegający na kradzieży
Wyjaśnienie.
System teleinformatyczny eDziennik będzie funkcjonował wyłącznie w ramach przepisów w tym zakresie. W nowelizowanej ustawie wskazano dokładny zakres danych, który będzie zawarty w eDzienniku. Bez zmiany ustawowej eDziennik nie będzie mógł być rozszerzony o większy zakres danych. W projekcie ustawy precyzyjnie opisano kto ma dostęp
danych do logowania, poszczególnych użytkowników. Wobec tego, kluczem do poprawy bezpieczeństwa wydaje się być rozpowszechnienie mechanizmów dwuetapowego uwierzytelniania np. z wykorzystaniem biometrii. Z danych Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji wynika, że jedynie 19 proc. nauczycieli korzysta obecnie z narzędzi rozszerzonej weryfikacji tożsamości. Zaostrzenie wymogów dotyczących zaawansowanych metod logowania zdaje się być dużo bardziej adekwatnym rozwiązaniem kwestii poprawy bezpieczeństwa, niż konstrukcja nowego systemu od podstaw.
18
Uwaga ogólna
Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji kompleksowo reguluje kształt usług dostępnych na rynku, zapewniając rodzicom prawo do bezpłatnego dostępu do informacji o przebiegu kształcenia dziecka. Usługodawcy obecnie zapewniają bezpłatny wgląd w oceny, sprawowanie, plan zajęć, czy frekwencję. Opłatą podlegają jedynie usługi dodatkowe, takie jak widżety, czy powiadomienia push, jednakże u każdego z dużych dostawców roczny wersji rozszerzonej o wspomniane elementy nie przekracza 40 PLN.
Wprowadzenie państwowego systemu informacyjnego wpłynie niekorzystnie na
do jakiego zakresu danych i w jakim celu.
MEN nie pozyskuje w ramach eDziennika żadnych dodatkowych danych, których nie pozyskuje już w ramach systemu informacji oświatowej. W nowelizowanej ustawie określa się kolejny cel przetwarzania tych danych.
Natomiast dane, które nie będą pozyskiwane z SIO, będą zamieszczane w eDzienniku przez dyrektora szkoły i MEN nie będzie miał do nich wglądu.
System eDziennik będzie zawierał mechanizmy ochrony przez nieuprawnionym dostępem i atakami.
Natomiast obowiązki związane z zapewnieniem szeroko pojętego bezpieczeństwa państwowych systemów teleinformatycznych, w tym przetwarzanych w nim danych, wynikają z odrębnych przepisów. Nie jest więc konieczne ponowne zamieszczanie tych informacji w przepisach projektowanej ustawy.
Uwaga nie została uwzględniona Docelowo system eDziennik zostanie rozszerzony o inne funkcjonalności, które stworzą kompleksowy system zarządzania szkołą, powiązany z udostępnianymi usługami edukacyjnymi. Udostępnienie usługi dziennika lekcyjnego oraz modułu komunikacyjnego są więc pierwszym krokiem do integracji usług cyfrowych (już istniejących i planowanych) udostępnianych przez Ministra Edukacji i Ministra Cyfryzacji.
W systemach komercyjnych funkcjonalności zarządzania szkołą są płatne, a koszty wynikające z zakupu
rynek, w dłuższej perspektywie prowadząc do jego monopolizacji. Jest to klasyczny przykład efektu wypierania, negatywnego dla gospodarki zjawiska, oznaczającego spadek prywatnych inwestycji, na rzecz większego udziału państwa. Przedsiębiorstwa komercyjne nie są w stanie rywalizować o klientów (placówki edukacyjne) z podmiotem publicznym, który de facto nie musi generować żadnych dochodów. Takie działania stoją w sprzeczności z zasadami równej i uczciwej konkurencji, dlatego utrzymanie dotychczasowego podejścia regulacyjnego, wydaje się być bardziej zasadne.
licencji ponoszą szkoły. eDziennik będzie natomiast systemem bezpłatnym dla użytkowników, w tym także dla szkół.
Natomiast należy zwrócić uwagę, że eDziennik będzie rozwiązaniem dobrowolnym, a decyzję o korzystaniu z niego będzie podejmował dyrektor szkoły za zgodą organu prowadzącego szkołę.
Należy podkreślić, że system eDziennik będzie stanowił alternatywę dla obecnie funkcjonujących rozwiązań komercyjnych.
Obecny model, w którym ustawodawca reguluje zakres oraz dostępność usług podmiotów komercyjnych dobrze wpisuje się w rolę państwa, jaką jest zapewnienie środowiska dogodnego do prowadzenia działalności gospodarczej przez obywateli, zamiast wprowadzania na rynek państwowych produktów. Co więcej, taki system zdaje się spełniać oczekiwania klientów, o czym świadczy wysokie nasycenie rynku. 97 proc. szkół podstawowych i średnich w kraju, korzysta z elektronicznych systemów informacyjnych, dostępnych na rynku. 19
Uwaga ogólna
Rozpoczęcie programu pilotażowego od 1 września 2026, daje bardzo niewiele czasu na kompleksowe konsultacje społeczne, rodzi ryzyko wystąpienia błędów technicznych, wynikających ze zbyt szybkiego tępa prac oraz pozostawia niewiele czasu dla nauczycieli na dostosowanie się.
Wszystkie te czynniki rodzą ryzyko wystąpienia niepotrzebnego chaosu w
Wyjaśnienie Program pilotażowy zostanie uruchomiony w roku szkolnym 2026/2027, a konkretny termin będzie wskazany w rozporządzeniu Ministra Edukacji. W pilotażu wezmą udział wybrane szkoły podstawowe oraz szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne, wskazane przez kuratorów oświaty.
Dyrektor szkoły biorącej udział w pilotażu
środowisku pracowników oświaty.
Doprecyzowanie wymogów dotyczących zabezpieczeń, wejście w dialog z przedsiębiorcami, czy nowelizacja rozporządzeń regulujących kształt usług obecnych na rynku, to rozwiązania zdecydowanie łatwiejsze do szybkiej i efektywnej implementacji.
wyrazi zgodę na udział w programie pilotażowym. Co ważne, planuje się, aby korzystanie z eDziennika w czasie pilotażu miało charakter testowy, a szkoła, która weźmie udział w pilotażu, będzie w tym czasie prowadziła dziennik lekcyjny na dotychczasowych zasadach.
Natomiast projekt ustawy został udostępniony do uzgodnień międzyresortowych w terminem 14 dni od dnia otrzymania pisma oraz do opiniowania i konsultacji z terminem 21 dni. Ponadto Ministerstwo Edukacji Narodowej w procesie tworzenia eDziennika na bieżąco, podczas cotygodniowych warsztatów z dyrektorami szkół, zbiera informacje dotyczące oczekiwanego kształtu rozwiązań, które będą zaimplementowane w eDzienniku.
20
Inicjatywa stop opłatom w edziennikac h
art. 44g ust. 8
Projekt zakłada, że rodzice i uczniowie otrzymają dostęp do eDziennika wyłącznie przez aplikację mObywatel.
Jest to w rzeczywistości krok wstecz względem obecnego, i tak już dyskryminującego systemu. Taki model wyklucza osoby nieposiadające smartfonów, bądź posiadające takie, które nie spełniają wymagań instalacji aplikacji mObywatel oraz uniemożliwia swobodne przeglądanie szerszych zestawień danych na komputerach.
Przedstawione rozwiązanie oznacza, że aby uzyskać dostęp do swoich ocen konieczne będzie posiadanie konkretnego modelu smartfona z odpowiednim, własnościowym
MEN współpracuje również z przedstawicielami strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Uwaga nie została uwzględniona Odnosząc się do kwestii logowania przez Węzeł Krajowy, a więc z wykorzystaniem numeru PESEL, nie planuje się wprowadzenia podczas pilotażu alternatywnej metody uwierzytelniania użytkownika. Co ważne, ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości.
Analizowane są natomiast inne metody
21
systemem operacyjnym. Propozycja ta nie może zostać zaakceptowana, biorąc pod uwagę wykluczenie, dyskryminację i uprzywilejowanie dla wybranych dwóch amerykańskich korporacji, które ona implikuje. a.
Dostęp dla uczniów i rodziców musi być obligatoryjnie zapewniony również przez responsywną stronę internetową (panel webowy).
logowania, do ewentualnego wprowadzenia po 1 września 2027 r., które wypełniałyby wymogi ustawy o KSC.
Brak w projekcie mechanizmów integracji to najpoważniejszy błąd technologiczny, przed którym słusznie ostrzega branża IT. Ustawa musi gwarantować istnienie publicznego, udokumentowanego API w dwóch wymiarach: a.
Szkoły używają całego ekosystemu rozwiązań (plany lekcji, systemy biblioteczne, stołówki).
Państwowy eDziennik musi udostępniać bezpieczne API, pozwalające komercyjnym i państwowym systemom na wymianę danych. Tylko to zapobiegnie podwójnemu, ręcznemu wprowadzaniu danych przez pracowników. b.
Ustawa musi gwarantować obywatelowi (rodzicowi/uczniowi) dostęp do własnych danych za pomocą ustandaryzowanego API (np. opartego na osobistych tokenach dostępu – PAT lub OAuth). Pozwoli to społeczności open-source na tworzenie niezależnych, alternatywnych aplikacji klienckich (co było ogromnie popularne, zanim komercyjni dostawcy drastycznie
Uwaga nie została uwzględniona.
W odpowiedzi na dostęp do eDziennika dla rodziców i uczniów przez stronę internetową, analizowana jest taka możliwość, do wprowadzenia po 1 września 2027 r. w ramach dalszych prac rozwojowych nad eDziennikiem. Obecnie dla uczniów i rodziców dostęp do eDziennika będzie możliwy wyłącznie poprzez logowanie do aplikacji mObywatel.
Udostępnienie od roku szkolnego 2027/2028 systemu teleinformatycznego eDziennik, zawierającego w pierwszej fazie moduł dziennika lekcyjnego oraz moduł komunikacyjny, jest pierwszym krokiem do integracji usług cyfrowych (już istniejących i planowanych) udostępnianych przez Ministra Edukacji i Ministra Cyfryzacji. W kolejnych fazach planuje się rozbudowę systemu eDziennik o funkcjonalności wspierające codzienną pracę szkół, a także integrację z już obecnymi rozwiązaniami w tym zakresie. Z uwagi na skalę przedsięwzięcia nie jest możliwa realizacja wszystkich funkcjonalności z terminem wdrożenia od 1 września 2027 r.
Odnosząc się do możliwości dostępu do API eDziennika i tworzenia niezależnych, alternatywnych aplikacji klienckich, ze względów bezpieczeństwa takie działanie nie może być zrealizowane. System mObywatel, w ramach którego tworzony jest eDziennik, jest systemem krytycznym,
22
23
art. 44k ust. 1
art. 44g ust. 3-6
zablokowali takie inicjatywy). Obywatel ma prawo decydować, w jakiej aplikacji chce przeglądać swoje własne oceny.
Wskazany w projekcie zamknięty katalog danych przetwarzanych w eDzienniku jest wadliwy i niekompletny względem realnych potrzeb (oraz zapowiedzi z Oceny Skutków Regulacji). a.
Katalog danych musi wprost legalizować przetwarzanie danych o: planowanych sprawdzianach, zadaniach domowych, uwagach/pochwałach oraz treściach wiadomości przesyłanych w module komunikacyjnym. Bez tych podstaw prawnych system nie spełni swojej roli. b.
Należy również uwzględnić w ustawie status opiekunów prawnych, którzy nie są rodzicami (projekt operuje jedynie pojęciem „rodzica”). c.
Wymóg zbierania danych o obywatelstwie rodziców jest niezrozumiały i może naruszać unijną zasadę adekwatności i minimalizacji danych (art. 5 ust. 1 lit. c RODO).
Wnosimy o wykreślenie art. 44k ust. 1 pkt 5 lit. g.
Zastosowanie modelu opt-out (pełnoletni uczeń musi złożyć pisemny sprzeciw, by odciąć rodzica od swoich danych) stanowi bezpośrednie naruszenie prawa Unii Europejskiej, w
więc jego wewnętrzne API nie może być bezpośrednio i publicznie udostępniane.
Uwagi nie zostały uwzględnione.
Przetwarzane w eDzienniku dane umożliwiają funkcjonalności wskazane w pierwszej uwadze.
W odniesieniu do uwzględnieniu w ustawie także opiekunów prawnych, należy wskazać, że system teleinformatyczny eDziennik jest wprowadzany do systemu prawnego w ramach ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe. Art. 4 ust. 19 wskazuje, że ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o rodzicach, to należy przez to rozumieć także prawnych opiekunów dziecka oraz osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem. Prawny opiekun dziecka będzie więc miał dostęp do konta ucznia, dla którego jest opiekunem.
Odnosząc się do kwestii przetwarzania danych rodziców, ujęty katalog danych jest niezbędny zarówno do technicznej możliwości nadania dostępu rodzicowi do eDziennika, w zakresie danych dotyczących jego dziecka, jak i niezbędne do prawidłowego realizowania zadań szkoły.
Obecnie szkoła i tak posiada taki katalog danych. Co ważne, dane rodziców będą zamieszczane w eDzienniku przez dyrektora szkoły, który będzie administratorem tych danych, a MEN nie będzie miał do tych danych dostępu.
Uwaga nie została uwzględniona.
Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpieniem generalnym z dnia 3 kwietnia 2024 r. (VII.7031.38.2023.AT)
tym zasady domyślnej ochrony danych ujętej w art. 25 ust. 2 RODO. a.
Projekt musi zostać zmieniony na model opt-in. Pełnoletni uczeń powinien proaktywnie udzielać dostępu.
Co więcej, wymagana jest granularność
– system musi pozwalać na udostępnienie danych wybranym osobom (np. tylko jednemu z rodziców), a nie opierać się na systemie zerojedynkowym dla całego konta.
adresowanym do Ministry Edukacji zwrócił uwagę na wątpliwości dotyczące dostępu do ocen uczniów pełnoletnich przez ich rodziców. Rzecznik Praw Obywatelskich skupił się przede wszystkim na argumentach dotyczących prawa do prywatności oraz uwag zgłaszanych wobec nowelizowanych regulacji przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (obecnie: Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych) m.in. w 2012 i 2014 r. Do urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w ostatnich latach wpływały też petycje zwracające uwagę na problem dostępu do ocen rodziców uczniów pełnoletnich.
Wsłuchując się w powyższe głosy, Zespół do spraw Praw i Obowiązków Ucznia zarekomendował Ministrze Edukacji zmiany w zakresie jawności ocen uczniów pełnoletnich dla ich rodziców.
Rekomendacja ta została przyjęta, a jej efektem są zmiany w projektowanych przepisach prawa oświatowego (np. druk sejmowy numer 2449 dot. projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw). Zmiany polegają na tym, że dostęp rodziców do ocen oraz informacji o nauce uczniów będzie im, jak dotychczas pozostawiony, tyle że wprowadzona zostanie instytucja sprzeciwu, która pozwoli pełnoletniemu uczniowi na złożenie oświadczenia woli, którego skutkiem będzie zaprzestanie informowania przez szkołę rodziców pełnoletnich uczniów na temat, przede wszystkim, ocen i przygotowanych prac przez ich pełnoletnie dzieci.
Taki sprzeciw uczeń będzie mógł wyrazić w dowolnym momencie, po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnych, w formie pisemnej. Dzięki temu ustawodawca uszanuje tę jego pełną zdolność i to, że wygasła już nad nim władza rodzicielska.
W świetle powyższego w projekcie ustawy zaproponowano przepis, zgodnie z którym rodzic ucznia pełnoletniego jest użytkownikiem eDziennika, o ile uczeń pełnoletni nie złoży sprzeciwu wobec dostępu rodzica do eDziennika.
Prezydenckie weto z 2 lipca br. do ww. druku sejmowego numer 2449, nie stoi na przeszkodzie temu, aby kwestię dostępu rodziców pełnoletniego ucznia do jego szkolnych danych konsekwentnie regulować w projektach aktów prawnych w sposób zaproponowany w zawetowanej ustawie, zgodnie z rekomendacją Zespołu do spraw Praw i Obowiązków Ucznia. 24
25
art. 44j ust. 4
art. 44h
Zgodnie z art. 44j ust. 4, system rejestruje datę, zakres i osobę dokonującą modyfikacji. Wnosimy, aby przepis ten uzupełnić o wymóg podawania powodu modyfikacji danych (np. przy zmianie oceny czy usunięciu nieobecności), co jest standardem w systemach audytowych.
Niedawno rząd wyraził w „Strategii Cyfryzacji Państwa” zainteresowanie wprowadzeniem wolnego i otwartego oprogramowania w administracji publicznej. Wykorzystując takie oprogramowanie ważne jest jednak, aby wspierać jego istnienie, co można robić na wiele sposobów, przede wszystkim finansowo bądź tworząc własne rozwiązania w tym modelu. Ustawa powinna obligować Ministra do
Uwaga uwzględniona.
Wyjaśnienie Jak wskazano powyżej, system mObywatel, w ramach którego tworzony jest eDziennik, jest systemem krytycznym, więc jego wewnętrzne API nie może być bezpośrednio i publicznie udostępniane.
Odnosząc się do kwestii logowania dwuskładnikowego, ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC),
26
art. 3 ust. 5 ustawy zmieniającej
publikacji pełnego kodu źródłowego eDziennika (zarówno części serwerowej jak i tej bezpośrednio dostępnej dla użytkownika) w publicznym repozytorium z systemem kontroli wersji (np. Forgejo, GitLab, GitHub).
Repozytorium musi umożliwiać obywatelom i ekspertom audytowanie kodu, zgłaszanie błędów oraz proponowanie poprawek. Buduje to zaufanie i bezpieczeństwo w oparciu o Linus’s Law. b.
Prawdziwym problemem włamań są słabe hasła nauczycieli i fakt, że bywają one zapisywane w przeglądarkach na niewystarczająco zabezpieczonych komputerach szkolnych. Ustawa/rozporządzenia wykonawcze muszą przewidzieć doposażenie szkół w sprzętowe klucze kryptograficzne (np. klucze U2F/FIDO2) do obligatoryjnego logowania dwuskładnikowego (2FA) dla pracowników szkół. c.
Wymagane jest prawne zagwarantowanie procedur ciągłości działania, np. możliwości uruchamiania lokalnych instancji awaryjnych w sieciach szkolnych w czasie niedostępności bądź ataku na infrastrukturę rządową (synchronizujących się po ustaniu awarii). a.
Art. 3 ust. 5 zakłada, że w trakcie pilotażu nauczyciele będą musieli prowadzić dwa dzienniki niezależnie.
Zastosowanie tego rozwiązania doprowadzi do paraliżu organizacyjnego szkół i uzasadnionego oporu. Należy wycofać ten obowiązek i zastąpić go wspomnianym wyżej rozwiązaniem
wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości.
Węzeł Krajowy, za pomocą którego będzie odbywało się uwierzytelnianie użytkownika w eDzienniku, spełnia wymagania ustawowe.
W odniesieniu do prawnego zagwarantowania procedur ciągłości działania, należy wyjaśnić, że obowiązki związane z zapewnieniem szeroko pojętego bezpieczeństwa państwowych systemów teleinformatycznych wynikają z odrębnych przepisów. Nie jest więc konieczne ponowne zamieszczanie tych informacji w przepisach projektowanej ustawy. Ponadto obowiązki ciążące na podmiocie udostępniającym państwowy system teleinformatyczny są bardziej rygorystyczne niż w odniesieniu do systemów komercyjnych.
Uwaga nie została uwzględniona Odnosząc się do prowadzenia niezależnie dwóch dzienników lekcyjnych w czasie pilotażu, należy podkreślić, że pilotaż będzie miał charakter wyłącznie testowy i szkoleniowy, aby zweryfikować poprawność działania wdrażanego narzędzia. W projekcie ustawy
art. 44f ust. 1
27
28
Związek Nauczyciel stwa Polskiego
Uwaga ogólna
opartym na integracji systemów za pomocą API. b.
Przepisy przejściowe całkowicie pomijają możliwość zaimportowania danych z aktualnych dzienników komercyjnych (np. w połowie cyklu kształcenia ucznia). Wymaga tego unijne prawo do przenoszenia danych (art. 20 RODO). Ustawa musi obligować obecnych dostawców do wystawienia ustandaryzowanego formatu eksportu, z którym nowy eDziennik będzie w pełni kompatybilny.
Projekt wyklucza z systemu szkoły dla dorosłych, policealne i policealne artystyczne, nie podając w Uzasadnieniu żadnego racjonalnego powodu.
Wnosimy o usunięcie tego wykluczenia, aby eDziennik był rozwiązaniem prawdziwie uniwersalnym.
Wyrażamy zaniepokojenie co do proponowanego sposobu wdrażania ministerialnego dziennika elektronicznego. W obecnym kształcie rozwiązanie to nie stanowi kompleksowego systemu wspierającego funkcjonowanie szkoły, lecz jedynie wyodrębniony moduł, który nie zapewnia pełnej współpracy z wykorzystywanymi już przez szkoły i organy prowadzące systemami służącymi m.in. do organizacji pracy szkoły, spraw kadrowo-płacowych, planowania zajęć, finansów, bibliotek czy stołówek.
Z perspektywy nauczycieli oznacza to realne ryzyko dublowania obowiązków administracyjnych poprzez konieczność wielokrotnego wprowadzania tych samych danych do różnych systemów. W fazie pilotażowej przewidziano równoległe prowadzenie dwóch
doprecyzowano, że w przypadku powstania rozbieżności w zakresie danych zamieszczanych w eDzienniku a dotychczas prowadzonym przez szkołę dzienniku lekcyjnym, wiążące będą dane zamieszczone w dotychczasowym dzienniku lekcyjnym.
W odpowiedzi na uwagę dotyczącą importu danych z dzienników komercyjnych, trwa analiza takiego rozwiązania, a jego ewentualne wdrożenie nastąpi po 1 września 2027 r.
Uwaga uwzględniona.
Wyjaśnienie Udostępnienie od roku szkolnego 2027/2028 systemu teleinformatycznego eDziennik, zawierającego w pierwszej fazie moduł dziennika lekcyjnego oraz moduł komunikacyjny, jest pierwszym krokiem do integracji usług cyfrowych (już istniejących i planowanych) udostępnianych przez Ministra Edukacji i Ministra Cyfryzacji. W kolejnych fazach planuje się rozbudowę systemu eDziennik o funkcjonalności wspierające codzienną pracę szkół, a także integrację z już obecnymi rozwiązaniami w tym zakresie. Z uwagi na skalę przedsięwzięcia nie jest możliwa realizacja wszystkich funkcjonalności z terminem wdrożenia od 1 września 2027 r.
29
Uwaga ogólna
dzienników elektronicznych, co w praktyce prowadzi do zwiększenia obciążenia pracą pedagogów, bez zapewnienia odpowiednich narzędzi organizacyjnych i technicznych.
ZNP stoi na stanowisku, że czas pracy nauczyciela powinien być przeznaczany przede wszystkim na realizację zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz na bezpośrednią pracę z uczniami. Nakładanie kolejnych, dodatkowych obowiązków związanych z równoległym prowadzeniem dokumentacji pozostaje w sprzeczności z deklarowanym celem cyfryzacji edukacji, jakim powinno być ograniczanie zbędnej biurokracji, a nie jej zwielokrotnianie.
Niedopuszczalne jest również przenoszenie na nauczycieli odpowiedzialności za testowanie nowego rozwiązania, jeżeli odbywa się to kosztem czasu poświęcanego uczniom oraz jakości procesu dydaktycznego. W ocenie Związku wdrażanie nowych narzędzi cyfrowych powinno opierać się na zasadzie pełnej interoperacyjności z funkcjonującymi już systemami oraz służyć rzeczywistemu usprawnieniu pracy szkoły, a nie prowadzić do nakładania dodatkowych obowiązków na nauczycieli i pozostałych pracowników oświaty Jeżeli na etapie pilotażu, a być może również podczas właściwego wdrożenia, konieczne będzie równoległe prowadzenie dokumentacji w dotychczasowym dzienniku elektronicznym oraz rządowym eDzienniku, oznaczać to będzie dodatkowe obciążenie dla nauczycieli.
Czynności te będą wymagały czasu, którego podczas zajęć dydaktycznych już
Wyjaśnienie Należy podkreślić, że pilotaż będzie miał charakter wyłącznie testowy i szkoleniowy, aby zweryfikować poprawność działania wdrażanego narzędzia, w tym przepływu danych. Udział w nim będzie dobrowolny.
W projekcie ustawy doprecyzowano, że w przypadku powstania rozbieżności w zakresie danych zamieszczanych w eDzienniku a dotychczas prowadzonym przez szkołę dzienniku lekcyjnym, wiążące będą dane zamieszczone w dotychczasowym dzienniku lekcyjnym.
Dziękujemy natomiast za przedstawione rekomendacje dotyczące ograniczenia przesyłanych komunikatów do godzin pracy nauczyciela. Propozycja zostanie poddana analizie, do ewentualnego wprowadzenia na dalszych etapach prac nad eDziennikiem.
dziś brakuje, co w praktyce odbędzie się kosztem uwagi poświęcanej uczniom i jakości procesu nauczania. Powstaje zatem pytanie, czy Ministerstwo Edukacji Narodowej zakłada, że nauczyciele będą jednocześnie pracować w dwóch systemach, dbając o pełną zgodność danych w obu dziennikach?
Jeżeli natomiast obowiązek uzupełniania dokumentacji w drugim systemie miałby być realizowany poza godzinami zajęć, oznaczałoby to przeniesienie dodatkowych obowiązków do czasu przeznaczonego na przygotowanie lekcji, sprawdzanie prac uczniów lub, w konsekwencji, do czasu prywatnego nauczycieli.
Pierwszym punktem kontaktu dla rodziców i uczniów podczas wdrożenia takiego rozwiązania będzie nauczyciel.
To do niego spływać będą wszystkie pytania, uwagi i pretensje wynikające zarówno z błędów początkowego etapu rozwoju oprogramowania jak i z samego faktu zmiany wyglądu, dostępu do funkcji oraz nawyków użytkowników rodziców i uczniów. W Polsce dzienniki elektroniczne funkcjonują od lat i jako nauczyciele i dyrektorzy szkół przeszliśmy często trudny i wymagający proces wdrożenia. Wydaje się zatem pomysłem bezsensownym wymiana czegoś co działa na nowy, niesprawdzony system. Jako ZNP podnosimy często problem dobrostanu nauczycieli i negatywnego wpływu na niego dzienników elektronicznych.
Przypominamy, że zgodnie z wynikami „Ogólnopolskiego badania nt. ryzyka psychologicznego i stresu w zawodzie nauczycieli” jednym z istotnych źródeł stresu wykonywanie
obowiązków zawodowych poza godzinami pracy i w dniach wolnych.
Dotyczy to w szczególności uzupełniania dziennika elektronicznego, prowadzenia korespondencji z rodzicami oraz załatwiania spraw organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem szkoły.
Multimedia zatarły granicę między czasem służbowym a prywatnym, w związku z czym generują presję natychmiastowej reakcji na roszczenia rodziców i polecenia dyrekcji.
Konsekwencją jest brak możliwości „odłączenia się“ od spraw zawodowych, niezbędnego dla zachowania dobrostanu i regeneracji psychicznej.
REKOMENDACJE dotyczące cyfrowej smyczy: • ograniczanie kultury pracy .na już" i komunikatów wysyłanych poza godzinami pracy • ochrona czasu wolnego: kształtowanie kultury komunikacji, która respektuje czas wolny nauczycieli i ogranicza kontakt służbowy po godzinach pracy oraz w weekendy.
Dlatego zamiast nakładać na nauczycieli dodatkowe obowiązki i narażać ich na stres związany z wdrażaniem nowego narzędzia, (w tym samym czasie wchodzi nowa podstawa programowa, nowe przedmioty) oczekujemy, że Ministerstwo Edukacji wyjdzie z inicjatywą do obecnych dostawców dzienników elektronicznych w celu wprowadzenia rozwiązania umożliwiającego dostarczanie nauczycielom wiadomości od rodziców wyłącznie w godzinach pracy, niezależnie od momentu ich wysłania.
30
Uwaga ogólna
Związek Nauczycielstwa Polskiego podkreśla, że działania na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa danych w szkołach powinny koncentrować się na rzeczywistych przyczynach zagrożeń, a nie wyłącznie na zmianie wykorzystywanego narzędzia informatycznego. Przytaczane i szeroko komentowane przez MEN incydenty związane z nieuprawnionym dostępem do dzienników elektronicznych najczęściej wynikały z przejęcia danych uwierzytelniających użytkowników.
Oznacza to, że kluczowym wyzwaniem pozostaje zapewnienie nauczycielom odpowiednich warunków bezpiecznego korzystania z narzędzi cyfrowych. W ocenie ZNP skuteczne podniesienie poziomu bezpieczeństwa wymaga przede wszystkim powszechnego wdrożenia silnych mechanizmów uwierzytelniania, w tym uwierzytelniania wieloskładnikowego, oraz zapewnienia nauczycielom odpowiedniego wyposażenia służbowego umożliwiającego korzystanie z takich rozwiązań. Nie można oczekiwać od pracowników oświaty, że będą wykorzystywać do realizacji obowiązków zawodowych prywatne urządzenia lub ponosić odpowiedzialność za bezpieczeństwo systemów bez zapewnienia im odpowiednich narzędzi.
Projektowane rozwiązania nie odnoszą się do wymienionych, z naszej perspektywy podstawowych potrzeb.
Nie przewidują systemowego wsparcia szkół w zakresie doposażenia nauczycieli w bezpieczny sprzęt ani stworzenia warunków do powszechnego stosowania nowoczesnych metod uwierzytelniania. Tymczasem
Wyjaśnienie Uwierzytelnianie użytkownika w systemie teleinformatycznym eDziennik będzie odbywało się za pomocą Węzła Krajowego, co jest już obecnie stosowanym standardem w odniesieniu do systemów państwowych. Co ważne, ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości.
Węzeł Krajowy spełnia ten wymóg.
31
Uwaga ogólna
rzeczywiste zwiększenie poziomu ochrony danych wymaga inwestycji w infrastrukturę techniczną, odpowiednich procedur bezpieczeństwa oraz wsparcia użytkowników, a nie wyłącznie zmian organizacyjnych dotyczących samego systemu dziennika elektronicznego.
Zdaniem ZNP odpowiedzialność za zapewnienie bezpiecznych warunków pracy z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych powinna spoczywać na państwie i organach prowadzących szkoły, a nie być przerzucana na nauczycieli.
Zwracamy również uwagę, że zaplanowana do wydanie kwota 191 mln jest tylko pierwszym etapem wydatków ze środków publicznych, która zapewne zostanie jeszcze zwiększona po pilotażu na zastąpienie obecnie funkcjonujących (jeśli nie idealnych to co najmniej poprawnych) systemów. W założeniu eDzienniki będą bezpłatne dla rodziców, ale z całą pewnością nie będą bezkosztowe w funkcjonowaniu, ktoś te koszty będzie musiał ponosić, ktoś będzie musiał reagować na awarie, czy na przeciążenie systemu.
Mając na uwadze dobro uczniów, nauczycieli oraz całej społeczności szkolnej, Związek Nauczycielstwa Polskiego wnosi o wstrzymanie dalszych prac nad projektem w jego obecnym kształcie i skierowanie go do pogłębionych konsultacji. Zdaniem ZNP przygotowanie rozwiązań, które będą miały wpływ na codzienną organizację pracy wszystkich szkół w Polsce, wymaga rzeczywistego dialogu z partnerami społecznymi oraz środowiskiem oświatowym. W związku z tym konieczne jest powołanie zespołu
Uwaga nie została uwzględniona Jak wskazano w ocenie skutków regulacji, rzetelne oszacowanie kosztów utrzymania i rozwoju eDziennika po roku 2027 będzie możliwe w trakcie zakładanego pilotażu i zostanie dookreślone w nowelizacji przepisów dotyczącej eDziennika, planowanej na 2027 r. Na chwilę obecną szacunkowe koszty dla budżetu państwa, od roku 2028 do roku 2035, wynoszą łącznie ok. 133 mln zł i opierają się na dotychczasowych doświadczeniach Centrum Informatycznego Edukacji i centralnego Ośrodka Informatyki w realizacji projektów informatycznych o porównywalnym zakresie rzeczowym i technologicznym, w szczególności obejmujących prace analityczne, projektowe, programistyczne oraz testowe na rzecz systemów centralnych obsługujących procesy edukacyjne.
Co ważne, wdrożenie eDziennika od roku szkolnego 2027/2028 będzie pierwszym krokiem do integracji usług cyfrowych (już istniejących i planowanych) udostępnianych przez Ministra Edukacji i
roboczego z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Edukacji, Ministerstwa Cyfryzacji, Ministerstwa Finansów, jednostek samorządu terytorialnego, organizacji reprezentujących nauczycieli i dyrektorów szkół, ekspertów z zakresu cyberbezpieczeństwa i ochrony danych osobowych oraz podmiotów posiadających doświadczenie we wdrażaniu rozwiązań cyfrowych w oświacie.
Związek Nauczycielstwa Polskiego podkreśla, że każda zmiana dotycząca funkcjonowania szkół powinna służyć poprawie jakości edukacji oraz warunków pracy nauczycieli. Cyfryzacja nie może oznaczać przenoszenia na pracowników oświaty nowych obowiązków bez zapewnienia odpowiednich narzędzi, wsparcia organizacyjnego i finansowego. Jej celem powinno być ograniczanie obciążeń administracyjnych oraz usprawnianie organizacji pracy szkoły, tak aby nauczyciele mogli poświęcać więcej czasu uczniom i realizacji swoich podstawowych zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.
Ministra Cyfryzacji. Z uwagi na skalę przedsięwzięcia nie jest możliwa realizacja wszystkich funkcjonalności z terminem wdrożenia od 1 września 2027 r.
Prace nad budową eDziennika obejmują już współpracę z różnymi podmiotami. Na potrzeby utworzenia i wdrożenia systemu teleinformatycznego, w ramach którego będzie udostępniany eDziennik, funkcjonuje grupa robocza, w skład której wchodzą przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej, Centrum Informatycznego Edukacji i Centralnego Ośrodka Informatyki.
Odbywają się także spotkania z udziałem Ministerstwa Edukacji Narodowej i Ministerstwa Cyfryzacji, na których omawiane są postępy prac i bieżące wyzwania. MEN na bieżąco, podczas cotygodniowych warsztatów z dyrektorami szkół, zbiera informacje dotyczące oczekiwanego kształtu rozwiązań, które będą zaimplementowane w eDzienniku.
MEN współpracuje również z przedstawicielami strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Odbyły się także spotkania MEN z przedstawicielami dostawców komercyjnych dzienników, na których przedstawiono koncepcję eDziennika.
32
Art. 44f ust. 1
Dopisanie słowa „bezpłatnej“, a więc „…w ramach którego może być świadczona bezpłatna usługa dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, zwany dalej eDziennikiem”.
Uwaga niezasadna.
W projekcie ustawy nie zawarto żadnych przepisów mogących rodzić wątpliwości, że udostępnianie eDziennika będzie jednak odpłatne.
33
34
Art. 44f ust. 4 i ust. 5
Art. 44g ust. 2
Skoro z uzasadnienia projektu nowelizacji wynika, że usługa ma być bezpłatna dla odbiorcy, to kryterium nieodpłatności należy zapisać w ustawie.
Bezpłatność usługi potwierdzono wyraźnie zarówno w uzasadnieniu do projektu jak i Ocenie Skutków Regulacji, z której jasno wynika kto i jakie koszty będzie ponosił.
Wykreślić możliwość przekazania prowadzenia usługi przez ministra ds. cyfryzacji, zwłaszcza, że w kontekście dyspozycji art. 44f ust. 2 i art. 44h, że podmiotem odpowiedzialnym za funkcjonowanie eDziennika jest minister właściwy do spraw oświaty i wychowania.
Ponadto doświadczenia ze sposobu i jakości wykonywania zadania w postaci bonu cyfrowego dia nauczycieli przez ministra ds. cyfryzacji wskazują, że nie jest to podmiot właściwy do realizowania zadań w zakresie oświaty.
Ustawa nie wskazuje żadnych kryteriów co do treści porozumienia nawiązywanego przez resort oświaty z ministrem ds. cyfryzacji, co stwarza zbyt ogólną delegację ustawową, stwarzającą pole do działania uznaniowego.
Użytkownikami eDziennika w zakresie przyznanych uprawnień są legitymujący się numerem PESEL , to eliminuje z bycia użytkownikiem eDziennika osoby nie posiadające numeru PESEL, a takie mogą się zdarzyć np. wśród rodziców.
Uwaga częściowo uwzględniona.
W wyniku zgłoszonych uwag w zakresie zawarcia w ustawie przepisu dotyczącego możliwości zawarcia porozumienia między Ministrem Edukacji a Ministrem Cyfryzacji, w odniesieniu do zlecenia zadań Ministrowi Cyfryzacji, przepis został zmodyfikowany.
W ustawie określono zakres odpowiedzialności Ministra Edukacji i Ministra Cyfryzacji, wynikający z realizowanych przez nich zadań. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że to Minister Cyfryzacji jest odpowiedzialny za funkcjonowanie systemu mObywatel, w ramach którego będzie funkcjonował eDziennik.
Uwaga nie została uwzględniona.
Posiadanie numeru PESEL przez użytkownika eDziennika jest niezbędne go logowania do systemu teleinformatycznego. Obecnie uwierzytelnianie użytkownika będzie możliwe przez Węzeł Krajowy i nie planuje się wprowadzenia podczas pilotażu alternatywnej metody uwierzytelniania użytkownika. Co ważne, ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i
danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości. 35
36
Art. 44i ust. 8 i art. 44m
Art. 4 projektu ustawy
w mojej opinii należy wprowadzić ustawowy obowiązek archiwizowania danych/tworzenia kopii zawartych w edzienniku i to nie tylko w sytuacji rezygnacji z korzystania z e-dziennika, lub przez jeden rok od wystąpienia określonych zdarzeń, ale co do zasady.
Wydaje się, że obecna propozycja rocznego przechowywania danych nie spełnia wymogów określonych w aktach wykonawczych do ustawy Prawo oświatowe.
Zgodnie bowiem z treścią § 21ust. 3pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25.08.2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 50 ze zm.) — dalej r.dok.nau., prowadzenie dziennika elektronicznego wymaga m.in. zabezpieczenia danych stanowiących dziennik elektroniczny przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą.
Zabezpieczenie danych z e-dziennika jest istotne także w przypadku aktualizacji obowiązku odtworzenia dokumentacji szkolnej w przypadku zniszczenia dokumentacji przebiegu nauczani (§ 23 ust. 1 i 2 r.dok.nau.).
Przepis ten nie określa żadnego kalendarza wprowadzenia e-dziennika, pozostawiając to całkowitej dowolności ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania, co może prowadzić do odłożenia wprowadzenia
Uwaga nie została uwzględniona.
Przepisy dotyczące archiwizowania danych stanowiących dziennik elektroniczny zostały opisane w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji. Nie planuje się zmiany w tym zakresie w odniesieniu do systemu teleinformatycznego eDziennik, aby nie wprowadzać chaosu prawnego.
Natomiast eDziennik będzie posiadał mechanizmy dotyczące zabezpieczenia danych stanowiących dziennik elektroniczny przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą, za co odpowiedziany jest, zgodnie z projektowaną ustawą, Minister Edukacji.
Wyjaśnienie W następstwie zgłaszanych uwag w projekcie ustawy zostanie wskazany termin uruchomienia docelowej wersji eDziennika.
Natomiast termin uruchomienia pilotażu
rozwiązania na czas nieokreślony; może więc warto rozważyć zapisanie w treści przepisu datę do której komunikat musi zostać wydany.
Ponadto w proponowanych zapisach , uzasadnieniu oraz OSR brak jest wskazania kto będzie ponosił koszty funkcjonowania systemu i w jakiej wysokości.
37
Konfedera cja Lewiatan
Uwaga ogólna
Rada ds. EdTech Konfederacji Lewiatan podziela cel, jakim jest zapewnienie uczniom, rodzicom i nauczycielom bezpiecznego, wygodnego oraz powszechnie dostępnego dostępu do informacji związanych z przebiegiem nauki.
Jednocześnie Rada wskazuje, że w obecnym kształcie projekt utworzenia państwowego eDziennika nie przedstawia wystarczającego uzasadnienia dla budowy odrębnego, centralnego systemu. Przed dalszym procedowaniem konieczne jest
będzie wskazany, tak jak dotychczas zaplanowano, w akcie wykonawczym do ustawy.
W pkt. 6 OSR wskazano koszty, jakie będą ponoszone przez Centrum informatyczne Edukacji i Centralny Ośrodek Informatyki w związku z przygotowaniem i przeprowadzeniem programu pilotażowego. Natomiast rzetelne oszacowanie kosztów utrzymania i rozwoju eDziennika po roku 2027 będzie możliwe w trakcie zakładanego pilotażu i zostanie dookreślone w nowelizacji przepisów dotyczącej eDziennika, planowanej na 2027 r. Na chwilę obecną szacunkowe koszty dla budżetu państwa, od roku 2028 do roku 2035, wynoszą łącznie ok. 133 mln zł i opierają się na dotychczasowych doświadczeniach Centrum Informatycznego Edukacji i centralnego Ośrodka Informatyki w realizacji projektów informatycznych o porównywalnym zakresie rzeczowym i technologicznym, w szczególności obejmujących prace analityczne, projektowe, programistyczne oraz testowe na rzecz systemów centralnych obsługujących procesy edukacyjne.
Wyjaśnienie System teleinformatyczny eDziennik będzie dobrowolny, a decyzję o korzystaniu z niego będzie podejmował dyrektor szkoły za zgodą organu prowadzącego szkołę.
Należy podkreślić, że system eDziennik będzie stanowił alternatywę dla obecnie funkcjonujących rozwiązań komercyjnych.
Docelowo system eDziennik zostanie rozszerzony o inne funkcjonalności, które stworzą kompleksowy system zarządzania szkołą, powiązany z udostępnianymi
wykazanie, jaki konkretny problem obecnych rozwiązań ma zostać rozwiązany, jaka jest jego skala oraz dlaczego nie może on zostać skutecznie rozwiązany poprzez rozwój standardów, integracji i wymagań wobec systemów już wykorzystywanych przez szkoły.
Projekt wchodzi na rynek, na którym edzienniki są już powszechnie wykorzystywane. Według danych przywołanych w opisie projektu, z dzienników elektronicznych korzysta 97,06% z 14 030 szkół podstawowych i ponadpodstawowych, które przekazały taką informację do Systemu Informacji Oświatowej.
Taki poziom wykorzystania pokazuje, że projekt nie dotyczy obszaru pozbawionego narzędzi cyfrowych, lecz rynku, na którym szkoły od lat korzystają z funkcjonujących rozwiązań. Dlatego przed budową nowego centralnego systemu powinno zostać jasno wskazane, jakie potrzeby uczniów, rodziców, nauczycieli, dyrektorów i samorządów nie są obecnie zaspokojone, jaka jest skala tych problemów oraz dlaczego nie mogą zostać rozwiązane poprzez rozwój standardów, integracji lub wymagań wobec obecnych dostawców. Państwo, występując jednocześnie jako regulator oraz podmiot finansujący własne rozwiązanie, powinno ze szczególną starannością wykazać konieczność, proporcjonalność i efektywność takiej interwencji. Budowa systemu finansowanego ze środków publicznych powinna być poprzedzona rzetelną analizą jego przewag względem już funkcjonujących narzędzi, pełnych kosztów oraz skutków dla szkół,
usługami edukacyjnymi. Takie działanie nie będzie możliwe w przypadku realizacji zadania w sposób alternatywny.
38
Uwaga ogólna
samorządów, użytkowników i rozwoju polskiego rynku EdTech.
Sama deklaracja dobrowolności korzystania z państwowego eDziennika nie przesądza o realnym wyborze po stronie szkół. Dyrektorzy i organy prowadzące powinni przed podjęciem decyzji otrzymać pełną informację o funkcjonalnościach systemu, kosztach wdrożenia i utrzymania, zasadach integracji, możliwości migracji danych oraz warunkach ewentualnej rezygnacji z rozwiązania.
E-dziennik jest jednym z elementów szerszego ekosystemu cyfrowego szkoły.
W praktyce jest powiązany między innymi z planami lekcji, organizacją zastępstw, sekretariatem, dokumentacją specjalistów, komunikacją z rodzicami, systemami samorządowymi oraz innymi narzędziami wspierającymi pracę placówki. Wyjęcie jednego elementu z tego ekosystemu i zastąpienie go odrębnym rozwiązaniem państwowym, bez przedstawienia gotowych i przetestowanych zasad interoperacyjności, może prowadzić do podwójnego wprowadzania danych, równoległego prowadzenia procesów, problemów z wymianą informacji oraz dodatkowych obciążeń dla nauczycieli, dyrektorów i administracji szkolnej.
W szczególności przed rozpoczęciem pilotażu powinny zostać przedstawione otwarte standardy wymiany danych, zasady integracji z systemami używanymi przez szkoły, mechanizmy przenoszalności danych oraz konkretne rozwiązania ograniczające konieczność równoległej pracy w kilku narzędziach.
Projekt nie powinien zwiększać biurokracji ani czynić nauczycieli i
Wyjaśnienie Udostępnienie od roku szkolnego 2027/2028 systemu teleinformatycznego eDziennik, zawierającego w pierwszej fazie moduł dziennika lekcyjnego oraz moduł komunikacyjny, jest pierwszym krokiem do integracji usług cyfrowych (już istniejących i planowanych) udostępnianych przez Ministra Edukacji i Ministra Cyfryzacji. W kolejnych fazach planuje się rozbudowę systemu eDziennik o funkcjonalności wspierające codzienną pracę szkół, a także integrację z już obecnymi rozwiązaniami w tym zakresie. Jednak z uwagi na skalę przedsięwzięcia nie jest możliwa realizacja wszystkich funkcjonalności z terminem wdrożenia od 1 września 2027 r.
Natomiast program pilotażowy zostanie uruchomiony w roku szkolnym 2026/2027, a konkretny termin będzie wskazany w rozporządzeniu Ministra Edukacji. W pilotażu wezmą udział wybrane szkoły podstawowe oraz szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne, wskazane przez kuratorów oświaty. Dyrektor szkoły biorącej udział w pilotażu wyrazi zgodę na udział w programie pilotażowym. Co ważne, planuje się, aby korzystanie z eDziennika w czasie pilotażu miało charakter testowy, a szkoła, która weźmie udział w pilotażu, będzie w tym czasie prowadziła dziennik lekcyjny na dotychczasowych zasadach.
39
40
Uwaga ogólna
Uwaga ogólna
pracowników szkół osobami odpowiedzialnymi za ręczne usuwanie skutków braku integracji.
Pogłębionej analizy wymaga także szeroki zakres danych planowanych do przetwarzania w systemie, obejmujący dane uczniów, rodziców i nauczycieli, w tym informacje dotyczące frekwencji, ocen oraz indywidualnych potrzeb edukacyjnych. Przed wdrożeniem należy przedstawić zasady bezpieczeństwa, podział odpowiedzialności za dane, model dostępu, okresy ich przechowywania oraz procedury reagowania na incydenty.
Należy również wykazać, że sposób uwierzytelniania użytkowników będzie dostępny dla wszystkich osób objętych systemem, w tym osób nieposiadających numeru PESEL lub niemogących korzystać z przewidzianych środków identyfikacji elektronicznej. Szkoły nie mogą zostać pozostawione bez jednolitych procedur obsługi sytuacji niestandardowych.
Wyjaśnienie W projekcie ustawy precyzyjnie wskazano zakres przetwarzanych danych, a także określono administratorów dla poszczególnych danych.
Ponadto, z uwagi na planowane przetwarzanie danych identyfikacyjnych użytkowników eDziennika z użyciem nowych technologii, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, jako administrator tych danych, sporządził ocenę skutków dla ochrony danych, zgodnie z art. 35 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.) oraz test prywatności w procesie tworzenia prawa.
Uwaga nie została uwzględniona Posiadanie numeru PESEL przez użytkownika eDziennika jest niezbędne go logowania do systemu teleinformatycznego. Obecnie uwierzytelnianie użytkownika będzie możliwe przez Węzeł Krajowy i nie planuje się wprowadzenia podczas pilotażu alternatywnej metody uwierzytelniania użytkownika. Co ważne, ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne
obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości. 41
Uwaga ogólna
Rada postuluje, aby przed dalszym procedowaniem projektu przedstawiono: • rzetelną diagnozę problemów, których nie rozwiązują obecnie funkcjonujące narzędzia; • analizę alternatyw, w tym rozwoju standardów interoperacyjności, integracji z SIO i mObywatelem oraz wymagań dostępnościowych i bezpieczeństwa wobec rozwiązań wykorzystywanych przez szkoły; • pełny model kosztów budowy, utrzymania, cyberbezpieczeństwa, wsparcia użytkowników, migracji danych, szkoleń i integracji po stronie szkół oraz organów prowadzących; • gotowe i przetestowane zasady interoperacyjności z systemami funkcjonującymi w szkołach; • pełną ocenę ryzyk dla ochrony danych, ciągłości działania oraz organizacji pracy szkół; • mierzalne kryteria powodzenia pilotażu, w tym warunki jego korekty lub wstrzymania.
Zdaniem Rady cele związane z poprawą dostępności, bezpieczeństwa i jakości komunikacji szkolnej można realizować w sposób mniej kosztowny i mniej ingerujący w funkcjonujący ekosystem edukacyjny. Priorytetem powinno być wzmacnianie interoperacyjności, bezpieczeństwa i dostępności narzędzi już wykorzystywanych przez szkoły, a nie tworzenie kolejnego systemu bez
Uwaga nie została uwzględniona.
W uzasadnieniu oraz ocenie skutków regulacji do projektowanej ustawy Ministerstwo Edukacji Narodowej odnosi się do postulatów Rady.
W odniesieniu do kwestii integracji z obecnymi rozwiązaniami stosowanymi w szkołach, należy wskazać, że eDziennik będzie rozbudowywany etapami. W pierwszej fazie planowane jest udostępnienie użytkownikom modułu dziennika lekcyjnego i modułu komunikacji, natomiast w kolejnych etapach eDziennik będzie rozbudowywany o kolejne funkcjonalności, w tym wspierające codzienną pracę szkół, a także integrację z już obecnymi rozwiązaniami w tym zakresie.
Odnosząc się do ryzyk ochrony danych, jak wskazano powyżej, z uwagi na planowane przetwarzanie danych identyfikacyjnych użytkowników eDziennika z użyciem nowych technologii, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, jako administrator tych danych, sporządzi ocenę skutków dla ochrony danych, zgodnie z art. 35 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
42
43
Stowarzysz enie na rzecz Praworząd ności w Szkołach „Stowarzys zenie Umarłych Statutów”
art. 44g ust. 7
art. 44g ust. 8
uprzedniego wykazania jego rzeczywistej potrzeby i przewagi.
W zakresie proponowanych sposób uwierzytelniania użytkownika podkreślenia wymaga, że przyjęte rozwiązania techniczne muszą uwzględniać z jednej strony konieczność zapewnienia bezpieczeństwa systemu teleinformatycznego oraz przechowywanych danych, zaś z drugiej strony praktyczne uwarunkowania związane z bieżącym wykorzystaniem systemu w typowych warunkach szkolnych. W szczególności należy zwrócić uwagę, że przyjęte rozwiązania techniczne nie powinny być nadmiernie skomplikowane lub czasochłonne z perspektywy nauczyciela prowadzącego zajęcia, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że następujące po sobie zajęcia mogą być przez tego samego nauczyciela prowadzone w różnych salach lekcyjnych, co potencjalnie powoduje z kolei konieczność każdorazowego ponownego uwierzytelnienia się na innym urządzeniu na początku danej lekcji.
Projekt przewiduje, że system eDziennik udostępniany jest dyrektorom, nauczycielom i wyznaczonym pracownikom poprzez przeznaczoną do tego stronę internetową, zaś uczniom i rodzicom poprzez aplikację mObywatel W tym zakresie Stowarzyszenie wskazuje, że pożądane wydaje się zapewnienie także uczniom i rodzicom dostępu do systemu poprzez właściwą stronę internetową. Rozwiązanie takie zapewniłoby powszechniejszy dostęp do systemu w przypadku osób, które nie korzystają z aplikacji mObywatel, bądź też preferowałyby korzystanie z
95/46/WE oraz test prywatności w procesie tworzenia prawa.
Wyjaśnienie W projekcie pilotażowym nie planuje się wprowadzenia alternatywnej metody uwierzytelniania użytkownika. Co ważne, ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości.
Analizowane są natomiast inne metody logowania, do ewentualnego wprowadzenia po 1 września 2027 r., które wypełniałyby wymogi ustawy o KSC.
Wyjaśnienie.
W odniesieniu do kwestii dostępu do eDziennika dla rodziców i uczniów przez stronę internetową, analizowana jest taka możliwość, do wprowadzenia po 1 września 2027 r. w ramach dalszych prac rozwojowych nad eDziennikiem. Obecnie dla uczniów i rodziców dostęp do eDziennika będzie możliwy wyłącznie poprzez logowanie do aplikacji mObywatel.
44
art. 44g ust. 36).
eDziennika na innym (potencjalnie wygodniejszym dla nich) urządzeniu, takim jak laptop lub komputer stacjonarny. Ponadto należy zaznaczać, że niektóre osoby nie korzystają ze smartfonów albo korzystają z takich smartfonów, na których aplikacja mObywatel nie działa.
Stowarzyszenie pozytywnie ocenia projektowaną regulację odnoszącą się do sprzeciwu ucznia pełnoletniego co do udostępniania informacji jego rodzicom (art. 44g ust. 3-6). Mając jednak na uwadze charakter projektowanych rozwiązań, dopuszczenie złożenia sprzeciwu (względnie jego wycofania) wyłącznie w formie pisemnej nie wydaje się być uzasadnione. W ocenie Stowarzyszenia pożądane jest, aby tego rodzaju czynności mogły być dokonane bezpośrednio poprzez system eDziennik.
Wyjaśnienie.
Na obecnym etapie wdrażania systemu eDziennik planuje się składanie sprzeciwu przez pełnoletniego ucznia w formie pisemnej, a więc zarówno w postaci papierowej jak i elektronicznej. Może więc ona być złożona w postaci elektronicznej za pośrednictwem modułu komunikacyjnego w eDzienniku, przy uruchomieniu pełnej funkcjonalności.
Raport z przeprowadzonych konsultacji publicznych i opiniowania projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej
(UPRO9)
1. Omówienie wyników przeprowadzonych konsultacji publicznych i opiniowania W ramach konsultacji publicznych i opiniowania projekt ustawy został skierowany do podmiotów wskazanych w pkt 5 oceny skutków regulacji. Konsultacje publiczne i opiniowanie były przeprowadzone w dniach 12 czerwca 2026 r. – 2 lipca 2026 r.
Opinia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego zostanie wydana 17 lipca 2026 r.
W ramach konsultacji publicznych i opiniowania projektu ustawy uwagi, w wyznaczonym terminie, zgłosiły następujące podmioty: 1)
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych;
2)
Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji;
3)
Związek Cyfrowa Polska;
4)
Polskie Towarzystwo Gospodarcze;
5)
Warsaw Enterprise Institute;
6)
Inicjatywa stop opłatom w e-dziennikach;
7)
Związek Nauczycielstwa Polskiego;
8)
Konfederacja Lewiatan;
9)
Stowarzyszenie na rzecz Praworządności w Szkołach „Stowarzyszenie Umarłych Statutów”;
10)
osoba fizyczna.
Zgłoszone uwagi oraz stanowiska ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania wobec tych uwag, zostały opisane w załącznikach nr 1 i nr 2 do raportu.
2. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym Projekt
ustawy
nie
wymagał
zasięgnięcia
opinii,
konsultacji
albo
uzgodnienia
z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym.
3. Wskazanie podmiotów, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa wraz ze wskazaniem kolejności dokonania zgłoszeń albo informację o ich braku Żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem rozporządzenia w trybie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677, z późn. zm.).
Załącznik nr 1 do raportu z konsultacji - tabela uwag opiniowanie
Lp.
1
Organ wnoszący uwagi Urząd Ochrony Danych Osobowyc h
Jednostka redakcyjna, do której wnoszone są uwagi Uwaga ogólna
Treść uwagi
Jak zaznacza projektodawca w uzasadnieniu projektu ustawy: „Z uwagi na planowane przetwarzanie danych identyfikacyjnych użytkowników eDziennika z użyciem nowych technologii, Minister Edukacji, jako administrator tych danych, sporządzi ocenę skutków dla ochrony danych, zgodnie z art. 35 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.).”.
Organ nadzorczy dziękuje za deklarację przeprowadzenia oceny skutków dla ochrony danych. Dla prawidłowego ukształtowania podstawy prawnej funkcjonowania eDziennika, ocena ta nie może dotyczyć wyłącznie samych funkcjonalności tego narzędzia.
Niezwykle istotne jest by objąć tą analizą również podstawę prawną do utworzenia eDziennika. Dlatego konieczne jest dokonanie przez projektodawcę również testu prywatności w procesie tworzenia prawa, czyli oceny skutków regulacji w
Uzasadnienie
Odniesienie do uwagi
Uwaga uwzględniona.
2
art. 44f ust. 1
związku z przyjęciem podstawy prawnej (zgodnie z art. 35, w szczególności ust. 1 i ust. 10 rozporządzenia 2016/679).
Zgodnie z art. 1 projektu ustawy dodającym nowy art. 44f ust. 1 w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.): „W celu wspierania prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może udostępnić publicznym i niepublicznym szkołom, z wyjątkiem szkół dla dorosłych, szkół policealnych i policealnych szkół artystycznych, system teleinformatyczny w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160), w ramach którego może być świadczona usługa dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, zwany dalej „eDziennikiem”.”.
Przepis ten:
- w takim brzmieniu nie respektuje zasady legalizmu, ponieważ nie wiadomo na podstawie jakich kryteriów minister właściwy do spraw oświaty i wychowania będzie udostępniał eDziennik,
- powinien być ukształtowany jako obowiązek prawny w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2016/679, tak, aby wyeliminować arbitralność i uznaniowość w zakresie udostępniania eDziennika. Odpowiadałoby to zasadom dotyczącym przetwarzania danych osobowych: zgodności z prawem, rzetelności przejrzystości, ograniczenia
Uwagi uwzględnione.
3
art. 44f ust. 2-5
celu (art. 5 ust. 1 lit. b), minimalizacji danych (art. 5 ust. 1 lit. c) oraz rozliczalności (art. 5 ust. 2).
Zgodnie z art. 1 projektu ustawy dodającym nowy art. 44f ust. 2-5 w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe: „2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania tworzy eDziennik oraz go utrzymuje i rozwija.
3. Obsługę zadań, o których mowa w ust. 2, wykonuje jednostka organizacyjna podległa ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania, do której zadań statutowych należy świadczenie usług informatycznych.
4. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może powierzyć, w drodze porozumienia, utworzenie, utrzymanie lub rozwój eDziennika w całości lub w części, ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji.
5. Porozumienie, o którym mowa w ust. 4, określa szczegółowy zakres i sposób realizacji powierzonych zadań.”.
Wyrażona w art. 44f ust. 2 projektu ustawy norma, zgodnie z którą:
„Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania tworzy eDziennik oraz go utrzymuje i rozwija”
- stoi w kolizji z art. 44f ust. 3 projektu.
Przepisem tym prawodawca powierza obsługę całości tych zadań jednostce organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania, do której zadań statutowych należy świadczenie usług informatycznych, co oznacza, że:
- jednostka ta staje się współadministratorem w rozumieniu art. 4 pkt 7 rozporządzenia
Uwagi uwzględnione.
2016/6798, o stanie odpowiedzialności porównywalnym bądź większym z nominalnym administratorem danych – ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania (art. 44j ust. 2 projektu ustawy);
Projektowana możliwość powierzenia przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, w drodze porozumienia, utworzenia, utrzymania lub rozwoju eDziennika w całości lub w części, ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji (art. 44f ust. 4 projektu) posiada wady, gdyż projektowaną ustawą prawodawca:
- nie wskazuje jakie przesłanki będą decydować o powierzeniu lub nie, prowadzenia eDziennika ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji,
- nie ustala również zakresu w jakim wszystkie wyżej wymienione podmioty będą wzajemnie odpowiedzialne za kwestie przetwarzania danych osobowych, odsyłając do porozumień, które mają być pomiędzy nimi zawarte.
Zgodnie z art. 44f ust. 5 projektu:
„Porozumienie, o którym mowa w ust. 4, określa szczegółowy zakres i sposób realizacji powierzonych zadań”, tymczasem:
- regulacje dotyczące materii praw i obowiązków z zakresu przetwarzania (pozyskiwania, udostępniania i dalszego wykorzystywania) danych osobowych, mogące mieć wpływ na prawa i wolności osób, których dane dotyczą powinny być przyjmowane w przepisach powszechnie obowiązującego prawa,
- rozwiązanie w postaci nieokreślonego szczegółowo przepisami prawa
4
art. 44g ust. 2
„porozumienia”, nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa w rozumieniu konstytucyjnym,
- zasady udostępniania i wymiany informacji, których elementem będzie przetwarzanie danych osobowych nie powinny być więc kształtowane mocą porozumienia, zwłaszcza wiążącego podmioty publiczne czy inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
- to z powszechnie obowiązujących przepisów prawa (wyznaczających podstawy i granice działania) wynikać powinny podstawy przetwarzania danych osobowych – prawa i obowiązki wyznaczane w tym zakresie, tj. kiedy, w jakim trybie, w jakich konkretnie celach i w jakim zakresie dane osobowe będą przetwarzane, w tym udostępniane pomiędzy wskazanymi podmiotami (art. 7 i 87 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 3 rozporządzenia 2016/679).
Odpowiadałoby to zasadzie zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości, zasadzie ograniczenia celu, zasadzie minimalizacji danych oraz zasadzie rozliczalności.
W odniesieniu do art. 1 projektu ustawy dodającego nowy art. 44g ust. 2 w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe: „2. Użytkownikami eDziennika w zakresie przyznanych uprawnień są legitymujący się numerem
PESEL (…)”:
- konieczne jest wyjaśnienie ratio legis projektowanego przepisu - zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2026 r. poz. 384 ze zm.) numer PESEL jest nadawany z urzędu i nie poświadcza innego faktu, poza tym, że w przypadku
Uwaga częściowo uwzględniona.
Posiadanie numeru PESEL przez użytkownika eDziennika jest niezbędne go logowania do systemu teleinformatycznego. Obecnie uwierzytelnianie użytkownika będzie możliwe przez Węzeł Krajowy i nie planuje się wprowadzenia podczas pilotażu alternatywnej metody uwierzytelniania użytkownika. Co ważne, ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, nakłada na podmioty kluczowe i ważne
5
art. 44g ust. 3
określonej osoby dane jej są gromadzone w rejestrze PESEL i rejestrze mieszkańców (art. 15 ust. 1 ww. ustawy),
- użyte w przepisie określenie „legitymujący się” wskazuje natomiast na potwierdzenie jakiś konkretnych uprawnień danej osoby.
Wyjaśnienie tej kwestii jest konieczne z punktu widzenia zasady zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości.
W odniesieniu do art. 1 projektu ustawy dodającego nowy art. 44g ust. 3 w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe projektu ustawy:
„Rodzic ucznia pełnoletniego jest użytkownikiem eDziennika, o ile uczeń pełnoletni nie złoży sprzeciwu wobec dostępu rodzica do eDziennika.”, trzeba wskazać, że:
- w kontekście zasady domyślnej ochrony danych (art. 25 ust. 2 rozporządzenia 2016/679
10) stanem docelowym jest nieprzetwarzanie danych osoby, chyba że wyrazi ona na to zgodę albo istnieje inna wiążąca przesłanka prawna w tym zakresie,
- projektowanym przepisem przyjmuje się zasadę sprzeciwu następczego (optout), w którym to rodzic ucznia pełnoletniego będzie miał dostęp do eDziennika domyślnie.
Może więc dojść do sytuacji, w której dane ucznia pełnoletniego będą przetwarzane bez jego woli, a będzie on mógł dopiero następczo wyrazić wobec tego sprzeciw.
Problem pogłębia fakt, że jak było to wcześniej wskazane, wprowadzanie eDziennika w danej placówce będzie
obowiązek stosowania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA/2FA) w celu zabezpieczenia dostępu do systemów i danych. Zabezpieczenie to jest kluczowe dla ochrony przed przejęciem tożsamości.
Odnosząc się natomiast do użytego sformułowania „legitymujący się numerem PESEL”, dokonano w projekcie ustawy zmiany na „posiadający numer PESEL”.
Uwaga nie została uwzględniona.
Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpieniem generalnym z dnia 3 kwietnia 2024 r. (VII.7031.38.2023.AT) adresowanym do Ministry Edukacji zwrócił uwagę na wątpliwości dotyczące dostępu do ocen uczniów pełnoletnich przez ich rodziców. Rzecznik Praw Obywatelskich skupił się przede wszystkim na argumentach dotyczących prawa do prywatności oraz uwag zgłaszanych wobec nowelizowanych regulacji przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (obecnie: Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych) m.in. w 2012 i 2014 r. Do urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w ostatnich latach wpływały też petycje zwracające uwagę na problem dostępu do ocen rodziców uczniów pełnoletnich.
Wsłuchując się w powyższe głosy, Zespół do spraw Praw i Obowiązków Ucznia zarekomendował Ministrze Edukacji zmiany w zakresie jawności ocen uczniów pełnoletnich dla ich rodziców.
Rekomendacja ta została przyjęta, a jej efektem są zmiany w projektowanych przepisach prawa oświatowego (np. druk sejmowy numer 2449 dot. projektu ustawy
uznaniowe oraz powiązane z nieprzejrzystym określeniem ról w procesach przetwarzania danych w tym narzędziu.
Dlatego też:
- konieczne jest przeredagowanie projektowanego przepisu tak, aby wyeliminować to ograniczenie praw ucznia pełnoletniego – co odpowiadać będzie realizacji jego konstytucyjnych praw oraz zasadzie zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości, zasadzie ograniczenia celu oraz zasadzie minimalizacji danych.
o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw). Zmiany polegają na tym, że dostęp rodziców do ocen oraz informacji o nauce uczniów będzie im, jak dotychczas pozostawiony, tyle że wprowadzona zostanie instytucja sprzeciwu, która pozwoli pełnoletniemu uczniowi na złożenie oświadczenia woli, którego skutkiem będzie zaprzestanie informowania przez szkołę rodziców pełnoletnich uczniów na temat, przede wszystkim, ocen i przygotowanych prac przez ich pełnoletnie dzieci.
Taki sprzeciw uczeń będzie mógł wyrazić w dowolnym momencie, po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnych, w formie pisemnej. Dzięki temu ustawodawca uszanuje tę jego pełną zdolność i to, że wygasła już nad nim władza rodzicielska.
W świetle powyższego w projekcie ustawy zaproponowano przepis, zgodnie z którym rodzic ucznia pełnoletniego jest użytkownikiem eDziennika, o ile uczeń pełnoletni nie złoży sprzeciwu wobec dostępu rodzica do eDziennika.
Prezydenckie weto z 2 lipca br. do ww. druku sejmowego numer 2449, nie stoi na przeszkodzie temu, aby kwestię dostępu rodziców pełnoletniego ucznia do jego szkolnych danych konsekwentnie regulować w projektach aktów prawnych w sposób zaproponowany w zawetowanej ustawie, zgodnie z rekomendacją Zespołu do spraw Praw i Obowiązków Ucznia.
6
art. 44k ust. 1 pkt 5 lit. cid
W odniesieniu do art. 1 projektu ustawy dodającym nowy art. 44k ust. 1 pkt 5 lit. c i d: „W eDzienniku są przetwarzane dane: (…) rodzica lub rodziców ucznia: c)
Uwaga uwzględniona.
7
art. 44k ust. 1 pkt. 3, 4 oraz 6
8
art. 3 projektu ustawy
adres poczty elektronicznej, d) numer telefonu.” należy wskazać, że:
- w polskim porządku prawnym nie ma obowiązku posiadania numeru telefonu oraz adresu poczty elektronicznej - zaś w wyniku przyjęcia projektowanych rozwiązań obowiązek taki zostanie nałożony na każdego rodzica ucznia, o ile w danej placówce zostanie wprowadzony eDziennik,
- dane te powinny być podawane fakultatywnie przez rodzica ucznia,
- brak jest określenia w jaki sposób numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej rodzica ucznia będą pozyskiwane przez administratora.
Zmiana projektu we wskazanym zakresie jest konieczna z punktu widzenia zasady zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości, ograniczenia celu, minimalizacji danych oraz rozliczalności.
Uwaga odnosi się analogicznie do innych osób w wymienionych w art. 44k ust. 1 pkt. 3, 4 oraz 6, z tym jednak zastrzeżeniem, że obligatoryjnie w systemie eDziennik mogłyby być przetwarzane służbowe numery telefonów oraz adresy poczty elektronicznej tych osób.
Zgodnie z art. 3 projektu ustawy:
„Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania ustala, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, w drodze rozporządzenia, program pilotażowy udostępnienia eDziennika, o którym mowa w art. 44f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w wybranym zakresie funkcjonalności, dla
Uwaga uwzględniona.
Uwaga nie została uwzględniona.
Przetestowanie eDziennika obejmie w szczególności sprawdzenie procesu przepływu danych, sposobu i skuteczności ich zabezpieczenia oraz poprawności działania m.in.: aplikacji webowej dla szkół, funkcjonalności w aplikacji mObywatel, logowania przez Węzeł Krajowy i aplikację mObywatel czy zarządzania danymi.
publicznych i niepublicznych szkół podstawowych oraz szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej, mając na uwadze potrzebę przetestowania jego działania i zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzanych w nim danych. Zgodnie zaś z art. 3 ust. pkt 6 projektu ustawy: „Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, określa (…) zakres danych, o których mowa w art. 44k ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, niezbędnych do przeprowadzenia programu pilotażowego,”.
Potrzeba przetestowania działania eDzinnika i zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzanych w nim danych, nie uzasadnia przetwarzania w nim danych osobowych uczniów, rodziców, nauczycieli oraz innych osób, o których mowa w art. 44k ust. 1 projektowanej ustawy.
Tego typu testy powinny odbywać się na danych zanonimizowanych lub wygenerowanych losowo.
Wydaje się również wysoce ryzykownym wprowadzanie, nawet pilotażowe, systemu eDziennika w części placówek, w sytuacji w której administrator tego systemu nie jest pewien bezpieczeństwa jego działania.
Prawodawca – mocą takich regulacji – nie może narażać wykonawców normy jako administratorów na takie ryzyko i odpowiedzialność za niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych.
Projektowany przepis jest więc niezgodny z zasadą zgodności z prawem,
Sprawdzenie prawidłowości przepływów danych między systemem informacji oświatowej, aplikacją mObywatel a systemem eDziennik w zakresie danych wprowadzanych przez dyrektorów szkół nie jest możliwe bez pracy na tych danych.
Poza tym ważne jest także pozyskanie informacji od potencjalnych użytkowników eDziennika, a więc dyrektorów szkół, nauczycieli, pracowników szkół, uczniów i nauczycieli, w zakresie użyteczności systemu czy oczekiwań względem dalszego rozwoju. Dlatego pilotaż obejmie wybrane szkoły, wskazane przez kuratorów oświaty i Centrum Edukacji Artystycznej, które wyrażą zgodę na udział w pilotażu, zgodnie z projektowaną ustawą, co zostanie doprecyzowane w projekcie rozporządzenia.
rzetelności przejrzystości, ograniczenia celu, minimalizacji danych, integralności i poufności (art. 5 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679) oraz rozliczalności.
Projekt
ROZPORZĄDZENIE
M I N I S T R A E D U K A C J I 1)
z dnia … 2026 r. w sprawie programu pilotażowego usługi eDziennik Na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy z dnia … 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej (Dz. U. poz. …) zarządza się, co następuje:
§ 1. Rozporządzenie określa: 1)
szczegółowy cel i termin uruchomienia programu pilotażowego udostępniania systemu teleinformatycznego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160), w ramach którego może być świadczona usługa dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, zwany dalej „pilotażem”;
2)
warunki organizacyjne i techniczne pilotażu;
3)
tryb wyboru uczestników pilotażu;
4)
tryb postępowania w przypadku rezygnacji przez szkołę z udziału w pilotażu;
5)
termin na wprowadzenie przez szkoły danych umożliwiających przeprowadzenie pilotażu;
6)
zakres danych, o których mowa w art. 44k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820 i 904), zwanej dalej „ustawą”, niezbędnych do przeprowadzenia pilotażu;
7)
zakres funkcjonalności dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, o którym mowa w pkt 1, zwanego dalej „eDziennikiem”, udostępnionych w pilotażu.
§ 2. Celem pilotażu jest przetestowanie funkcjonowania eDziennika w aspektach
organizacji,
sprawności
i
poprawności
działania,
finansowania
oraz
skuteczności
zabezpieczenia przetwarzanych danych.
§ 3. Pilotaż uruchamia się od dnia … września 2026 r.
1)
Minister Edukacji kieruje działem administracji rządowej – oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji (Dz. U. poz. 2717).
–2–
§ 4. 1. Przetestowanie funkcjonowania eDziennika obejmuje w szczególności sprawdzenie procesu przepływu danych, sposobu skuteczności ich zabezpieczenia oraz sprawności i poprawności: 1)
działania aplikacji webowej dla szkół;
2)
działania funkcjonalności w aplikacji mObywatel w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. z 2024 r. poz. 1275 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 1019) dla rodziców i uczniów;
3)
logowania użytkowników, o których mowa w art. 44g ust. 2 ustawy, przez węzeł krajowy identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 21a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1725 oraz z 2026 r. poz. 252), i aplikację mObywatel;
4)
dostępu użytkowników, o których mowa w art. 44g ust. 2 ustawy, do udostępnianych im danych;
5)
obsługi eDziennika w zakresie wpisywania, modyfikowania i usuwania z niego danych dotyczących ocen i obecności ucznia oraz planu lekcji;
6)
zarządzania danymi uczniów i rodziców.
2. Do przetestowania funkcjonowania eDziennika wykorzystuje się dane, o których mowa
w art. 44k ust. 1 pkt 1–6 ustawy, zapewniając ich ochronę przed utratą lub nieuprawnionym dostępem.
§ 5. 1. Kuratorzy oświaty, w porozumieniu z dyrektorami szkół, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia … 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej, wskazują do udziału w pilotażu co najmniej jedną szkołę w danym województwie.
2. Dyrektor Centrum Edukacji Artystycznej w porozumieniu z dyrektorami szkół artystycznych, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia … 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej, wskazuje do udziału w pilotażu co najmniej dwie szkoły artystyczne.
3. Spośród szkół wskazanych przez kuratorów oświaty i dyrektora Centrum Edukacji Artystycznej minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wyłania nie mniej niż 18 szkół do udziału w pilotażu, biorąc pod uwagę kryteria, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia … 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej.
§ 6. 1. Szkoła biorąca udział w pilotażu zapewnia dyrektorowi szkoły, nauczycielom oraz wyznaczonym przez dyrektora szkoły pracownikom szkoły niebędącym nauczycielami, komputery stacjonarne, laptopy lub laptopy przeglądarkowe z dostępem do internetu.
–3–
2. Komputery stacjonarne, laptopy lub laptopy przeglądarkowe, o których mowa w ust. 1, spełniają minimalne standardy określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania (Dz. U. z 2024 r. poz. 9 i 1442 oraz z 2025 r. poz. 220).
3. Warunkiem udziału w pilotażu rodzica ucznia jest posiadanie telefonu komórkowego z dostępem do internetu.
4. Za ustalenie listy rodziców, o których mowa w ust. 3, odpowiada dyrektor szkoły biorącej udział w pilotażu lub upoważniony przez niego na piśmie pracownik tej szkoły.
§ 7. Użytkownicy, o których mowa w art. 44g ust. 2 ustawy, w czasie pilotażu dokonują uwierzytelniania wyłącznie przez użycie środka identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
§ 8. W przypadku uzasadnionej rezygnacji przez szkołę z udziału w pilotażu w trakcie jego trwania, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może wyłonić na jej miejsce inną szkołę na terenie danego województwa. Przepisy § 5 stosuje się odpowiednio.
§ 9. Listę szkół biorących udział w pilotażu minister właściwy do spraw oświaty i wychowania podaje do publicznej wiadomości przed uruchomieniem pilotażu na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
§ 10. Dyrektor szkoły informuje nauczycieli, wyznaczonych przez niego pracowników szkoły niebędących nauczycielami, uczniów i rodziców uczniów o udziale w pilotażu nie później niż na 7 dni przed jego uruchomieniem
§ 11. Dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2 lit. e, n–v oraz z, pkt 3 lit. e–h, pkt 4 lit. e–g, pkt 5 i 6 ustawy, dyrektor szkoły biorącej udział w pilotażu zamieszcza w eDzienniku niezwłocznie po uzyskaniu dostępu do eDziennika.
§ 12. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
MINISTER EDUKACJI
W porozumieniu
MINISTER CYFRYZACJI
UZASADNIENIE
Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie programu pilotażowego usługi eDziennik stanowi wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ust. 5 ustawy z dnia … 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej (Dz. U. poz. …), zwanej dalej „ustawą”.
Konieczność wydania projektowanego rozporządzenia wynika ze zmian wprowadzonych ustawą
nakładającą
na
Ministra
Edukacji
obowiązek
udostępnienia
systemu
teleinformatycznego wspierającego prowadzenie przez szkoły dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej, zawierającego m.in. usługę dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820, z późn. zm.), jako bezpłatnego centralnego rozwiązania, zwanego dalej „eDziennikiem”.
Wydanie projektowanego rozporządzenia wynika z konieczności uruchomienia programu pilotażowego, zwanego dalej „pilotażem”, w celu przetestowania funkcjonowania eDziennika w aspektach organizacji, sprawności i poprawności działania, finansowania oraz bezpieczeństwa przetwarzanych danych.
Projektowana regulacja określa szczegółowy cel i termin uruchomienia pilotażu, warunki organizacyjne i techniczne pilotażu, tryb wyboru uczestników pilotażu, termin wprowadzenia przez szkołę danych umożliwiających przeprowadzenie pilotażu, tryb postępowania w przypadku rezygnacji przez szkołę z udziału w pilotażu, zakres danych niezbędnych do przeprowadzenia pilotażu (spośród danych określonych w ww. ustawie) i zakres funkcjonalności dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej udostępnionych w pilotażu.
Wspomniany pilotaż odbędzie się w roku szkolnym 2026/2027 w wybranych publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych oraz szkołach artystycznych prowadzących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej.
Realizacja pilotażu posłuży przygotowaniu docelowych rozwiązań technicznych pozwalających na uruchomienie pełnej funkcjonalności systemu teleinformatycznego od roku szkolnego 2027/2028, umożliwiającego korzystanie z eDziennika przez wszystkie uprawnione i zainteresowane nowym rozwiązaniem publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe, ponadpodstawowe oraz artystyczne.
W § 2 projektu rozporządzenia został określony szczegółowy cel pilotażu. Celem pilotażu jest przetestowanie funkcjonowania eDziennika w aspektach organizacji, sprawności i poprawności działania, finansowania oraz skuteczności zabezpieczenia przetwarzanych danych. Natomiast w § 3 wskazano, że pilotaż będzie uruchomiany od dnia … września 2026 r.
Przepis § 4 projektowanego rozporządzenia określa sposób, w jaki zostanie przetestowane funkcjonowanie eDziennika. Powyższe obejmuje w szczególności sprawdzenie procesu przepływu danych, sposobu i poziomu ich zabezpieczenia oraz sprawności i poprawności:
1) działania aplikacji webowej dla szkół;
2) działania funkcjonalności w aplikacji mObywatel dla rodziców i uczniów;
3) logowania użytkowników, o których mowa w art. 44g ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, przez węzeł krajowy identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 21a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1725, z późn. zm.), i aplikację mObywatel;
4) dostępu użytkowników, o których mowa w art. 44g ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.
– Prawo oświatowe, do udostępnianych im danych;
5) obsługi eDziennika w zakresie wpisywania, modyfikowania i usuwania z niego danych dotyczących ocen i obecności ucznia oraz planu lekcji;
6) zarządzania danymi uczniów i rodziców.
Wprowadzenie tych regulacji jest bezpośrednio związane z koniecznością zapewnienia najwyższych standardów bezpieczeństwa, stabilności oraz ergonomii eDziennika przed jego pełnym, powszechnym uruchomieniem. Etap testowy (pilotaż) stanowi kluczowy element zarządzania ryzykiem w projektach teleinformatycznych o charakterze publicznym, w których przetwarzane są wrażliwe dane osobowe.
W § 4 ust. 2 wskazano, że do przetestowania funkcjonowania eDziennika wykorzystuje się dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 1–6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, zapewniając ich ochronę przed utratą lub nieuprawnionym dostępem.
Regulacja zawarta w § 5 określa procedurę i kryteria wyboru placówek oświatowych do udziału w pilotażu. Proponowany dwustopniowy model selekcji (zgłoszenie przez kuratorów oświaty lub dyrektora Centrum Edukacji Artystycznej (CEA), a następnie ostateczny wybór przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania) ma na celu zapewnienie
2
reprezentatywności próby testowej przy jednoczesnym zachowaniu zasady dobrowolności i partnerstwa. Nałożenie na kuratorów oświaty oraz dyrektora CEA obowiązku wskazania szkół w porozumieniu z ich dyrektorami gwarantuje, że do pilotażu trafią placówki organizacyjnie gotowe na wdrożenie nowego systemu.
Zgodnie z § 5 ust. 1 projektu kuratorzy oświaty w porozumieniu z dyrektorami szkół wskazują do udziału w pilotażu co najmniej jedną szkołę w danym województwie. Natomiast ust. 2 wskazuje, że dyrektor CEA w porozumieniu z dyrektorami szkół artystycznych wskazuje do udziału w pilotażu co najmniej dwie szkoły artystyczne.
W § 5 ust. 3 wskazane zostało, że spośród szkół wskazanych przez kuratorów oświaty i dyrektora Centrum Edukacji Artystycznej minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wyłania nie mniej niż 18 szkół do udziału w pilotażu, biorąc pod uwagę kryteria, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia … 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej.
W § 6 projektowanego rozporządzenia wskazano warunki, jakie muszą zostać spełnione w kontekście posiadanego sprzętu, aby szkoła była w stanie przeprowadzić pilotaż. Szkoła, jest obowiązana zapewnić dyrektorowi szkoły, nauczycielom, wyznaczonym przez dyrektora szkoły pracownikom szkoły niebędącymi nauczycielami, komputery stacjonarne, laptopy lub laptopy przeglądarkowe z dostępem do internetu. Wspomniane komputery stacjonarne, laptopy lub laptopy przeglądarkowe muszą spełniać minimalne standardy określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania (Dz. U. z 2024 r. poz. 9, z późn. zm.). Ponadto w celu udziału w pilotażu rodzice uczniów muszą posiadać telefony komórkowe z dostępem do internetu. Określenie tych warunków infrastrukturalnych oraz technicznych jest konieczne do prawidłowego, bezpiecznego i
miarodajnego
przeprowadzenia pilotażu, a system
teleinformatyczny tej skali wymaga stabilnego środowiska sprzętowego zarówno po stronie szkoły, jak i rodziców.
Przepis § 7 wskazuje, że użytkownicy, o których mowa w art. 44g ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w czasie trwania pilotażu dokonują uwierzytelniania wyłącznie przez użycie środka identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania
3
publiczne. Wprowadzenie takiego wymogu minimalizuje ryzyko incydentów bezpieczeństwa oraz buduje właściwe nawyki bezpiecznego korzystania z cyfrowych usług oświatowych u progu pełnego wdrożenia systemu od roku szkolnego 2027/2028.
W § 8 określone zostało, że w przypadku rezygnacji przez szkołę z udziału w pilotażu w trakcie jego trwania, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może wyłonić na jej miejsce inną szkołę na terenie danego województwa, z odpowiednim zastosowaniem przepisów, o których mowa w § 5 projektowanego rozporządzenia. Wprowadzenie niniejszego zapisu ma na celu zapewnienie ciągłości, stabilności oraz reprezentatywności realizowanego pilotażu.
Przepis § 9 wskazuje, że listę szkół biorących udział w pilotażu, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania podaje do publicznej wiadomości przed uruchomieniem pilotażu na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, a zgodnie z § 10 dyrektor szkoły informuje nauczycieli, wyznaczonych przez niego pracowników szkoły niebędących nauczycielami, uczniów i rodziców uczniów o udziale w programie pilotażowym nie później niż 7 dni przed uruchomieniem pilotażu. Wprowadzenie obowiązku podania do publicznej wiadomości listy szkół zakwalifikowanych do pilotażu przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania wynika z fundamentalnych zasad transparentności, jawności działań administracji publicznej oraz prawa do informacji. Natomiast nałożenie na dyrektora szkoły obowiązku poinformowania wszystkich zainteresowanych grup (nauczycieli, pracowników niepedagogicznych, uczniów oraz ich rodziców) o udziale w pilotażu z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem jest kluczowe z punktu widzenia zarządzania zmianą oraz zgodnością z prawem. Właściwa komunikacja i wyjaśnienie celów pilotażu pozwoli na eliminację ewentualnych obaw i wpłynie na lepszą realizację działania.
W § 11 wskazane zostało, że dane, o których mowa w art. 44k ust. 1 pkt 2 lit. e, n–v oraz z, pkt 3 lit. e–h, pkt 4 lit. e–g, pkt 5 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, dyrektor szkoły biorącej udział w pilotażu zamieszcza w eDzienniku niezwłocznie po uzyskaniu do niego dostępu.
Proponuje się, aby rozporządzenie weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projektowane rozporządzenie nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.) i nie podlega notyfikacji Komisji Europejskiej. 4
Przedmiot regulacji nie jest objęty zakresem prawa Unii Europejskiej.
Projektowane rozporządzenie nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia.
Projekt rozporządzenia będzie miał wpływ na mikro-, małych, średnich i dużych przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.
U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.). z uwagi na wprowadzenie pilotażu bezpłatnej alternatywy dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, który dotychczas funkcjonował jedynie jako rozwiązanie komercyjne.
Odnosząc się do § 12 pkt 1 w związku z § 132 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2026 r. poz. 300) należy stwierdzić, że projekt rozporządzenia uwzględnia regulacje, w stosunku do których nie ma możliwości, aby mogły być podjęte za pomocą alternatywnych środków.
5
Data sporządzenia 10 lipca 2026 r.
Nazwa projektu Rozporządzenie Ministra Edukacji w sprawie programu pilotażowego usługi eDziennik Ministerstwo wiodące Ministerstwo Edukacji Narodowej Ministerstwo współpracujące Ministerstwo Cyfryzacji
Źródło:
Art. 3 ust. 5 ustawy z dnia … 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej (Dz.
U. poz. …)
Nr w wykazie prac legislacyjnych Ministra Edukacji –
Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu lub Podsekretarza Stanu Katarzyna Lubnauer – sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Dariusz Standerski – sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Tomasz Kulasa – Dyrektor Departamentu Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Edukacji Narodowej tel. 538 818 140 e-mail: tomasz.kulasa@men.gov.pl Monika Małowiecka – Zastępca Dyrektora Departamentu Transformacji Cyfrowej w Ministerstwie Cyfryzacji e-mail: monika.malowiecka3@cyfra.gov.pl
OCENA SKUTKÓW REGULACJI
1. Jaki problem jest rozwiązywany?
Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie programu pilotażowego usługi eDziennik stanowi wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ust. 5 ustawy z dnia … o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej.
Konieczność wydania projektowanego rozporządzenia wynika ze zmian wprowadzonych ustawą z dnia … 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej, nakładającą na Ministra Edukacji obowiązek udostępnienia systemu teleinformatycznego wspierającego prowadzenie przez szkoły dokumentacji przebiegu nauczania oraz działalności wychowawczej i opiekuńczej, zawierającego m.in. usługę dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, o którym mowa w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820, z późn. zm.), jako bezpłatnego centralnego rozwiązania, zwanego dalej „eDziennikiem”.
2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Wydanie projektowanego rozporządzenia wynika z konieczności uruchomienia programu pilotażowego, zwanego dalej „pilotażem”, w celu przetestowania funkcjonowania eDziennika w aspektach organizacji, sprawności i poprawności działania, finansowania oraz bezpieczeństwa przetwarzanych danych.
Projektowana regulacja określa szczegółowy cel i termin uruchomienia pilotazu, warunki przeprowadzenia pilotażu, tryb wyboru szkół, termin wprowadzenia przez szkołę niezbędnych danych, zakres danych niezbędnych do przeprowadzenia pilotażu i zakres funkcjonalności. Przetestowanie funkcjonowania eDziennika, obejmuje w szczególności sprawdzenie procesu przepływu danych, sposobu i poziomu ich zabezpieczenia oraz sprawności i poprawności:
1) działania aplikacji webowej dla szkół;
2) działania funkcjonalności w aplikacji mObywatel dla rodziców i uczniów;
3) logowania użytkowników, tj. dyrektorów szkół, nauczycieli, uczniów i rodziców biorących udział w pilotażu, przez węzeł krajowy identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 21a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1725 , z późn. zm.), i aplikację mObywatel oraz do udostępnianych im danych;
4) obsługi eDziennika w zakresie wpisywania, modyfikowania i usuwania z niego danych;
5) zarządzania danymi uczniów i rodziców.
Pilotaż odbędzie w roku szkolnym 2026/2027 w wybranych publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych oraz szkołach artystycznych prowadzących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej.
Realizacja pilotażu eDziennika posłuży przygotowaniu docelowych rozwiązań technicznych pozwalających na uruchomienie pełnej funkcjonalności systemu teleinformatycznego od roku szkolnego 2027/2028, umożliwiającego korzystanie z eDziennika przez wszystkie uprawnione i zainteresowane nowym rozwiązaniem publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe, ponadpodstawowe oraz artystyczne.
3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE?
Żadne państwo UE nie pozostaje już przy wyłącznie papierowych dziennikach. Wszędzie istnieją dojrzałe systemy dziennika elektronicznego, chociaż ich status (państwowy vs. komercyjny) i poziom centralizacji bardzo się różnią.
Około 1/3 państw UE ma realnie wprowadzony państwowy dziennik elektroniczny lub system zarzadzania szkołą (SIS) w rozumieniu: finansowany, utrzymywany i rozwijany przez państwo (czasem region / land), dostępny bez dodatkowych opłat dla szkół i rodziców. Do tej grupy należą w szczególności: Węgry, Grecja, Chorwacja, Bułgaria, Luksemburg, Estonia (w modelu PPP), część Niemiec i Austrii (landy / Bundesschulen), Hiszpania i Francja (poziom regionalny), Cypr, Malta.
Większość państw UE stosuje model mieszany lub rynkowy, w którym: 1) państwo określa wymogi prawne i techniczne; 2) czasem prowadzi certyfikację (np. Portugalia – MISI); 3) dzienniki elektroniczne są produktami prywatnych firm, kupowanymi przez szkoły lub samorządy (Polska, Czechy, Niderlandy, Irlandia, Belgia, Włochy, kraje bałtyckie, Słowacja, Słowenia).
Polska plasuje się jednoznacznie w grupie krajów rynkowych – brak publicznego, darmowego systemu jest jasno wskazywany w debacie publicznej; szkoły kupują licencje od dominujących dostawców, a rodzice często ponoszą koszty za aplikacje mobilne i dodatkowe funkcje.
Z punktu widzenia polityki publicznej: 1) modele węgierski, grecki, chorwacki i singapurski pokazują, że państwowy dziennik elektroniczny może być silnym narzędziem standaryzacji, analityki danych i kontroli jakości, ale wymaga dużych nakładów i kompetencji IT po stronie administracji; 2)
Estonia dowodzi, że równie dobrze może działać model silnej warstwy państwowej (ID, integracja, rejestry), ale prywatnych front‑endów, pod warunkiem wysokiej interoperacyjności i otwartych standardów; 3) modele rynkowe (Polska, Czechy, UK, USA) dają dużą elastyczność i innowacyjność, ale przynoszą ryzyka: wysoki koszt licencji i usług, przywiązanie do dostawcy, nierówności w dostępie rodziców do płatnych funkcji, trudniejszą kontrolę nad standardami bezpieczeństwa danych.
Projektowanie nowych rozwiązań (np. oferty dla rządów / samorządów): 1) najbardziej „otwarte” rynki w UE, jeżeli chodzi o brak państwowej konkurencji, to dziś: Polska, Rumunia, Czechy, Irlandia, Niderlandy, Belgia, kraje bałtyckie, Słowacja, Słowenia, Włochy; 2) kraje z państwowym dziennikiem elektronicznym (Węgry, Grecja, Chorwacja, Bułgaria, Luksemburg) często otwierają przestrzeń na usługi poza dziennikiem elektronicznym (analityka, personalizacja, treści cyfrowe, integracje). Brak jest jednak wiedzy, czy i w jaki sposób testowano wykorzystywane systemy.
Każde z państw OECD/UE, w którym rząd wprost wprowadził dziennik elektroniczny jako usługę publiczną, posiadało własny, specyficzny system rozwiązania regulującego zagadnienie związane z wdrożeniem wspomnianego systemu.
W związku z powyższym brak jest możliwości porównania programu pilotażowego dotyczącego udostępniania systemu teleinformatycznego, w ramach którego może być świadczona usługa dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej w Polsce, do innych metod wdrożenia stosowanych w pozostałych państwach.
4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i oraz szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej dyrektorzy publicznych i niepublicznych szkół organy prowadzące publiczne i niepubliczne szkoły dyrektorzy szkół artystycznych uczniowie publicznych i niepublicznych szkół podstawowych oraz szkół artystycznych nauczyciele publicznych i
Wielkość Zostanie uzupełniona najnowszymi danymi w wersji kierowanej do uzgodnień/konsultacji
Źródło danych Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania
Oddziaływanie Możliwość skorzystania z bezpłatnego pilotażu i bezpiecznego rozwiązania centralnego jakim jest eDziennik.
Zostanie uzupełniona najnowszymi danymi w wersji kierowanej do uzgodnień/konsultacji
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania
Możliwość skorzystania z bezpłatnego pilotażu i bezpiecznego rozwiązania centralnego jakim jest eDziennik.
Uczniowie biorący udział w pilotażu-do decyzji szkoły
Dyrektor szkoły
Rodzice biorący udział
Dyrektor szkoły
Możliwość skorzystania z bezpłatnego pilotażu i bezpiecznego rozwiązania centralnego jakim jest eDziennik.
Możliwość skorzystania z
2
niepublicznych szkół podstawowych oraz szkół artystycznych
w pilotażu- do decyzji szkoły
bezpłatnego pilotażu i bezpiecznego rozwiązania centralnego jakim jest eDziennik. rodzice / opiekunowie Rodzice uczniów Dyrektor szkoły Możliwość skorzystania z prawni uczniów biorących udział w bezpłatnego pilotażu i publicznych i pilotażu- do decyzji bezpiecznego rozwiązania niepublicznych szkół szkoły centralnego jakim jest podstawowych i eDziennik. minister właściwy do 1 nie dotyczy Realizacja zadań związanych z spraw oświaty i funkcjonowaniem eDziennika wychowania w trakcie pilotażu. minister właściwy do 1 nie dotyczy Realizacja zadań związanych z spraw informatyzacji udostępnieniem w pilotażu usług umożliwiających korzystanie z eDziennika za pośrednictwem aplikacji mObywatel oraz aplikacji mObywatel Junior, w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.
5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Projekt rozporządzenia procedowany będzie w trybie odrębnym z odstąpieniem od standardowej procedury uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania. Pilotaż ma ograniczony zakres i liczba podmiotów, na które oddziałuje rozporządzenie, jest ograniczona tylko do tych biorących udział w pilotażu. Aby program pilotażowy przyniósł miarodajne i rzetelne wyniki, powinien rozpocząć się z początkiem roku szkolnego 2026/2027. Każde opóźnienie na etapie legislacyjnym, skutkujące przesunięciem wejścia w życie rozporządzenia, uniemożliwi wdrożenie pilotażu w planowanym terminie, co w konsekwencji odsunie cały proces wdrożenia eDziennika o kolejny rok. Pilotaż eDziennika dotyczy systemu, z którego docelowo korzystać będą miliony obywateli (nauczyciele, rodzice, uczniowie). W interesie publicznym leży jak najszybsze uruchomienie środowiska testowego, aby w kontrolowanych warunkach zweryfikować przepływ danych i poziom ich zabezpieczenia przed planowanym powszechnym wdrożeniem. Przeciąganie procedury legislacyjnej skraca czas trwania samych testów, co zwiększa ryzyko wystąpienia krytycznych błędów systemowych w przyszłości. Zatem za zastosowaniem trybu odrębnego przemawia nadzwyczajny i pilny interes społeczno-gospodarczy.
6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.)
Dochody ogółem
0
0
Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0-10) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
budżet państwa
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
JST
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
pozostałe jednostki (oddzielnie)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Wydatki ogółem
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
budżet państwa
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
JST
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
pozostałe jednostki (oddzielnie)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Saldo ogółem
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
budżet państwa
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
JST
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki (oddzielnie)
Źródła finansowania oraz skutki finansowe wejścia w życie przedmiotowego rozporządzenia zostały określone w ocenie skutków regulacji załączonej do ustawy z dnia … o zmianie ustawy – Prawo Źródła finansowania oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej.
3
Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń
7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Czas w latach od wejścia w życie zmian W ujęciu duże przedsiębiorstwa sektor mikro-, małych i pieniężnym średnich (w mln zł, przedsiębiorstw ceny stałe z rodzina, obywatele oraz …… r.) gospodarstwa domowe W ujęciu niepieniężnym
0
Skutki 1
2
3
5
10
Łącznie (0-10)
duże przedsiębiorstwa sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe
Niemierzalne Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń
Wejście w życie proponowanej zmiany rozporządzenia nie będzie miało wpływu na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na sytuację ekonomiczną i społeczną rodziny, osób niepełnosprawnych i osób starszych, a także na obywateli i gospodarstwa domowe.
8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy tak Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie nie wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli X nie dotyczy zgodności).
X zmniejszenie liczby dokumentów X zmniejszenie liczby procedur X skrócenie czasu na załatwienie sprawy inne:
Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich elektronizacji.
zwiększenie liczby dokumentów zwiększenie liczby procedur wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne:
X tak nie nie dotyczy
Wprowadzenie rozwiązania zmniejszy liczbę dokumentów i uprości sposób generowania informacji po stronie szkół, a jednocześnie ułatwi pozyskiwanie informacji przez uczniów i ich rodziców.
9. Wpływ na rynek pracy Projektowane rozporządzenie nie będzie miało wpływu na rynek pracy.
4
10. Wpływ na pozostałe obszary środowisko naturalne demografia X informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, administracyjne X inne: polityka społeczna lub wojskowe Wpływ projektu na obszary takie jak informatyzacja i polityka społeczna został określony w Omówienie wpływu ustawie z dnia … o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej.
11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Zakłada się, że rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane?
Monitorowanie efektów pilotażu będzie realizowane na bieżąco, a zgłaszane przez użytkowników uwagi, wnioski analizowane przez zespół merytoryczny i zespół techniczny.
13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.)
Nie dotyczy.
5
Pozostałe załączniki tego druku
- 2842-ustawa.docx (DOCX)
- 2842-uzasadnienie.docx (DOCX)
- 2842_u3.pdf (PDF)
Inne druki w tej sprawie
Głosowania nad tym projektem
- Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej (druki nr 2842, 2857 i 2857-A) — 25 za, 245 przeciw, 173 wstrzymujących się, 17 nieobecnych
- Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej (druki nr 2842, 2857 i 2857-A) — 1 za, 255 przeciw, 184 wstrzymujących się, 20 nieobecnych
- Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej (druki nr 2842, 2857 i 2857-A) — 28 za, 229 przeciw, 185 wstrzymujących się, 18 nieobecnych
- Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej (druki nr 2842, 2857 i 2857-A) — 3 za, 254 przeciw, 182 wstrzymujących się, 21 nieobecnych
- Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej (druki nr 2842, 2857 i 2857-A) — 1 za, 235 przeciw, 209 wstrzymujących się, 15 nieobecnych
Źródło: Kancelaria Sejmu RP, plik druku nr 2842. Odczyt automatyczny z 2026-08-05.