Tekst druku sejmowego nr 2600-001

Do druku nr 2600

„=s—.

P AUE

5 E M KANCELARIA SEJMU

| BIURO EKSPERTYZ I OCENY SKUTKÓW REGULACJI

BEOS-1128/26 Warszawa, 24 czerwca 2026 r.

Pan WYDZIAŁ OBSŁUGI PRĘZYDIUM SEJMU a L.dz SRÓ-L 20.M47, 6 „00026 oczek ZY CZAJZASIY Data wpływu ........ ol 06, ŁO: aa Marszałek Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej

Opinia w sprawie oceny skutków regulacji poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych (druk sejmowy nr 2600)

Na podstawie art. 34 ust. Sa uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1952 r.

— Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski z 2022 r. poz. 990, ze zm.) sporządza się następującą opinię:

i. Problem, który zamierzają rozwiązać Wnioskodawcy

Zgodnie z uzasadnieniem projektu i deklarowanymi skutkami regulacji (DSR) proponowana ustawa służy zaradzeniu problemowi, jakim jest brak ustawowej podstawy prawnej funkcjonowania psów ratowniczych w achotniczych strażach pożamnych, mimo że w praktyce psy ratownicze są od wielu lat wykorzystywane w działaniach ratowniczych na rzecz ochrony życia i zdrawia ludzi.

II. Rozwiązanie rekomendowane przez Wnioskodawców

Proponowana ustawa zakłada zmianę art. 1 i art. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. eochotniczych strażach pożamych (dalej uosp.) ' . Zgodnie Z proponowaną zmianą ochotnicze straże pożame (OSP) będą mogły używać psów ratowniczych. Psy ratownicze będą używane po odbyciu szkolenia i zdaniu egzaminu, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 124z ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (dałej: u.p.s.p.)*. Projekt zakłada możliwość użycia psów ratowniczych OSP przez Państwową Straż Pożarną, a także w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże.

Projektowana ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1Dz. U. z 2025 r. poz. 244, ze zm. 2Dz. U.z 2025 r poz. 1312. ze zm.

III. Inne rozwiązania rozważane przez Wnioskodawców

Nie rozważano innych rozwiązań. Zdaniem Wnioskodawców cel, który ma być "osiągnięty, nie może być zrealizowany za pomocą innych środków niż zaproponowane w projekcie.

IV. Rozwiązania przyjmowane w innych państwach, w szczególności |

państwach członkowskich OECD/UE

Ochotnicze straże pożarne funkcjonują w znacznej części państw członkowskich UE, ale ich status prawny jest zróżnicowany. W niektórych państwach istnieje mode! „strażaka-ochotnika” działającego w publicznej służbie ratowniczej, a nie wyróżnia się samodzielnych formacji straży ochotniczej — przykładowo w Irlandii brak jest odrębnej formacji ratowniczo-gaśniczej, która stanowiłaby odpowiednik polskiej ochotniczej straży pożarnej. Funkcjonują natomiast strażacy-ochotnicy (retained firelighter), którzy nie tworzą jednej formacji, lecz są włączeni w funkcjonowanie państwowej straży pożarnej (odpowiednio wyszkoleni strażacy-ochotnicy są przypisani do jednostki straży pożarnej w pobliżu miejsca swojego zamieszkania i biorą udział w akcji ratowniczej, gdy zachodzi taka potrzeba). |

W niektórych państwach UE (Austria i Niemcy) przepisy dotyczące straży pożariych zawarte są w regulacjach przyjmowanych na poziomie regionalnym.

W państwach członkowskich, w których ochotnicze straże pożame stanowią ustawowo uregulowany element systemu ochrony przeciwpożarowej (np.

Chorwacja, Czechy”, Słowacja$, Słowenia*), ustawy dotyczące funkcjonowania straży pożarnej i ochrony przeciwpożarowej nie zawierają przepisów odnoszących się do wykorzystania psów rałowniczych przez ocholniczą straż pożarną.

V. Skutki prawne projektowanej ustawy

1.

Regulacje dotyczące wykorzystania psów w wielu służbach i strażach zostały wprowadzone w drodze ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw”, nowelizującej ustawy:

— zdnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji? (dalej: u.p.);

3 Zakon o vatrogastvu, ze zm., https://www.zakon hrfz/305/Zakon-o-vatrogastvu [wszystkie źródła internetowe cytowane w niniejszej opinii zostały sprawdzone 24 VI 2026 r.|.

* Zakon ć. 1337/1985 5b., o pożami ochranć, ze zm., hiips://www.zakonyprolidi.cz/cs/1985-133.

5 Zakon ć. 314/2001 Z. z. o ochrane pred poźiarmi, ze zm., hiips/fwww.zakonypreludi.sk/z7/2001-344 8 Zakon o gasifsfvu, ze zm., https:/pisrs.si/pregledPredpisa?id=ZAKOŻ01.

7 Dz.U z 202 r. poz. 1728, ze zm.

8 Dz. U. z 2025 r. poz. 636.

z dnia 21 listopada 1967 r o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (następnie uchylonej i zastąpionej ustawą z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny” dalej: u.o.a.),

- zdnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej”* (dalej: u.s.g.);

— zdnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej;

—- zdnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej” (dalej: u.s.w.);

- zdnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa”? (dalej: u.s.o.p.);

—- zdnia 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej"”* (dalej: u.s.m.).

Ogólnie rzecz ujmując, przepisy przywołanych ustaw zawierają m.in.: wyraźną podstawę prawną dla używania psów w celu realizacji określonych działań, kryteria doboru psów i wymogi dotyczące ich szkolenia, określenie opiekuna psa i jego obowiązków, a także możliwości odebrania opiekunowi psa służbowego wycofanego z użycia, regulacje dotyczące psa wycofanego z użycia, w tym nadzoru nad jego dobrostanem, gwarancje zapewnienia prawidłowego utrzymania zwierzęcia, w tym jego żywienia i leczenia, a także finansowania wydatków na ten cel Opiniowany projekt, jak zostanie wykazane, odnosi się jedynie do części z wymienionych wyżej zagadnień, poiencjalnie mogą więc występować w nim luki prawne.

Ustawy te zawierają również przepis kompetencyjny, upoważniający właściwy podmiot do określenia m.in. ras wykorzystywanych psów i kryteriów zdrowotnych, które muszą spełniać, sposobów ich szkolenia, trybu egzaminowania oraz kwalifikacji egzaminatorów. Niektóre z ustaw dokonują również podziału psów na kategorie. Używanie jedynie psów służbowych przewidują: u.p., us.g., U.S.w., u.S.0.p., u.S.m. oraz ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej. Ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje używanie psów służbowych oraz psów kontraktowych, natomiast ustawa o Państwowej Straży Pożarnej — psów służbowych, psów kontraktowych i innych psów, o czym szerzej w dalszej części.

Na wstępie wypada zauważyć, że projekt przewiduje dodanie do art. 1 u.o.s.p. czterech nowych ustępów. Rozwiązanie to może budzić wątpliwości dotyczące spójności systematyki ustawy, art. 1 u.o.s.p. określa bowiem status OSP i strażaków OSP. Ponadto zaburzyć to może horyzontalną spójność systemową, gdyż przywołane powyżej ustawy, w zakresie odnoszącym się do wykorzystania psów, mają niemal jednolitą systematykę i przewidują odrębny rozdział poświęcony użyciu psów.

* Dz. U. z 2021 r. poz. 372, ze zm. 10 Dz. U. z 2025 r. poz. 825, ze zm.

U Dz. U. z 2026 r poz. 367, ze zm. 12 Dz. U. z 2025r. poz. 1750, ze zm. 18 Dz. U. z 2025 r poz. 34, ze zm. + Dz. U. z 2025 r. poz. 607, ze zm. Psy mogą być też wykorzystywane przez inne służby, np. celnaskarbowe (zob. art. 64 ust. 1 pkt 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, ze zm.; dalej: u.k.a.s.). W tym przypadku warunki używania psów służbowych podczas kontrali, a także warunki i sposób rekrutacji kandydatów na przewodników psów służbowych oraz warunki hodowii, nabywania, szkolenia, wykorzystywania, żywienia, pielęgnacji i utrzymania psów służbowych oraz pielęgnacji i utrzymania tych psów po wycofaniu ze służby określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 6 lutego 2018 r. w sprawie kandydatów na przewodników psów służbowych oraz psów służbowych w Służbie Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1332).

3

Projektowany art. 1 ust. 6 uo.s.p. stanowi, że OSP mogą używać psów ratowniczych, zwanych dalej „psami ratowniczymi OSP"*. Będzie to wyraźna podstawa prawna dla używania psów przez OSP. Równocześnie jest to przepis, który — w zestawieniu z art. 124o ust. 2 u.p.s.p. — może w praktyce budzić wątpliwości interpretacyjne. Zgodnie z art. 1240 ust. 2 u.p.s.p., psami używanymi w PSP mogą być:

1) psy służbowe — psy znajdujące się na stanie jednostki organizacyjnej

Państwowej Straży Pożarnej, w której są używane;

2) psy kontraktowe — psy stanowiące własność strażaka, dobrane do użycia w PSP na podstawie kontraktu zawartego między strażakiem a jednostką organizacyjną PSP, w której pies jest używany, w okresie trwania kontraktu;

3) inne psy — psy stanowiące własność osoby fizycznej będącej członkiem podmiotu włączonego do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego lub podmiotu, z którym zawarto umowę cywilnoprawną, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej '* (dalej: u.o.p.), dobrane do użycia w PSP na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej między osobą fizyczną lub podmiotem, o których mowa powyżej, a jednostką organizacyjną Państwowej Straży Pożarnej, w której pies jest używany.

Projekt nie dokonuje analogicznego podziału psów ratowniczych OSP. Nie jest więc jasne, czy psem ratowniczym OSP ma być wyłącznie pies znajdujący się na stanie danej jednostki OSP (na wzór art. 1240 ust. 2 pkt 1 u.p.s.p.), jedynie pies stanowiący własność strażaka OSP, dobrany do użycia w OSP (na wzór art. 1240 ust. 2 pkt 2 u.p.s.p.), czy też obie kategorie tych psów. Projektowany art. 1 ust 5 wskazuje, że psy ratownicze OSP mogą być używane przez PSP na podstawie art. 1240 ust. 2 pkt 3 u.p.s.p., a więc jako „inne psy”. Nie rozstrzyga to jednak zasygnalizowanych powyżej wątpliwości, gdyż pies ratowniczy OSP będzie „innym psem” jedynie w rozumieniu art. 1240 ust. 2 pkt 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a nie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Kwestia ta ma istotne znaczenie dla oceny skutków prawnych tego przepisu. Jak bowiem wskazano, zarówno u.p.5.p., jak i inne przywoływane powyżej ustawy przewidują szczególne rozwiązania dla psów znajdujących się na stanie danej jednostki organizacyjnej (dalej jako: psy służbowe) oraz psów stanowiących własność strażaka lub żołnierza (dalej jako: psy kontraktowe). Gdyby intencją Wnioskodawców było uznanie psów ratowniczych OSP za psy służbowe lub kontraktowe, brak wskazanych powyżej regulacji powinien być traktowany jako luka prawna.

Brak ujęcia tych kwestii w projekcie może sugerować, że Wnioskodawcy chcą ukształtować status prawny psa ratowniczego OSP: na wzór „innego psa”, o którym

15 pojęciem „pies ratowniczy” posługuje się obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie psów używanych w akcjach ratowniczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 20; dalej jako: rozporządzenie z 2021 r.), które pod pojęciem tym rozumie „psa używanego w Państwowej Straży Pożarnej” (8 2 pkt 2). Wydaje się, że terminologia wykorzystana w tym zakresie projektu pozwala na wystarczające rozróżnienie obu kategorii zwierząt. 18 Dz. U. z 2025 r. poz. 188.

4

mowa w art. 1240 ust. 2 pkt 3 u.p.s.p. Wydaje się jednak, że — w celu uniknięcia wąjłpliwości na etapie stosowania prawa — kwestia ta powinna zostać wyraźnie rozstrzygnięta. Nawet przyjmując tę koncepcję, jako lukę należy postrzegać brak obowiązku zawarcia — na wzór przywoływanego przepisu — umowy cywilnoprawnej, a także brak wyraźnego określenia, kto jest opiekunem psa (por. art. 124p u.p.s.p.) oraz okoliczności wycofania psa ze służby (por. art. 124v u.p.s.p.). W projekcie nie nałożono również obowiązku ukończenia przez opiekuna psa szkolenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 1242 u.p.s.p.

Sposób sformułowania projektowanego art. 1 ust 6 uo.s.p. wskazuje, że możliwość używania psów ratowniczych będzie miała bardzo szeroki zakres. Jest to rozwiązanie odmienne od przyjętego w innych ustawach, które wyraźnie ograniczają możliwość wykorzystania psów do realizacji określonych zadań "'”.

Biorąc pod uwagę szeroki katalog zadań OSP określony w art. 3 u.o.s.p., a także okoliczność, że jest to katalog otwarty, należałoby rozważyć, w jakim zakresie — w intencji Wnioskodawców — mają być używane psy, których dotyczy projekt.

Obecne brzmienie projektowanego art. 1 ust. 6 u.o.s.p. pozwałałoby bowiem na domniemanie, że ich używanie dopuszczalne będzie we wszystkich działaniach

OSP.

Można mieć pewne wąfpliwości dotyczące spójności omówionego powyżej przepisu z projektowanym art. 3 pkt 1 u.o.s.p. Zmiana w jego zakresie prowadzi bowiem do doprecyzowania, że do zadań OSP należy w szczególności podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przez prowadzenie działań ratowniczych, udział w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, a także udział w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże, w tym z wykorzystaniem psów ratowniczych OSP. Mogłoby to sugerować, że psy ratownicze OSP, wbrew szerokiemu ujęciu wynikającemu z projektowanego art 1 ust 6 uoas.p., miałyby być wykorzystywane tylko do prowadzenia działań ratowniczych, udziału w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, a także do udziału w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże. Wątpliwości w tym zakresie nie rozwiewa uzasadnienie projektu. Wynika z niego bowiem, że nowelizacja art. 3 pkt 1 u.o.5.p. miałaby być konsekwencją wprowadzenia projektowanego art 1 ust 9 uo.s.p. Kweslia ta powinna zostać wyjaśniona, aby uniknąć wątpliwości na etapie stosowania prawa.

Projektowane regulacje art. 1 ust. 8 i 9 ua.s.p. odnoszą się do współpracy z innymi służbami w zakresie wykorzystywania psów ratowniczych OSP. Zgodnie z projektowanym ari 1 ust. 8 uo.s.p. psy ratownicze OSP „mogą być używane” przez PSP na podstawie art. 1240 ust 2 pkt 3 u.p.sp. Przepis ten odnosi się da „innych psów”, o których mowa była powyżej.

Ochotnicze straże pożarne są jednostkami ochrony przeciwpożarowej (art. 1 ust 1 u.o.sp. oraz art. 15 pkt 6 uop.) Artykuł 20 ustawy o ochronie

1 Zob. np. art. 14 ust. 5c u.p.: „W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1, 2 i 3a-4a, Policja może używać psów służbowych lub kani służbowych.” oraz art. 19 ust. 4 u.s.e.p.: „W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 3 pkt i i 2, SOP może używać psów służbowych.”. Najszersze możliwości wykorzystania psów zdaje się przewidywać art. 20a u.p.s.p. („Państwowa Straż Pożarna może używać w akcjach ratowniczych psów. ”), jednak i w tym przypadku następuje ograniczenie.

przeciwpożarowej przewiduje określenie w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego ds. wewnętrznych zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania m.in. OSP do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego i wyłączania ich z tego systemu, a także warunki współpracy z krajowym systemem ratowniczo-gaśniczym jednostek ochrony przeciwpożarowej niewłączonych do tego systemu. Kwestię tę reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2014 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego”* (dalej: rozporządzenie z 2014 r). Jak stanowi jego $ 2 ust. 1, do systemu może być włączona jednostka, która posiada: co najmniej jeden średni lub ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy, co najmniej 12 wyszkolonych ratowników, skuteczny system łączności powiadamiania i alarmowania oraz urządzenia łączności w sieci radiowej systemu na potrzeby działań ratowniczych, a także pozostaje w gotowości do podejmowania działań ratowniczych. Zgodnie z $ 2 ust 2 rozporządzenia z 2014 r.. do systemu może być włączona także jednostka, która jest wyposażona iktórej ratownicy są wyszkoleni na poziomie pozwalającym na realizację specjalistycznych czynności ratowniczych, o których mowa w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 u.o.p.”*, jeżeli jej działalność ma zastosowanie w warunkach przewidzianych w planie ratowniczym”. Włączenie do systemu jest poprzedzone zawarciem porozumienia między właściwym miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) PSP, jednostką włączaną oraz — w przypadku OSP — | wójtem, burmistrzem lub prezydentem ($ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2014 r.).

Jak wynika z powyższego, jednostka OSP może, choć nie musi, zostać włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, a art. 1240 ust. 2 pkt 3 u.p.s.p. wyraźnie stanowi, że „innym psem” w rozumieniu tego przepisu może być tylko pies będący własnością osoby fizycznej będącej członkiem podmiotu włączonego do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (czyli strażaka O5P w rozumieniu art. 1 ust 3 uo.s.p.) lub podmiotu, z którym zawarta umowę cywilnoprawną, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust 2 u.o.p. Dalsza część art. 1240 ust. 2 pkt 3 u.p.s.p. wskazuje, że konieczne jest również zawarcie umowy cywilnoprawnej z jednostką organizacyjną PSP, w której pies jest używany. Mając na uwadze powyższe, analizowany projektowany przepis (art 1 ust 8 uos.p.) wydaje się zbędny, gdyż podstawa prawna do wykorzystywania psów ratowniczych OSP przez PSP już istnieje, choć odnosi się ona wyłącznie do tych psów, które stanowią własność strażaka OSP należącego do jednostki OSP włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Niewykluczone wydawałoby się używanie przez PSP, w oparciu o tę samą podstawę prawną, psów ratowniczych OSP należących do jednostek OSP włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Ze względu na sygnalizowaną już

18 Dz. U. z 2014 r. poz. 1317. 18 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz. U. poz. 1737). 20 Komendant Główny PSP prowadzi ewidencję jednostek włączonych do systemu ($ 6 rozporządzenia z 2014 r.). Wykaz ten dostępny jest pod adresem: htips://www.gov.pVatiachmeni/e9360955-0ba4-46f4- BeG6d-dliza4lclee5/

6

wąfpliwość dotyczącą podmiotów, które — w intencji Wnioskodawców — mają być właścicielami psów ratowniczych OSP, dalsze rozważania, prowadzące do sformułowania kategorycznych wniosków, byłyby — jak się wydaje — zbyt daleko idące.

Projektowany art. 1 ust. 9 u.o.s.p. przewiduje natomiast, że psy ratownicze OSP mogą być używane do udziału w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje | straże. Przepis ten, odczytywany lącznie z projektowanym art. 3 pkt 1 u.G.S.p. będzie skutkował powstaniem podstawy prawnej dla możliwości używania psów ratowniczych OSP w działaniach innych służb, inspekcji i straży, w których uczestniczyć będą strażacy OSP. Nie będzie natomiast możliwe wykorzystywanie psów ratowniczych OSP przez inne służby, inspekcje i straże, na wzór projektowanego art. 1 ust. 8 u.o.s.p.

Projektowany art. 1 ust. 7 u.o.s.p. stanowi, że psy ratownicze OSP mogą być używane po odbyciu szkolenia i zdaniu egzaminu, © którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 124z u.p.s.p., a więc — obecnie — w rozporządzeniu z 2021 r. Odesłanie do tego aktu prawnego, co ważne w świetle dalszych uwag, jest w zakresie przedmiotowym wąskie i odnosi się wyłącznie do szkolenia i egzaminu.

Jak się wydaje, takie rozwiązanie musi prowadzić do sygnalizacji kolejnych luk w projekcie, które mogą ujawnić się na etapie stosowania prawa. W szczególności zauważyć można brak projektowanego przepisu ustawowego, wzorującego się na arł. 1240 ust. 1 u.p.s.p. i analogicznych przepisach innych ustaw regulujących funkcjonowanie poszczególnych służb, inspekcji i straży, który stanowi o doborze psów uwzględniającym kryteria zdrowotne i użytkowe określone w rozporządzeniu.

Projekt w obecnym brzmieniu wymaga jedynie odbycia szkolenia i zdania egzaminu, by pies mógł być używany jako pies ratowniczy OSP. Rozporządzenie z 2021r. określa co prawda kryteria zdrowotne i użytkowe doboru psów do realizacji zadań PSP, jednakże projekt nie odsyła do niego w tym zakresie Nie przewiduje on również m.in. stosowania rozporządzenia z 2021 r. w zakresie odnoszącym się da ras psów, które mogą być używane w PSP. Jest to o tyle istotne, że wymienione w jego $ 5 ust. 2 rasy psów dopuszcza się do szkolenia, a niewymienione tam rasy mogą być dopuszczone do szkolenia jedynie w uzasadnionych przypadkach, gdy wykazują one predyspozycje do pracy ratowniczej ($ 5 ust. 3 rozporządzenia z 2021 r.).

Szkolenia i egzaminu dotyczą $ 8-19 rozporządzenia z 2021 r. Q ile odesłanie do przepisów dotyczących egzaminu nie budzi prima facie zastrzeżeń, a tyle jednak wątpliwości wzbudzić mogą postanowienia rozporządzenia z 2021r. dotyczące szkolenia. Zgodnie bowiem z jego $ 8 ust 1, szkolenie w zakresie specjalności ratowniczej dia psów służbowych i kontraktowych jest prowadzone w czterech etapach. Szkolenie jest realizowane w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej i jest prowadzone przez instruktorów lub młodszych instruktorów psów ratowniczych lub pod ich bezpośrednim nadzorem. Szkolenie innych psów jest prowadzone we własnym zakresie przez opiekuna lub przez właściwy podmiot, którego członkiem jest opiekun innego psa. Biorąc pod uwagę, że pies ratowniczy OSP miałby być „innym psem” w rozumieniu u.p.s.p, obejmować będzie go dyspozycja $ 8 ust 1 rozporządzenia z 2021 r. odnosząca się do innych psów.

7

Szkolenie psa ratowniczego OSP byłoby więc nadal prowadzone we własnym zakresie przez opiekuna lub przez właściwy podmiot, którego członkiem jest opiekun innego psa. Trudno byłoby doszukać się podstawy prawnej dla szkolenia takiego psa przez jednostkę organizacyjną PSP.

Wypada wreszcie zasygnalizować, że — ze względu na podobieństwo działalności OSP i PSP, a także podniesione powyżej niedostatki regulacji projektu

— w praktyce mogłoby pojawić się zagadnienie analogicznego stosowania u.p.s.p. w zakresie nieuregulowanym w u.o.s.p. Analogiczny wniosek ©dnosi się do stosowania rozporządzenia z 2021 r.

Projekt był przedmiotem analiz Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu (BEOS) dotyczących zgodności z prawem Unii Europejskiej”.

Omawiany projekt był także przedmiotem analizy BEOS w trybie art 95a ust 3 regulaminu Sejmu.

"2.

Opiniowany projekt nie dotyczy zagadnień unormowanych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPO).

Vi. _ Skutki społeczne projektowanej ustawy

A. Podmioty, na które oddziałuje projekt: 1 Ochotnicze Straże Pożarne, zwłaszcza jednostki prowadzące działania z wykorzystaniem psów ratowniczych (ok. 16 tys. jednostek OSP, w tym ok. 5,2 tys. w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym) ** , w szczególności:

— działające w ramach OSP certyfikowane zespoły składające się z przewodnika i psa, które posiadają aktualne państwowe uprawnienia do udziału w akcjach — głównie ratowniczych i poszukiwawczych — jako

beneficjenci nowych przepisów (ok. 140** zespołów)”,

21 Opinia w sprawie zgodności z prawem Linii Europejskiej poselskiego projekiu ustawy o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych (przedstawicieł wnioskodawców: poseł Bartosz Romowicz], opinia BEQGS z 20 V 2026 r., BEOS-WPEIM-1103/26. 22 Opinia w sprawie stwierdzenia, czy poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochotniczych sirażach pożarnych (przedstawicie! wnioskodawców: poseł Bartosz Romowicz] jest projektem ustawy wykonującej prawo Unii Europejskiej w rozumieniu art 95a regulaminu Sejmu, opinia BEOS z 20 V 2026 r... BEOS-WPEIM-1104/26. 23httns://www_gov.pliwab/kgpspiksrą. hitps:/fwww.gov.plfweb/kgpsp/ochotnicze-siraze-pozarne. hlips://zosprp.plfospf 24 Jeden pies w zespole (przewodnik i pies) OSP może posiadać różne specjalności jednocześnie I w praktyce jest ło bardzo częste rozwiązanie. 28 InfoWet.pl, htips:/fwvrw.infowet plffinanse_i_prawo/207/psy_ratownicze_w_osp_projekt_ma_zakonczyc_niepew nosc_prawna_|_ulatwic wspolprace ze skrzbami%2C4844 html oraz InfoSecurity24, https:/infosecurity 24 plisłuzby-mundurowe/straz-pozama/psy-ratownicze-asp-doczekaja-sie-

wlasnych-przepisow. 8

2. Państwowa Straż Pożama jako służba ratownicza współpracująca z zespołami OSP tworzonymi przez przewodników i psy? (ok. 30 tys. strażaków),

3. inne służby, inspekcje i straże (min. Policja, Straż Graniczna), których działania są wspierane przez zespoły OSP tworzone przez przewodników | I psy (liczebność trudna do oszacowania);

4. organizacje społeczne i ratownicze współpracujące z OSP (kilkadziesiąt | organizacji)”;

5. Obywaiele — beneficjenci działań ratowniczych (ok. 37,5 min mieszkańców Polski).

B. Skutki społeczne projektowanej regulacji

Projektowana regulacja prowadzi do formalnego uznania możliwości używania psów ratowniczych przez ochoinicze straże pożame, co wzmacnia stabilność organizacyjną działań realizowanych przez OSP. |

Od 1994 r zespały OSP tworzone przez przewodników i psy działają we współpracy z PSP, jednak w praktyce wspierają także działania innych służb, w tym Policji i Straży Granicznej. Ochotnicy szkołący psy do działań w terenie otwartym oraz na gruzowiskach tworzą w tym celu wyspecjalizowane i profesjonalne zasoby ratownicze”.

Obecnie zdecydowana większość operacyjnych zespołów OSP tworzonych przez przewodników i psy posiadające Specjalność ratowniczą i terenową, wykorzystywanych w działaniach poszukiwawczo-ratowniczych funkcjonuje w strukturach OSP, a nie PSP (por. Tabela 1 i Tabela 2). Oznacza to, że większość zespołów ratowniczych szkolonych i egzaminowanych według standardów PSP tworzą ochotnicy i psy z nimi związane, nie mając wsparcia ustawowego, przysługującego zespołom ratowniczym służącym w jednostkach PSP.

Tabela 1. Zestawienie liczby zespołów OSP tworzonych przez przewodników i psy posiadające specjalność ratowniczą, służących w formacjach OSP i PSP

-. Zespoły tworzone przez przewodników i psy | Liczba Udział (%) | posiadające specjalność ratowniczą zespołów Państwowa Straż Pożarna 14 | ZPO Ochotnicza Straż Pożama 29 | 630 OSP włączone do KSRG $ 54,3 OSP spoza KSRG 4 8,7 'Łącz.iie 46 100

*6 https://www. gov. pliweb/kgpsp/ochotnicze-straze-pozame.

21 Np. Fundacja Orlen, https:/Aundacja orlen. pliconteni/damfintemet/fundacja-orien/plipliobszary-

programowe/programy-grantowe/oren-dla-psowratowniczychidokumenty/fRegulamin_ORLEN_dla_psow_ratowniczych_2025.pdf.

<8 Czynnikiem warunkującym używanie psa służbowego w PSP jest przede wszystkim zdany i ważny eqzamin np. egzamin gruzowiskowy, w przypadku psa kontraktowego — ważny egzamin gruzowiskowy oraz kontrakt z właścicielem psa lub zinstytucją, zaśw przypadku „innych psów” ważny egzamin gruzowiskowy oraz umowy cywilnoprawne pomiędzy właścicielem psa, czyli członkiem podmiotu krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego lub podmiotu współdziałającego z krajowym systemem, a jednostką organizacyjną PSP. e

Źródło: Opracowanie własne na podstawie informacji przedstawionych w: Pełny zapis przebiegu posiedzenia podkomisji stałej do spraw rozwaju i promocji ochotniczych straży pożarnych (nr 16) z dnia 7 maja 2025 r.-R

Tabela 2. Zestawienie liczby zespołów OSP tworzonych przez przewodników i psy posiadające specjalność terenową, służące w formacjach OSP, PSP, WOTi cywilnych grupach poszukiwawczo-ratowniczych:

Zespoły tworzone przeż przewodników i i fLiczba _ [ Udział w ogólnej psy posiadające specjalność terenową zespołów liczbie (%)

Państwowa Straż Pożana 15 9,5

| Ochotnicza Straż Pożama 120. 75,9 Ochotnicze Straże Pożarne włączone do 161 | 563,9

KSRG

. Ochotnicze Straże Pożarne spoza KSRG 19 12,0 Wojska Obrony Terytorialnej oraz cywilne 23 14,6 grupy poszukiwawczo-ratownicze

Łącznie 158 100,0

Źródło: Opracowanie własne na podstawie informacji przedstawionych w: Pełny zapis przebiegu posiedzenie podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji ochotniczych straży pożarnych (nr 16) z dnia F maja 2025 r.%9

|

Jednocześnie głównymi odbiorcami przeprowadzanych przez PSP egzaminów | psów ratowniczych są ochotnicy. Z danych przedstawionych przez przedstawicielkę | zarządu głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych wynika, że f1% egzaminowanych zespołów tworzonych przez przewodników i psy to zespoły OSP, w tym. 117 psów specjalności terenowej, 29 psów specjalności gruzowiskowej.

Jedynie 14% egzaminów dotyczy zespołów PSP, a 15% to zespoły „Inne”, tworzone m.in. w ramach WOT i grup cywilnych*'. Projektowana ustawa nie będzie więc tworzyć nowej instytucji, lecz formalnie regulować rozwiązanie funkcjonujące od ponad 30 lat Wprowadzenie ustawowej podstawy do wykorzystywania psów ratowniczych OSP przez PSP oraz inne służby, inspekcje i straże — uwzględniając jednak wątpliwości zasygnalizowane w cz. V opinii — może usprawnić współdziałanie podmiotów systemu bezpieczeństwa publicznego, w szczególności podczas działań wielopodmiotowych prowadzonych w sytuacjach kryzysowych, w związku z katastrofami budowlanymi oraz przy poszukiwaniach osób zaginionych.

28 Pełny zapis przebiegu posiedzenia podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji ochotniczych straży pożamych fnr 16) z dnia / maja 2025 r., X kadencja,

https://orka.sejm .gov.pVzapisy 10. nsf/0/8AC1 B067AF3FC2F3C1258C99004 f3A43/%24File/0068310.p df

30 bidem.

81 |bidem.

10

Przyjęcie projektu przyczyni się do zwiększenia profesjonalizacji działań ratowniczych poprzez odesłanie do obowiązujących w PSP standardów szkolenia i egzaminowania psów ratowniczych. Ujednalicenie standardów organizacyjnych może pozytywnie wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność prowadzonych działań.

Regułacja wzmacnia spoleczne uznanie dla działalności strażaków-ochotników realizujących specjalistyczne działania ratownicze z udziałem psów ratowniczych.

Może to sprzyjać zwiększeniu motywacjj do podejmowania wolontariatu ratowniczego oraz utrwaleniu pozytywnego wizerunku OSP jako formacji działającej na rzecz bezpieczeństwa publicznego.

Projekt może pośrednio przyczynić się również do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa obywateli dzięki skuteczniejszemu wykorzystaniu wyspecjalizowanych zespołów ratowniczych podczas poszukiwań osób zaginionych oraz działań prowadzonych w następstwie katastrof i klęsk żywiołowych.

Wnioskodawcy nie przewidują negatywnych skutków społecznych o charakterze powszechnym, jednak wskazują na potencjalne dodatkowe obciążenia organizacyjne mogące dotyczyć jedynie jednostek OSP prowadzących zespoły tworzone przez przewodników i psy w związku z koniecznością utrzymywania zgodności działań z obowiązującymi standardami szkoleniowymi i egzaminacyjnymi.

Jednocześnie projekt — mimo iż ma w zamierzeniu Wnioskodawców charakter porządkujący i formalizujący istniejące rozwiązania (zob. uwagi w pkt V opinii) — rodzi szereg oczekiwań dotyczących dalszego rozwoju systemu wykorzystania psów ratowniczych w ochotniczych strażach pożamych. Wykraczają one poza zakres proponowanych zmian. Analiza opinii zgłoszonych w ramach konsultacji społecznych projektu, komentarzy środowiska ratowniczego oraz publikacji branżowych wskazuje, że ogniskują się one wokół potrzeby ustawowego usankcjonowania statusu psów ratowniczych OSP oraz farmainego uznania ich roli w krajowym systemie ratowniczym. Jednocześnie wyrażane są oczekiwania dotyczące dalszego rozwoju systemu, w szczególności w zakresie zapewnienia stabilnych mechanizmów finansowania, wsparcia organizacyjnego oraz pełniejszej integracjj zespołów OSP tworzonych przez przewodników i psy z systemem współdziałania służb ratowniczych *. W komentarzach Środowisk ratowników

„pojawia się ocena, że projekt nie rozwiązuje problemów: finansowania utrzymania | i

52 Stołeczny Magazyn Policyjny, https: ksp.policja.qov. plimac/akiualnosci/11/447%2CJednostka- Ratownictwa-Specjalistycznego-OSP-

Legionowo-w-akcji.himl. 11

psów33, kosztów szkoleń i kosztów egzaminów**, kosztów wyposażenia zespołów (przewodnik i pies), a także kosztów ubezpieczenia przewodników i zwierząt”; leczenia psów po zakończeniu akcji ratowniczych, a także zakresu odpowiedzialności za działania psów ratowników oraz utrzymania i leczenia psów starszych, które odeszły już ze służby? W dyskusjach środowiskowych podnoszony jest argument, że formalizacja systemu może w praktyce prowadzić do zwiększenia wymogów dokumentacyjnych, konieczności częstszych egzaminów i certyfikacji, wzrostu wymagań organizacyjnych wobec małych jednostek OSP, co może utrudnić funkcjonowanie zwłaszcza mniej zasobnych spośród nich. Pozostawienie tych zagadnień poza zakresem projektowanej regulacji może powodować utrzymanie niektórych wątpliwości interpretacyjnych. Wskazuje się, że utrzymanie psów ratowniczych nadal będzie w dużym stopniu opierało się na środkach własnych OSP lub samych właścicieli psów, zbiórkach lub aktywności społecznej przewodników, co wobec uprawnień zespołów (przewodników i psów) przynależących do PSP w praktyce może zniechęcać do utrzymywania podobnych zespołów w OSP.

Przyjęcie regulacji będzie też wiązało się z oczekiwaniem podobnego uregulowania sytuacji psów OSP i tych związanych z Wojskami Obrony Terytorialnej.

C. Konsultacje społeczne W ramach konsultacji społecznych projektu przesłano 364 ankiety, w których zawarto 163 komentarze. Zdecydowana większość komentarzy ma charakter jednoznacznie popierający projekt. Nie występują komentarze sprzeciwiające się samej idei uregulowania statusu psów ratowniczych OSP. Uczestnicy konsultacji wskazują, że projekt usuwa istniejącą lukę prawną i dostosowuje przepisy

33 Usława o Państwowej Straży Pożarnej nie reguluje finansowania „innych psów” niż służące w tych jednostkach. W przypadku „innych psów” w zależności od warunków umowy cywilnoprawnej dana jednostka organizacyjna PSP może zobowiązać się do pokrywania kosztów wyżywienia psa czy kosztów opieki weterynaryjnej. W praktyce na takie wsparcie liczyć mogą psy znajdujące się w KSRG. Przewodnicy psów ratowniczych OSP wnoszą także środki finansowe na utrzymanie i wyszkolenia psa. Zostały one wyliczone na kwotę 80 tys. zł w skali 10 lat służby tego psa (zakup psa, karma, szczepienia, kursy, dojazdy na szkolenia). Przewodnik psa ratowniczego w praktyce często samodzielnie finansuje i oddaje do służby psa, podczas gdy zgodnie z rozporządzeniem koszt tylko wyżywienia psa w PSP, żyjącego 12 lat, wynosi ponad 60 tys. zi. Przekładając te kwoty na OSP, czyli 117 psów terenowych, wartość wyszkolonych i certyfikowanych psów w OSP wynosi w skali roku 1 168 tys. zł. W odniesieniu do 10 lat — 9 360 tys. zł, dane na podstawie zapisu przebiegu posiedzenia z ? V 2025 r. Podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji Ochotniczych Straży Pożarnych. https://www.sejm.gov.plisejm10.nsf/biułetyn.xsp?documentld>8AC 18067 AFSFC 2F3C1258C9900479 A438uim source=chatqpt.com.

34 Problem obrazuje postulat przedłużenia ważności egzaminu terenowego klasy 1 z 12 miesięcy na 18 miesięcy. Zmniejszyć to może liczbę egzaminów, co znacznie redukuje ich koszły, ałe także obniży koszty ponoszone przez ochotnika, a mianowicie: dojazd na egzaminy, nocleg, wyżywienie, urlop.

W skali 10 lał służby psa wymienione koszty sięgają kwoty 10 tys. zł i to są koszty, które ochotnik ponosi samodzielnie — dane na podstawie zapisu przebiegu posiedzenia z 7 V 2025 r. Podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji Ochotniczych Straży Pożarnych.

54 Ochotnicy służący w OSP są ubezpieczeni, natomiast psy ochotników, rnimo że wykonują taką samą pracę jak psy PSP, zdają takie same egzaminy, nie posiadają ubezpieczenia — zob. zapis przebiegu posiedzenia z 7 V 2025r. Podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji Ochotniczych Straży Pożarnych.

38 Zob. zapis przebiegu posiedzenia z f V 2025r. Podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji Ochatniczych Straży Pożarnych.

12

do praktyki funkcjonującej od wielu lat$”. W komentarzach pojawiają się postulaty rozszerzenia projektu o dodatkowe rozwiązania odnoszące się do potrzeby finansowania zespołów tworzonych przez przewodników i psy, pokrywania kosztów utrzymania i szkolenia psów”.

VvIl. _ Skutki gospodarcze projektowanej ustawy

Wnioskodawcy wskazali w DSR, iż projekt nie będzie miał wpływu na gospodarkę, gdyż nie wpływa na konkurencyjność gospodarki, rynek pracy, produktywność, inflację, inwestycje zagraniczne, innowacyjność ani na inne procesy ekonomiczne. Zasadniczo należy zgodzić się z tą oceną, gdyż zakres przedmiotowy projektowanej regulacji nie dotyczy zagadnień bezpośrednio związanych z przedsiębiorczością, rynkiem pracy czy sektorem gospodarstw domowych, a zatem nie będzie ona miała istotnego wpływu na sferę krajowej gospodarki.

Niemniej z ekonomicznego punktu widzenia projektowana regulacja może sprzyjać redukcji kosztów zewnętrznych zdarzeń o charakterze losowym. Choć potencjalne skutki są trudne do skwantyfikowania w ujęcie ilościowym, to warto wskazać, iż szersze wykorzystanie psów w akcjach ratowniczych OSP może sprzyjać skróceniu czasu poszukiwań osób zaginionych (np. w lasach, gruzowiskach), a w rezultacie przyczynić się do: niższych kosztów operacji ratunkowych (mniej godzin pracy ludzi i sprzętu), mniejszych wydatków na leczenie (wcześniejsza pomoc zazwyczaj oznacza mniej powikłań) oraz ograniczenia strat społeczno-ekonomicznych (m.in. poprzez ograniczenie liczby ofiar czy szybszy powrót osób do pracy). Na fakt, że psy ratownicze są nieocenionym wsparciem w działaniach poszukiwawczych iznacząco zwiększają skuteczność oraz Szybkość działań ratowniczych, szczególnie przy działaniach związanych z katastrofami budowlanymi, zwrócono również uwagę w trakcie konsultacji społecznych”.

Kolejnym skutkiem gospodarczym proponowanych przepisów może być wzrost zapotrzebowania na szkolenie psów ratowniczych, a tym samym wzrost popytu na instruktorów i treserów tych zwierząt. Może ta stymulować lokalną przedsiębiorczość, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, gdzie działają Ochotnicze 5traże Pożarne.

Wśród potencjalnych negatywnych skutków można wskazać relatywnie wysokie koszty zakupu, wyszkolenia i utrzymania psów ratowniczych, które mogą sięgać nawet 100 tys. złotych*©. W OSP często wykorzystuje się psy prywatne przewodników, co zmniejsza wydatki na zakup, ale nie redukuje wysokich kosztów szkolenia i utrzymania. Te z kolei zazwyczaj są wielokrotnie wyższe od samego zakupu psa. Należy jednak podkreślić, że wydatki na psy wykorzystywane

3% Np. ID ankiety: 174744, 174006.

88 Np. „Zakup psa odpowiedniej rasy i predyspozycji to wielki koszt. Następnie utrzymanie psa, treningi i certyfikacje to dodatkowy ogromny koszt. Obecnie wszystko to finansowane jest ze środków własnych przewodników...”, ID ankiety: 173443.

38 Np. ID ankiety: 809072, 812156.

40 https /fbielskobiała naszemiasto.pl/psy-ratownicze-gopr-szukaja-sponsorew/arice-32 79699.

13

w ratownictwie, również przez OSP, to klasyczny przykład < inwestycji w bezpieczeństwo publiczne o charakterze dobra publicznego.

VIIL Skutki projektowanej ustawy dla sektora finansów publicznych

W opinii Wnioskodawców projektowane rozwiązanie nie będzie wywierać skutków w sektorze finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. Wnioskodawcy wskazują w DSR, iż skoro projektowane regulacje będą sankcjonować stan istniejący od 1994 r, nie będą wywierać wpływu na podmioty sektora finansów publicznych, nie będą wprowadzać nowych zadań publicznych, czy nakładać nowych obowiązków finansowych, nie będą również ustanawiane nowe mechanizmy finansowania ani modyfikowane istniejące źródła finansowania.

Jak się wydaje, stanowisko to może zawierać w sobie pewne nieścisłości.

Projekt przewiduje sformalizowanie obowiązków w zakresie stosowania do psów ratowniczych OSP części wymogów stawianych psom ratowniczym, z których korzysta PSP, jak również nakłada obowiązek uczestniczenia w akcjach ratowniczych innych służb. Nałożony obowiązek, w szczególności w zakresie przechodzenia odnośnych szkoleń, uwypukla wagę ciężarów, które w praktyce, w przeważającej części, spoczywają na druhu OSP — opiekunie psa”. Podkreślenie tej okoliczności może stanowić podstawę do podejmowania przez OSP, w następstwie regulacji całkowicie racjonalnych działań ukierunkowanych na przeniesienie części obciążeń na gminę — jednostkę samorządu terytorialnego zobowiązaną do zawarcia umów z ochotniczymi strażami pożarnymi działającymi na jej terenie i ułatwiania ich działalności.

Obecnie w przypadku psów ratowniczych, których opiekunami są druhowie OSP, właściwie całość kosztów związanych z funkcjonowaniem psa ratowniczego ponoszonych jest przez druha-opiekuna, wspieranego w zakresie posiadanych _ możliwości przez gminę, niekiedy także programy wspomagające (np. Orlen, Sejmik

Województwa Małopolskiego) i dobroczynność publiczną (zbiórki crowdfundingowe), czy ew. programy dotacyjne”.

i Przegląd dostępnych informacji wskazuje, że koszi psa ratowniczego w okresie całego życia (9-12 lat) będzie się różnił min. z uwagi na jego specjalizację (gruzowiskowy vs. terenowy), czy posiadaną klasę ** i może osiągnąć kwotę przekraczającą 100 000 zł%. Składać się na nią będą koszty: szczeniaka, wyprawki, szczepień, szkoleń, certyfikacji i recertyfikacji procedur medycznych, karmy, suplementów, ubezpieczeń, treningów, opieki weterynaryjnej itp. WW przypadku psów

41 hiips.//pomagam.plVgprgoszcza oraz https:/fwww.strazak.pliindex php ?iopic-18391.0;

https:/Ffwww_qov pi/łwebn/kgpspimiedzynarodowy -dzien-psa-ratowniczegoż s + Zob. art. 7 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych.

https: jiwwrw. ratujemyzwierzaki. plpsy-ratownicze; hitps: fundacja. aden. plip/obszaryprogramoweł/bezpieczenstwoł/orien-na-strazy; htps-//fundacja.pzu.pl/dotacje; program Małopolskie OSP httpszffwww malopolska. pliaktualnoscifrolnictwo/malopolskie-osp-2026. śś Pgy ratownicze w straży pożarnej, hitps://strazacki.pl/artukuły/psy-ratownicze-w-strazy-pozarnejj. śś htips-//fpomagam.pl/gprgoszcza (istotne różnice mogą wynikać już ze standardu karmienia. 14

PSP ponad 80% tych kosztów pokrywane jest przez jednostkę Państwowej Straży Pożarnej, nieco tylko mniej w przypadku psów kontraktowych, których właścicielami są strażacy PSP Jednocześnie, strażak zawodowy — opiekun psa otrzymuje | dodatek za opiekę nad psem służbowym. W przypadku psów będących własnością prywatną druhów OSP relacja jest w zasadzie odwrotna, a całokształt kosztów spoczywa na druhu-opiekunie/przewodniku* (psy te traktowane są właściwie jako prywatne), a ewentualne współuczestniczenie w kosztach przez inne podmioty zależne od ich dobrej woli. W szczególności może być uzależnione od zasobności gminy, czy rodzajów i dostępności programów wspomagających.

Struktura wydatków przewodnika (w skali roku)

m Karma I Żywienie m Opieka weterynaryjna s Ubezpieczenie

m Szkolenia i certyfikacja

8 Logistyka i sprzęt

e G4gzł; 5% eksploat.

m 1 160 zł; 8%

Źródło: Szacunek własny w oparciu o ogółnodostępne dane dotyczące utrzymania psa ratowniczego.

Wyraźne zaznaczanie normatywne zakresu obowiązków ciążących na opiekunach psów wykorzystywanych przez OSP może zwrócić uwagę osób zaangażowanych na wielkość ponoszonych kosztów % , zaś potraktowanie uczestnictwa w akcjach innych służb jako obowiązku może unaocznić

, zainteresowanym mocno jednostronny rozkład korzyści i obciążeń finansowych, co może zwiększać nacisk na szerszą partycypację w tych kosztach przez gminy, rodząc po ich stronie zobowiązania do uczestniczenia w kosztach funkcjonowania psów ratowniczych.

W trakcie konsultacji społecznych nie zgłoszono istotnych uwag odnoszących się do skutków finansowych projektu.

IX. Inne skutki projektowanej ustawy

Nie zidentyfikowano innych skutków wejścia w życie projektowanej ustawy.

48 htips.//ospekty.pi/aktualnosci/dzien-psa-ratownicego-psa-do-ratownictwal.

41 htips://ospekty.pl/aktualnosci/dzien-psa-ratownicego-psa-do-ratownictwa/ 15

X. - Zmiana obciążeń administracyjnych

Potencjalnie można zakładać zwiększenie obowiązków komendantów powiatowych (miejskich) PSP, którzy prowadzą ewidencję sit i środków OSP fart. $ ust. 1 u.o.S.p.). De lege lata ustawa nie określa, jakie dane ma zawierać ewidencja, trudno więc stwierdzić, czy miałyby w niej być odnotowywane psy ratownicze OSP.

XL - Konkluzje

1. Skutki prawne: Podstawowym skutkiem prawnym projektu będzie stworzenie wyraźnej podstawy prawnej dla używania przez OSP psów ratowniczych.

Ze względu na brak precyzji projektowanych przepisów i potencjalne luki prawne może on budzić wątpliwości na etapie stosowania prawa.

Opiniowany projekt nie dotyczy zagadnień unormowanych w EKPC. !

2. Skutki społeczne: Przyjęcie projektu może wiązać się z postulatami przyjęcia kolejnych rozwiązań dotyczących finansowania, organizacji oraz statusu zespołów (przewodnik i pies) OSP, a projektowane przepisy mogą wiązać się z dodatkowymi , obowiązkami organizacyjnymi dla części jednostek OSP.

3. Skutki gospodarcze: Projekt nie powinien mieć istotnego wpływu na gospodarkę, gdyż nie dotyczy bezpośrednio przedsiębiorczości, rynku pracy ani innych kluczowych procesów ekonomicznych. Jednocześnie może on pośrednio przynieść korzyści poprzez ograniczenie kosztów zewnętrznych zdarzeń losowych dzięki zwiększeniu skuteczności i szybkości działań ratowniczych. Wykorzystanie psów ratowniczych może obniżyć koszty akcji, leczenia i straty społeczno-ekonomiczne, _a także pobudzić lokalny rynek usług szkoleniowych. Negatywnym aspektem są | natomiast relatywnie wysokie koszty zakupu, szkolenia i utrzymania psów i ratowniczych, choć inwestycja ta ma charakter dobra publicznego w obszarze bezpieczeństwa.

4. Skutki finansowe: Projektowana regulacja może mieć ograniczony wpływ na sektor finansów publicznych, w szczególności gdy będzie się materializować ryzyko presji na samorządy gminne w zakresie zwiększania ich zaangażowania w dofinansowanie nakładów ponoszonych przez członków OSP na psy ratownicze.

5. Rozwiązania zagraniczne: Ochotnicze straże pożarne funkcjonują w znacznej części państw członkowskich UE, ale ich status prawny jest zróżnicowany. W części państw istnieje model „strażaka-ochotnika” działającego w publicznej służbie ratowniczej, a nie wyróżnia się samodzielnych formacji straży ochotniczej (np. irlandia). W niektórych państwach przepisy dotyczące straży pożarnych zawarte są w regulacjach przyjmowanych na poziomie regionalnym (np. Niemcy). W państwach członkowskich UE, w których ochotnicze straże pożarne stanowią ustawowo

16

uregulowany element systemu ochrony przeciwpożarowej (np. Chorwacja, Czechy, | Słowacja, Słowenia), ustawy dotyczące funkcjonowania straży pożarnej i ochrony przeciwpożarowej nie zawierają przepisów odnoszących się do wykorzystania psów ratowniczych przez ochotniczą straż pożarną. |

Autorzy:

Dorota Olejniczak, ekspert ds. legislacji (pkt |-III)

Justyna Branna, specjalistka ds. komparatystycznych (pkt IV, X1.5)

Filip Pańczyk, ekspert ds. legislacji (pkt V.1, X, X11.1)

prof. dr hab. Krzysztof Wojtyczek, ekspert ds. legislacji (pkt V.2, Xl.1.2)

dr Marta Karkowska, specjalistka ds. społecznych (pkt. VI, X, X12)

dr Piotr Russel, specjalista ds. systemu gospodarczego (pkt. Vll, X, X1.3)

dr Jarosław Wierzbicki, specjalista ds. finansów publicznych (pkt VIII, X, X1.4)

Akceptował:

Wicedyrektor Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji

Ziemowit Cieślik ipodpisano elektronicznie/

Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM

17