Państwowa Straż Pożarna

Państwowa Straż Pożarna (PSP) jest umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt formacją państwową, przeznaczoną do ochrony życia, zdrowia, mienia i środowiska przed pożarami oraz innymi zagrożeniami. Jej zadania obejmują przede wszystkim rozpoznawanie zagrożeń, zapobieganie pożarom, organizowanie i prowadzenie działań ratowniczych, a także usuwanie skutków zdarzeń takich jak katastrofy budowlane, wypadki, awarie chemiczne i zagrożenia ekologiczne.

PSP jest częścią systemu ochrony przeciwpożarowej i odgrywa podstawową rolę w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym. W jej strukturze działają między innymi Komenda Główna, komendy wojewódzkie oraz komendy powiatowe i miejskie. Formacją kieruje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, a jej funkcjonariusze pełnią służbę w hierarchicznej strukturze, w umundurowaniu i z użyciem stopni służbowych odpowiadających określonym stopniom wojskowym.

Istotne znaczenie PSP dotyczy także nadzoru nad przestrzeganiem przepisów ochrony przeciwpożarowej. Komendanci PSP wykonują czynności kontrolne i opiniodawcze, między innymi w odniesieniu do zakładów stwarzających zwiększone lub duże ryzyko poważnej awarii, dokumentacji dotyczącej bezpieczeństwa pożarowego oraz niektórych przedsięwzięć budowlanych i planistycznych. Wyniki kontroli lub opinie PSP mogą stanowić element postępowania administracyjnego, w tym postępowania dotyczącego pozwoleń na prowadzenie działalności.

Przepisy odnoszące się do PSP występują w wielu dziedzinach prawa. Dotyczą odpowiedzialności za naruszenie zasad ochrony przeciwpożarowej i utrudnianie akcji ratowniczej, statusu służby na potrzeby prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, zasad przenoszenia funkcjonariuszy do służby wojskowej, postępowań związanych z zagrożeniami epidemicznymi oraz ochrony środowiska i planowania przestrzennego. Państwowa Straż Pożarna jest zatem zarówno formacją ratowniczą, jak i organem realizującym zadania kontrolne, opiniodawcze i administracyjne.