Art. 95b. p.a. Dostęp do akt

Brzmienie obowiązuje od 17 października 2026 r. Zmieniono: art. 95b. Podstawa: Ustawa z dnia 4 września 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze oraz ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej – Dz.U. 2026 poz. 1290.

1. Ministrowi Sprawiedliwości i osobom przez niego upoważnionym, Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej i upoważnionemu przez niego członkowi Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz dziekanowi okręgowej rady adwokackiej, przysługuje w każdym stadium postępowania prawo wglądu do akt i żądania informacji o wynikach postępowania dyscyplinarnego, a także prawo żądania prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych wraz z aktami sprawy lub ich odpisami.

2. Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy oraz daje możliwość sporządzenia ich odpisów lub kopii, a także, na ich wniosek, wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy. Od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty.

Komentarz do Art. 95b. pa

Art. 95b ustawy Prawo o adwokaturze przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości oraz osobom przez niego upoważnionym szerokie uprawnienia w zakresie nadzoru nad postępowaniami dyscyplinarnymi prowadzonymi wobec adwokatów. Przepis ten budzi szereg kontrowersji i pytań dotyczących jego zgodności z zasadą niezależności adwokatury oraz ochrony tajemnicy zawodowej.

Zakres uprawnień Ministra Sprawiedliwości:
- Minister Sprawiedliwości oraz osoby przez niego upoważnione mają prawo wglądu do akt postępowań dyscyplinarnych na każdym etapie ich trwania. Oznacza to, że mogą zapoznać się z dokumentacją zarówno w trakcie postępowania, jak i po jego zakończeniu.
- Mają również prawo żądania informacji o wynikach postępowania dyscyplinarnego, co obejmuje zarówno orzeczenia, jak i inne decyzje podejmowane w toku postępowania.
- Przysługuje im także prawo żądania prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych wraz z aktami sprawy, co umożliwia pełny wgląd w całość dokumentacji związanej z danym postępowaniem.
Kontrowersje i potencjalne zagrożenia:
- Niezależność adwokatury: Adwokatura jest samorządem zawodowym, który powinien działać niezależnie od wpływów politycznych. Uprawnienia Ministra Sprawiedliwości mogą być postrzegane jako naruszenie tej niezależności, zwłaszcza jeśli będą wykorzystywane w sposób selektywny lub z intencją wywierania presji na adwokatów.
- Tajemnica zawodowa: Adwokaci są zobowiązani do zachowania tajemnicy zawodowej, która jest fundamentem zaufania między nimi a klientami. Dostęp Ministra Sprawiedliwości do akt postępowań dyscyplinarnych może rodzić obawy o naruszenie tej tajemnicy, zwłaszcza jeśli w aktach znajdują się informacje poufne dotyczące klientów.
- Równowaga władzy: Przepis ten może być postrzegany jako naruszenie równowagi między władzą wykonawczą a samorządem zawodowym. Władza wykonawcza, reprezentowana przez Ministra Sprawiedliwości, zyskuje narzędzie do potencjalnego wpływania na postępowania dyscyplinarne, co może budzić obawy o nadużycia.
Potrzeba transparentności i nadzoru:
- Z drugiej strony, uprawnienia te mogą być uzasadniane potrzebą zapewnienia transparentności i skutecznego nadzoru nad postępowaniami dyscyplinarnymi. Minister Sprawiedliwości, jako organ odpowiedzialny za wymiar sprawiedliwości, może mieć uzasadniony interes w monitorowaniu, czy postępowania dyscyplinarne są prowadzone rzetelnie i zgodnie z prawem.
Wnioski:
- Art. 95b ustawy Prawo o adwokaturze jest przepisem, który wymaga szczególnej uwagi i ostrożności w jego stosowaniu. Kluczowe jest, aby uprawnienia Ministra Sprawiedliwości były wykorzystywane w sposób transparentny i zgodny z zasadami państwa prawa, z poszanowaniem niezależności adwokatury oraz ochrony tajemnicy zawodowej.
- Warto również rozważyć wprowadzenie dodatkowych mechanizmów kontrolnych, które zapewnią, że uprawnienia te nie będą nadużywane i będą służyć wyłącznie celom zgodnym z interesem publicznym.

Podsumowując, Art. 95b ustawy Prawo o adwokaturze jest przepisem o dużym znaczeniu, który wymaga starannego wyważenia interesów nadzoru państwowego i niezależności adwokatury. Jego stosowanie powinno być monitorowane i oceniane w kontekście ochrony praw i wolności obywatelskich.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1564.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Minister Sprawiedliwości

postępowanie dyscyplinarne

wgląd akt

Art. 95a. pa Art. 95c. pa