Sygn. akt XVII AmA 6/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 kwietnia 2024 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział XVII Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Bogdan Gierzyński
Protokolant – sekretarz sądowy Dominika Zajdowska
po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2024 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa
K. P.
przeciwko
Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
o nałożenie kary pieniężnej
na skutek odwołana od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 6 października 2022 r. Nr (...)
1.
uchyla zaskarżoną decyzję;
2.
zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz K. P. kwotę 1720 zł (tysiąc siedemset dwadzieścia złotych) wraz z odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem kosztów postępowania.
SSO Bogdan Gierzyński
Sygn. akt XVII AmA 6/23
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia 06 października 2022 r. Nr (...)
I. Na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r., poz. 275) nałożył na K. P., pełniącego funkcję Prezesa Zarządu (...) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), za utrudnianie rozpoczęcia na podstawie art. 105a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kontroli przedsiębiorcy (...) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. w ramach postępowania wyjaśniającego o sygn. akt (...) poprzez:
‒ podjęcie działań skutkujących opóźnieniem odebrania upoważnienia do przeprowadzenia niniejszej kontroli,
‒ brak osobistego stawiennictwa w siedzibie Spółki pomimo wcześniejszych wezwań kontrolujących,
‒ nieudzielenie kontrolującym informacji w zakresie dot. terminu stawiennictwa w siedzibie Spółki,
‒ uniemożliwienie kontrolującym niezwłocznego wstępu do siedziby (...) (...) w dniu rozpoczęcia kontroli,
‒ zaprzestanie kontaktu z kontrolującymi w dniu rozpoczęcia kontroli pomimo wcześniejszych wielokrotnych wezwań do udzielenia informacji niezbędnych dla przeprowadzenia kontroli jak również do wykonania ciążących na Spółce obowiązków wynikających z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów;
II. Na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r., poz. 275) nałożył na K. P., pełniącego funkcję Prezesa Zarządu (...) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. karę pieniężną w wysokości 15 000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych), za uniemożliwienie przeprowadzenia na podstawie art. 105a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kontroli przedsiębiorcy (...) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. w ramach postępowania wyjaśniającego o sygn. akt (...) poprzez nieudostępnienie związanych z przedmiotem kontroli akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju pism, dokumentów oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, innych urządzeń zawierających dane informatyczne lub systemów informatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do systemów informatycznych będących własnością innego podmiotu zawierających dane kontrolowanego związane z przedmiotem kontroli, w zakresie, w jakim kontrolowany ma do nich dostęp;
III. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 w związku z art. 85 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021 r., poz. 275) oraz na podstawie art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża K. P. kosztami postępowania w kwocie 34 zł (słownie: trzydzieści cztery złote zero groszy) i zobowiązuje do uiszczenia tych kosztów na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji Konsumentów w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył (...) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. zaskarżając ją w całości.
Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:
1.
naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 108 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 105a i art. 105b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegające na błędnym przyjęciu, że Powód utrudnił rozpoczęcie oraz jednocześnie uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na podstawie art. 105a powyższej ustawy w sytuacji, gdy:
-
postępowanie wyjaśniające w momencie wszczęcia kontroli trwało już od 14 miesięcy (w dniu rozpoczęcia kontroli), w tym w stosunku do (...) (...) sp. z o.o. już od prawie 6 miesięcy, a więc wbrew twierdzeniom Pozwanego nie mogło być mowy o jakimkolwiek elemencie zaskoczenia i racjonalności w prowadzeniu niezapowiedzianej kontroli;
-
nic nie stało na przeszkodzie, aby Pozwany zapowiedział kontrolę i tym samym umożliwił stawiennictwo Powoda i pełnomocnika w siedzibie (...) (...) sp. z o.o. w dniu rozpoczęcia kontroli, które to osoby nie mieszkają, jak i nie przebywają na co dzień w P. (co było wiadome Pozwanemu);
-
Powód jak i jego pełnomocnik z uwagi na nieracjonalny brak uprzedzenia o kontroli mieli zaplanowane obowiązki zawodowe, których nie mogli już odwołać;
-
Powód już w dniu 11 października 2021 roku upoważnił W. R. (1) m. in. do odebrania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli;
-
Powód już o godzinie 11:23 w dniu 11 października 2021 roku skontaktował się z R. B.;
-
(...) (...) sp. z o.o. nie zatrudnia żadnych pracowników, a więc w jej siedzibie nikt nie przebywa;
-
siedziba (...) (...) sp. z o.o. jest siedzibą zdalną a tym samym nie ma w niej żadnych dokumentów czy urządzeń elektronicznych;
-
kontrolowany jest zobowiązany do podejmowania działań bez zbędnej zwłoki, a nie „natychmiast” jak usilnie chciał tego R. B. (pracownik Pozwanego prowadzący postępowanie wyjaśniające);
-
kontrolerów Pozwanego nie interesowały dokumenty księgowe (...) sp. z o.o., w tym faktury sprzedaży, znajdujące się w Kancelarii (...) sp. z o.o., pomimo tego, że okazano im już w dniu 11 października 2021 roku cały rejestr sprzedaży (...)
1
(...) sp. z o.o. (dlaczego kontrolerzy nie chcieli wtedy tych dokumentów pozostaje poza wiedzą Powoda);
-
Powodowi zarzuca się m. in. nieudostępnienie akt, ksiąg i in. (...) (...) sp. z o.o. pomimo tego, że kontrolerzy w ogóle nie byli zainteresowani w dniu 11 października 2021 roku zapoznaniem się z tymi dokumentami (i otrzymaniem ich kopii);
-
w dniu 11 października 2021 roku wyjaśnienia w ramach kontroli złożył R. R. (1) będący wspólnikiem (...) (...) sp. z o.o.;
-
R. B. w rzeczywistości nigdy nie był zainteresowany odebraniem wyjaśnień od Powoda, gdyż w przeciwnym wypadku wyznaczyłby termin przypadający na okres 27-29 października 2021 roku, jak proponował Powód, zamiast kończąc kontrolę w dniu 2 listopada 2021 roku;
-
R. B. uniemożliwił Powodowi złożenie wyjaśnień w ramach kontroli;
-
R. B. nie ustosunkował się do wskazanego przez Powoda terminu złożenia przez niego wyjaśnień oraz to on zaprzestał kontaktu z Powodem a nie na odwrót;
-
Powód nie zgadza się z protokołem z kontroli z dnia 2 listopada 2021 roku dotyczącym (...) (...) sp. z o.o. i nigdy go nie podpisał z przyczyn szczegółowo przedstawianych w pismach zawierających uwagi do tego protokołu, w tym zwłaszcza w piśmie z dnia 22 grudnia 2021 roku złożonym do spraw: (...) oraz (...), przesłanym także bezpośrednio do Pozwanego do jego wiadomości (obok wysłania go do Delegatury w Ł.);
-
kontrolerów Pozwanego będących w dniu 11 października 2021 roku w Kancelarii (...) sp. z o.o. interesowała tylko i wyłącznie (...) (...) sp. z o.o.;
-
protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 11 października 2021 roku w Kancelarii (...) sp. z o.o. został sporządzony dopiero w dniu 12 stycznia 2022 roku i co znamienne dopiero po pierwszym piśmie Powoda (pismo z dnia 30 listopada 2021 roku) dotyczącym uwag do protokołu z kontroli z dnia 2 listopada 2021 roku;
2.
naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 108 ust. 1 w zw. z art.
108 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegające na błędnym przyjęciu, że nałożenie na Powoda dwóch kar pieniężnych w łącznej wysokości 25.000 zł przy przychodzie za rok 2021 wynoszącym (...) zł, stanowi zachowanie zasady proporcjonalności w sytuacji, gdy nałożone kary stanowią aż (...) osiągniętego przez Powoda przychodu;
Wskazując na powyższe zarzuty
wnoszę o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej zmianę poprzez obniżenie nałożonych kar pieniężnych.
Ponadto
wniósł o:
1.
zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kosztów postępowania, w tym kosztów C zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty;
2.
wyznaczenie rozprawy;
1.
dołączenie do niniejszego postępowania akt sprawy Prezesa UOKiK, znak: (...) (po ich dołączeniu zostaną wskazane poszczególne numery kart z tych akt), na następujące fakty:
-
prowadzenia czynności w ramach tego postępowania wyłącznie pod kątem (...) (...) sp. z o.o.;
-
braku interesowania się przez kontrolerów Pozwanego dokumentami V księgowymi (...) sp. z o.o., w tym fakturami sprzedaży, znajdującymi się w Kancelarii (...) sp. z o.o., pomimo okazania im już w dniu 11 października 2021 roku całego rejestru sprzedaży (...) (...) sp. z o.o.;
-
braku zamiaru sporządzenia przez Pozwanego oddzielnego protokołu z kontroli Kancelarii (...) sp. z o.o. oraz sporządzenia go dopiero po pierwszym piśmie Powoda zawierającym uwagi do protokołu kontroli z dnia 2 listopada 2021 roku;
-
przyczyn kwestionowania przez Powoda zapisów protokołu z kontroli z dnia 2 listopada 2021 roku;
2.
dopuszczenie dowodu z zeznań
świadka R. R. (1), księgowego i wspólnika (...) (...) sp. z o.o., na następujące fakty:
— prowadzenia czynności w ramach sprawy Prezesa UOKiK, znak: (...) wyłącznie pod kątem (...) (...) sp. z o.o.;
~ braku zainteresowania się przez kontrolerów Pozwanego dokumentami księgowymi (...) sp. z o.o., w tym fakturami sprzedaży, znajdującymi się w Kancelarii (...) sp. z o.o., pomimo okazania im już w dniu 11 października 2021 roku całego rejestru sprzedaży (...) (...) sp. z o.o.;
- niedopuszczalnego sposobu zachowania się R. B. podczas wykonywania przez niego czynności służbowych;
3.
dopuszczenie dowodu z zeznań
świadka R. B., pracownika Pozwanego na następujące fakty:
-
przyczyn nie zapowiedzenia kontroli z wyprzedzeniem np. kilku dni w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające w ramach, którego została wszczęta kontrola, prowadzone było przez Delegaturę UOKiK w Ł. już od 14 miesięcy (w dniu rozpoczęcia kontroli), w tym w stosunku do (...) (...) sp. z o.o. już od prawie 6 miesięcy, a więc mowy być nie mogło o jakimkolwiek elemencie zaskoczenia i racjonalności w prowadzeniu niezapowiedzianej kontroli;
-
przyczyn straszenia R. R. (1) podjęciem czynności przy asyście Policji w sytuacji, gdy oczywiste jest, że asysta Policji ma za zadanie zapewnić wyłącznie bezpieczeństwo osobiste kontrolerom UOKiK oraz porządek w miejscu kontroli a nie być formą bezprawnego przymusu do wykonywania i to „natychmiast” żądań kontrolerów;
-
przyczyn braku rzeczywistej chęci odebrania w ramach prowadzonej kontroli wyjaśnień od Powoda, w tym również w siedzibie Delegatury UOKiK w Ł. w sytuacji, gdy Powód oświadczył, że może je złożyć m. in. w dniach 27-29 października 2021 roku a więc dużo wcześniej niż planowane zakończenie kontroli podane w upoważnieniu;
-
przyczyn żądania od Powoda i jego pełnomocnika natychmiastowego stawiennictwa w siedzibie (...) (...) sp. z o.o. w sytuacji, gdy nic nie stało na przeszkodzie, aby zapowiedzieć z wyprzedzeniem kontrolę i tym samym umożliwić stawiennictwo Powodowi i pełnomocnikowi w siedzibie (...) (...) sp. z o.o., którzy przecież nie mieszkają, jak i nie przebywają na co dzień w P.;
-
przyczyn sporządzenia protokołu z kontroli w sprawie Prezesa UOKiK, znak: (...)dopiero w dniu 12 stycznia 2022 roku w sytuacji, gdy jak miałoby wynikać to z przedmiotowego protokołu ostatnie czynności kontrolne zostały podjęte w dniu 11 października 2021 roku a protokół z kontroli w sprawie znak: (...)został sporządzony już w dniu 2 listopada 2021 roku;
-
przyczyn nałożenia na Powoda kar pieniężnych w łącznej w wysokości 25.000 zł pomimo ustalenia, że Powód w 2021 roku osiągnął przychód w wysokości (...) zł, a tym samym nałożone kary stanowią aż (...) osiągniętego przez Powoda przychodu;
4.
dopuszczenie dowodu
z zeznań stron, z ograniczeniem jego przeprowadzenia do strony powodowej, na następujące fakty:
-
braku podjęcia działań skutkujących opóźnieniem odebrania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli;
-
niezawinionego braku osobistego stawiennictwa w siedzibie (...) (...) sp. z o.o.;
-
udzielenia kontrolującym informacji w zakresie dotyczącym terminu stawiennictwa w siedzibie (...) (...) sp. z o.o.;
-
umożliwienia kontrolującym niezwłocznego wstępu do siedziby (...) (...) sp. z o.o.;
-
braku zaprzestania kontaktu z kontrolującymi w dniu rozpoczęcia kontroli;
-
- braku uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy poprzez nieudostępnienie związanych z przedmiotem kontroli akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju pism, dokumentów oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych i in.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o:
1.oddalenie odwołania w całości,
2.oddalenie (pominięcie) zawartych w odwołaniu wniosków dowodowych,
3.przeprowadzenie dowodów z dokumentów oraz innych środków dowodowych, znajdujących się w aktach prowadzonego przeciwko Powodowi postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za utrudnianie rozpoczęcia i uniemożliwienie przeprowadzenia na podstawie art. 105a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2021, poz. 275 - dalej: „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów”) kontroli przedsiębiorcy (...) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. o sygn. akt (...) na fakt:
a)utrudniania rozpoczęcia na podstawie art. 105a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów kontroli przedsiębiorcy (...) (...) w ramach postępowania wyjaśniającego o sygn. akt (...) poprzez:
-podjęcie działań skutkujących opóźnieniem odebrania upoważnienia do przeprowadzenia niniejszej kontroli,
-brak osobistego stawiennictwa w siedzibie Spółki pomimo wcześniejszych wezwań kontrolujących,
-nieudzielenie kontrolującym informacji w zakresie dot. terminu stawiennictwa w siedzibie Spółki,
-uniemożliwienie kontrolującym niezwłocznego wstępu do siedziby (...) (...) w dniu rozpoczęcia kontroli,
-zaprzestanie kontaktu z kontrolującymi w dniu rozpoczęcia kontroli pomimo wcześniejszych wielokrotnych wezwań do udzielenia informacji niezbędnych dla przeprowadzenia kontroli jak również do wykonania ciążących na Spółce obowiązków wynikających z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,
b)uniemożliwienia przeprowadzenia na podstawie art. 105a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kontroli przedsiębiorcy (...) (...) w ramach postępowania wyjaśniającego o sygn. akt (...) poprzez nieudostępnienie związanych z przedmiotem kontroli akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju pism, dokumentów oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, innych urządzeń zawierających dane informatyczne lub systemów informatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do systemów informatycznych będących własnością innego podmiotu zawierających dane kontrolowanego związane z przedmiotem kontroli, w zakresie, w jakim kontrolowany ma do nich dostęp,
4.zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
K. P. jest prezesem zarządu (...) (...), wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS (...). Funkcję tą pełnił również w dniach 11 października 2021 r. – 02 listopada 2021 r., tj. w okresie kontroli przeprowadzonej w Spółce.
(...) (...) prowadzi głównie działalność związaną z pozaszkolnymi formami edukacji.
Jak wynika z danych zamieszczonych w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, K. P. posiada 40 udziałów w Spółce o łącznej wartości (...) zł. Pozostałe 10 udziałów o łącznej wartości (...)zł. posiada R. R. (1).
Dowód: informacja z Krajowego Rejestru Sądowego dot. (...) (...), k. 67 i 68 akt postępowania.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wiedzy Prezesa Zarządu, Spółka nie zatrudnia żadnego pracownika.
Dowód: załącznik nr 10 do protokołu kontroli Spółki, k. 103 odwrót akt postępowania.
Z informacji otrzymanych z Urzędu Skarbowego wynika, że Prezes Zarządu w 2021 r. uzyskał łącznie przychód w kwocie (...) zł
.
Dowód: pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 05 lipca 2022 r. z załącznikami, k. 128-130 akt postępowania.
Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2020 r. Prezes Urzędu wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające w celu wstępnego ustalenia, czy w związku z działalnością podmiotów, które prowadzą szkolenia finansowo-inwestycyjne bądź doradztwo (pośrednictwo) inwestycyjne lub promują określone inwestycje lub zarządzają portfelami inwestycyjnymi nastąpiło naruszenie przepisów prawa uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie stosowania przez te podmioty praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów lub podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach. Postępowanie to prowadzone jest pod sygn. (...).
Wezwaniem z dnia 23 lutego 2021 r. (wystosowanym na podstawie art. 50 w związku z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) Prezes Urzędu wezwał (...) (...) do przekazania enumeratywnie wskazanych dokumentów i informacji koniecznych we wskazanym powyżej postępowaniu wyjaśniającym.
Dowód: wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 23 lutego 2021 r., k. 9-12 akt postępowania.
Pismem z dnia 16 marca 2021 r. Spółka wniosła o przedłużenie terminu na udzielenie odpowiedzi na wskazane powyżej wezwanie Prezesa Urzędu.
Dowód: pismo Spółki z dnia 16 marca 2021 r., k. 14 akt postępowania.
Monitem z dnia 24 marca 2021 r. (wystosowanym na podstawie art. 50 w związku z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) Prezes Urzędu ponownie wezwał (...) (...) do przekazania dokumentów i informacji koniecznych we wskazanym powyżej postępowaniu wyjaśniającym w zakresie tożsamym z wcześniejszym wezwaniem.
Dowód: monit Prezesa Urzędu z dnia 24 marca 2021 r., k. 17-20 akt postępowania.
Pismem z dnia 03 kwietnia 2021 r. Spółka udzieliła odpowiedzi na wskazane powyżej wezwanie Prezesa Urzędu. Pismo to jednakże nie zawierało wszystkich żądanych przez Prezesa Urzędu informacji i dokumentów. Spółka nie przekazała bowiem między innymi informacji i dokumentów odnoszących się do:
‒
rodzaju, wysokości i tytułu wynagrodzenia otrzymywanego od podmiotów trzecich (w tym od podmiotu określonego jako (...));
‒
liczby umów dot. szkoleń finansowo-inwestycyjnych zawartych z konsumentami od początku prowadzenia działalności gospodarczej z podziałem na poszczególne lata;
‒
zasad współpracy z (...) Limited z siedzibą w S., C. w zakresie usług oferowanych przez (...);
‒
jakie informacje o usługach oferowanych przez (...) Limited z siedzibą w S., C. przekazywane były podczas szkoleń przeprowadzanych przez Spółkę;
‒
przekazania kopii dokumentów poświadczających posiadane przez osoby współpracujące z Przedsiębiorcą uprawnienia i licencje zawodowe.
Dowód: pismo Spółki z dnia 03 kwietnia 2021 r., k. 21-23 akt postępowania.
Monitem ostatecznym z dnia 20 sierpnia 2021 r. (wystosowanym na podstawie art. 50 w związku z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) Prezes Urzędu ponownie wezwał (...) (...) do przekazania dokumentów i informacji koniecznych we wskazanym powyżej postępowaniu wyjaśniającym w zakresie w jakim Spółka nie udzieliła odpowiedzi pismem z dnia 03 kwietnia 2021 r. Tego samego dnia Prezes Urzędu wezwał także Spółkę (również na podstawie art. 50 w związku z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) do przekazanie kolejnych dokumentów i informacji koniecznych we wskazanym powyżej postępowaniu wyjaśniającym.
Dowód: monit ostateczny i wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 20 sierpnia 2021 r., k. 24-26 akt postępowania.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2021 r. Spółka wniosła o przedłużenie terminu na udzielenie odpowiedzi na wskazane powyżej monit ostateczny i wezwanie Prezesa Urzędu.
Dowód: pismo Spółki z dnia 27 sierpnia 2021 r., k. 14 akt postępowania.
Zawiadomieniem z dnia 03 września 2021 r. Prezes Urzędu przedłużył termin udzielenia odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie do dnia 20 września 2021 r. Przedłużenie to nie odnosiło się do dokumentów i informacji żądanych na podstawie monitu ostatecznego.
Dowód: zawiadomienie Prezesa Urzędu z dnia 03 września 2021 r., k. 28 akt postępowania.
Pismem z dnia 13 września 2021 r. Spółka udzieliła częściowej odpowiedzi na wskazany powyżej monit ostateczny Prezesa Urzędu. (...) (...) nie przekazało między innymi informacji i dokumentów odnoszących się do:
‒
wysokości wynagrodzenia otrzymanego od podmiotu określonego jako (...);
‒
szczegółowych danych podmiotów zewnętrznych określonych w piśmie Spółki z dnia 03 kwietnia 2021 r. jako Agencja (...) oraz (...);
‒
liczby umów dot. szkoleń finansowo-inwestycyjnych zawartych z konsumentami od początku prowadzenia działalności gospodarczej z podziałem na poszczególne lata;
‒
przekazania wszelkich materiałów promocyjnych i edukacyjnych, którymi Spółka posługiwała się oraz które publikuje w mediach społecznościowych oraz serwisach internetowych;
‒
listy klientów Spółki, którzy nabyli wezwania usługi szkoleniowe;
‒
przekazania korespondencji mailowej prowadzonej z klientami którzy nabyli wezwania usługi szkoleniowe;
‒
przekazania zarejestrowanych za pomocą urządzenia nagrywającego obraz i dźwięk lub dźwięk nagrania dot. przebiegu organizowanych szkoleń.
Dowód: pismo Spółki z dnia 13 września 2021 r., k. 29-35 akt postępowania.
Pismem z dnia 20 września 2021 r. Spółka udzieliła częściowej odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 20 sierpnia 2021 r. (...) (...) nie przekazało między innymi informacji i dokumentów odnoszących się do:
‒
przedstawienia treść wszystkich organizowanych szkoleń na platformach e-learningowych oraz w postaci webinarów;
‒
opisania ofert brokerów przedstawianych konsumentom podczas organizowanych szkoleń;
‒
przekazania wszelkiej korespondencję (w tym również w formie elektronicznej) prowadzonej przez Spółkę z podmiotami zewnętrznymi, które uczestniczą w świadczeniu usług na rzecz konsumentów.
Pismo to nie zawierało także informacji wskazanych w poprzednim punkcie.
Dowód: pismo Spółki z dnia 20 września 2021 r., k. 36-39 akt postępowania.
W toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzono kontrolę przedsiębiorcy (...) (...). Kontrola została przeprowadzona na podstawie wydanego, w oparciu o art. 105a ust. 4 i 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, upoważnienia pracowników Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: „
Urząd”) do przeprowadzenia kontroli.
Dowód: upoważnienie Prezesa Urzędu z dnia 29 września 2021 r., k. 79-82 akt postępowania.
Przebieg kontroli (...) (...)
Zdarzenia mające miejsce w dniu 11 października 2021 r.
Dnia 11 października 2021 r. o godz.10:00 kontrolujący R. B. oraz T. M. weszli na podwórko posesji, w której siedzibę ma (...) (...), to jest nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) (...). Drzwi do budynku znajdującego się pod tym adresem były zamknięte. Kontrolujący zapytali pracujących na podwórku robotników budowlanych o możliwość wejścia do siedziby (...) (...). W odpowiedzi na powyższe zapytanie kontrolujący otrzymali numer telefonu
((...)) wraz z informacją, że w sprawie tej Spółki należy kontaktować się z posiadaczem tego numeru.
Tego samego dnia o godz. 10:00 kontrolujący R. B. podjął próbę nawiązania kontaktu telefonicznego ze wskazanym powyżej numerem, która okazała się nieudana z uwagi na to, iż posiadacz tego numeru nie odebrał połączenia.
Następnie o godz. 10:02 kontrolujący R. B. zatelefonował do pełnomocnika Spółki r. pr.
J. K.
pod dostępny w Internecie
https:// (...).pl numer telefonu (...). Osoba, która odebrała telefon przekazała, że r.pr. J. K. przebywa obecnie na spotkaniu i nie może przeprowadzić rozmowy. Kontrolujący poprosili o przekazanie, że przebywają obecnie pod siedzibą Spółki i chcą rozpocząć czynności kontrolne. W związku z powyższym poprosił o pilny kontakt telefoniczny.
O godz. 10:15 kontrolujący R. B. ponownie zatelefonował pod numer (...)
). Telefon odebrał Pan W. R. (1) – przekazał on kontrolującym, iż jest on osobą, która wynajmuje (...) (...) pomieszczenia znajdujące się przy ul. (...) (...) w P.. Pan W. R. (1) powiedział także kontrolującym, że co prawda on sam nie posiada numeru telefonu do Pana K. P. - Prezesa Zarządu (...) (...), ale poprosi osobę trzecią o przekazanie informacji o tym, że kontrolujący proszą o pilny kontakt telefoniczny.
Kontrolujący R. B. o godz. 10:31 wezwał za pośrednictwem poczty elektronicznej Spółkę (adres email
(...).pl dostępny na stronie internetowej
htpps://(...).pl/o-mnie/ do nawiązania natychmiastowego kontaktu telefonicznego z kontrolującymi. W wiadomości tej kontrolujący wskazał, iż brak kontaktu może spowodować wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary za utrudnianie czynności kontrolnych.
O godz. 10:38 do kontrolujących zadzwonił Pan W. R. (1), który przekazał, że poinformował poprzez inną osobę K. P. o prowadzonej kontroli oraz konieczności kontaktu z kontrolującymi. Ponadto, Pan W. R. (1) oświadczył, że nie posiada numeru telefonu K. P..
Kontrolujący R. B. o godz. 10:45 wezwał za pośrednictwem poczty elektronicznej (adres email
(...).pl dostępny na stronie internetowej
https://(...).pl pełnomocnika Spółki - r.pr. J. K. do nawiązania natychmiastowego kontaktu telefonicznego z kontrolującymi. Również i w tej wiadomości kontrolujący wskazał, iż brak kontaktu może spowodować wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary za utrudnianie czynności kontrolnych.
O godz. 11:01 do kontrolującego R. B. zadzwonił r.pr. J. K.. Pełnomocnik (...) (...) w rozmowie telefonicznej przekazał kontrolującym, że ma wątpliwości co do możliwości kontynuowania postępowania wyjaśniającego ze względu na konieczność jego obligatoryjnego zawieszenia oraz, że domaga się, aby dalszy kontakt odbywał się wyłącznie w formie pisemnej. Dodatkowo r.pr. J. K. poprosił o przekazanie upoważnienia do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli. Kontrolujący R. B. zobowiązał pełnomocnika Spółki do przekazania Prezesowi jej Zarządu prośby o natychmiastowy kontakt telefoniczny.
Następnie o godz. 12:02 pełnomocnik (...) (...) za pośrednictwem poczty elektronicznej (adres email
(...).pl) przekazał, iż oczekuje pisemnej odpowiedzi na kwestie związane z zawieszeniem postępowania wyjaśniającego oraz, że kontakt z nim ma być prowadzony jedynie w formie pisemnej.
O godz. 12:14 K. P. przekazał w wiadomości mailowej (adres email
(...).pl), iż upoważnił Pana W. R. (1) do udostępnienia pomieszczeń siedziby Spółki oraz do odebrania upoważnienia dotyczącego przeprowadzenia kontroli w stosunku do (...) (...). Poprosił także o dalszy kontakt jedynie w formie mailowej lub pisemnej oraz o przekazanie upoważnienia do kontroli.
W związku z powyższym o godz. 12:20 kontrolujący R. B. podjął próbę nawiązania kontaktu telefonicznego z Panem W. R. (2). Próba ta okazała się nieskuteczna. Kontrolujący R. B. nagrał na poczcie głosowej prośbę o pilny kontakt telefoniczny w sprawie wpuszczenia kontrolujących do siedziby Spółki.
Następnie o godz. 12:55 kontrolujący R. B. za pośrednictwem poczty elektronicznej przekazał (wiadomość wysłana na adres email
(...).pl skan upoważnienia do kontroli oraz wezwał Spółkę do:
przekazania informacji, o której dokładnie godzinie Pan W. R. stawi się w siedzibie Spółki;
niezwłocznego stawienia się w siedzibie Spółki osoby posiadającej całościową wiedzę o prowadzonej przez nią działalności;
niezwłocznego przybycia do siedziby Spółki (...), w celu odebrania od niego wyjaśnień.
W wiadomości tej kontrolujący ponownie poinformowali K. P., że brak przekazania powyższych informacji oraz brak możliwości doręczenia upoważnienia w siedzibie Spółki uprawnionej do tego osobie może spowodować wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary za utrudnianie czynności kontrolnych.
Ze względu na brak kontaktu z Panem W. R. (2) i z Prezesem Zarządu, o godz. 13:50 kontrolujący R. B. za pośrednictwem poczty elektronicznej (wiadomość wysłana na adres email
(...).pl) wezwał Spółkę do przekazania do godz. 14:15 skanu pisemnego upoważnienia dla Pana W. R. (1) w przedmiotowej sprawie wraz ze wskazaniem zakresu tegoż upoważnienia.
W związku z dalszym brakiem kontaktu ze strony Spółki, o godz. 15:30 kontrolujący
(usunięto) udali się do Komendy Miejskiej Policji w P. w celu przywołania świadka będącego funkcjonariuszem publicznym do okazania upoważnienia do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli oraz legitymacji służbowych.
O godz. 16:00 kontrolujący okazali oraz doręczyli Funkcjonariuszowi Policji
(usunięto) upoważnienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli. Kontrolujący okazali także legitymacje służbowe.
O godz. 18:20 Pan K. P. przekazał w wiadomości mailowej (adres email
(...).pl), iż upoważnił Pana W. R. (1) do udostępnienia pomieszczeń siedziby Spółki oraz do odebrania upoważnienia dotyczącego przeprowadzenia kontroli w stosunku do (...) (...). W wiadomości tej K. P. przekazał również, iż z uwagi na fakt przebywania na wyjeździe służbowym nie może sporządzić pisemnego upoważnienia dla Pana
W. R. (1)
. Prezes Zarządu wskazał także, iż z informacji uzyskanych od Pana
W. R. (1) wynika, że będzie mógł udostępnić siedzibę Spółki dopiero w dniu 19 października 2021 r. Ponadto, K. P. podał, że odnośnie złożenia przeze niego wyjaśnień, to z uwagi na jego obowiązki zawodowe, które uniemożliwiają mu stawienie się w siedzibie Spółki w najbliższym terminie, będzie to dopiero możliwe w ostatnim tygodniu października 2021 roku. Ponownie także przekazał, iż prosi o dalszą korespondencję w formie pisemnej na adres pełnomocnika Spółki.
Dowód: protokół kontroli Spółki wraz z załącznikami o nr 1-8, k. 73-75 oraz 79-98 akt postępowania.
Zdarzenia mające miejsce w dniu 12 października 2021 r.
Następnego dnia, to jest 12 października 2021 r., kontrolujący R. B. o godz. 11:01 w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej z Panem W. R. (2) ustalił, iż doręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli odbędzie się w dniu 12 października 2021 r.
O godz. 12:55 kontrolujący R. B. osobiście przekazał Panu W. R. (2) w siedzibie (...) (...) upoważnienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do przeprowadzenia niniejszej kontroli. Kontrolujący R. B. okazał Panu W. R. (1) legitymację służbową.
O godz. 16:45 kontrolujący R. B. za pośrednictwem poczty elektronicznej (wiadomość wysłana na adres email
(...).pl) poinformował Spółkę o doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia niniejszej kontroli. Ponadto, kontrolujący R. B. wezwał Spółkę do udostępnienia najpóźniej w dniu 15 października 2021 r. związanych z przedmiotem kontroli akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju pism, dokumentów oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, innych urządzeń zawierających dane informatyczne lub systemów informatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do systemów informatycznych będących własnością innego podmiotu zawierających dane kontrolowanego związane z przedmiotem kontroli, w zakresie, w jakim kontrolowany ma do nich dostęp. W wiadomości tej kontrolujący R. B. wskazał również, że Spółka ma możliwość upoważnienia innej osoby do jej reprezentowania w toku kontroli, oraz, że za zgodą kontrolowanego czynności podjęte w toku kontroli mogą być dokonane w lokalizacji innej niż jego siedziba.
W wiadomości tej przekazano również, że postępowanie wyjaśniające zostało wszczęte w celu wstępnego ustalenia, czy w związku z działalnością podmiotów, które prowadzą szkolenia finansowo-inwestycyjne bądź doradztwo (pośrednictwo) inwestycyjne lub promują określone inwestycje lub zarządzają portfelami inwestycyjnymi nastąpiło naruszenie przepisów prawa uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie stosowania przez te podmioty praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów lub podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach. O takim zakresie postępowania Spółka była każdorazowo informowana w wezwaniach i monitach do niej wysyłanych. W związku z powyższym brak było podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania w przypadku braku istnienia zarządu w podmiotach świadczących usługi szkoleń finansowo-inwestycyjnych pod marką (...) T.. W wiadomości tej poinformowano również Spółkę, że z uzyskanych wcześniej informacji wynika, że prowadzi ona tego typu szkolenia, a co za tym idzie możliwość badania jej działalności mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania wyjaśniającego.
Ponadto, w wiadomości tej kontrolujący poinformowali Prezesa Zarządu, że brak udostępnienia tych źródeł informacji może być podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych określonych w art. 106 ust. 2 pkt 3 oraz art. 108 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Dowód: protokół kontroli Spółki wraz z załącznikami o nr 1 i 9, k. 75, 79-82 oraz 99-102 akt postępowania.
Zdarzenie mające miejsce w dniu 15 października 2021 r.
W dniu 15 października 2021 r. o godz. 18:59 K. P. przekazał w wiadomości mailowej (adres email
(...).pl), iż Spółka nie zatrudnia żadnego pracownika oraz, że jest on jedynym członkiem zarządu. Prezes Zarządu przekazał również, że może złożyć wyjaśnienia w dniach 27-29 października 2021 r. K. P. wyjaśnił także, iż przebywa aktualnie w celach biznesowych w M.
. Ponownie także przekazał, iż prosi o dalszą korespondencję w formie pisemnej na adres pełnomocnika Spółki. W wiadomości tej Pan K. P. nie odniósł się do wcześniejszego wezwania kontrolujących do udostępnienia najpóźniej do dnia 15 października 2021 r. związanych z przedmiotem kontroli akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju pism, dokumentów oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, innych urządzeń zawierających dane informatyczne lub systemów informatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do systemów informatycznych będących własnością innego podmiotu zawierających dane kontrolowanego związane z przedmiotem kontroli, w zakresie, w jakim kontrolowany ma do nich dostęp.
Dowód: protokół kontroli Spółki wraz z załącznikiem o nr 10, k. 75, 103-108 akt postępowania.
Zdarzenie mające miejsce w dniu 19 października 2021 r.
W dniu 19 października 2021 r. o godz. 15:03 kontrolujący R. B. za pośrednictwem poczty elektronicznej (wiadomość wysłana na adres email
(...).pl) wezwał Spółkę do niezwłocznego udostępnienia związanych z przedmiotem kontroli akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju pism, dokumentów oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, innych urządzeń zawierających dane informatyczne lub systemów informatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do systemów informatycznych będących własnością innego podmiotu zawierających dane kontrolowanego związane z przedmiotem kontroli, w zakresie, w jakim kontrolowany ma do nich dostęp.
Ponadto, w wiadomości tej kontrolujący ponownie poinformowali Pana K. P., że brak udostępnienia tych źródeł informacji może być podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych określonych w art. 106 ust. 2 pkt 3 oraz art. 108 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Dowód: protokół kontroli Spółki wraz z załącznikiem o nr 11, k. 76, 109-114 akt postępowania.
Zdarzenie mające miejsce w dniu 02 listopada 2021 r.
W tym dniu kontrolujący zakończyli czynności kontrolne oraz sporządzili protokół kontroli. Do końca tego dnia K. P. nie odpowiedział na przedstawione mu wezwanie do udostępnienia w toku kontroli związanych z przedmiotem kontroli akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju pism, dokumentów oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, innych urządzeń zawierających dane informatyczne lub systemów informatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do systemów informatycznych będących własnością innego podmiotu zawierających dane kontrolowanego związane z przedmiotem kontroli, w zakresie, w jakim kontrolowany ma do nich dostęp. K. P. nie skontaktował się także z kontrolującymi w sprawie odebrania od niego wyjaśnień w toku przedmiotowej kontroli.
Dowód: protokół kontroli Spółki, k. 73-78 akt postępowania.
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o bezsporne twierdzenia stron postępowania oraz o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak też w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje.
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę pełniącą funkcję kierowniczą lub wchodzącą w skład organu zarządzającego przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości, o której mowa w ust. 1, jeżeli osoba ta uniemożliwia lub utrudnia rozpoczęcie lub przeprowadzenie kontroli na podstawie art. 105a lub art. 105i.
Słowo „uniemożliwia” oznacza uczynić coś niemożliwym, niedającym się urzeczywistnić, zaś „utrudnia” oznacza stanowić lub stworzyć przeszkodę. Podstawą do nałożenia kary pieniężnej jest zatem zachowanie się osoby pełniącej funkcję kierowniczą lub wchodzącej w skład organu zarządzającego przedsiębiorcy jest zachowanie się, którego celem jest uczynienie kontroli niemożliwą lub utrudnioną. Pomimo że charakter odpowiedzialności na gruncie prawa antymonopolowego nie jest jednoznacznie przesądzony ani w orzecznictwie, ani w doktrynie, stanowcze przyjęcie, że w razie braku odniesienia do umyślności (nieumyślności) odpowiedzialność osób pełniących funkcje kierownicze lub wchodzących w skład organu zarządzającego za te naruszenia jest obiektywna , budzi poważne wątpliwości Podejście takie byłoby sprzeczne z zasadą indywidualnej odpowiedzialności (nullum crimen sine culpa), która co prawda wywodzi się z prawa karnego, lecz ma coraz szersze zastosowanie także w innych gałęziach prawa, w których stosowane są sankcje penalne ( A. Stawicki, P. Komorowska [w:] Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, wyd. II, red. E. Stawicki, Warszawa 2016, art. 108.).
Z punktu widzenia poglądów Trybunału Konstytucyjnego, odpowiedzialność karnoadministracyjna to odpowiedzialność typu represyjno-porządkowego, będąca przejawem interwencjonizmu państwowego w sferach, jakie zostały uznane przez ustawodawcę za szczególnie istotne (zob. wyrok z 24 stycznia 2006 r., sygn. SK 52/04, OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 6). Odpowiedzialność ta, oparta na zasadzie winy obiektywnej, może posługiwać się sankcjami bezwzględnie oznaczonymi i wówczas przybiera charakter odpowiedzialności ustawowej. Ma zastosowanie do osób fizycznych, prawnych oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej. Tego rodzaju odpowiedzialność realizowana jest w trybie kodeksu postępowania administracyjnego, a niekiedy w trybie ordynacji podatkowej. Kontrolę w tym zakresie sprawują sądy administracyjne, a wyjątkowo Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zob. D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Kraków 2004, s. 196).
Do decyzji nakładającej karę pieniężną obowiązuje wyższy standard ochrony praw przedsiębiorcy ze względu na konieczność zapewnienia skuteczności w polskim porządku prawnym przepisom Europejskiej konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wartości w zakresie w jaki Europejski Trybunał Praw Człowieka przyjmuje gdy dochodzi do wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej, zasady sądowej weryfikacji prawidłowości orzeczenia organu w tym zakresie, powinny odpowiadać wymogom analogicznym do tych, które obowiązują sad orzekający w sprawie karnej (vide Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21.09.2010 r. sygn. III Sk 8/10 niepubl. i Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12.01.2011 r. syn VI Ca 782/10 niepubl.).
Wyższy standard ochrony praw przedsiębiorcy nie daje, w ocenie sądu, podstaw do stosowania zasady indywidualnej odpowiedzialności (nullum crimen sine culpa), ani uzależniania odpowiedzialności wynikającej z art. 108 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów od winy. Równocześnie wyklucza on odpowiedzialność o charakterze absolutnym, która pozwalałaby nakładać na osobę pełniącą funkcję kierowniczą lub wchodzącą w skład organu zarządzającego przedsiębiorcy karę pieniężną za każde uniemożliwienie lub utrudnienie przeprowadzenia kontroli.
Przeciwnie treść powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że kara może być nałożona na osobę, która uniemożliwia lub utrudnia przeprowadzenie kontroli. Odnosi się on zatem do działań, których celem jest uniemożliwienie lub utrudnienie przeprowadzenia kontroli, a nie wszystkich zachowań chociażby wywoływały one podobny skutek.
W rozpoznawanej sprawie pozwany nie wykazał aby nieobecność powoda w siedzibie spółki była celowa i zmierzała do uniemożliwienia lub utrudnienia przeprowadzenia kontroli.
Bezspornym jest, że pozwany nie uprzedził powoda o zamiarze i terminie przeprowadzenie kontroli, a zatem nie mógł on wiedzieć, że jego obecność w siedzibie spółki będzie niezbędna. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują obowiązku uprzedzania o zamiarze przeprowadzenia kontroli, tak jak i nie przewidują obowiązku przebywania w siedzibie spółki członków jej zarządu chociażby w określonych dniach i godzinach. Logicznym skutkiem tego jest możliwość wystąpienia sytuacji, w której kontrolujący nie zastanie żadnego członka zarządu ani pracownika w siedzibie spółki, zwłaszcza jeśli jest to spółka nie zatrudniająca pracowników, z jednoosobowym zarządem.
Nie ma podstaw do wyprowadzania domniemania, że nieobecność zarządu w siedzibie spółki jest działaniem w celu utrudniania lub uniemożliwiania kontroli, szczególnie gdy o zamiarze jej przeprowadzenia przedsiębiorca nie miał wiedzy. Zauważyć przy tym należy, że nieobecność w siedzibie wynikać może z wielu naturalnych przyczyn, jak choroby, podróże służbowe, wykonywanie zobowiązań względem kontrahentów, konieczność stawiennictwa w sądzie lub przed organami administracji itp.
Zważyć również należy, że kontrolujący nie ma uprawnienia do żądania stawienia się członka zarządu kontrolowanego podmiotu w określonym czasie i miejscu. Kontrolowany ma jednak obowiązek umożliwić dokonanie czynności o których mowa w art.105b ust. 1 i 1a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w sposób niezwłoczny, a więc bez uzasadnionej zwłoki.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że w siedzibie (...) (...) w dniu 11 października 2021 r. nie było nikogo. Kontrolujący mógł zatem, według swego wyboru opieczętować lokal (art.105b ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) i oczekiwać na przybycie kontrolowanego lub uzgodnić z nim termin kontroli.
W przedmiotowej sprawie kontrolujący R. B. skontaktował się z pełnomocnikiem powoda r.pr. J. K. w dniu 11.10.2021 r. o godzinie 11:01, zaś o 18:20 tego dnia K. P. przekazał mailem kontrolującemu, że upoważnił W. R. (1) do udostępnienia pomieszczeń spółki. Z treści sporządzonego przez pozwanego protokołu wynika, że następnego dnia o godzinie 12:55 kontrolujący R. B. przekazał W. R. (2) upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. W protokole nie stwierdzono aby W. R. (1) działający z upoważnienia powoda nie udostępnił lokalu (...) (...) kontrolującym. Brak jest zatem dowodu, że uniemożliwił kontrolującym niezwłoczny wstęp do siedziby (...) (...).
W ocenie Sądu, brak jest podstaw dla uznania, że pozwany podjął działania skutkujące opóźnieniem odebrania upoważnienia do przeprowadzenia niniejszej kontroli. Upoważnienie W. R. (1) do udostępnienia kontrolującym lokalu nastąpiło bez zbędnej zwłoki. Oczekiwanie kontrolującego, który zdecydował się przeprowadzić kontrolę bez uprzedzenia, że kontrolowany stawi się natychmiast na jego wezwanie nie ma podstawy prawnej. Kontrolowany nie ma obowiązku osobistego stawiennictwa w siedzibie Spółki na wezwanie kontrolujących. Przepis art. 105d ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zobowiązuje kontrolowanego do:
1) udzielenia żądanych informacji;
2) umożliwienia wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń oraz środków transportu;
3) udostępnienia i wydania materiałów, o których mowa w art. 105b ust. 1 pkt 2, lub innych przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie;
4) umożliwienia dostępu do informatycznych nośników danych, urządzeń lub systemów informatycznych, o których mowa w art. 105b ust. 1 pkt 2, w zakresie informacji zgromadzonych na tych nośnikach, w urządzeniach lub w systemach, w tym do korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną.
Kontrolowany nie ma również obowiązku nieudzielanie kontrolującym informacji w zakresie dot. terminu stawiennictwa w siedzibie Spółki,
Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie zobowiązują kontrolowanego do utrzymywania „kontaktu” z kontrolującymi w dniu rozpoczęcia kontroli zwłaszcza, że miał ustanowionego pełnomocnika oraz osobę upoważnioną do udostępnienia lokalu.
W świetle powyższego należało uznać, że brak było podstaw do nałożenia na powoda kary pieniężnej określonej w art. 108 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Rozpoznając odwołanie odnośnie pkt II decyzji zważyć należało, że bezspornym jest, że kontrolujący zażądał w mailu z dnia 12 października 2021 r. (k-104 akt admin.) przedstawienia przez powoda akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju pism, dokumentów oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesłanej pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, innych urządzeń zawierających dane informatyczne lub systemów informatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do systemów informatycznych będących własnością innego podmiotu zawierających dane kontrolowanego związane z przedmiotem kontroli, w zakresie, w jakim kontrolowany ma do nich dostęp. Wezwanie to ma charakter ogólnikowy i nie precyzuje o jakie akta księgi, pisma czy nośniki informatyczne chodzi.
W kontekście treści protokołu z kontroli czyni to wezwanie całkowicie niezrozumiałym. Protokół nie opisuje czynności podjętych przez kontrolującego R. B. po przekazaniu W. R. (2) upoważnienie do przeprowadzenia kontroli po dnia 12.10.2021 r. o godzinie 12:55. Nie wynika z niego czy kontrolujący wszedł do lokalu, czy i jakie dokumenty przeglądał, jakich dokumentów lub nośników elektronicznych nie było w lokalu. W protokole brak też jest jakiekolwiek wzmianki, że kontrolujący żądał od W. R. (1) - osoby upoważnionej przez powoda udzielenia informacji, udostępnienia lub wydania materiałów lub dostępu do informatycznych nośników danych.
Obowiązek udostępnienia i wydania materiałów, o których mowa w art. 105b ust. 1 pkt 2, lub innych przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie oraz umożliwienia dostępu do informatycznych nośników danych, urządzeń lub systemów informatycznych, o których mowa w art. 105b ust. 1 pkt 2, w zakresie informacji zgromadzonych na tych nośnikach, w urządzeniach lub w systemach, w tym do korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną wynika z art. 105d ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kontrolowany może ten obowiązek zrealizować osobiście lub przez pełnomocnika albo osobę niego upoważnioną. Źródłem tego obowiązku jest jednak wyraźnie sprecyzowane żądanie kontrolującego (art. 105b ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów).
Z przedstawionych wyżej względów decyzję należało uchylić na podstawie art. 479
31a
§ 3 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sporu, zasądzając na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych (art.98 k.p.c.).