Sygn. akt X Ga 280/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 stycznia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach X Wydział Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący
Sędziowie:
SSO Iwona Wańczura (spr.)
SO Małgorzata Korfanty
SO Barbara Przybyła
Protokolant
Agnieszka Demucha
po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2018 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwa R. (...) M. B., (...) spółki jawnej
w Z.
przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt VI GC 1170/16
1) oddala apelację;
2) zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 135,00 zł (sto trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu odwoławczym.
SSO Małgorzata Korfanty SSO Iwona Wańczura SSO Barbara Przybyła
Sygn. akt X Ga 280/17
UZASADNIENIE
Powódka R. (...) M. B., (...) spółka jawna w Z. wniosła o zasądzenie od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 1 182,60 zł z ustawowymi odsetkami od 1 sierpnia 2015 r. oraz kosztami postępowania. Twierdziła, że dochodzona kwota stanowi odszkodowanie z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Wierzytelność do pozwanej nabyła od poszkodowanej K. B. na podstawie przelewu wierzytelności. Pozwana uznała swoją odpowiedzialność za uszkodzenie samochodu poszkodowanej i wypłaciła jej odszkodowanie z tytułu najmu samochodu zastępczego za 4 dni w wysokości 760,00 zł netto.
W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całościi zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła brak legitymacji czynnej po stronie powódki, gdyż właścicielem pojazdu biorącego udział w postępowaniu jest (...) spółkaz ograniczoną odpowiedzialnością, natomiast K. B. jest użytkownikiem pojazdui nie miała prawa do rozporządzenia wierzytelnością jako cedent, dlatego umowa cesji zawarta między K. B. a powódką jest nieważna. Ponadto podniosła, że nie powódka nie wykazała, że najem samochodu przez okres objęty przez fakturę VAT był gospodarczo uzasadniony. Zakwestionowała też okres wynajęcia pojazdu zastępczego. Pozwana wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu napraw pojazdu na okoliczność wskazania cen netto wynajmu pojazdów w okolicach zamieszkania poszkodowanej oraz uzasadnionego czasu najmu pojazdu zastępczego.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanej 197,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, ustalając na podstawie dowodów powołanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia następujący stan faktyczny:
W dniu 8 maja 2015 r. doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ samochód osobowy marki M. (...) o nr rej (...) CW, którego właścicielem był (...) spółka z .o.o., zaś użytkownikiem K. B.. Sprawca zdarzenia był objęty umową obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadacza pojazdu mechanicznego zawartej z pozwaną.
W dniu 29 maja 2015 r. poszkodowana K. B. oświadczyła, iż w okresie naprawy uszkodzonego samochodu nie ma możliwości użytkowania innego samochodu i w tym dniu w drodze umowy cesji wierzytelności przeniosła prawa do odszkodowania z tytułu naprawy pojazdu na rzecz powódki.
W dniu 1 czerwca 2015 r. między powódką, a poszkodowaną K. B. doszło do zawarcia umowy najmu pojazdu zastępczego marki M. (...) model C o nr. rej. (...) Umowa została zawarta na czas nieokreślony, począwszy od 29 maja 2015 r. Czynsz jednego dnia najmu ustalono w umowie na 290,00 zł netto za dobę zgodnie z cennikiem będącym załącznikiem do umowy najmu. Z tytułu najmu samochodu powódka wystawiła fakturę VAT z 9 lipca 2015 r. na kwotę 2 496,90 zł.
Szkoda została zgłoszonej pozwanej, która wszczęła postępowanie likwidacyjne pod nr akt (...). Na podstawie decyzji z 31 lipca 2015 r. pozwana wypłaciłaz tytułu najmu pojazdu zastępczego odszkodowanie w wysokości 760,00 zł netto. Za uzasadniony czas najmu samochodu zastępczego przyjęła okres 4 dni, a wysokość stawki najmu pojazdu za dobę przyjęła 190,00 zł jako średnią stawkę wynajmu samochodu zastępczego klasy D.
Na tej podstawie Sąd I instancji zważył, że powódka była legitymowana czynniew sprawie. Nie ma bowiem znaczenia, że poszkodowana w sprawie i zbywca wierzytelnościz tytułu najmu - K. B. nie była właścicielem pojazdu, który uległ uszkodzeniuw dniu 08 maja 2015 r. (był on bowiem przedmiotem leasingu). Kluczowe znaczenia ma bowiem zaistnienie szkody K. B. w postaci utraty środka transportu, jakim był uszkodzony w wypadku pojazd, a który poszkodowana powyższa bezspornie używała.
Przechodząc do kwestii żądania pozwu, Sąd I instancji wskazał, iż powódka, jako cesjonariusz, wywodziła swoje roszczenie z umowy ubezpieczenia OC. Zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.W myśl § 2 wskazanego przepisu, jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa obejmuje szkody będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejscew okresie ubezpieczenia. Zakres odpowiedzialności pozwanej jako ubezpieczyciela wyznacza art. 361 k.c., normujący adekwatny związek przyczynowy. Stosownie do treści § 1 powołanego przepisu, zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Stosownie natomiast do § 2 cytowanego przepisu w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Ponadto zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Samo zaś twierdzenie strony nie jest dowodem,a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą. Powódka w rozpoznawanej sprawie z obowiązku określonego w art. 6 k.c. się nie wywiązała i zaniechała przedstawienia dowodów na sporne okoliczności. Nie wniosła o powołanie biegłego w celu ustalenia przeciętnego czasu najmu samochodu zastępczego i wysokości stawki za jeden dzień najmu, a dowód ten był niezbędny, jako że Sąd nie dysponuje tego rodzaju wiadomościami specjalnymi. Co prawdao przeprowadzanie takiego dowód wnioskowała pozwana, ale skoro to nie na pozwanej spoczywał ciężar dowodowy, Sąd na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. oddalił ten wniosek.
Z tych względów Sąd I instancji oddalił powództwo, o kosztach orzekając na podstawie art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c.
Powyższy wyrok zaskarżyła w całości powódka, zarzucając mu naruszenie:
1.przepisów prawa materialnego i procesowego, a to art.6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. w zw.z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne uznanie, że:
a) powódka nie wykazała celowości, zasadności konieczności najmu pojazdu zastępczego przez poszkodowaną w całym okresie naprawy uszkodzonego pojazdu, czyli od dnia 29.05.2015 r. do 5.06.2015 r., tj. przez 7 dni,
b) powódka nie wykazała, iż stawka za dobę najmu pojazdu zastępczego w wysokości 290 zł netto za pojazd zastępczy marki M. (...) nie jest stawką rażąco wygórowaną,
co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia powództwa w całości, podczas gdy powództwo zostało udowodnione tak co do zasady, jak i wysokości, zaś z zebranego w sprawie materiału wynika, że pozwana na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała okoliczności dotyczących przebiegu naprawy pojazdu poszkodowanej, a wskazanych przez powódkę w pozwie, nie kwestionowała też prawdziwości arkusza naprawy pojazdu najemcy oraz dat poszczególnych czynności wykonywanych przez serwis w toku naprawy pojazdu poszkodowanej, jak również nie kwestionowała prawdziwości dokumentu w postaci oświadczenia, iż pojazd zastępczy jest jej niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej oraz zaspokojenia potrzeb życiowo – konsumpcyjnych oraz że nie ma możliwości użytkowania innego pojazdu w okresie naprawy pojazdu uszkodzonego, a zatem, że najem był zasadny w całym okresie naprawy pojazdu, tj. od 9.05.2015 r. do 5.06.2015 r., czyli przez 7 dni;
2. przepisów prawa materialnego, a to art. 361 § 1 k.c. i art. 354 § 2 k.c. w zw. z art. 822 § 1 i 2 k.c. oraz art. 805 k.c. poprzez błędne uznanie, iż najem pojazdu zastępczego w całym okresie naprawy w stawce po 290 zł netto za dobę nie stanowi normalnego następstwa za szkodę powstałą w dniu 8.05.2015 r., za która odpowiedzialność ponosi pozwana, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia powództwa w całości, podczas gdy normalnym następstwem zdarzenia komunikacyjnego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd mechaniczny przy szkodzie częściowej jest zasadność, celowość i konieczność jego naprawy, a co za tym idzie w okresie naprawy właściciel uszkodzonego pojazdu nie może z niego korzystać i winien mieć możliwość korzystania z pojazdu zastępczego na czas trwania naprawy,
3. przepisów prawa procesowego i materialnego, a to art. 229 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. i art. 232 k.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie twierdzeń powódki co do czynności naprawczych podejmowanych przez serwis za nieudowodnione, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia powództwa w całości, podczas gdy z zebranego materiału w sprawie wynika, iż pozwana na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała przebiegu naprawy pojazdu poszkodowanej, a co za tym idzie, że najem był faktycznie uzasadniony w całym okresie naprawy uszkodzonego pojazdu.
Apelująca domagała się zmiany wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenia kosztów procesu. W uzasadnieniu przytoczyła argumentację na poparcie zarzutów apelacyjnych.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja powódki nie zasługuje na uwzględnienie wobec bezzasadności jej zarzutów.
Sąd I instancji ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie dowodów zaoferowanych przez strony i zgodnie z art. 227 k.p.c., który stanowi, że przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Te ustalenia Sąd Okręgowy w pełni podziela, uznając za własne, stąd przytoczył je, uznając za zbędne powoływanie ich ponownie w tym miejscu.
W oparciu o tak ustalone fakty, Sąd I instancji dokonał właściwej subsumcji prawa, oceniając wiarygodność i moc dowodów – zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisie art. 233 § 1 k.p.c. - według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, bez przekroczenia granic swobodnej ich oceny. Wywód Sądu I instancji, przedstawiony w motywach rozstrzygnięcia cechuje spójny, logiczny tok rozumowania, stąd brak jest podstaw do przyjęcia odmiennego, prezentowanego przez powódkę, zmierzającego do ukształtowania go w sposób korzystny dla strony.
Niesłuszny jest zarzut naruszenia przepisu art. 232 k.p.c., art. 6 k.c. i 217 § 1 k.p.c. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, te zarzuty postawić można stronie powodowej, która nie udowodniła wysokości dochodzonego roszczenia.
Pozwana nie kwestionowała samej zasady jej odpowiedzialności za szkodęw pojeździe poszkodowanej, respektując normy przepisów art. 805 § 1 k.c. oraz art. 822 § 1i 2 k.c. Nie negowała potrzeby dokonania naprawy pojazdu ani konieczności korzystaniaw tym czasie przez cedentkę – K. B. z samochodu zastępczego. Podnoszenie więc tych kwestii w apelacji uznać należy za zbędne.
Istotę sporu stanowiły: uzasadniony okres naprawy uszkodzonego pojazdu i wysokość czynszu najmu samochodu zastępczego. Twierdzenia powódki w tym zakresie, również wynikające z arkusza naprawy pojazdu, pozwana podała w wątpliwość. Nie chodzi przy tym o samą „prawdziwość” tego dokumentu, lecz weryfikację wskazanych w nich czynnościi związanych z nimi kosztów. Wobec takiej linii obrony pozwanej, na powódce spoczywał obowiązek udowodnienia faktów, z których wywodziła skutki prawne. Obie okoliczności: konieczny czas naprawy pojazdu, jak i czynsz najmu samochodu zastępczego (w jakiej kwocie był uzasadniony), jako bezpośrednio rzutujące na wysokość roszczenia po myśli art. 361 § 1 k.c., powinny zostać udowodnione przez powódkę. Temu celowi służyć mogła opinia biegłego. Wniosek o dopuszczenie tego dowodu zgłosiła wprawdzie pozwana, lecz – jak słusznie ocenił Sąd I instancji – nie na niej spoczywał w tym zakresie ciężar dowodowy. Bez wątpienia udowodnienie wysokości dochodzonej należności stanowi obowiązek strony powodowej. Powódka nie twierdziła nawet, że nie wnosiła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego wobec zgłoszenia go przez stronę przeciwną ani też – w sytuacji oddalenia go przez Sąd – nie wystąpiła sama z inicjatywą dowodową.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację powódki jako bezzasadną.
Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zawarte w punkcie 2) wyroku stanowi wynik omyłki, gdyż pozwana nie złożyła odpowiedzi na apelację ani nie uczestniczyła w rozprawie apelacyjnej i nie zgłosiła wniosku o przyznanie kosztów wywołanych apelacją powódki.
SSO Małgorzata Korfanty SSO Iwona Wańczura SSO Barbara Przybyła