Sygn. akt VIII U 563/26
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 25 marca 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w R. odmówił ubezpieczonemu D. S. prawa do emerytury górniczej (bez względu na wiek i ze względu na wiek) wskazując, że odwołujący ma już przyznaną emeryturę bez względu na wiek- na podstawie art. 50e od(...) Wskazano, że prawo do emerytury można uzyskać tylko raz. W przypadku osób mających ustalone prawo do emerytury górniczej nie ma możliwości ponownego ustalenia tego prawa.
Odwołanie od tej decyzji, doręczonej mu w dniu 3 marca 2026r., wniósł D. S., zaskarżając decyzję w całości oraz wnosząc o przyznanie prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz obliczenie wysokości świadczenia z uwzględnieniem art. 53 ust.4 tej ustawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazał na orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, ze ubezpieczony który nabył prawo do emerytury bez względu na wiek, ma prawo do kolejnej emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art. 50a, o ile spełnia pozostałe przesłanki stażowe.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Pismem z dnia 20 maja 2026r. organ rentowy poinformował, że decyzją z dnia 8 maja 2026r. przyznał odwołującemu prawo do emerytury o symbolu (...) od (...)., tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku. Organ wskazał, że roszczenie odwołującego zostało zaspokojone.
Na rozprawie w dniu 28 lipca 2026r. odwołujący potwierdził otrzymanie decyzji o której mowa w piśmie ZUS, jednak wskazał, że wniosek o przyznanie tej emerytury górniczej złożył w 2024r., zaś decyzji z 25 marca 2024r. nie otrzymał do 2026r.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu (...). ubezpieczony D. S. (ur. (...)) złożył wniosek do organu rentowego o przyznanie mu prawa do emerytury górniczej, zaznaczając
w jej treści, że składa ją w związku z przepracowanie „30 miesięcy” oraz w związku
z ukończeniem „50 lat” życia.
W wyniku rozpoznania tego wniosku organ rentowy wydał decyzje odmowną z dnia (...).
W dniu(...)odwołujący złożył w ZUS pismo z prośba o wskazanie stanu postepowania odnośnie emerytury, wskazując że wniosek składał około rok wcześniej, lecz nie otrzymał odpowiedzi. W dniu 7 kwietnia 2025r. złożył kolejne pismo, wnosząc o wydanie decyzji o przeliczenie emerytury z uwagi na „wiek 50 lat i 30 miesięcy”. Wskazał, że wniosek składał w dniu 1.03.2024r, lecz decyzji nie otrzymał do dnia sporządzenia tego pisma.
Przy piśmie przewodnim datowanym na 25 lutego 2026r. odwołującemu doręczono uwierzytelnioną kserokopię decyzji odmownej z 25 marca 2024r. W dniu 9 marca 2026r.odwołujący sporządził odwołanie od tej decyzji, wskazując w nim, że została ona mu doręczona 3 marca 2026r.
W dniu 3 marca 2025r. odwołujący złożył wniosek o przeliczenie świadczenia emerytalno-rentowego poprzez doliczenie okresów składkowych. Na skutek tego wniosku wydano decyzję z 3.06.2025r. odnoszącą się do emerytury o znaku (...).
W dniu 8 września 2025r. odwołujący złożył kolejny wniosek o emeryturę, zaś w dniu 26 października 2026r. – nowy wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego poprzez doliczenie okresów składkowych.
Decyzją z dnia 8 maja 2026r. przyznano odwołującemu emeryturę górniczą od 1 września 2025r., wskazując, że decyzję wydano w związku z wnioskiem z dnia 8.09.2025r. Wskazano w niej, że dotychczas pobierane świadczenie zostanie zawieszone jako mniej korzystne.
Ustalenia faktyczne oparto na dokumentach zgromadzonych w aktach organu rentowego i aktach sprawy, których wiarygodność nie była kwestionowana.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie w części podlega nadal rozpoznaniu, w części zaś postępowanie wywołane odwołaniem podlega umorzeniu.
Zgodnie z art. 477
13§1k.p.c., zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia lub decyzji wydanej przez ten zespół, przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji lub orzeczenia nie ma wpływu na bieg sprawy.
Wydana w dniu 8 maja 2026r. decyzja dotycząca przyznania odwołującemu emerytury górniczej na podstawie art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych realizuje roszczenie odwołującego, jednak nie w pełni. Zauważyć bowiem należy, że w związku z niedoręczeniem do dnia 3 marca 2026r. decyzji z 25 marca 2024r. wydanej w wniosku z jego wnioskiem z dnia 1 marca 2024r., decyzja ta do dnia niniejszego nie uprawomocniła się a sprawa nadal była w toku. W tej dacie (...) odwołujący miał już ukończone 50 lat, z załącznika do decyzji z 8 maja 2026r. i z treści tej decyzji wynika, że okres jego pracy górniczej zaliczonej przy przyznaniu emerytury na podstawie tej decyzji wyniósł (...), a po zastosowaniu przeliczników -(...) i zakończył się w (...). Już we wniosku z 12 lutego 2013r. odwołujący oświadczył, że nie był członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Zatem wszystkie przesłanki uzyskania emerytury górniczej na podstawie art. 50a ust.1 spełnione były już w (...)
Zgodnie z art. 50a ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1749) górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) ukończył 55 lat życia;
2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;
3) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek
o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Natomiast po myśli ust. 2 tegoż przepis wiek emerytalny wymagany od pracowników dla kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.
Bezspornym w sprawie był zatem fakt, że ubezpieczony posiada wymagany ustawą wiek, okres pracy górniczej oraz że nie był członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Kwestią sporną po wydaniu decyzji z 8 maja 2026r. uwzględniającej w znacznej części roszczenie powoda było to, od jakiej daty należy mu przyznać prawo do emerytury górniczej z uwagi na wiek (art.50a ustawy). Zważyć należy, że wobec opóźnionego doręczenia decyzji z 25 marca 2024r. oraz wniesienia od niej odwołania nadal nie stała się ona prawomocna. Nie ma w tym kontekście znaczenia, że w dniu 8 września 2025r. odwołujący złożył kolejny wniosek
o przyznanie emerytury, skoro w dacie wniesienia odwołania nie był prawomocnie rozpoznany wcześniejszy wniosek z 1 marca 2024r. Zgodnie z art. 129 ust.1 ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 477
14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu prawo do emerytury górniczej począwszy od 1 marca 2024 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca złożenia pierwszego wniosku, a to w związku z treścią art. 129 ust.1 ustawy. W pozostałej części w związku z zaspokojeniem roszczenia odwołującego wydaniem decyzji z dnia 8 maja 2026r. postępowanie umorzono – na podstawie art. 477(
13)§1 kpc.
(-) SSO Gabriela Sobczyk