Przejdź do treści

Orzecznictwo

Uzasadnienie sądu powszechnego z 2 marca 2026 r., sygn. VIII U 3452/25

Sąd
Sąd powszechny
Data
Sygnatura
VIII U 3452/25
Rodzaj
Uzasadnienie

Sędzia: Magdalena Lisowska

Powołane przepisy

Treść orzeczenia

Sygn. akt VIII U 3452.25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Z. na podstawie art. 129 ustawy o emeryturach i rantach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odmówił D. N. prawa do przyznania emerytury od (...) r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Podkreślono, że wniosek o emeryturę D. N. złożył w dniu (...) roku, a zatem brak podstaw prawnych do ustalenia uprawnień do świadczenia emerytalnego od (...) roku, to jest od osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.

/ decyzja k. 13 pliku ENP akt ZUS /

Odwołanie od powyższej decyzji złożył D. N., domagając się jej zmiany i przyznania emerytury począwszy od (...) r.

W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że decyzja jest niezgodna z prawem, a także z zasadami współżycia społecznego. Przyznał, iż na dzień osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego nie złożył wniosku o emeryturę jednak uznał, że skoro nabył prawo do wcześniejszej emerytury w 2010 roku, to wówczas przyznano mu status emeryta i dlatego po ukończeniu 65 lat nie składał żadnych nowych wniosków o emeryturę. Ubezpieczony wskazał że działał w pełnym zaufaniu do organu rentowego i w jego ocenie to organ rentowy powinien - po ukończeniu przez niego 65 lat, z urzędu obliczyć wysokość emerytury i tę wyższą kwotę wypłacać mu z urzędu. Ponieważ tego ZUS nie zrobił, to uważa, że emerytura powinna być mu przyznana począwszy od 2015 roku, czyli od osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.

/ odwołanie k. 3-7/

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację z zaskarżonej decyzji i wskazując, że przepisy prawa nie przewidują w spornym stanie faktycznym przyznania świadczenia z urzędu.

/ odpowiedź na odwołanie k. 9/

Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny

D. N. urodzony (...), złożył w dniu (...) roku wniosek o emeryturę wcześniejszą. Ponieważ ZUS zakwestionował jego prawo, sprawa trafiła do Sądu Okręgowego w Łodzi. Wyrokiem z dnia (...) wnioskodawcy przyznano prawo do emerytury od(...) roku (sprawa VIII U (...)).

W dniu(...)

D. N. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury z wieku powszechnego. Decyzją z dnia (...) przyznano mu prawo do emerytury począwszy od dnia (...), to jest od pierwszego dnia miesiąca, w którym został zgłoszony wniosek.

Ponieważ wnioskodawca domagał się przyznania emerytury od (...) roku, organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję, odmawiającą prawa do emerytury z datą wskazaną i oczekiwaną przez wnioskodawcę.

Po ukończeniu 65 lat D. N. nie wystąpił do ZUS z wnioskiem o przyznanie mu prawa do emerytury po osiągnięciu wieku powszechnego. Uważał, że status emeryta nabywa się tylko raz, a on taki nabył w związku z przyznaniem prawa do wcześniejszej emerytury. Dopiero znajomi uświadomili go, że powinien wystąpić z wnioskiem gdy ukończył 65 lat. Zrobił to dopiero(...) roku.

Okoliczności bezsporne

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Odwołanie jest bezzasadne.

W myśl art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1631), postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

W świetle art. 100 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, z zastrzeżeniem ust. 2.

Zgodnie zaś z art. 129 ust. 1 w/w ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2.

Mając na względzie treść w/w przepisów należy wskazać, że bezpodstawne jest utożsamienie istnienia prawa do świadczeń, związanego ze spełnieniem ustawowych warunków nabycia tego prawa z przyznaniem (i wypłatą) świadczenia. Nieuprawnionym jest też pomijanie tego, iż ustalenie prawa do świadczenia przez stwierdzenie spełnienia jego warunków nie odpowiada przyznaniu świadczenia. Jeżeli zatem przesłanki uprawniające do świadczenia zostały spełnione przed datą złożenia wniosku o to świadczenie, to jego przyznanie nie może nastąpić wcześniej niż od miesiąca, w którym ten wniosek zgłoszono.

Wykładnia przepisu art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest utrwalona w judykaturze i orzecznictwie. Ustawodawca nie przewidział możliwości domagania się wypłaty świadczenia od daty jego nabycia do chwili złożenia wniosku. Świadczenia wypłaca się, poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Nie wypłaca się świadczeń z wyrównaniem za czas od nabycia do nich prawa in abstracto bez względu na to, czy niezłożenie wniosku spowodowane było brakiem staranności w prowadzeniu własnych spraw, czy też innymi okolicznościami, w tym niezależnymi od wnioskodawcy.

W tym ostatnim kontekście podkreślić należy, że organ rentowy nie ma obowiązku ani możliwości indywidualnego informowania wszystkich zainteresowanych o przysługujących im uprawnieniach w zakresie zmian w wysokości świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a zwłaszcza takich, które wymagają szczegółowej analizy dokumentów (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 października 2017 r., III AUa 1642/16, Lex nr 2409339, por. także wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2017 r., III AUa 1912/16, lex nr 2386992).

Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477

14 § 1 k.p.c., odwołanie jako bezzasadne oddalił.