Sygnatura akt: VIII U 2518/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 8.05. 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w U. odmówił Z. Z. prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury, podnosząc, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.06.2024 roku nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej.
(decyzja w aktach ZUS)
Odwołanie od w/w decyzji wniosła ubezpieczona, poprzez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z przepisami ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z FUS, tj art. 114 ust 1 pkt 1 i 6, art. 133 ust. 1 pkt 2, art. 194j. Ponadto naruszenie art. 25 ust 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zawiązku z art. 67 ust.1 Konstytucji RP.
W konsekwencji wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu rentowego do ponownego obliczenia wysokości emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz zapłaty wyrównania od dnia, od którego mogłaby być podjęta wypłata emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ustawy do dnia wydania decyzji o ponownym obliczeniu emerytury z uwzględnieniem waloryzacji. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego
odwołanie k 3 – 18
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał swoje stanowisko, argumentując, jak w zaskarżonej decyzji.
odpowiedź na odwołanie k. 21
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Z. Z. urodziła się w (...)
W dniu 2.01.2007 roku złożyła wniosek o wcześniejszą emeryturę, którą przyznano jej decyzją z dnia 17.01.2007 roku na podstawie art.88 ustawy z 26.01.1982 roku Karta Nauczyciela.
Następnie w dniu 8.08.2018 roku złożyła wniosek o emeryturę z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego.
Decyzją z dnia 24.08.2018 r roku organ rentowy przyznał ubezpieczonej emeryturę od 19.08.2018 roku, na podstawie art. 24 stawy o emeryturach i rentach z FUS. Podstawa obliczenia emerytury podlegała pomniejszeniu o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Emerytura została zawieszona, ponieważ była świadczeniem mniej korzystnym.
Okoliczności bezsporne
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 4 czerwca 2024 r., w sprawie o sygn. akt SK 140/20, orzekł, że art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.
informacja na stronie TK pod adresem https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/(...)-obliczenie-naleznego-swiadczenia-emerytalnego-poprzez-pomniejszenie-emerytury-z-wieku-powszechnego-o-kwote-pobranych-wczesniej-emerytur
W dniu 5 maja 2026 r. ubezpieczona wniosła do organu rentowego o ponowne ustalenie należnego świadczenia emerytalnego, z pominięciem stosowania art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lub 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w związku z treścią wyroku TK z dnia 4. 06.2024 r w sprawie SK 140/20 i wypłatę wyrównania za okres wypłaty zaniżonej emerytury.
Na skutek powyższego wniosku, organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.
(bezsporne)
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie ubezpieczonej jest w przeważającym zakresie zasadne.
Ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2012 poz. 637
z dnia
6 czerwca 2012 r.), dokonano m.in. nowelizacji przepisu art. 25 ustawy emerytalno-rentowej poprzez dodanie w art. 25 ustępu 1b w brzmieniu: Z. ubezpieczony pobrał emeryturę na podstawie przepisów art. 26b, 46, 50, 50a, 50e, 184 lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.), podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ustaloną zgodnie z ust. 1, pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Organ rentowy obliczając wysokość emerytury ubezpieczonej w wieku powszechnym zastosował ten przepis, pomniejszając podstawę obliczenia emerytury o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranej dotychczas emerytury w wieku obniżonym.
Trybunał Konstytucyjny w cytowanym powyżej wyroku z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), podtrzymał wcześniejszą linię orzecznictwa wyrażoną w wyroku z dnia
6 marca 2019 r. (sygn. akt P 20/16), przyjmując, że regulacja zawarta w art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w stosunku do osób, które wniosek o przyznanie emerytury w wieku obniżonym złożyły do dnia ogłoszenia ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodna z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.
Ubezpieczona wniosła, w oparciu o powyższy wyrok o przeliczenie świadczenia na podstawie art. 114 ust. 1 pkt.1 lub 6 ustawy emerytalnej, a organ rentowy odmówił na tej podstawie uwzględnienia wniosku. Wobec tego przedmiotem rozważań była możliwość zastosowania tego przepisu w sytuacji wnioskodawczyni.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 114 ustawy z dnia 17.12.1998 o emeryturach i rentach z FUS w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli:
1) po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość;
2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;
3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie;
5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;
6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.
Wniosek o ponowne ustalenie prawa do świadczeń lub ich wysokości jest jednym z elementów - uprawnień zainteresowanego - postępowania w sprawach emerytalno-rentowych (wyrok SA w Katowicach z dnia 19 marca 1996 r., III AUr 1346/95, OSA 1998, z. 3, poz. 10). Instytucję przewidzianą w art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach należy traktować jako "swoiste wznowienie postępowania" (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r., III UZP 5/03, OSNP 2003 Nr 18, poz. 442).
W orzecznictwie dominuje pogląd, że decyzja rentowa nie ma przymiotu powagi rzeczy osądzonej (zob. wyroki SN: z dnia 16 września 2009 r., (...) UK 121/09, LEX nr 537030; z dnia z dnia 12 stycznia 2001 r., II UKN 182/00, OSNAPiUS 2002, nr 17, poz. 419/, co oznacza, że organ rentowy może podważyć swoją błędną decyzję przyznającą świadczenie "nabyte", pomimo niespełnienia ustawowych warunków powstania uprawnień do emerytury lub renty, a zainteresowany ponownie wystąpić z wnioskiem o to samo świadczenie, którego poprzednio mu odmówiono, jeżeli powołano się na nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji mające wpływ na ustalenie uprawnień ubezpieczeniowych. W zasadzie więc nie wchodzi tu w grę stwierdzenie nieważności decyzji rentowej wydanej w sprawie już dawniej ostatecznie rozstrzygniętej inną decyzją (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). W wyniku zastosowania instytucji ponownego ustalania prawa do emerytur/rent następuje nadzwyczajna kontynuacja postępowania w tej samej sprawie (zob. wyroki SN: z dnia 15 listopada 2000 r., II UKN 41/00, Prok. i Pr. 2001, nr 6, poz. 39; z dnia 21 września 2010 r., III UK 94/09, LEX nr 621346; z dnia 24 marca 2011 r., (...) UK 317/10, LEX nr 811823, i z dnia 27 marca 2014 r., III UK 115/13, LEX nr 1554419 oraz postanowienie SN z dnia 20 września 2011 r., (...) BU 4/11, LEX nr 1101321), w którym organ rentowy ma możliwość zniwelowania własnego uchybienia powstałego przy ustalaniu prawa do świadczenia, natomiast zainteresowany uprawniony jest do ubiegania się o świadczenie, którego mu nie przyznano, jeżeli wcześniej nie powołał się na okoliczności uzasadniające powstanie takich uprawnień. W rezultacie uchylane są zarówno korzystne jak i niekorzystne rozstrzygnięcia dla zainteresowanego, a działania w tym obszarze zmierzają do tego, aby w obrocie prawnym nie pozostawała decyzja, na podstawie której wypłacane jest świadczenie, choć nie istnieje do niego prawo (art. 134 ust. 1 pkt 4).
Dokonując analizy możliwości zastosowania art.114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w ocenie Sądu podstawą ponownego przeliczenia emerytury w niniejszym postępowaniu stanowi art. 114 ust.1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Kontekst art. 114 ust. 1 ustawy nie stwarza podstaw do ograniczenia znaczenia występującego w nim zwrotu "okoliczności" wyłącznie do "okoliczności faktycznych". Dlatego nie można przypisywać pojęciu "okoliczności" wyłącznie wąskiego znaczenia. Dążąc do ustalenia znaczenia zwrotu "okoliczności", należy uwzględnić szerszy kontekst użycia analizowanego pojęcia w przepisie art. 114 ust. 1 ustawy.
Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2013 r., III UK 145/12 (LEX nr 1408199), w którym wyjaśniono, że znaczenie zawartego w art. 114 ustawy pojęcia "okoliczności" występuje w dwóch znaczeniach: okoliczności faktycznych oraz okoliczności sprawy. W tym drugim znaczeniu chodzi o ogół wymagań formalnych i materialnoprawnych związanych z ustalaniem decyzją rentową prawa do świadczeń emerytalno-rentowych (por. także wyrok Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2004 r., II UK 228/03, OSNP 2004 Nr 19, poz. 341).
W konkluzji, ujawnieniem "okoliczności" w rozumieniu komentowanego przepisu może być stwierdzenie, że wcześniejsza decyzja organu rentowego (odmawiająca prawa do świadczenia) opierała się na błędnej wykładni przepisu normującego sposób ustalania wysokości świadczenia.
Z uwagi na brak ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, administracyjny tryb wznowienia postępowania z art.145a k.p.a. jest wyłączony. Jednakże nie można pominąć - na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny już w wyroku SK 5/03 z 9 czerwca 2003r., że restytucja konstytucyjnego stanu, wymaganego przez art.190 ust.4 Konstytucji RP, nie wyczerpuje się tylko w możliwościach stwarzanych przez podstawy wznowienia w poszczególnych procedurach. Do dyspozycji sądów są bowiem także wszelkie inne przepisy, instrumenty i narzędzia proceduralne oraz interpretacyjne z uwzględnieniem możliwości, jakie daje przepis art.8 ust.2 Konstytucji RP, aby osiągnąć skutek zgodności spornego przepisu z Konstytucją.
W ocenie Sądu, w ustalonym stanie faktycznym „nową okolicznością” w rozumieniu art.114 ust.1 pkt. 1 ustawy emerytalnej winno być oczywiste, bo wynikające z szeregu judykatów, naruszenie standardu konstytucyjnego.
Sporny, nieopublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w którym orzeczono , że „art. 25 ust.1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej” - koresponduje z wcześniejszymi judykatami - wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2021 roku, III (...) 52/21 oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 roku, P 20/16 .
W tym zakresie dodatkowo zwrócić należy uwagę także na argumentację zawartą w sprawach III (...) 113/23 Sądu Najwyższego oraz III AUa 401/24 Sądu Apelacyjnego w Szczecinie. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt P 20/16, stwierdził niekonstytucyjność przepisu art. 25 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim dotyczy kobiet urodzonych w 1953 r., które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły wcześniejsze emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny podniósł, że racje, które legły u podstaw uchwalenia tego przepisu, sprowadzały się do wykazania naruszenia zasady lojalności ustawodawcy, gdyż kobiety urodzone w 1953 roku nie wiedziały w momencie podejmowania decyzji o przejściu na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym, jakie będą tego konsekwencje dla ustalenia wysokości emerytury powszechnej. W pozostałym zakresie art. 25 ust. 1b ustawy obowiązuje.
Nadto Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 maja 2021 r., III (...) 52/21 i wyroku z 18 stycznia 2022 r. , III (...) 98/21, uznał, że również w stosunku do mężczyzn urodzonych w latach 1949-1953, którzy spełnili warunki przejścia na emeryturę nauczycielską bez względu na wiek w ciągu dziesięciu lat od dnia 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 88 ust. 2a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, potrąceniu podlegają wyłącznie kwoty emerytur w wieku obniżonym wypłaconych po osiągnięciu przez ubezpieczonych wieku uprawniającego do nabycia emerytury w wieku powszechnym (art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej). Uzasadniając swoje stanowisko Sąd Najwyższy przyjął, że nie ulega wątpliwości, że w takiej samej sytuacji prawnej, jak kobiety urodzone w 1953 roku, są mężczyźni urodzeni w latach 1949-1953 i mający prawo do emerytury nauczycielskiej (art. 32 ustawy emerytalnej), ponieważ wynikający z treści wyroku w sprawie o sygn. akt P 20/16 standard konstytucyjny w zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji prawodawcy w uzasadnione prawnie oczekiwania osób pobierających emerytury w wieku obniżonym co do zasad kształtowania wysokości ich świadczeń po uzyskaniu prawa do emerytury w wieku powszechnym, ma zastosowanie także do mężczyzny, który - jak podkreślił Sąd Najwyższy - w chwili przejścia na emeryturę w wieku obniżonym nie mógł spodziewać się tego, że decyzja ta spowoduje obniżenie świadczenia powszechnego. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie SK 140/20 wskazał przy tym ,że w wypadku wspomnianego już wyroku o sygn. P 20/16 zakres kontroli musiał ograniczyć się wyłącznie do kobiet urodzonych w 1953r., które nabyły i zrealizowały prawo do emerytury na podstawie art. 46 ustawy emerytalnej, ponieważ Trybunał nie mógł wyjść poza zakres przedmiotowy pytania prawnego. Podkreślono przy tym, że zaskarżony przepis miał zastosowanie do znacznie szerszej grupy podmiotowej niż kobiety urodzone w 1953 r.
Sąd Najwyższy w uchwale z 28 listopada 2019 r. (sygn. akt III UZP 5/19, OSNP nr 6/2020, poz. 57) potwierdził, że zaskarżony przepis "ma zastosowanie do urodzonej w 1952 r. ubezpieczonej, która od 2008 r. pobierała wcześniejszą emeryturę, warunki uprawniające do przyznania emerytury z powszechnego wieku emerytalnego spełniła w 2012 r., a wniosek o przyznanie jej prawa do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego złożyła w 2016 r."
W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, doszło do złamania zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ubezpieczeni, którzy zdecydowali się na korzystanie z wcześniejszej emerytury, nie mieli - w momencie podejmowania tej decyzji na podstawie obowiązującego wówczas stanu prawnego - świadomości co do skutków prawnych, jakie może ona wywoływać w sferze ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. W szczególności nie mogli przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia. Nie spodziewali się, że wypłacanie świadczeń emerytalnych wpłynie na sposób ustalania wysokości świadczenia w ramach emerytury powszechnej.
Z takimi konsekwencjami mogły się liczyć osoby, które decydowały się na skorzystanie z prawa do wcześniejszej emerytury po ogłoszeniu ustawy nowelizującej. Dopiero od tego momentu osoby ubezpieczone mogły zapoznać się z nowymi regulacjami i podjąć świadomą decyzję, dysponując wiedzą co do jej ujemnych skutków w sferze wymiaru przyszłego świadczenia emerytalnego po osiągnięciu przewidzianego w ustawie wieku.
Wnioskodawczyni mieści się w kręgu osób objętych treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., wniosek o przyznanie emerytury w niższym niż powszechny wieku emerytalnym złożyła w 2007 roku , a więc przed datą wskazaną w ww. wyroku (przed 6 czerwca 2012 r.), a z wnioskiem o przyznanie emerytury w wieku powszechnym wystąpiła w 2018 r. Tym samym nie mogła przewidzieć w 2007 roku, że konsekwencją jej przejścia na emeryturę w niższym wieku, a więc przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, będzie pomniejszenie podstawy emerytury o pobrane świadczenia. To oznacza, że nie można wobec niej stosować art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS bez uwzględnienia standardu konstytucyjnego. Nadto ubezpieczona składając wniosek o ponowne przeliczenie emerytury w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r., zakreśliła podstawę faktyczną żądania (przeliczenie emerytury z uwzględnieniem standardu konstytucyjnego wynikającego z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego), a organ rozpoznał przedmiot sporu przy zastosowaniu dostępnej dla niego podstawy materialno-prawnej.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy oczywistym jest, że przepis art. 25 ust. 1b ogłoszony został 6 czerwca 2012 r., wszedł w życie od 1 stycznia 2013 r., a ubezpieczona miała możliwości zrealizowania swojego uprawnienia i tym samym wyeliminowania negatywnych skutków pomniejszania podstawy wymiaru emerytury powszechnej od momentu nabycia prawa do emerytury w wieku powszechnym.
W ocenie Sądu zasadnym zatem było ponowne przeliczenie emerytury wnioskodawczyni, z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zakresie emerytur wypłaconych do osiągnięcia wieku uprawniającego do nabycia emerytury w wieku powszechnym, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 477
14 § 2 k.p.c. W pozostałym zakresie odwołanie nie zostało uwzględnione, na podstawie § 1 tego przepisu.
Zauważyć przy tym należy, iż ponowne ustalenie wysokości świadczenia w oparciu o treść przepisu art.114 ustawy emerytalnej w przeciwieństwie do wznowienia opartego o treść art.145 a k.p.a. nie ma skutku retroaktywnego, wywołując co do zasady skutki na przyszłość od daty wniosku. Ograniczona retroaktywność może wynikać z przesłanek z art.133 ust.1 pkt.2 ustawy emerytalnej co wymaga wykazania błędu organu rentowego, z czym nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma kompetencji do oceny zgodności z Konstytucją obowiązujących przepisów prawa. Nie jest zatem błędem organu rentowego wydanie decyzji na podstawie przepisu, który okazał się niekonstytucyjny, gdyż jest to sytuacja prawidłowego zastosowania obowiązującego wówczas prawa. Nie można także postawić organowi rentowemu zarzutu niedopełnienia obowiązku działania na korzyść osób uprawnionych do świadczeń, skoro organ rentowy przy wydawaniu decyzji nie naruszył obowiązującego prawa.
Nie sposób bowiem nie dostrzec, że w przypadku, gdy rozstrzygnięcie oparte jest na treści art. 8 ust.2 Konstytucji RP, skutkiem nie jest wyeliminowanie przepisu z porządku prawnego, jak to następuje po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny. W konsekwencji nie można było stwierdzić, że organ rentowy miał możliwość wydania decyzji pomijającej treść art.25 ust.1 b ustawy emerytalnej, przepisu który funkcjonuje w porządku prawnym i organ rentowy ma obowiązek jego stosowania.
Jako datę początkową zmiany decyzji uznać należało datę złożenia wniosku, a ściślej początek miesiąca, w którym złożono wniosek zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., a wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ubezpieczonej ustalił zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2026.118). O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty, orzeczono na podstawie art. 98 § 1
1 k.p.c. (pkt 3 sentencji wyroku), uznając, że ubezpieczona wygrała co do zasady.