Sygn. akt VIII U 2369/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30.06.2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w I. stwierdził, że J. J. (1) z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności:
1. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym tj. ubezpieczeniu emerytalnemu, ubezpieczeniu rentowym oraz ubezpieczeniu wypadkowemu: od 25 sierpnia do 30 września 2018 r., od 1 grudnia 2018 r. do 31 stycznia 2019 r. od 1 do 31 stycznia 2020 r., od 1 do 31 stycznia 2021 r., od 1 do 31 stycznia 2022 r., od 1 do 31 stycznia 2023 r., od 1 do 31 stycznia 2024 r. od 1 do 31 stycznia 2025 r.,
2. miesięczne podstawy wymiaru składek wynoszą :
a) na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne ( emerytalne, rentowe wypadkowe)
od sierpnia do września 2018 r. - 2 665, 80 zł, grudzień 2018 r. -2 665, 80 zł, styczeń 2019 r. -2 859, 00 zł, styczeń 2020 r. - 3 136,20 zł, styczeń 2021 r. - 3 155, 40 zł, styczeń 2022 r. - 3 553, 20 zł, styczeń 2023 r. - 4 161, 00 zł, styczeń 2024 r. - 4 694, 40 zł, styczeń 2025 r. - 5 203, 80 zł,
b) na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne:
od stycznia do lutego 2008 r. - 4 336,60 zł, marzec 2008 r. - 4 657,60 zł, od kwietnia do maja 2008 r. - 6 986,40 zł, od czerwca do lipca 2008 r. -6 862,20 zł, sierpień 2008 r. -9 149, 60 zł, od września do listopada 2008 r. - 9 457,08 zł, od grudnia 2008 r. do lutego 2009 r. - 9 571,04 zł, od marca do października 2009 r. - 9 966,28 zł ,od listopada do grudnia 2009 r. - 7 474,71 zł, od stycznia do marca 2010 r. - 7 777,38 zł, od lutego do marca 2011 r. - 13 521,55 zł, od kwietnia do grudnia 2011 r. - 10 817,24 zł, od stycznia do grudnia 2012 r. - 11 313,24 zł, od stycznia do listopada 2013 r. - 11 632,52 zł, grudzień 2013 r. - 14 540,65 zł, od stycznia do grudnia 2014 r.- 15 022,40 zł, od stycznia do grudnia 2015 r. - 15 522,85 zł, od stycznia do grudnia 2016 r. -16 053 zł, od stycznia do grudnia 2017 r. - 16 515,65 zł, od stycznia do sierpnia 2018 r. - 17 774,65 zł, od września do grudnia 2018 r. - 14 219,72. zł, od stycznia do grudnia 2019 r.- 15. 214,24 zł, od stycznia do grudnia 2020 r. -16 104,04 zł, od stycznia do grudnia 2021 r. -16. 969,52 zł., od stycznia do grudnia 2022 r. -24 884. 16 zł, od stycznia do grudnia 2023 r. - 27 863, 76 zł, od stycznia do grudnia 2024 r.- 31 071, 40 zł, od stycznia do maja 2025 r. -34 196, 72 zł,
od sierpnia do września 2018 r. - 2 665, 80 zł, grudzień 2018 r. -2 665, 80 zł,
d) Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy
W uzasadnieniu wskazanego stanowiska podniesiono, że J. J. (1)
- prowadził od 1.06.1992 do 24.08.2018 r. pozarolniczą działalność gospodarczą, z tytułu której w okresie od 1.12.2010 do 24.08.2018 r. zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego
- od 14.01.2008 do 11.10.2009 był komandytariuszem w (...) sp zo.o. sp k.
-od 10.04.2008 r. jest komandytariuszem w (...) sp zo.o. sp k.
-od 4.08.2008 jest komandytariuszem (...) sp zo.o. (...) sp k.
-od 23.12.2010 jest komandytariuszem (...) sp zo.o. sp. k.
-od 10.02.2011 do 23.03.2011 był jednoosobowym wspólnikiem (...) sp zo.o.
-od 23.12.2013 jest komandytariuszem (...) sp z o.o sp k.
Ponadto od 16.08.2018 jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienie w wymiarze 1/8 etatu w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , wykazała za J. J. (1) za miesiące sierpień – wrzesień 2018 , grudzień 2018-styczeń 2019, styczeń 2020, styczeń 2021, styczeń 2022 styczeń 2023 styczeń 2024 i styczeń 2024 miesięczne podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w wysokości niższej niż minimalne wynagrodzenie.
W związku z powyższym stwierdzano, że J. J. (1) podlega w ww. okresach obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu bycia komandytariuszem spółki komandytowej oraz określono jego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne Fundusz pracy Fundusz Solidarnościowy oraz składkę zdrowotna za wskazane wyżej okresy.
Przyjęto, że skoro w okresie zatrudnienia w (...) sp zo.o. deklarowane w poszczególnych okresach podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne były niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę to po zakończeniu indywidualnej działalności gospodarczej od 25.08.2018 r. ubezpieczony jako wspólnik spółki komandytowej zobligowany był zgłosić się na osobistym NIPie do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych
W odniesieniu do składki zdrowotnej, wskazano, że w związku posiadaniem statusu wspólnika spółek komandytowych ((...) Sp. z o.o. Sp. k(...) Sp. z o.o. Sp.k., (...) sp. z o.o. (...) Sp. k., (...) Sp. z o.o. Sp. k., (...) Sp. z o.o. Sp. k.) oraz jednoosobowej spółki z .o. ((...) Sp. z o.o.") składkę na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczony powinien rozliczyć za miesiące: od stycznia do marca 2008 r. w podwójnej wysokości, od kwietnia do lipca 2008 r. w potrójnej wysokości, od sierpnia 2008r. do października 2009 r. w poczwórnej wysokości , od listopada 2009 r. do marca 2010 r. w potrójnej wysokości, od lutego do marca 2011 r. w pięciokrotnej wysokości, od kwietnia 2011 r. do listopada 2013 r.- w czterokrotnej wysokości, od grudnia 2013 r. do sierpnia 2018 r. w pięciokrotnej wysokości, od września 2018 r. do maja 2025 r. w czterokrotnej wysokości.
Za miesiące od kwietnia 2010 r. do stycznia 2011 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności obliczono i rozliczono składkę na ubezpieczenie zdrowotne od prawidłowej podstawy jej wymiaru (z uwzględnieniem jej wielokrotności).
/ decyzja k. 114-125 akt ZUS/
Odwołanie od powyższej decyzji w całości wniósł J. J. (1), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się jej zmiany i ustalenia, iż:
- J. J. (1) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu posiadania przez niego statusu wspólnika spółek (...) sp zo.o. sp k., (...) sp zo.o. sp k., (...) sp zo.o. (...) sp k., (...) sp zo.o. sp. k., (...) sp zo.o., (...) sp z o.o sp k.w spornych okresach ,
- miesięczne podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne z tytułu posiadania przez J. J. (2) statusu wspólnika ww spółek w spornych okresach wynoszą 0 zł,
- miesięczne podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne z tytułu posiadania przez J. J. (2) statusu wspólnika ww spółek w spornych okresach wynoszą 0 zł, nadto
- miesięczne podstawy wymiaru składek na Fundusz Pracy i fundusz solidarnościowy w spornych okresach wynoszą 0 złotych,
Nadto zasądzenia od organu rentowego na rzecz J. J. (1) zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazanego stanowiska, podniesiono m.in. iż odwołujący począwszy od 16.08.2018 r,. do chwili obecnej zatrudniony jest na umowę o pracę w (...) sp zo.o. gdzie od początku niezależnie od wymiaru czasu pracy otrzymuje wynagrodzenie w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Powyższe stanowi tytuł który wyłącza Odwołującego z obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w związku posiadaniem statusu wspólnika spółek komandytowych oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością tym samym nie może być zobligowany do opłacenia składek z tego tytułu oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Ponadto sam odwołujący z tytułu posiadania statusu wspólnika spółek komandytowych nie uzyskiwał żadnych przychodów a ponadto część z nich w ogóle nie podjęła działalności gospodarczej nie uzyskiwała żadnych zysków – co w ocenie odwołującego zwalniało go obowiązku opłacenia składki z tego tytułu. Na powyższe w ocenie odwołującego wskazuje m.in. wyrok SA w Szczecinie z dnia 7.07.2029 sygn akt III AUa 281/09 a także tezy uzasadnienia wyroku SA w Łodzi z dnia 4.12.2013 sygn. akt III AUa 457/13.
/ odwołanie k. 3-10/
W toku procesu po wniesieniu odwołania organ rentowy wydał decyzję z dnia 3.09.2025 r. i uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 30.06.2025 w zakresie punktu 1 ,2a,2c i 2d w pozostałym zakresie utrzymując ww decyzję w mocy.
W uzasadnieniu ww rozstrzygnięcia wskazano, iż biorąc pod uwagę załączone do odwołania dokumenty, które potwierdziły zatrudnienie ubezpieczonego na podstawie umowy o pracę w spółce (...) sp zo.o. i fakt zagwarantowania mu minimalnego wynagrodzenia za pracę począwszy od sierpnia 2018 r. zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji w podanym wyżej zakresie tj uznanie, że J. J. (1) w spornym okresie nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu bycia wspólnikiem spółki komandytowej i w konsekwencji nie był zobowiązany do zapłaty z tego tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i na Fundusz Pracy od stycznia 2019 na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.
/ decyzja z dnia 3.09.2025 k 128-132 akt ZUS/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o umorzenie postępowania w zakresie w jakim uwzględniono roszczenie odwołującego, oddalenie odwołania w pozostałej części oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych tj w kwocie 360 z wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty podtrzymując stanowisko w zakresie obowiązku uiszczenia składki zdrowotnej z zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono , że treść art. 82 ust. 3 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych w myśl którego jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w art. 81 ust. 2z lub 2za, uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności, z zastrzeżeniem ust. 4. Należy interpretować w ten sposób, że jako przychód należy rozumieć przychód spółki a nie dywidendę. Należy odróżnić przychód od dochodu spółka uzyskująca przychody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej może bowiem z działalności wykazywać stratę, gdy przychody będą niższe niż koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Analogiczny pogląd w tym zakresie zaprezentował SA w V. w wyroku z dnia 10.07.2019 III AUa 624/18
/ odpowiedź na odwołanie k. 697-699/
Pismem z dnia 14.10.2025 r. , pełnomocnik odwołującego się, oświadczył, iż
cofa odwołanie co do części zaskarżonej decyzji tj
punkt 1, 2a,2c i 2d zaskarżonej decyzji z dnia 30.06.2025 r. popiera odwołanie w zakresie punktu 2b decyzji w całości wnosi o jej uchylenie w tym zakresie i zasądzenie od ZUS na rzecz odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Odwołujący podniósł, że w sytuacji opisanej w przepisie art. 82 ust. 3 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ustawodawca powstanie obowiązku uiszczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne powiązał nie z samym istnieniem tytułu ubezpieczenia (prowadzenie działalności ) ale z uzyskiwaniem z tego tytułu przychodów. W przypadku braku uzyskania przez płatnika w spornym okresie przychodu z prowadzenia działalności jako wspólnik spółki, nie ma podstaw do naliczenia z tego tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Tymczasem J. J. (1) jako wspólnik spółek komandytowych i spółki zo.o. nie osiągał w spornym okresie przychodu z tej działalności. Ponadto w spornych okresach także spółki nie osiągały żadnych przychodów. Niektóre w ogóle nie prowadziły działalności - (...) sp zo.o. sp k., (...) sp zo.o. (...) sp k., inne odnotowały przychody, ale generalnie ponosiły straty - (...) sp zo.o. sp k., (...) sp zo.o. sp. k. Natomiast (...) sp z o.o sp k. początkowo w ogóle nie prowadziła działalności w 2019 r. osiągnęła przychody i zysk w wysokości 590,29 zł, który w całości przeznaczony został na kapitał zapasowy, następnie od 2020 do chwili zwieszenia działalności nie osiągała przychodów a więc i tu przesłanka osiągnięcia przychodów nie została spełniona.
/ pismo k. 712-714/
Na rozprawie w dniu 27.10.2025 r. pełnomocnik odwołującego podniósł, iż składki określone przed 2020 r. są objęte przedawnieniem.
/ stanowisko procesowe pełnomocnika odwołującego protokół z rozprawy z dnia 27.10.2025 00:06:01-00:12:54/
W piśmie z dnia 13.02.2026 r. organ rentowy wskazał, iż w świetle wyroku SN z 20.05.2025 r. sygn akt II USKP 18/25 nietrafnym jest stanowisko, że obowiązek opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą aktualizuje się z momentem uzyskania przychodu. Prowadzenie kilku rodzajów działalności kwalifikowanych jako działalność pozarolnicza z uwagi na art. 82 ust 3 i 4 ustawy zdrowotnej skutkuje tym, że składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest w wysokości określonej w art. 81 ust. 2 ustawy zdrowotnej odrębnie od każdego rodzaju działalności (odrębnie od każdej prowadzonej spółki).
/ pismo pełnomocnika organu rentowego k. 765/
Na rozprawie w dniu 26.08.2026 r. bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku oraz pismem procesowym z tej samej daty, pełnomocnik wnioskodawcy, ostatecznie precyzując swoje stanowisko w sprawie:
1. oświadczył, że cofa odwołanie w części tj. co do punktu 1, 2a, 2c, i 2d decyzji nr (...) z dnia 30 czerwca 2025 roku,
2. poparł odwołanie w zakresie punktu 2b decyzji nr (...) z dnia 30 czerwca 2025 roku i w tym zakresie podtrzymał dotychczasowe wnioski i twierdzenia,
W związku z powyższym wniósł o:
3. umorzenie postępowania w zakresie, w którym cofnięto odwołanie,
4. uchylenie decyzji nr (...) z dnia 30.06.2025 r. co do punktu 2b w całości, ewentualnie
5. zmianę decyzji nr (...) z dnia 30.06.2025 r. co do punktu 2b i ustalenie, że J. J. (1) powinien opłacać składkę na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne za miesiące:
a) styczeń - marzec 2008 roku: brak podstaw do opłacania składki zdrowotnej,
b) kwiecień - lipiec 2008 roku: w pojedynczej wysokości (z tytułu bycia komandytariuszem (...) sp. z o.o. sp. k.),
c) sierpień 2008 - październik 2009:
- sierpień 2008 - grudzień 2008 roku oraz styczeń, luty marzec, maj 2009 roku: w pojedynczej wysokości (z tytułu bycia komandytariuszem (...) sp. z o.o. sp. k.);
- kwiecień oraz czerwiec - październik 2009 roku - brak podstaw do opłacania składki zdrowotnej,
d) listopad 2009 - marzec 2010 roku:
- grudzień 2009 roku: w pojedynczej wysokości (z tytułu bycia komandytariuszem (...) sp. z o.o. sp. k);
- listopad 2009 roku oraz styczeń - marzec 2010 roku - brak podstaw do opłacania składki zdrowotnej,
e) luty - marzec 2011 roku: w podwójnej wysokości (z tytułu bycia komandytariuszem (...) sp. z o.o. sp.k. oraz (...) sp. z o.o.),
f) kwiecień 2011 - listopad 2013 roku:
- kwiecień - grudzień 2011 oraz marzec 2012 - listopad 2013 roku w podwójnej wysokości (z tytułu bycia komandytariuszem (...) sp. z o.o. sp.k. oraz z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej);
- styczeń - marzec 2012 w potrójnej wysokości (z tytułu bycia komandytariuszem w (...) sp. z o.o. sp. k. i (...) sp. z o.o. sp. k. oraz z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej),
g) grudzień 2013 - sierpień 2018 roku: w pojedynczej wysokości (z tytułu bycia komandytariuszem w (...) sp. z o.o. sp.k.)
h) wrzesień 2018 - maj 2025 roku: w pojedynczej wysokości (z tytułu bycia komandytariuszem (...) sp. z o.o. sp.k).
Z uwagi na powyższe odwołujący wniósł o zasądzenie od ZUS na rzecz Odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania i przyłączył się do wniosku o umorzenie postępowania w zakresie uchylonej przez organ rentowy decyzji.
/ końcowe stanowiska procesowe stron protokół z rozprawy z dnia 26.08.2026 00:15:10 -00:37:42 pismo k. 843/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca J. J. (1) ur. (...) pracował i prowadził działalność gospodarczą na wielu polach i w różnych formach.
/ bezsporne, wyciąg z dokumentacji osobowej 723-736, zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 26.08.2026 r. 00:03:52-00:14:35, w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 8.12.2025 00:03:22-00:23:13/
Wnioskodawca między innymi :
- prowadził od 1.06.1992 do 24.08.2018 r. pozarolniczą działalność gospodarczą (...) (...), z tytułu której w okresie od 1.12.2010 do 24.08.2018 r. zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego
- od 14.01.2008 do 11.10.2009 był komandytariuszem w (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa;
-od 10.04.2008 r. jest komandytariuszem w (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa;
-od 4.08.2008 jest komandytariuszem (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowa;
-od 23.12.2010 jest komandytariuszem (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
-od 10.02.2011 do 23.03.2011 był jednoosobowym wspólnikiem (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ;
.
-od 23.12.2013 jest komandytariuszem (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa;
/ bezsporne/
Ponadto, ww. od 16.08.2018 jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienie w wymiarze 1/8 etatu w (...) sp zo.o.
(...) sp zo.o. wykazała za J. J. (1) za miesiące sierpień – wrzesień 2018 , grudzień 2018-styczeń 2019, styczeń 2020, styczeń 2021, styczeń 2022 styczeń 2023 styczeń 2024 i styczeń 2024 miesięczne podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w wysokości niższej niż minimalne wynagrodzenie.
Wnioskodawca w całym okresie zatrudnienia w (...) sp zo.o. niezależnie od wymiaru czasu pracy miał zagwarantowane minimalne wynagrodzenie za pracę.
/ bezsporne umowa o pracę z aneksami k. 14-18 zeznania wnioskodawcy w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 8.12.2025 00:03:22-00:23:13 zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 26.08.2026 r. 00:03:52-00:14:35/
Przychody operacyjne to przychody związane z prowadzeniem przez jednostkę gospodarczą działalności operacyjnej uzyskiwane są one w ramach podstawowej działalności przedsiębiorstwa. Przychody te prezentowane są w dwóch częściach rachunku zysków i strat: w części pierwszej znajdują się przychody związane z podstawową działalnością operacyjną firmy, dla której została ona powołana, np.: produkcja, działalność handlowa, świadczenie odpłatne usług itp.
Druga część rachunku zysków i strat prezentuje przychody pośrednio związane z działalnością operacyjną (tzw. pozostałe przychody operacyjne). Pozostałe przychody pośrednio związane z działalnością operacyjną jednostki. Zalicza się do nich m.in. zysk ze zbycia środków trwałych, otrzymane dotacje, odszkodowania, kary umowne, rozwiązane rezerwy oraz nieodpłatnie otrzymane aktywa
Przychody operacyjne mogą pochodzić z dwóch szerokich kategorii:
1) zarobionych (lub transakcji wymiany), zwykle z działalności programowej, zakontraktowanych usług lub inwestycji
2) wkładów, zwykle w formie darowizn, dotacji lub dóbr i usług w naturze od instytucji, agencji lub osób fizycznych.
W ustawie o rachunkowości nie została zawarta definicja przychodów ze sprzedaży, jedynie art. 42 ust. 2 mówi, że: „za przychód w jednostkach prowadzących działalność gospodarczą przyjmuje się wyrażone w rzeczywistych cenach sprzedaży kwoty należne z tytułu sprzedaży produktów (tj. wyrobów gotowych, usług i robót), towarów i materiałów, z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń i zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług (VAT należnego)
Inne przychody operacyjne to przychody pośrednio związane z działalnością operacyjną firmy, niebędące głównym źródłem jej dochodu. Obejmują zyski ze sprzedaży środków trwałych, odszkodowania, darowizny, rozwiązane rezerwy, przedawnione zobowiązania oraz dotacje. Są ewidencjonowane na koncie 760 i prezentowane w rachunku zysków i strat.
Przychody operacyjne księguje się na rachunku zysków i strat w dwóch częściach. W pierwszej znajdują się te z działalności bezpośredniej (sprzedaż towarów i usług), w drugiej zaś znajdują się te z działalności pośredniej np. sprzedaż środków trwałych.
Pozostałe przychody operacyjne prezentowane są w sprawozdaniach finansowych w formie nadwyżki, czyli jako zysk. Wyszczególnione są w osobnych pozycjach z wyjątkiem zbycia niefinansowych środków trwałych. Pozostałe przychody operacyjne częstokrotnie stanowią one także ważne źródło przychodów oraz kosztów ich uzyskania
Dochód operacyjny, zwany również zyskiem operacyjnym lub zyskiem przed odsetkami i podatkami ((...)), to kwota przychodu pozostała po odliczeniu bezpośrednich i pośrednich kosztów operacyjnych od przychodów ze sprzedaży.
O fakcie prowadzenia aktywnej działalności gospodarczej istotne znaczenie mają okoliczności związane z ponoszonymi kosztami i przychodami oraz określeniem ich charakteru i bezpośredniego powiązania z rodzajem prowadzonej działalności.
Ponoszone wydatki nie zawsze świadczą o prowadzeniu działalności. Aby wydatek stanowił koszt uzyskania przychodu (A.), musi spełniać konkretne wymogi i mieć bezpośredni lub pośredni związek z osiąganiem przychodów spółki. Często wydatki nie są uznawane za działalność firmy w oczach urzędu skarbowego
Kluczowe kryteria, które musi spełnić koszt to:
• Celowość: Wydatek musi zostać poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania/zabezpieczenia ich źródła.
• Racjonalność: Koszt powinien być uzasadniony gospodarczo.
• Związek z firmą: Wydatki nie mogą służyć zaspokajaniu osobistych potrzeb wspólników lub zarządu (np. prywatne zakupy opłacone kartą spółki).
• Brak wyłączeń: koszt nie może znajdować się na liście wydatków niestanowiących kosztów podatkowych, określonej w art. 16 ustawy o CIT
Uzyskane przychody nie zawsze świadczą o prowadzeniu operacyjnej działalności gospodarczej przez spółkę z o.o. Zdarzają się sytuacje, w których spółka odnotowuje przychody (np. odsetki bankowe, dywidendy), będąc jednocześnie w stanie tzw. Uśpienia
Sytuacje generujące przychód bez prowadzenia działalności:
• Przychody finansowe: Spółka może uzyskiwać odsetki z rachunku bankowego, odsetki od udzielonych pożyczek czy dywidendy z posiadanych udziałów w innych spółkach.
• Przychody z majątku: Wynajem nieruchomości lub sprzedaż środka trwałego (np. samochodu) w celach zarządczych, nawet przy braku bieżącej sprzedaży towarów lub usług.
• Działalność pasywna (spółki uśpionej): Zgodnie z ustawą o rachunkowości, każda zarejestrowana, w KRS spółka z o.o. musi prowadzić księgi i składać sprawozdania finansowe. Nawet, jeśli firma nie prowadzi sprzedaży i nie zatrudnia pracowników, może otrzymać odsetki, które stanowią jej przychód podatkowy.
/pisemna opinia biegłego w zakresie ekonomiki przedsiębiorstw U. W. k. 771-777, pisemna opinia uzupełniająca k. 822-827/
Przyjmując za podstawę wyżej opisane kategorie przychodów operacyjnych w odniesieniu do spółek w których w spornym okresie wnioskodawca był wspólnikiem stwierdzić należy, że:
(...) sp zo.o. sp k., spółka w okresie od 2007 do 2009 kiedy rozwiązano spółkę, nie wykazywała aktywności w postaci prowadzenia typowej działalności gospodarczej. Zarejestrowany przychód operacyjny w 2008 r. 3,54 dotyczy wyłącznie przychodu z odsetek. Najprawdopodobniej odsetki dotyczą zgromadzonego kapitału na rachunku bankowym. Bywa iż przychód jest generowany bez działalności np. w postaci odsetek z rachunku bankowego, od udzielonych pożyczek czy w postaci dywidendy z udziału w innych spółkach. W 2008 r. spółka wykazała stratę . Oznacza to że spółka nie prowadziła podstawowej działalności sensu stricto.
(...) sp. z o.o. (...) spółka komandytowa, od 4.08.2008 nie prowadziła działalności
(...) sp. z.o.o. spółka komandytowa, w okresie 2007-2024 do 2024 wykazywała przychody operacyjne oraz inne przychody operacyjne, od 2008 r. wykazywała stratę. Spółka uzyskiwała przychody i ponosiła koszty z prowadzonej działalności do końca 2012 r. Po tym okresie spółka prowadziła działalność pasywną, co oznacza ze faktycznie nie prowadziła aktywnej działalności gospodarczej do końca 2024 r. Okres od 2009-2012 r. obejmował czynsze z wynajmu (miesiące od 01-03 oraz (...), 11(...) 01-03(...)). Nie można jednoznacznie określić charakteru działalności spółki w kontekście jego pasywnego charakteru z uwagi na brak szczegółowych informacji co do zakresu jej działalności i rodzaju ponoszonych kosztów. Stąd sformułowanie wniosku, że w okresie do końca 2012 przychody zakwalifikowano jako pozostające w związku z aktywną działalnością spółki.
(...) sp. z o.o. sp. k. w okresie 2010-2024 do 2024 wykazywała przychody operacyjne oraz inne przychody operacyjne w latach 2012 i od 2018-2024 wykazywała zyski w pozostałych latach stratę. Na podstawie danych bilansowych można stwierdzić że spółka prowadziła działalność gospodarczą w okresie do 2024 r.
(...) sp. z o.o sp k. w okresie 2013- 2024 nie wykazywała w sprawozdaniach obrotów w pozycji przychody operacyjne ani pozostałe przychody. W październiku 2019 r. spółka otrzymała pożyczkę od wspólnika w wysokości 590,29 zł. Od 2020 r. spółka wykazywała stratę. Na podstawie danych bilansowych można stwierdzić że spółka nie prowadziła działalności gospodarczej.
(...) Spółka (...) spółka z o.o., w okresie 2010-2011 tj, także, w okresie, kiedy była spółką jednoosobową, nie wykazywała w sprawozdaniach obrotów w pozycji przychody operacyjne ani pozostałe przychody. W 2011 r. spółka wykazywała stratę. Na podstawie danych bilansowych można stwierdzić, że spółka nie prowadziła działalności gospodarczej.
/ dane finansowe w tym bilansowe spółek k. 19-696 zestawienie podstaw wymiaru składek przy uwzględnieniu przychodu poszczególnych spółek k. 737-738, k. 767, wypisy ksiąg (...) sp zo.o. za lata 2009,2011,2012 k. 720-722, sprawozdanie finansowe zarządu (...) sp zo.o. za 2011 r. k 745-751, wyciągi z rachunków bankowych (...) sp zo.o. sp k. za 2019 r. k. 752- 762 , dokumenty księgowe w postaci zapisów na koncie 702 za okres 2009-2024 (...) sp zo.o. k. 787-801, pisemna opinia biegłego w zakresie ekonomiki przedsiębiorstw U. W. k. 771-777, pisemna opinia uzupełniająca k. 822-827 zeznania wnioskodawcy w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 8.12.2025 00:03:22-00:23:13 zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 26.08.2026 r. 00:03:52-00:14:35, zeznania świadka G. R. protokół z rozprawy z dnia 27.05.2026 00:14:14-00:25:21/
J. J. (1), jako wspólnik ww. spółek komandytowych i spółki z o.o. , osobiście, nie osiągał ,w spornym okresie, przychodu z tej działalności. W spółkach, w których nie było przychodów, nie otrzymywał wynagrodzenia, zaś, w spółkach, które generowały przychody, nie otrzymywał żadnych środków, gdyż spółka mogła udzielać pożyczki lub przekazywać przychody na kapitał zapasowy lub zyski były przekazywane na kolejne lata. Mogło być tak że przychód był przekazywany na pokrycie strat. W żadnym z ww. przypadków nie wypłacano dywidendy.
/ zeznania wnioskodawcy w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 8.12.2025 00:03:22-00:23:13 zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 26.08.2026 r. 00:03:52-00:14:35, zeznania świadka G. R. protokół z rozprawy z dnia 27.05.2026 00:14:14-00:25:21/
Wskazane spółki nie zostały zlikwidowane, mimo braku prowadzenia działalności braku zysków gdyż ze wspólnikami tych spółek narodowości rosyjskiej brak jest kontaktu od 11-13 lat.
/zeznania wnioskodawcy w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 8.12.2025 00:03:22-00:23:13 zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 26.08.2026 r. 00:03:52-00:14:35/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów w postaci dokumentów załączonych do akt sprawy i zawartych w aktach rentowych, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Podstawą ustaleń, w zakresie oceny, w których miesiącach, spółki, wskazane w zaskarżonej decyzji ,osiągały przychód i zyski (dochód) była też opinia biegłego w zakresie rachunkowości, do której, po wydaniu opinii uzupełniającej, strona odwołująca nie wnosiła zastrzeżeń. Do poczynienia ustaleń posłużyły też zeznania wnioskodawcy i świadka G. R., w zakresie, w jakim korespondowały z powyższą opinią. Podkreślić należy iż wnioskodawca i świadek nie pamiętali precyzyjnie, w których latach i których miesiącach spornego okresu wskazane spółki miały przychody. Zeznając wypowiadali się ogólnie co do okresów prowadzenia działalności przez spółki. Z tych też względów wobec braku zastrzeżeń strony odwołującej co do ostatecznych wniosków biegłego Sąd uznał, iż są one miarodajne dla poczynienia wiążących ustaleń.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do treści
art. 477
13 k.p.c.
zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji lub orzeczenia nie ma wpływu na bieg sprawy.
Zmiana lub wykonanie przez organ rentowy decyzji nie ma wpływu na bieg sprawy przez sądem ubezpieczeń społecznych (art. 477
13 zdanie drugie k.p.c.). Sąd ten zobowiązany jest jednak umorzyć postępowanie w całości lub w części, jeżeli przed rozstrzygnięciem sprawy nastąpi wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony (art. 477
13 zdanie pierwsze k.p.c.). Przyjmuje się, że wskazany przepis stanowi samodzielną podstawę uchylenia lub zmiany decyzji na korzyść odwołującego się, obok przyczyn przewidzianych w art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. /Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 stycznia 2021 r., III USK 6/21/
Decyzja uwzględniająca w całości lub w części żądanie stron w rozumieniu art. 477[13] KPC, to nie tylko decyzja zmieniająca, lecz każda forma decyzji, byleby z niej w sposób jednoznaczny wynikało, że rozstrzyga o materialnoprawnym stosunku, będącym przedmiotem wcześniejszej decyzji i to zgodnie z żądaniem odwołania./ Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2013 r., III AUa 910/12/
Zgodnie, zaś, z art. 355 § 1 k.p.c. Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne.
W rozpoznawanej sprawie, organ rentowy, w toku postępowania sądowego, wydał
kolejną decyzję z dnia 3.09.2025 r. uchylającą w części zaskarżoną decyzję z dnia 30.06.2025. Co nie było kwestionowane była to decyzja częściowo zgodna z wnioskami odwołującego. Wydając wskazaną decyzję - tym samym organ częściowo uwzględnił żądanie odwołania. W skutek powyższego wnioskodawca z resztą cofnął odwołanie w tym zakresie
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, w Łodzi na podstawie art. 477
13 k.p.c. , w pkt 1 sentencji, umorzył postępowanie, w zakresie wynikającym z decyzji z dnia 3.09.2025 r.
W pozostałym zakresie odwołanie, nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podnieść należy iż nieskutecznym jest podniesiony przez stronę odwołującą zarzut przedawnienia w przedmiocie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne wnioskodawcy za okres przed 2020 r. i bezprzedmiotowości zaskarżonej decyzji w tej materii.
Zgodnie ze znowelizowanym art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 199 należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.
Jednakże przepis art. 83 ust. 1 ustawy o s.u.s. w żaden sposób nie nakłada ograniczeń czasowych do wydania przez organ rentowy deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej istnienie (nieistnienie) obowiązku ubezpieczeń społecznych czy decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek- dotyczy to też składki na ubezpieczenie zdrowotne. Takich granic czasowych, poza którymi organowi rentowemu nie wolno byłoby już rozstrzygać o podleganiu (niepodleganiu) ubezpieczeniom społecznym/ ustalającym podstawę wymiaru składek, nie narzucają również inne przepisy ustawy o s.u.s., w szczególności jej art. 38. W oparciu o rezultaty wykładni językowej art. 83 ust. 1 oraz po dokonaniu całościowej analizy poszczególnych unormowań zawartych w rozdziałach 2-4 ustawy o s.u.s. (zatytułowanych kolejno "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", "Zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne" i "Zgłoszenia do ubezpieczenia, prowadzenie kont i rejestrów oraz zasady rozliczania składek i zasiłków") można zatem uznać, że organ rentowy dysponuje nieograniczonym w czasie uprawnieniem do wydawania deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej istnienie (nieistnienie) obowiązku ubezpieczeń społecznych/ ustalającej podstawę wymiaru składek . Z tego wynika zaś, że taka możliwość (uprawnienie) rozciąga się również na sytuację, w której organ rentowy orzeka o podleganiu ubezpieczeniom społecznym/ ustaleniu podstawy wymiaru w okresach wstecznych, w odniesieniu do których składki powinny być, a nie zostały uiszczone, a nadto w dacie wydawania decyzji o podleganiu ubezpieczeniom społecznym były już przedawnione (a więc, gdy zobowiązanie składkowe wygasło). /por. uchwała SN z 9.06.2016 III UZP 8/16/ Także w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2017 r. II UK 708/15 podniesiono , że nie zachodzą przeszkody materialnoprawne i procesowe, w ustaleniu przez organ rentowy w decyzji podlegania ubezpieczeniom społecznym w okresach wstecznych, w odniesieniu do których należne składki nie zostały opłacone przez płatnika i uległy przedawnieniu. Dopuszczalne jest zatem ustalenie w decyzji organu rentowego podlegania ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu) nawet, gdy należności z tytułu składek na te ubezpieczenia, uległy przedawnieniu przed wydaniem decyzji /LEX nr (...)/. Natomiast w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2013 r. III AUa (...)12 H. Numer (...) wskazano, iż art. 24 ust. 4 ustawy, jako przepis regulujący kwestie przedawnienia należności z tytułu składek nie odnosi się w żadnej mierze do przepisów regulujących zasady ustalania podstawy wymiaru składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach uprawnień wynikających z art. 83 ust. 1 ustawy może wydać decyzję ustalającą prawidłowe podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w każdym czasie. Prawo do wydania takiej decyzji nie ulega przedawnieniu. Przedawnieniu, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podlegają jedynie należności z tytułu składek. Stąd też zarzut przedawnienia może być brany pod uwagę tylko w sprawach z odwołań od decyzji wymierzających wysokość składek, w tym ustalających wysokość zaległości w opłacaniu składek i zobowiązujących do ich zapłacenia.
W konsekwencji podniesiony w sprawie zarzut przedawnienia z uwagi na to, iż przedmiotem rozpatrywanego sporu była tylko i wyłącznie kwestia ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne za sporny okres nie zaś decyzja wymiarowa określająca wysokość zadłużenia z tego tytułu jest bezskuteczny i nie może prowadzić do spodziewanych przez stronę skutków procesowych.
Co do meritum na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (
t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 199) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na terenie Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność. Ww. osoby podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu zgodnie z art. 12 ust. 1 powołanej ustawy.
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę wykonującą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej a obecnie na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych oraz wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i wspólnika spółki komandytowej - w myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 i 4 ww. ustawy.
Od dnia 1.01.2022 zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby prowadzące pozarolniczą działalność osoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 4a i 4b podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
W myśl art. 13 pkt 4a i 4b tej ustawy Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, natomiast wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
W myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą z wyjątkiem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.
Zgodnie z art. 9 ust. 1ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby będące pracownikami spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów , są obejmowane ubezpieczeniami tylko ze stosunku pracy pod warunkiem , że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rantowe z tytułu zatrudnienia w przeliczeniu na okres miesiąca wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w danym okresie.
Zgodnie z art. 82 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Tym samym z przepisu tego wynika generalna zasada, w myśl której jeżeli spełnione są warunki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia więcej niż z jednego tytułu składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego tytułu oddzielnie.
Zgodnie z art. 82 ust 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2021r.) jeżeli ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednego rodzaju działalności, określonych w ust. 5, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności, z zastrzeżeniem ust. 4.
Od 01.01.2022r. w myśl art. 82 ust 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w art. 81 ust. 2za, uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności, z zastrzeżeniem ust. 4.
Zgodnie z art. 81 ust 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w brzmieniu obowiązującym do 26 marca 2009 r. podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność stanowiła zdeklarowana kwota nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Składka w nowej wysokości obowiązywała od trzeciego miesiąca następnego kwartału
Wysokość należności na ubezpieczenie zdrowotne w brzmieniu obowiązującym od27.03.2009 do 31.12.2021 r. (począwszy od składek należnych od 1.03.2009) regulował art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zgodnie z którym podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt. 1 litera "c" stanowi zadeklarowana kwota nie niższa jednak niż 75% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej (...). Składka w nowej wysokości obowiązywała od 01 stycznia do 31 grudnia danego roku, i była miesięczna i niepodzielna ( art. 79 ust. 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finasowanych ze środków publicznych). Oznacza to, że również w sytuacji, gdy ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu/przez część miesiąca, składka jest opłacona od podstawy wymiaru w pełnej wysokości.
Przepisy tzw (...) od 01.01.2022 r. wprowadziły zmiany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie terminów składania dokumentów rozliczeniowych w ZUS i opłacania składek. W przypadku przedsiębiorców nastąpiły także zmiany w zasadach ustalania podstawy wymiaru oraz wysokości należnej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie ustawy z 29 października 2021r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105) od 1 stycznia 2022r. składka na ubezpieczenie zdrowotna jest uzależniona od formy opodatkowania.
Zgodnie z art.79, art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1285) podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, które nie osiągnęły przychodów kwalifikowanych dla celów podatkowych jako przychodu z działalności gospodarczej (np posiadają udziały w jednoosobowej spółce zo.o. czy spółce komandytowej) jest kwota 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale, roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Składka w nowej wysokości obowiązuje od 1 stycznia do dnia 31grudnia danego roku kalendarzowego. Stopa procentowa składki wynosi 9%.
Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego przeć miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw włącznie z wypłatami z zysku w czwartym kwartale 2021 r. wynosiło 6221,04 zł. 2022 r. - wynosiło 6 965, 94 zł, 2022- wynosiło 7 767, 85 zł, 2024 r.- wynosiło 8 549, 18 zł.
Zgodnie z art. 82 ust. 3-5 Jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w art. 81 ust. 2z lub 2za, uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności, z zastrzeżeniem ust. 4. Jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w art. 81 ust. 2z lub 2za, uzyskuje przychody z więcej niż jednej spółki w ramach tego samego rodzaju działalności, o której mowa w ust. 5 pkt 1-5, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest odrębnie od każdej prowadzonej spółki.
Od 1.01.2022 r. Rodzajami działalności są:
1)działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej;
2)działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
3)działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki jawnej;
4)działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki komandytowej;
5)działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki partnerskiej.
Zatem ubezpieczony, który prowadzi kilka rodzajów pozarolniczej działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów kwalifikowanych dla celów podatkowych jako przychód z działalności gospodarczej, składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca od podstawy wymiaru wynoszącej 100 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale odrębnie od każdego rodzaju prowadzonej działalności. ( art. 82 ust 4 i 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych)
Ponadto zgodnie ze zmienionymi przepisami prawa płatnik składek zobowiązany jest przekazywać dokumenty rozliczeniowe do ZUS za każdy miesiąc, w którym ma obowiązek opłacać składki.
Kwestia sporna, w przedmiotowej sprawie, sprowadzała się ostatecznie do ustalenia, czy wnioskodawca J. J. (1), jako komandytariusz spółek komandytowych (...) sp zo.o. sp k, (...) sp zo.o. sp k., (...) sp zo.o. (...) sp k., (...) sp zo.o. sp. k. (...) sp z o.o sp k., jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) sp zo.o. i jednocześnie osoba prowadząca indywidualnie pozarolniczą działalność gospodarczą (...) (...), przy uwzględnieniu faktu jego zatrudnienia we wskazanych w decyzji okresach na umowę o pracę ( za wynagrodzeniem przekraczającym wynagrodzenie minimalne) zobligowana jest uiszczać składkę na ubezpieczenie zdrowotne, od podstaw wymiaru wskazanych w decyzji.
Skarżący kwestionował poprawność poczynionych przez ZUS w tym zakresie ustaleń podnosząc, iż pominął on ważne dla ustalenia tych faktów okoliczności, przede wszystkim brak uzyskiwania przez wnioskodawcę indywidualnie jakichkolwiek przychodów związku działalnością spółek w której był wspólnikiem – brak wypłaty mu wynagrodzenia czy dywidendy z tego tytułu, nadto pominięcie faktu braku wykonywania przez poszczególne spółki działalności w ogóle, bądź też przy występowaniu działalności w minimalnym zakresie w poszczególnych okresach osiąganie strat przez spółki z tego tytułu, co w jego ocenie zwalniało go przy braku przychodów poszczególnych spółek ,z obowiązku zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu bycia wspólnikiem w tych spółkach.
Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności, wskazać należy, że Sądowi orzekającemu, znane są stanowiska m.in. Sądu Apelacyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 27 października 2020 r. III AUa 1737/19 oraz z dnia 22 marca 2013 r. III AUa 1008/12, Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w wyroku z dnia 31 lipca 2020 r. sygn. III AUa 397/20, oraz Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2024 r. (...) (...) 140/23 w świetle których powstanie obowiązku uiszczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne w sytuacji opisanej w art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika nie z samego istnienia tytułu do ubezpieczenia (prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej), ale z faktu uzyskiwania z każdego rodzaju tej działalności przychodów. Warunkiem uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne z każdego tytułu jest uzyskiwanie przychodów z tych tytułów, to brak takowych przychodów nie powoduje obowiązku opłacania składek od nierodzącego przychodu tytułu.
Jednak, w ostatnim czasie, kwestię powyższą rozstrzygnął Sąd Najwyższy, przyjmując odmiennie niż m.in. ww sądy. W wyroku z 20 maja 2025 r. (II (...) 18/25, LEX nr 3881919) nie podzielił stanowiska, zgodnie z którym obowiązek opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą aktualizuje się z momentem uzyskania przychodu. Zaakcentował przy tym, że konkluzję tego rodzaju można usprawiedliwiać treścią art. 82 ust. 3 i 4 ustawy zdrowotnej, gdyż przepisy te posługują się formułą "jeżeli ubezpieczony prowadzący działalność pozarolnicza uzyskuje przychody". Skupienie uwagi tylko na tej części przekazu normatywnego może prowadzić do takiej konkluzji. Wykładnia przepisów nie polega jednak tylko na "wycinkowym" ich odczytywaniu. Każdy zwrot językowy osadzony jest w szerszym kontekście znaczeniowym. W omawianych przepisach ustawodawca posłużył się klasyczną formułą podmiotowo-przedmiotową. Wskazał na podmiot. Jest nim "prowadzący działalność pozarolniczą". Następnie sformułował regułę postępowania. Określił, że uzyskiwanie przychodów z więcej niż jednego z rodzajów działalności (z więcej niż jednej spółki w ramach tego samego rodzaju działalności) skutkuje obowiązkiem opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne odrębnie od każdego rodzaju działalności (odrębnie od każdej prowadzonej spółki). Znając ten mechanizm, staje się jasne, że zwrot "uzyskuje przychody" nie definiuje sfery podmiotowej. W przepisie tym nie wyróżniono bowiem obok kategorii "prowadzący działalność pozarolniczą" kategorii "prowadzący działalność pozarolniczą uzyskujący przychody" (w odróżnieniu od prowadzącego działalność pozarolniczą nieuzyskującego przychodów). Określenie "uzyskuje przychody" wiąże się bowiem z aspektem przedmiotowym, to jest z sytuacją, w której przychody pochodzą "z więcej niż jednego z rodzajów działalności" ("z więcej niż jednej spółki"). Do tej bowiem kwestii odnosi się deklaracja o odrębności opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Owe "uzyskiwanie przychodu" nawiązuje do wzorca ustalania podstawy wymiaru z art. 81 ustawy zdrowotnej. W ustępie 1 tego przepisu wskazano, że do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a, d-i i pkt 3 i 35 (a zatem między innymi do pracowników, osób wykonujących pracę nakładczą, osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi, osób duchownych, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych) stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. W art. 18 ust. 1 i 3 ustawy systemowej wskazano natomiast, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych osób stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10 ustawy systemowej. Wyjątkiem są osoby duchowne, wobec nich w art. 18 ust. 4 pkt 5a ustawy systemowej przewidziano, że do wyliczenia podstawy wymiaru składek bierze się kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Do tej formuły nawiązuje art. 82 ust. 1 ustawy zdrowotnej, wskazując, że w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Określenie "uzyskuje przychody" użyte w tym przepisie jest synonimem wystąpienia określonej aktywności, rodzącej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z prawnie ustaloną podstawą wymiaru składki na to ubezpieczenie. Dlatego określenie to powiązano ze zwrotem "z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego".
Według Sądu Najwyższego przedstawione rozumienie omawianych przepisów znajduje odzwierciedlenie w argumentach systemowych. Przyjęcie, że obowiązek opłacenia składki odrębnie od każdego rodzaju działalności (odrębnie od każdej prowadzonej spółki), w rozumieniu art. 82 ust. 3 i 4 ustawy zdrowotnej, uzależniony jest od faktycznego uzyskania przychodu z pozarolniczej działalności spowodowałoby, że art. 81 ust. 2 tej ustawy stałby się bezprzedmiotowy. Supozycja tego rodzaju jest niedorzeczna. Nie można przecież zakładać, że w razie prowadzenia tylko jednej działalności pozarolniczej "uzyskanie przychodu" ma znaczenie, a zatem wbrew art. 81 ust. 2 ustawy zdrowotnej wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne nie będzie stanowić zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
Wskazane rozważania, które Sąd Okręgowy podziela, oznaczają że nie ma ostatecznie znaczenia czy w związku z posiadaniem udziału w spółkach komandytowych i w spółce zo.o. ubezpieczony osiągał przychody czy spółki prowadziły działalność osiągając przychody. W tym miejscu jedynie na marginesie wspomnieć należy iż w świetle opinii biegłego nieuzasadnione były twierdzenia wnioskodawcy iż żadna ze spółek w której miał udziały w spornym okresie przychodów nie osiągała. W świetle wyrażonego wyżej zapatrywania wnioskodawca w okresach, kiedy był wspólnikiem spółek komandytowych i spółki sp. z o.o., a przez część okresu także prowadzącym indywidulaną działalność gospodarczą (kiedy nie pozostawał w zatrudnieniu osiągając minimalne wynagrodzenie za pracę), powinien opłacać wielokrotność składki na ubezpieczenie zdrowotne, adekwatnie do schematu, który ustalił ZUS w zaskarżonej decyzji, nawet jeśli nie uzyskiwał przychodów w związku z posiadanymi udziałami.
Podsumowując, zarzuty i twierdzenia J. J. (1) Sąd ocenił jako chybione z powodów, które zostały wskazane. Zaskarżona decyzja zakresie w jakim postępowania nie umorzono odpowiada zatem prawu, a odwołanie, w tej części jako bezzasadne, podlegało oddaleniu na podstawie art. 477
14 § 1 k.p.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 - 3 k.p.c. w zw. z 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 118) i zasądził od J. J. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w I. kwotę 360 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za czas od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.