Sygn. akt VIII U 2315/25
UZASADNIENIE
POSTANOWIENIA Z DNIA 22.09.2026 R.
Decyzją z dnia 17.07.2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w T. odmówił ubezpieczonej X. P. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, argumentując, iż Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 10.07.2025 r. nie uznała wnioskodawczyni za osobę niezdolną do pracy.
/decyzja w aktach ZUS k. 102/
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła ubezpieczona, domagając się jej zmiany i przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Odwołująca podniosła zarzuty o charakterze wyłącznie medycznym, wskazując na wysoki stopień naruszenia sprawności organizmu wynikający z przewlekłych schorzeń ortopedycznych i neurologicznych związanych z kręgosłupem odcinek L-S, prawym biodrem i kolanem.
/odwołanie k. 3-5/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji administracyjnej.
/odpowiedź na odwołanie k. 94/
W toku postępowania przed Sądem Okręgowym, pismem procesowym z dnia 25.05.2026 r., ubezpieczona poinformowała, że w dniu 17.02.2026 r. została przyjęta na oddział chirurgii urazowo – ortopedycznej, ale z uwagi na brak przy sobie aktualnego badania RM kolana prawego została skierowana 18.02.2026 r. na to badanie. Podała, że powróciła na oddział w dniu 26.03.2026 r. i w dniu 27.03.2026 r. została przeprowadzona operacja kolana prawego. Wyjaśniła, że w dniu 15.04.2026 r. podczas wizyty na zdjęcie szwów okazało się, że lekarz stwierdził u niej 4 stopień zwyrodnienia. Zaznaczyła, że minął 8 tydzień po operacji i wciąż porusza się o kulach oraz cierpi na poważne dolegliwości bólowe. Podała, że 17.05.2026 r. trafiła na szpitalny oddział ratunkowy z powodu bardzo silnego bólu kolana i jego opuchlizny, gdzie ściągnięto jej wodę z kolana – po zabiegu nie mogła wstać z leżanki z uwagi na ból kolana. Zaznaczyła, że dolegliwości bólowe kolana trwają przez całą dobę. Wyjaśniła, że kolejną wizytę u ortopedy ma 27.05.2026 r. a także, że rehabilitację może rozpocząć dopiero od września. Do ww. pisma dołączyła na potwierdzenie ww. okoliczności dokumentacje medyczną.
/pismo k. 144-145, dokumentacja medyczna k. 146-165/
W kolejnym piśmie procesowym z dnia 30.07.2026 r. powódka poinformowała, że wciąż ma kłopoty z dolegliwościami bólowymi kolana i w związku z tym stawia się na kolejnych wizytach lekarskich, dołączając na potwierdzenie tego dokumentację medyczną.
/pismo k. 172, dokumentacja medyczna k. 173-177/
Pismem z dnia 3.08.2026 r. pozwany organ rentowy poinformował, że naruszenie sprawności organizmu, które było powodem badania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ubezpieczonej były polineuropatia kończyn górnych. Natomiast zabieg stawu kolanowego to badanie wykonane dopiero po wydaniu zaskarżonej w nn. postępowaniu decyzji. Zakład podał, że badanie Komisji Lekarskiej ZUS było w lipcu 2025 r., zaś obecnie przedstawione przez ubezpieczoną badanie kolana jest z lutego 2026 r. i organ rentowy nie dysponuje wiedzą czy jest to kontynuacja choroby zwyrodnieniowej kolana, dodając, że jeśli tak by było, to byłaby to wtedy nowa okoliczność w sprawie, ale brak jest dokumentacji w tym zakresie. Natomiast jeśli jest to związane z nowym urazem to nie będzie miało to wpływu na wynik postępowania w nn. sprawie, tym bardziej, że biegły ortopeda w opinii złożonej do akt sprawy nie stwierdził niezdolności do pracy wnioskodawczyni.
/pismo k. 177/
W dniu 21.08.2026 r. wnioskodawczyni złożyła pismo procesowe, wraz z którym przedłożyła zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia z dnia 19.08.2026 r. wydane przez lekarza ortopedę. Z treści tego dokumentu wynika, iż rozpoznane u powódki schorzenie ortopedyczne dotyczące dolegliwości bólowych obu stawów kolanowych było zgłaszane już we wrześniu 2023 r, a także, że z dokumentacji leczenia ortopedycznego ubezpieczonej wynika, że proces diagnostyczno – leczniczy tego schorzenia został zapoczątkowany we wrześniu 2023 r. i ciągnie się do dnia dzisiejszego.
/pismo k. 188, zaświadczenie k. 189/
Pismem z dnia 14.09.2026 r. pełnomocnik ZUS oświadczył, że powódka dopiero w toku postępowania złożyła nowe karty leczenia ortopedycznego z powodu zmian zwyrodnieniowych obu kolan, zwłaszcza prawego, które w marcu 2026 r. było poddane zabiegowi operacyjnemu, a następnie wymagała dalszego leczenia rekonwalescencji i rehabilitacji, a więc zaistniały okoliczności uzasadniające niezdolność do pracy powódki, jednak miało to miejsce dopiero od pierwszego dnia hospitalizacji tj. od 26.03.2026 r. Zakład oświadczył też, że co prawda wnioskodawczyni dostarczyła zaświadczenie lekarskie o tym, że zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych rozpoznane były już w 2023 r., ale podniósł jednocześnie, że stan zdrowia odwołującej – pomimo ich istnienia – nie uzasadniał orzekania niezdolności do pracy nawet w ramach krótkoterminowych świadczeń. Pozwany podniósł, że analiza orzekanych od 2022 r. zwolnień lekarskich nie wykazała żadnego okresu niezdolności z powodu patologii stawów kolanowych, a pierwsze zwolnienie z kodem M23 tj. wewnętrzne uszkodzenie stawu kolanowego, rozpoczyna się od 26.03.2026 r. czyli od hospitalizacji. Z powyższego ZUS wywodził, że nadesłane dokumenty medyczne nie zmieniają ustaleń organu rentowego podjętych na podstawie orzeczeń lekarzy orzeczników ZUS, ani przez biegłych sądowych neurologa i ortopedę, a stanowić mogą tylko podstawę do złożenia kolejnego wniosku o rentę do ZUS przez ubezpieczoną, który to nowy wniosek Zakład rozpozna.
/pismo k. 193/
Na rozprawie z dnia 22.09.2026 r. wnioskodawczyni poparła odwołanie, a pełnomocnik pozwanego organu rentowego wniósł o jego oddalenie.
/e-prot. z 22.09.2026 r.: 00:03:04, 00:03:19/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Ubezpieczona - X. P., urodzona w (...), jest z zawodu tkaczem, ostatnio do 31.12.2022 r. pracowała jako prasowacz, obecnie nie pracuje.
/
niesporne/
Odwołująca pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznaną do 31.03.2025 r.
/
niesporne/
Wnioskodawczyni złożyła w dniu 5.03.2025 r. wniosek o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres.
/wniosek w aktach ZUS k. 95/
Orzeczeniem z dnia 2.06.2025 r. Lekarz Orzecznik ZUS orzekł, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy. Lekarz Orzecznik ZUS w opinii z 2.06.2025 r. rozpoznał u wnioskodawczyni zespół rowka nerwu łokciowego prawego, stan po operacji uwolnienia kanału nadgarstka prawego 20.04.2023 r., stan po uwolnieniu nerwu łokciowego lewego z rowka 12.09.2023 r., stan po uwolnieniu nerwu łokciowego prawego z rowka 31.01.2024 r.,
wczesne stadium choroby zwyrodnieniowej stawów biodrowych oraz kolanowych, bóle grzbietu, zwłaszcza odcinka L-S na tle dyskopatii i zmian zwyrodnieniowych stawów międzykręgowych /potwierdzone badaniem MR/, bóle odcinka piersiowego kręgosłupa, uczulenie na pyłki roślin i roztocza kurzu domowego.
/orzeczenie k. 99 akt ZUS, opinia w dokumentacji orzeczniczo – medycznej k. 44 w aktach ZUS/
Na skutek sprzeciwu wnioskodawczyni, Komisja Lekarska ZUS wydała orzeczenie z dnia 10.07.2025 r. w którym także orzekła, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy. Komisja Lekarska w opinii z 10.07.2025 r. rozpoznała u wnioskodawczyni obustronny zespół rowka nerwu łokciowego leczony operacyjnie w 2023 r. i 2024 r., operacyjne leczenie zespołu cieśni nadgarstka prawego 2022 r. , ostrogi piętowe, astmę oskrzelową.
/orzeczenie k. 101 akt ZUS, opinia w dokumentacji orzeczniczo – medycznej k. 45 w aktach ZUS/
W oparciu o ww. orzeczenie Komisji Lekarskiej organ rentowy wydał w dniu 17.07.2025 r. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję odmowną.
/decyzja k. 102 akt ZUS/
Zgodnie z opinią biegłego sądowego neurologa u wnioskodawczyni rozpoznano stan po uwolnieniu nerwu łokciowego prawego i lewego, stan po zabiegu operacyjnym zespołu cieśni nadgarstka prawego, zmiany zwyrodnieniono-dyskopatyczne odcinka lędźwiowo – krzyżowego kręgosłupa bez istotnych deficytów neurologicznych. Z przyczyn neurologicznych nie stwierdzono u powódki niezdolności do pracy.
/
opinia biegłego sądowego neurologa K. N. k. 103-106/
Zgodnie z opinią biegłego sądowego ortopedy u wnioskodawczyni rozpoznano zmiany zwyrodnieniono-dyskopatyczne kręgosłupa, zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych, stan po operacji zespołu cieśni kanału nadgarstka prawego oraz obustronnego zespołu rowka nerwu łokciowego, zmiany zwyrodnieniowe wielostawowe. Z przyczyn ortopedycznych nie stwierdzono u powódki niezdolności do pracy.
/opinia biegłego sądowego ortopedy (...) P. k. 123-126/
W trakcie postępowania odwoławczego w nn. sprawie stan zdrowia ubezpieczonej uległ istotnemu pogorszeniu. Z przedłożonej przez odwołującą w toku procesu dokumentacji medycznej wynika, że ubezpieczona w dniu 17.02.2026 r. została przyjęta na oddział chirurgii urazowo – ortopedycznej. Z uwagi na to, że nie miała wtedy przy sobie aktualnego badania RM kolana prawego została skierowana 18.02.2026 r. na to badanie. Powódka powróciła na oddział w dniu 26.03.2026 r. i w dniu 27.03.2026 r. została u niej przeprowadzona operacja kolana prawego. Hospitalizacja zakończyła się 28.03.2026 r. W dniu 15.04.2026 r. podczas wizyty u lekarza, na której zdejmowano u ubezpieczonej szwy lekarz stwierdził u powódki 4 stopień zwyrodnienia. W dniu 17.05.2026 r. powódka trafiła na szpitalny oddział ratunkowy z powodu bardzo silnego bólu kolana i jego opuchlizny, gdzie ściągnięto jej wodę z kolana. Miała ściąganą wodę z kolana także na następnych wizytach lekarskich. Przebywała na zwolnieniu lekarskim od 26.03.2026 r. do 29.05.2026 r.
Zgodnie z zaświadczenia z dnia 19.08.2026 r. wydanym przez lekarza ortopedę, rozpoznane u powódki schorzenie ortopedyczne dotyczące dolegliwości bólowych obu stawów kolanowych było zgłaszane już we wrześniu 2023 r, a nadto z dokumentacji leczenia ortopedycznego ubezpieczonej wynika, że proces diagnostyczno – leczniczy tego schorzenia został zapoczątkowany we wrześniu 2023 r. i ciągnie się do dnia dzisiejszego.
/
dokumentacja medyczna k. 157-165, 173-176, zaświadczenie lekarskie k. 189, oświadczenie ubezpieczonej e-protokół z rozprawy z dnia 22.09.2026 r.:00:03:28/
W toku niniejszego postępowania wnioskodawczyni nie składała kolejnego wniosku o rentę.
/
niesporne/
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Ujawnione w toku postępowania sądowego nowe okoliczności medyczne, udokumentowane przedłożonym przez ubezpieczoną zaświadczeniem lekarskim z dnia 19.08.2026 r., obligują Sąd Okręgowy do uchylenia zaskarżonej decyzji, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu oraz umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 477
14 § 4 k.p.c.
Zgodnie z art. 57 i 58 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 z późn. zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnił następujące warunki:
1)jest niezdolny do pracy,
2)ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy - tj. 5 lat pracy w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy,
3)niezdolność do pracy powstała w czasie ubezpieczenia, lub w okresie równorzędnym z okresem ubezpieczenia albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od daty ustania tych okresów - warunku tego nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.
Definicję niezdolności do pracy zawiera art. 12 tej ustawy. Stanowi on, iż niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.
W niniejszym postępowaniu pod ocenę poddana została prawidłowość decyzji ZUS z dnia 17.07.2025 r., którą organ rentowy odmówił powódce prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Zgodnie z ogólną zasadą ugruntowaną w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, sąd bada legalność i prawidłowość zaskarżonej decyzji według stanu rzeczy istniejącego w dacie jej wydania przez organ rentowy (por. wyrok SN z dnia 20.05.2004 r., II UK 395/03).
Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma bowiem charakter odwoławczy i kontrolny, ograniczający się do sprawdzenia zgodności z prawem decyzji wydanej przez organ rentowy. Badanie takie jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydania decyzji, a więc w chwili ustalania prawa do świadczenia przez organ rentowy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1998 r., II UKN 555/97, OSNAPiUS 1999 Nr 5, poz. 181, z dnia 3 grudnia 1998 r., II UKN 341/98, OSNAPiUS 2000 Nr 2, poz. 72, z dnia 20 maja 2004 r., II UK 395/03, OSNP 2005 Nr 3, poz. 43, z dnia 12 stycznia 2005 r., (...) UK 93/04, OSNP 2005 Nr 16, poz. 254 oraz z dnia 25 stycznia 2005 r., (...) UK 152/04, Z.).
Mówiąc inaczej - o zasadności przyznania lub odmowy przyznania świadczenia decydują okoliczności istniejące w chwili ustalania do niego prawa. Postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy.
Biegli sądowi nie zastępują lekarza orzecznika ZUS, lecz zgodnie z posiadaną wiedzą specjalistyczną poddają ocenie merytorycznej trafność wydanego przez niego orzeczenia o zdolności danej osoby do pracy lub jej braku.
Dlatego też późniejsza zmiana stanu zdrowia osoby ubezpieczonej nie może stanowić podstawy do uznania przez sąd decyzji za wadliwą i jej zmiany.
Odstępstwo od omówionej wyżej zasady wprowadza wprost przepis art. 477
14 § 4 k.p.c., zgodnie z którym w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy, jeżeli odwołanie od decyzji opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ZUS, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia tej niezdolności, które powstały po dniu złożenia odwołania. W takim przypadku sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie sądowe.
Przez „nowe okoliczności” w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć m.in. schorzenia dotychczas nierozpoznawane, jak również takie gorsze stadium (pogorszenie) schorzenia uprzednio istniejącego, które może prowadzić do odmiennej oceny stopnia niezdolności do pracy ubezpieczonego (tak: SA w Szczecinie w wyroku z dnia 25.04.2016 r., III AUz 27/16).
W realiach niniejszej sprawy odwołująca zaskarżyła decyzję odmawiającą prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z dnia 17.07.2025 r., opierając swoje odwołanie wyłącznie na kryteriach medycznych i kwestionując orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 10.07.2025 r. W toku nn. postępowania odwoławczego ubezpieczona przedłożyła nowe dowody w postaci zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia z dnia 19.08.2026 r., z którego w sposób jednoznaczny wynika, że rozpoznane u niej przed wydaniem zaskarżonej decyzji schorzenie ortopedyczne dotyczące dolegliwości bólowych obu stawów kolanowych uległo w trakcie procesu istotnemu pogorszeniu, a także, że proces diagnostyczno – leczniczy tego schorzenia został zapoczątkowany we wrześniu 2023 r. i ciągnie się do dnia dzisiejszego /zaświadczenie k. 189/.
Powyższy dokument medyczny poświadcza sytuację diagnostyczną i leczniczą ubezpieczonej od września 2023 r. w związku z dolegliwościami bólowymi z uwagi na zwyrodnienie stawów kolanowych i ma walor nowości okoliczności dotyczące pogorszenia stanu zdrowia, które powstały po wniesieniu odwołania, a które mogą rzutować na stwierdzenie jej niezdolności do pracy, lecz nie mogą być samodzielnie oceniane przez sąd przy użyciu dowodu z opinii biegłych sądowych z pominięciem procedury orzeczniczej ZUS (por. wyrok SN z dnia 18.12.2014 r., II UK 96/14). Kompetencja do pierwotnej oceny wpływu nowych faktów medycznych na zdolność do pracy przysługuje bowiem wyłącznie lekarzom orzecznikom Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w toku postępowania administracyjnego. Kodeksowy zakaz orzekania co do istoty sprawy w warunkach zaistnienia „nowych okoliczności” ma przy tym charakter bezwzględny.
W wyroku z dnia 20 maja 2013 r. ((...) UK 616/12) Sąd Najwyższy wskazał, iż regulacja art. 477[14] § 4 k.p.c. nie tylko zakazuje wyrokowania co do istoty sprawy w razie ujawnienia nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji, tj. tych, które jeszcze nie istniały przed zaskarżeniem negatywnej decyzji rentowej, ale w celu ich weryfikacji w postępowaniu rentowym zobowiązuje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, przekazania sprawy do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenia dotychczasowego postępowania odwoławczego z mocy art. 477[14] § 4 k.p.c. W wyroku tym Sąd Najwyższy zaznaczył, że obowiązek takiego orzekania należy do sądu pierwszej instancji.
Także w postanowieniu z dnia 20 maja 2013 r. Sąd Najwyższy wskazał, iż mające walor nowości okoliczności dotyczące stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od negatywnej decyzji rentowej i nadal utrzymują się w okresie wymaganym do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (art. 57 ust. 1 ustawy emerytalnej), nie mogą być samodzielnie ocenione przez sąd z zastosowaniem dyspozycji art. 316 k.p.c. przede wszystkim ze względu na kodeksowy zakaz orzekania co do istoty sprawy zawarty w art. 477
14 § 4 k.p.c., który w takich przypadkach bezwzględnie zobowiązuje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, przekazania sprawy ze względu na ujawnione nowości do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenia postępowania sądowego.
Wskazać należy, że przepis art. 477
14 § 4 k.p.c. nie zawęża pojęcia nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy do okoliczności odnoszących się do stanu zdrowia istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zakaz orzekania co do nowych okoliczności zbędnym czyni badanie tego, czy są to okoliczności dotyczące schorzeń istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji, czy też nowych. W wielu przypadkach powzięcie przez lekarzy orzeczników informacji o nowo ujawnionym schorzeniu może mieć bowiem wpływ na ocenę poprzednio stwierdzonego stanu zdrowia. Jak wskazano wyżej Sąd uprawniony jest do sprawdzenia zgodności z prawem decyzji wydanej przez organ rentowy jedynie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydania decyzji. Z tego właśnie powodu w przypadku pojawienia się nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy ustawodawca wprowadził przepis art. 477
14 § 4 k.p.c. umożliwiający organowi rentowemu zweryfikowanie wydanej uprzednio decyzji i na przykład przyznanie prawa do renty od dnia powstania niezdolności do pracy (a nie od dnia złożenia kolejnego wniosku), na skutek pogorszenia się stanu zdrowia w toku procesu. Celem omawianej regulacji jest też zapewnienie ubezpieczonemu rozpoznania jego wniosku o prawo do renty bez potrzeby ponawiania żądania. Trudno bowiem wymagać, by ubezpieczony przekonany o swojej niezdolności do pracy, prowadząc proces o prawo do renty orientował się, że musi złożyć nowy wniosek o rentę w przypadku pogorszenia się jego stanu zdrowia. Obowiązku składania ponownego wniosku o rentę w trakcie postępowania o rentę nie przewiduje żaden przepis, a ponadto właśnie takich sytuacji dotyczących m.in. pogorszenia się stanu zdrowia dotyczy przepis art. 477
14 § 4 k.p.c. umożliwiający organowi rentowemu przyznanie prawa do renty od rzeczywistej daty powstania niezdolności do pracy.
Zwrócić należy uwagę, że przepis art. 477
14 § 4 k.p.c. odnosi się wyłącznie do nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy, której istnienie jest tylko jednym z warunków nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach). Pamiętać należy także o tym, że art. 477
14 § 4 k.p.c. dotyczy określonej kategorii spraw, a mianowicie spraw, w których odwołanie od decyzji, której podstawę stanowi orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia. Ustawodawca wyraźnie określił, że spór dotyczyć musi wyłącznie kwalifikacji stanu zdrowia ubezpieczonego na podstawie przesłanek niezdolności do pracy wynikających z art. 12 i 13 ustawy emeryturach i rentach i to kwalifikacji dokonanej na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, skoro odwołanie ma się opierać "wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia". Przepis ten dotyczy spraw, w których ubezpieczony nie zgadza się z oceną jego stanu zdrowia wyrażoną w tym orzeczeniu, która powoduje, że na dzień wydania decyzji nie spełnia on - według organu rentowego - jednego z warunków koniecznych prawa do renty. Okoliczności dotyczące stanu zdrowia z okresu po wydaniu decyzji wykraczają więc poza zarzuty dotyczące orzeczenia komisji lekarskiej, na podstawie którego wydawana jest decyzja. Konsekwentnie zatem w art. 477
14 § 4 k.p.c. mowa o "nowych okolicznościach", które, choć powstałe po wniesieniu odwołania, mają znaczenie dla oceny stanu zdrowia do dnia decyzji. „Nowe okoliczności" to zarówno schorzenia istniejące przed wydaniem decyzji, lecz wykazane przez ubezpieczonego dopiero po wniesieniu odwołania do sądu albo ujawnione na podstawie badań lekarskich w trakcie postępowania sądowego i których nie oceniał ani lekarz orzecznik, ani komisja lekarska organu rentowego. Jeśli ujawnią się one w późniejszym czasie, w ocenie Sądu, należy dopuścić możliwość ponownego przekazania sprawy do etapu postępowania przed organem rentowym po to zasadniczo, aby organy orzecznicze Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogły dokonać ponownej oceny stanu zdrowia odwołującego z ich uwzględnieniem. Tym samym ocena "nowych okoliczności" przez organy orzecznicze ZUS może doprowadzić do zmiany pierwotnego stanowiska organu rentowego i zakończyć zaistniały w sprawie spór.
Mając na uwadze powyższe oraz mając na względzie przedłożoną w toku procesu dokumentację medyczną, w tym ww. powołane zaświadczenie lekarskie z dnia 19.08.2026 r., które wprost wskazują na zaistnienie po dacie wniesienia odwołania nowych okoliczności medycznych mogących doprowadzić do odmiennej oceny stopnia niezdolności ubezpieczonej do pracy, dalsze prowadzenie procesu przed Sądem z odwołania od zaskarżonej decyzji z dnia 17.07.2025 r. jest niemożliwe. Zwłaszcza, że wbrew twierdzeniu organu rentowego, Lekarz Orzecznik ZUS w opinii z 2.06.2025 r. rozpoznał u wnioskodawczyni m.in. wczesne stadium choroby zwyrodnieniowej stawów biodrowych oraz kolanowych. Tym samym organ rentowy zobowiązany będzie wydać nową decyzję z uwzględnieniem faktu pogorszenia się stanu zdrowia odwołującej w toku niniejszej sprawy, a od nowo wydanej decyzji będzie przysługiwało ubezpieczonej prawo odwołania do Sądu.
Z tych względów Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477
14 § 4 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia, uchylając zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych i umarzając postępowanie w sprawie.