Sygn. akt VIII U 2205/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:
SSO Jolanta Łanowy - Klimek
Protokolant:
Mirosława Wandachowicz
po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. w Gliwicach
sprawy K. I.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
o prawo do emerytury
na skutek odwołania K. I.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
z dnia 14 października 2015 r. nr (...)
1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje odwołującemu K. I. prawo do emerytury od października 2015 roku;
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz odwołującego kwotę 180 zł ( sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek
Sygn. akt. VIII U 2205/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 października 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił K. I. prawa do emerytury na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 39 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, iż ubezpieczony nie wykazał na dzień 1 stycznia 1999r. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia. Podniósł, że do stażu ubezpieczeniowego ZUS winien zaliczyć mu okres nauki w (...) Szkole Budowlanej dla Pracujących w P. w latach 1968-1971.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. ZUS wskazał, iż ubezpieczony udowodnił 7 lat, 1 miesiąc i 5 dni pracy górniczej, co pozwala na obniżenie wieku emerytalnego o 3 lata i 6 miesięcy, zatem odwołujący nabyłby prawo do emerytury w wieku 61 lat i 6 miesięcy tj. 12 maja 2015r. Ubezpieczony nie wykazał na dzień 1 stycznia 1999r. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych a jedynie 23 lata. Do ogólnego stażu pracy ZUS nie zaliczył ubezpieczonemu okresu pracy w charakterze ucznia od 1 września 1968r. do 15 czerwca 1971r. z uwagi na brak umowy o praktyczną naukę zawodu.
Sąd Okręgowy ustalił:
Ubezpieczony K. I. urodził się (...)
W dniu 6 października 2015r. ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy górniczej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej 5 lat.
W dniu 14 października 2015r. ZUS wydał zaskarżoną decyzję odmowną.
ZUS uwzględnił ubezpieczonemu na dzień 1 stycznia 1999r. 23 lata okresów składkowych i nieskładkowych.
Nadto ZUS uwzględnił ubezpieczonemu 7 lat, 1 miesiąc i 5 dni pracy wykonywanej w szczególnych warunkach – które stanowią okresy pracy górniczej pod ziemią.
Sąd ustalił, iż ubezpieczony w okresie od 1 września 1968r. do 23 czerwca 1971r. był uczniem (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących L. Zjednoczenia Budownictwa w P. w zawodzie elektromonter.
W okresie nauki odwołujący odbywał zajęcia praktyczne jako pracownik młodociany w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L.. W skorowidzu do ewidencji uczniów zatrudnionych w ramach nauki zawodu (...) Przedsiębiorstwa (...) w L. odnotowano datę zatrudnienia 1 września 1968r. oraz adnotację, że ubezpieczony jest absolwentem III klasy i odszedł 16 czerwca 1971r.
Szkoła nie posiada dokumentacji przebiegu praktycznej nauki zawodu, gdyż uczniowie szkoły przyzakładowej zatrudniani byli jako pracownicy młodociani w zakładach pracy.
Sąd ustalił, iż warunkiem podjęcia nauki w szkole dla pracujących było podjęcie pracy. Ubezpieczony chodził do klasy o profilu elektrycznym i dlatego był zatrudniony w (...) Przedsiębiorstwie (...). Zawarł umowę o praktyczną naukę zawodu. Pracował po 8 godzin dziennie a w I klasie po 6 godzin. W okresie wykonywania pracy podlegał pracownikom przedsiębiorstwa. Pracę w zakładzie nadzorował instruktor – pracownik tego zakładu. Ubezpieczony otrzymywał wynagrodzenie, które wypłacał zakład pracy. W I klasie miał 2 dni praktyki i 4 dni nauki. W II klasie było 3 dni praktyki i 3 dni nauki a III klasie 4 dni pracy i 2 dni nauki. Odwołujący w czasie wakacji pracował przez cały miesiąc codziennie – miał tylko miesiąc urlopu. Dostał odzież ochronną i otrzymywał posiłki regeneracyjne. Po zakończeniu nauki musiał się z zakładem rozliczyć z odzieży roboczej i narzędzi. Po zakończeniu nauki kto chciał mógł zawrzeć umowę o pracę z (...) Przedsiębiorstwie (...) w L..
W powyższym okresie wraz z ubezpieczonym naukę pobierali i odbywali praktyki świadkowie L. B. i J. M. – chodzili z ubezpieczonym do jednej klasy.
Ubezpieczony nie przedłożył na okres nauki w szkole zawodowej umowy o naukę zawodu.
Ubezpieczony, na dzień wydania zaskarżonej decyzji ukończył 62 lata życia. Ubezpieczony ni przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Okoliczności te nie były sporne.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, zaświadczenia Zespołu Szkół nr (...) w P. z dnia 12 stycznia 2016r. (k.24), zeznań świadków L. B. i J. M. przesłuchanych w drodze pomocy sądowej przed Sądem Rejonowym w Puławach (k.61-62), przesłuchania ubezpieczonego (nagranie z rozprawy z dnia 6 grudnia 2016r. min.5.09 i n. k.71).
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz do rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd Okręgowy zważył:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r. poz. 887), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
1) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl art. 184 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013r. tj. – emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Na podstawie cytowanych przepisów, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku. Ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych posiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art. 39 czy art. 32 również po dniu 31 grudnia 2008r. pod warunkiem nieprzystąpieniu do OFE. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Natomiast stosownie do treści przepisu art. 39 cytowanej ustawy, ubezpieczonemu, urodzonemu przed dniem 1 stycznia 1949r., spełniającemu warunek określony w art. 27 pkt 2 i niespełniającemu warunków wymaganych do uzyskania górniczej emerytury na podstawie art. 50a, który ma co najmniej 5 lat:
1) pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, albo
2) pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego oraz w kopalniach otworowych siarki,
wiek emerytalny, o którym mowa w art. 27 pkt 1, obniża się o 6 miesięcy za każdy rok takiej pracy, nie więcej jednak niż o 15 lat.
Kwestia posiadania wymaganego wieku i obniżenie wymaganego powszechnego wieku emerytalnego z uwagi na wykonywanie pracy górniczej (zgodnie z treścią art. 39) do 61 lat i 6 miesięcy nie była przedmiotem sporu. Bezsporne było, że ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było, czy ubezpieczony posiada wymagane na dzień wejścia w życie ustawy tj. 1 stycznia 1999r., 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
ZUS uwzględnił ubezpieczonemu – na dzień 1 stycznia 1999r. – 23 lata okresów składkowych i nieskładkowych. Ubezpieczony z kolei stoi na stanowisku, iż posiada wymagany okres składkowy i nieskładkowy i domaga się doliczenia do uwzględnionych przez ZUS okresów składkowych i nieskładkowych okresu nauki w (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących od 1 września 1968r. do 15 czerwca 1971r.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 6 ust 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991r. następujące okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne:
-
zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia na obszarze Państwa Polskiego – w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową (pkt 1),
-
zatrudnienia młodocianych na obszarze Państwa Polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1975r. (pkt 3)
Obowiązująca przed wejściem w życie kodeksu pracy ustawa z dnia 2 lipca 1958r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy (Dz. U. Nr 45, poz.226 ze zm.) przewidywała możliwość zatrudniania młodocianych tylko w celu:
1)nauki zawodu,
2)przyuczenia do określonej pracy,
3) odbycia wstępnego stażu pracy.
Z powyższych przepisów wnika jednoznacznie, iż aby zaliczyć odwołującemu sporny okres nauki, winien on wykazać, iż był w tym okresie zatrudniony w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, bądź też, że jako młodociany wykonywał zatrudnienie na warunkach określonych przed wejściem w życie kodeksu pracy.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ubezpieczony w okresie od 1 września 1968r. do 23 czerwca 1971r. jako młodociany wykonywał zatrudnienie w warunkach pozwalających na zaliczenie tego okresu pracy do okresów składkowych zgodnie z art. 6 ust 2 pkt 1 i 3 ustawy emerytalno-rentowej.
W tym okresie był uczniem (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących L. Zjednoczenia Budownictwa w P. w zawodzie elektromonter i odbywał zajęcia praktyczne jako pracownik młodociany w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L..
W okresie wykonywania pracy podlegał pracownikom przedsiębiorstwa a jego pracę w zakładzie nadzorował instruktor – pracownik tego zakładu. Ubezpieczony otrzymywał wynagrodzenie, które wypłacał zakład pracy. Pracował po 8 godzin dziennie a w I klasie po 6 godzin. W I klasie miał 2 dni praktyki i 4 dni nauki. W II klasie było 3 dni praktyki i 3 dni nauki a III klasie 4 dni pracy i 2 dni nauki. Pracował także w czasie wakacji – w tym czasie miał miesiąc urlopu.
Zatrudnienie odwołującego w powyższym w charakterze pracownika młodocianego w celu nauki zawodu potwierdzili świadkowie L. B. i J. M., którzy w tym czasie chodzili z ubezpieczonym do jednej klasy i również odbywali praktyczną naukę zawodu.
A zatem powyższy okres nauki w (...) Szkole Budowlanej dla Pracujących L. Zjednoczenia Budownictwa w P. od 1 września 1968r. do 15 czerwca 1971r. podlega zaliczeniu do stażu pracy ubezpieczonego. W dokumentacji – skorowidzu do ewidencji uczniów zatrudnionych w ramach nauki zawodu (...) Przedsiębiorstwa (...) w L. odnotowano że ubezpieczony odszedł 16 czerwca 1971r.
W konsekwencji należało uznać, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 25 – letnim okresem składowym i nieskładkowym, może zatem nabyć prawa do emerytury na podstawie art. 184 w zw. z art. 39 ustawy emerytalno-rentowej.
Mając na względzie wszystkie powyższe rozważania, Sąd – na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. – zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał odwołującemu prawo do emerytury od października 2015r. tj. od miesiąca złożenia wniosku.
W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł o kosztach zastępstwa procesowego – na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 461 ze zm.).
SSO Jolanta Łanowy – Klimek
ZARZĄDZENIE
1. uzasadnienie odnotować,
2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć:
-
organowi rentowemu,
3. kalendarz 14 dni lub z wpływem.
eb SSO Jolanta Łanowy – Klimek