Sygn. akt VIII U 1275/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9.10.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w I., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 29.07.2024 r. oraz dodatkowych dokumentów złożonych w dniu 18.09.2024 r., odmówił H. P. prawa do rekompensaty argumentując, że wnioskodawca nie udokumentował do dnia 1.01.2009 r. wymaganego prawem stażu co najmniej 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu w szczególnych warunkach. Zakład podał, że do okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych nie uwzględniono ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w (...) (...) w I. na stanowiskach: starszego asystenta, zastępcy ordynatora oraz p.o. ordynatora w (...) (...) i (...), ponieważ z przedłożonych dokumentów, tj. świadectwa pracy z dnia 13.09.2024 r. oraz angaży i zakresów czynności, wynika, że obok prac w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych ubezpieczony wykonywał szereg innych prac o charakterze administracyjno - biurowym oraz, że praca nie odbywała się na oddziałach urazowo - ortopedycznych zgodnie z zarządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12.07.1983 r.
/decyzja k. 21 akt ZUS/
Wnioskodawca złożył od ww. decyzji odwołanie, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do rekompensaty od dnia 1.07.2024 r., a także o zobowiązanie organu rentowego do hipotetycznego wyliczenia wysokości rekompensaty za okres 12 miesięcy.
/odwołanie k. 3-10/
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k. 12-14/
W piśmie procesowym z dnia 5.12.2024 r. pełnomocniczka wnioskodawcy w osobie radcy prawnego poparła odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do rekompensaty od dnia 1.07.2024 r. oraz o zasądzenie kosztów procesu wg norm prawem przepisanych.
/pismo k. 23/
Przedmiotowa sprawa została przekazana do Sądu Okręgowego w Łodzi celem rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie postanowienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29.04.2025 r. sygn. III AUo (...)
. /k. 27/
W piśmie procesowym z dnia 3.07.2025 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie oraz wniósł o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem kosztów dojazdu na trasie I. - F. i z powrotem łącznie 216 km (2 x 108 km), na każdą z rozpraw pełnomocnika powoda w wysokości stawki kilometrówki dla pojazdu powyżej 900 cm
3 (W. (...) o poj. 2000 cm
3) 1,15 zł x 216 km = 248,40 zł.
/pismo k. 43-46/
W piśmie procesowym z dnia 25.07.2025 r. pełnomocnik ZUS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
/pismo k. 49/
W piśmie procesowym z dnia 16.01.2026 r. pozwany organ rentowy poinformował, że okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach od 9.11.1979 r. do 30.04.1982 r. w (...) (...) (...) w P. przez wnioskodawcę jako lekarza w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych na stanowisku lekarza operującego jest niesporny i może zostać przyjęty do wyliczenia rekompensaty.
/pismo k. 96/
Na ostatnim terminie rozprawy z dnia 9.09.2026 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów dojazdu na rozprawę w dniu 8.10.2025 r. w wysokości wskazanej w ww. piśmie procesowym z dnia 3.07.2025 r., tj. w kwocie 248,40 zł, natomiast pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.
/ostateczne stanowiska stron- e-prot. z 9.09.2026 r.: 00:00:51, 00:01:07, 00:31:28, 00:38:24/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca – H. P., urodzony (...), w latach 1972-1978 studiował w Akademii Medycznej w F. na wydziale lekarskim. Studia te ukończył w dniu 29.06.1978 r. uzyskując tytuł lekarza medycyny. Pierwszy stopień specjalizacji w zakresie chirurgii oraz prawo używania tytułu lekarza chirurga powód uzyskał w dniu 11.12.1982 r. , a następnie w dniu 9.04.1986 r. uzyskał drugi stopień specjalizacji i tytuł specjalisty w zakresie chirurgii ogólnej. Wnioskodawca otrzymał tytuł doktora nauk medycznych w zakresie medycyny w specjalności chirurgia ogólna na podstawie uchwały Rady Wydziału Lekarskiego (...) z dnia 18.03.1997 r. Ubezpieczony uzyskał także tytuł specjalisty w dziedzinie chirurgii naczyniowej w dniu 26.04.2013 r.
/niesporne, a nadto kwestionariusz k. 2 część A akt osobowych, dyplom k. 4 część A akt osobowych, odpis zaświadczenia k. 5 część A akt osobowych, dyplom k. 6 część B akt osobowych, zaświadczenie i dyplom k. 38, 46 część B akt osobowych, prawo wykonywania zawodu k. 49 część B akt osobowych, dyplom k. 104 część B akt osobowych/
W dniu 29.07.2024 r. ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę wraz z wnioskiem o rekompensatę.
/niesporne, a nadto wniosek k. 1 akt ZUS/
Decyzją z dnia 22.08.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w I. przyznał ubezpieczonemu emeryturę z wieku powszechnego od dnia 1.07.2024 r., tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku, w wysokości ustalonej zgodnie z art. 26c ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kwocie 15.086,15zł ( brutto).
/niesporne, a nadto decyzja k. 11 akt ZUS/
Decyzją z dnia 22.08.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w I. odmówił ubezpieczonemu prawa do rekompensaty, ponieważ do dnia 1.01.2009 r. nie został przez odwołującego udowodniony co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Do okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach Zakład nie uwzględnił okresu zatrudnienia w (...) (...) w I., ponieważ w pkt. 14 świadectwa pracy z dnia 29.07.2024 r. pracodawca uwzględnił do okresów wykonywania prac w szczególnych warunkach prace na stanowiskach zarówno starszego asystenta, zastępcy ordynatora, p.o. ordynatora jak i kierownika i nie wykazał czasookresów ich wykonywania. Ww. decyzją poinformowano jednocześnie wnioskodawcę, że w celu ponownego rozpoznania uprawnień do rekompensaty powinien złożyć dokumentację z akt osobowych, która potwierdzi zakres wykonywanych czynności (np. angaże, umowy o pracę itp.) na poszczególnych stanowiskach pracy i czy w okresie sprawowania funkcji kierownika wykonywał parce o charakterze administracyjno- biurowym.
/decyzja k. 9 akt ZUS/
W dniu 18.09.2024 r. odwołujący złożył do ZUS uzupełnienie swojego wniosku dotyczącego rekompensaty, do którego dołączył:
1/świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z (...) (...) w I. z dnia 13.09.2024 r., zgodnie z którym był on zatrudniony: od 19.02.1990 r. do 31.01.1997 r. na stanowisku starszego asystenta, od 1.02.1997 r. do 11.05.2008 r. na stanowisku zastępcy ordynatora, od 12.05.2008 r. do 30.06.2011 r. na stanowisku p.o. ordynatora, od 1.07.2011 r. do 27.07.2024 r. na stanowisku kierownika, gdzie stale i w pełnym wymiarem czasu pracy pracował w (...) (...) i (...) w zespołach operacyjnych dyscyplin wymieniony w Wykazie A dział XII poz. 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze - z wyłączeniem okresów urlopu bezpłatnego i okresów niezdolności do pracy z tytułu choroby,
2/ dokumentację z akt osobowych z (...) (...) w I. w postaci dokumentu potwierdzającego jego przeszeregowanie na stanowisko zastępcy ordynatora od 1.02.1997 r. w (...) I. oraz pisemne zakresy obowiązkowi i odpowiedzialności zastępcy ordynatora oraz obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności starszego asystenta oddziału.
/uzupełnienie wniosku o rekompensatę k. 14-15 akt ZUS, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach k. 16 akt ZUS, dokument dot. przeszeregowania k. 17 akt ZUS, zakresy obowiązków k. 18-20 akt ZUS/
Zaskarżoną decyzją z dnia 9.10.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w I., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 29.07.2024 r. oraz dodatkowych dokumentów złożonych przez ubezpieczonego w dniu 18.09.2024 r., odmówił H. P. prawa do rekompensaty argumentując, że wnioskodawca nie udokumentował do dnia 1.01.2009 r. wymaganego prawem stażu co najmniej 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zakład podał, że do okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych nie uwzględniono okresu zatrudnienia w (...) (...) w I. na stanowiskach: starszego asystenta, zastępcy ordynatora oraz p.o. ordynatora w (...) (...) i (...), ponieważ z przedłożonych dokumentów, tj. świadectwa pracy z dnia 13.09.2024 r. oraz angaży i zakresów czynności, wynika, że obok prac w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych ubezpieczony wykonywał szereg innych prac o charakterze administracyjno - biurowym oraz praca nie odbywała się na oddziałach urazowo - ortopedycznych zgodnie z zarządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12.07.1983 r.
/decyzja k. 21 akt ZUS/
Zgodnie ze świadectwami wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 22.01.2024 r. i z dnia 10.10.2025 r. wystawionymi przez (...) (...) (...) w P., powód był zatrudniony w ww. szpitalu w okresie od 16.10.1978 r. do 30.04.1982 r. i w okresie od 9.11.1979 r. do 30.04.1982 r. wykonywał on stale i w pełnym wymiarze pracę lekarza w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych, na stanowisku lekarza operującego wymienionym w wykazie: A dziale: XII poz.: 2 pkt: a ppkt: 1 wykazu stanowiącego załącznik do Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12.07.1983 r. ze zmianami w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu zdrowia.
/świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach k. 71 i k. 82/
H. P. ukończył staż lekarski w dniu 8 listopada 1979 roku. W okresie od dnia 16 października 1978 roku do dnia 30 kwietnia 1982 roku był zatrudniony w (...) (...) (...) w P. (dawniej (...) w P.). Od dnia 9 listopada 1979 roku podjął tam pracę na (...) na stanowisku młodszego asystenta, które zajmował przez okres 2 lat, a następnie pracował jako asystent pod nadzorem specjalisty. Do jego stałych obowiązków należało przeprowadzanie oraz asystowanie przy zabiegach operacyjnych, przygotowywanie pacjentów do operacji, sprawdzanie gojenia ran, wypisywanie zleceń i recept, a w razie konieczności występowanie do ordynatora o reoperacje. Oddział w P. był dużą jednostką liczącą około 120 łóżek, dysponującą 2 salami operacyjnymi, na której pracowało 4 samodzielnych chirurgów i około 7 specjalistów. Opieką obejmowano pacjentów z zakresu chirurgii ogólnej, ortopedii, neurologii oraz dzieci poniżej 3 roku życia. Praca odbywała się codziennie w ramach zabiegów planowych, rozpoczynających się rano - chirurg musiał być na sali o 8:15 w obecności anestezjologa - i trwających standardowo do godziny 15:00, jak również w ramach operacji nagłych. Ubezpieczony pracował w wymiarze 7 godzin dziennie, po czym regularnie pełnił dyżury zakładowe w wymiarze minimum 6 dyżurów w miesiącu oraz 2 dyżury świąteczne. Dyżur w dni powszednie trwał od godziny 15:00 do 8:00 lub 9:00 rano dnia następnego, natomiast dyżur świąteczny trwał 24 godziny, podczas których ubezpieczony nieprzerwanie operował i sprawował opiekę nad chorymi. Praca biurowa w tym okresie była znikoma, historia choroby pacjenta składała się z około 2 kart, co zajmowało ok. 10% czasu pracy.
/ świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach k. 71 i k. 82, świadectwo pracy k. 7 część A akt osobowych, zeznania wnioskodawcy e-prot. z 8.10.2025 r.:00:01:35-00:43:18 w zw. z e-prot. z 9.09.2026 r.:00:05:25-00:25:52 /
Okres zatrudnienia w ww. (...) (...) od 9 listopada 1979 r. do 30 kwietnia 1982 r. został w toku niniejszego sądowego postępowania odwoławczego uznany przez organ rentowy za niesporny staż pracy powoda wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, co daje niesporny staż takiej pracy w ilości 2 lat, 5 miesięcy, 22 dni.
/ okoliczność przyznana przez pozwanego w piśmie procesowym z 16.01.2026 r. k. 96/
Zgodnie ze świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 31.01.2024 r. wystawionym przez (...) (...) (...) w I., ubezpieczony był zatrudniony w tym szpitalu od 1.05.1982 r. do 31.07.1987 r. (co daje staż 5 lat, 3 miesiące) w pełnym wymiarze czasu pracy. Podano także w tym świadectwie, że w okresie zatrudnienia powód korzystał z urlopu bezpłatnego od 15.03.1987 r. do 31.07.1987 r. (co łącznie daje 4 miesiące, 17 dni). Potwierdzono również w tym świadectwie, że wnioskodawca w okresie od 1.05.1982 r. do 31.07.1987 r. (z wyłączeniem ww. urlopu bezpłatnego w ilości 4 miesięcy, 17 dni) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w (...) (...) (...) i (...) w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych na stanowiskach kolejno asystenta i starszego asystenta wymienionych w wykazie A, Dział XII poz. 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.) oraz wymienionym w wykazie A, Dział XII, poz. 2 lit. a, pkt 1 stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12.07.1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej (Dz. Urz. Nr 5, poz. 40 ze zm) - zatem po wyłączeniu wyżej wymienionego okresu urlopu bezpłatnego w rzeczonym świadectwie pracodawca poświadczył staż pracy w warunkach szczególnych w ilości 4 lat, 10 miesięcy, 13 dni.
/świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach k. 72, k. 163/
Zgodnie ze świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionym przez (...) (...) (...) w I. w dniu 13.09.2024 r. powód był zatrudniony w tym szpitalu od 19.02.1990 r. do 27.07.2024 r. w pełnym wymiarze czasu pracy
- z wyłączeniem okresu urlopu bezpłatnego w okresie od 30.07.1990 r. do 14.08.1990 r. (łącznie 16 dni), a także
- z wyłączeniem okresów zwolnień lekarskich po dniu 14.11.1991 r., tj.: 4.05.1998 r. - 11.05.1998 r. (8 dni), 17.08.1998 r. - 23.08.1998 r. (7 dni), 27.01.2000 r. - 28.01.2000 r. (2 dni), 17.12.2001 r. - 31.12.2001 r. (15 dni), 9.02.2004 r. - 15.02.2004 r. (7 dni), 3.04.2008 r. - 6.04.2008 r. (4 dni), 5.01.2010 r. (1 dzień), 24.01.2012 r. (1 dzień), 16.01.2013 r. - 22.01.2013 r. (7 dni), 25.02.2013 r. (1 dzień), 14.03.2013 r. - 20.03.2013 r. (7 dni), 10.04.2013 r. - 16.04.2013 r. (7 dni), 27.08.2014 r. (1 dzień), 11.05.2018 r. - 14.05.2018 r. (4 dni), 11.10.2020 r. - 13.10.2020 r. (3 dni), 14.12.2022 r. - 16.12.2022 r. (3 dni), 17.12.2022 r. - 31.12.2022 r. (15 dni) – co w okresie od 14.11.1991 r. do 31.12.2008 r. łącznie daje 43 dni okresów zasiłkowych, tj. 1 miesiąc, 13 dni,
i w czasie zatrudnienia w tym szpitalu pracował: od 19.02.1990 r. do 31.01.1997 r. na stanowisku starszego asystenta (tj. 6 lat, 11 miesięcy i 13 dni), od 1.02.1997 r. do 11.05.2008 r. na stanowisku zastępcy ordynatora (tj. 11 lat, 3 miesiące i 11 dni), od 12.05.2008 r. do 30.06.2011 r. na stanowisku p.o. ordynatora (tj. 3 lata, 1 miesiąc i 19 dni), od 1.07.2011 r. do 27.07.2024 r. na stanowisku kierownika (tj. 13 lat i 27 dni), i na tych stanowiskach (z wyłączeniem ww. okresów urlopu bezpłatnego 16 dni i okresów niezdolności do pracy z tytułu choroby po 14.11.1991 r. do 31.12.2008 r. łącznie 1 miesiąc, 13 dni), stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w (...) (...) (...) i (...) w zespołach operacyjnych dyscyplin wymieniony w wykazie A, Dział XII poz. 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) oraz wymienionym w wykazie A, Dział XII, poz. 2 lit. a, pkt 1 stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12.07.1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej (Dz. Urz. Nr S, poz. 40 z późn. zm.), oraz od 1.01.2009 r. zgodnie z poz. 24 załącznika Nr 2 ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 2023.164 z późn. zm.) - co oznacza, że zgodnie z przedmiotowym świadectwem zakład pracy potwierdził, iż po wyłączeniu ww. okresu urlopu bezpłatnego (16 dni) i ww. okresów zasiłkowych po 14.11.1991 r. do 31.12.2008 r. (łącznie 1 miesiąc, 13 dni) powód ma łączny w staż pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych w tym szpitalu w ilości 18 lat, 8 miesięcy, 15 dni.
/świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach k. 16 akt ZUS/
W okresie od 1 maja 1982 roku do 31 lipca 1987 roku ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) (...) w I. na (...) – początkowo na stanowisku asystenta. Kiedy w 1986 roku zdał egzamin na specjalistę II stopnia, objął stanowisko starszego asystenta, stając się samodzielnym chirurgiem podejmującym autonomiczne decyzje, operującym oraz uczącym młodszych kolegów. W okresie od 15 marca 1987 roku do 31 lipca 1987 roku wnioskodawca korzystał z urlopu bezpłatnego. W pozostałym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał obowiązki w (...) (...) (...) i (...) w wieloosobowych zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych. Oddział w I. liczył wówczas 60 łóżek, a zespół składał się z 6 samodzielnych chirurgów (w tym ubezpieczonego) oraz 2 młodszych lekarzy pracujących pod nadzorem. Zakres przeprowadzanych operacji był szeroki i obejmował m.in. zabiegi z zakresu (...). W związku z awansem na starszego asystenta zakres obowiązków chirurga ubezpieczonego nie uległ zmianie, natomiast zmniejszyła się ilość jego czynności administracyjnych, które przekazano młodszym lekarzom.
/ świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach k. 72 , 163 , świadectwo pracy k. 8 część A akt osobowych, zeznania wnioskodawcy e-prot. z 8.10.2025 r.:00:01:35-00:43:18 w zw. z e-prot. z 9.09.2026 r.:00:05:25-00:25:52 /
W dniu 19 lutego 1990 roku H. P. ponownie podjął zatrudnienie w (...) (...) w I., gdzie pracował w pełnym wymiarze czasu pracy do dnia 27 lipca 2024 roku w (...) (...) (...) i (...), zajmując kolejno stanowiska: od 19 lutego 1990 r. do 31 stycznia 1997 r. – starszego asystenta, od
1 lutego 1997 r. do 11 maja 2008 r. – zastępcy ordynatora, od 12 maja 2008 r. do 30 czerwca 2011 r. – p.o. ordynatora, od 1 lipca 2011 r. do 27 lipca 2024 r. – kierownika oddziału. Praca ubezpieczonego na powyższych stanowiskach polegała na codziennym, stałym diagnozowaniu, badaniu i operowaniu pacjentów w wieloosobowych zespołach operacyjnych na bloku operacyjnym, który początkowo dysponował 5, a obecnie 6 salami. Liczba łóżek na oddziale wynosiła początkowo 60, a następnie została zmniejszona do 42. Rocznie na oddziale wykonywano około 1200 zabiegów. Praca na bloku operacyjnym zajmowała ubezpieczonemu około 80% czasu, a pozostały czas przeznaczał na badanie pacjentów, zlecanie procedur medycznych i leków niezbędnych do zakwalifikowania chorego do operacji. Zabiegi planowe odbywały się od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:00 (8:15) do 15:00, przy czym operacje wielogodzinne (np. duże zabiegi onkologiczne trwające powyżej 2 godzin lub operacje naczyniowe i urazowe) regularnie przeciągały się poza te ramy. Zespół operacyjny składał się z chirurgów (zazwyczaj 3 przy dużych zabiegach, minimum 2 przy mniejszych), anestezjologa oraz instrumentariuszek – łącznie w sali uczestniczyło od 8 do 10 osób. Chirurg był obecny od momentu rozpoczęcia znieczulenia i pozostawał na sali do czasu wybudzenia pacjenta. H. P. jako starszy asystent wykonywał wszystkie trudniejsze zabiegi i uczył młodszych lekarzy. Po objęciu funkcji zastępcy ordynatora w dniu 1 lutego 1997 roku wykonywał dokładnie te same obowiązki operacyjne, a dodatkowo przejmował zadania ordynatora w czasie jego nieobecności (głównie podczas urlopów wypoczynkowych), polegające na układaniu harmonogramu zabiegów, rozpisywaniu grafików dyżurów i list urlopowych, prowadzeniu rozmów z pacjentami i ich rodzinami oraz podpisywaniu wypisów. Od dnia 12 maja 2008 roku jako p.o. ordynatora, a następnie kierownik oddziału, wnioskodawca prowadził wizyty lekarskie, obchodny, badania i zatwierdzał plany operacyjne, wykonując przy tym przez cały czas najtrudniejsze i najpoważniejsze zabiegi. Ponieważ ponad 15 lat temu ubezpieczony uzyskał drugą specjalizację z chirurgii naczyniowej, to skutkowało to tym, że był on wzywany z domu poza czasem pracy do praktycznie każdego ostrego przypadku naczyniowego. Ponadto ubezpieczony regularnie udzielał pomocy i był wzywany na inne oddziały w swoim szpitalu, jak: urologii, ginekologii, ortopedii, neurologii, a oprócz tego również do innych szpitali na Oddział (...) (...). Ubezpieczony przez cały okres zatrudnienia stale dyżurował w wymiarze średnio 6, a w razie potrzeb nawet do 10 dyżurów w miesiącu. Dyżur w dni powszednie trwał 17 godzin (od 15:00 do 8:00 lub 7:30 dnia następnego), a w soboty i dni świąteczne – 24 godziny, podczas których nieprzerwanie realizowano tzw. "dyżury ostre" z ciągłym przyjmowaniem pacjentów powiązany z operowaniem w nocy. Realny czas pracy wnioskodawcy wynosił minimum 280 godzin w miesiącu. Czynności o charakterze administracyjno-zarządczym zajmowały ubezpieczonemu łącznie poniżej 1 godziny w ciągu dnia i były przez niego wykonywane w czasie wolnym od operowania. Jako zastępca ordynatora ubezpieczony praktycznie nie wykonywał pracy biurowej. H. P. nie brał udziału w komisjach przetargowych ani w procedurach zakupu sprzętu na oddział – zadania te realizował kierownik bloku operacyjnego. Podczas pracy na bloku operacyjnym ubezpieczony był stale narażony na działanie pola magnetycznego oraz czynniki biologiczne.
/ umowy o pracę k. 5, 7 część B akt osobowych, podanie o urlop bezpłatny k. 12 część B akt osobowych, pismo z 25.07.1990 r. w sprawie udzielenia urlopu bezpłatnego k. 13 część B akt osobowych, opinie k. 19, 24 część B akt osobowych, angaże i oświadczenia k. 20-23, 26, 28-33, 39-40, 42-44, 126-128, 133, 150, 164 część B akt osobowych, przeszeregowanie k. 35 część B akt osobowych, aneks k. 122 część B akt osobowych, zaświadczenie k. 125 część B akt osobowych, umowa o wykonywanie dodatkowego zadania do umowy o pracę wraz z dodatkowym zakresem czynności, uprawnień i odpowiedzialności k. 135 -137, 144 część B akt osobowych, opinia k. 162 część B akt osobowych, świadectwo pracy k. 7 część C akt osobowych, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 13.09.2024 r. k. 16 akt ZUS i k. 9 część C akt osobowych, przeszeregowanie k. 17 akt ZUS, zakresy obowiązków k. 18-20 akt ZUS, a także k. B-8, k. B-36, k. B-96 akt osobowych; zeznania wnioskodawcy e-prot. z 8.10.2025 r.:00:01:35-00:43:18 w zw. z e-prot. z 9.09.2026 r.:00:05:25-00:25:52 ; zeznania świadka H. Z. e-prot. z8.10.2025 r.: 00:57:06-01:14:07; zeznania świadka C. C. e-prot. z 8.10.2025 r.: 01:14:16-01:27:39 /
Zgodnie z wiedzą z zakresu bhp czynności wykonywane przez H. P. od 1.05.1982 r. do 31.07.1987 r. oraz od 19.02.1990 r. do 31.12.2008 r. w (...) (...) (...) w I. na stanowiskach młodszego asystenta, asystenta, starszego asystenta, zastępcy ordynatora, p.o. ordynatora oraz kierownika oddziału we wszystkich wyżej wymienionych okresach, z uwzględnieniem przerw chorobowych i urlopowych - w świetle całokształtu zebranego w nn. sprawie materiału dowodowego w tym zachowanych oryginalnych dokumentów osobowych odwołującego oraz zeznań współpracowników ubezpieczonego jako świadków i powoda - stanowiły pracę o szczególnym charakterze w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych, zaś wykonywane przez niego czynności o charakterze administracyjno-biurowym były jedynie nieodłącznym elementem organizacyjnym pracy lekarza zabiegowego co w żaden sposób nie pozbawia pracy powoda w ww. okresach przymiotu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
/ pisemna opinia podstawowa i uzupełniająca biegłego sądowego ds. BHP mgr. inż. A. P. k. 116-121, 148/
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie powołanych dokumentów, których autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron, a także na podstawie zeznań świadków H. Z. i C. C. oraz na podstawie przesłuchania wnioskodawcy, których wartości dowodowej pozwany nie podważył. Sąd uznał, że ww. dowody są w pełni wiarygodne, spójne i pozwalają odtworzyć wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia w nn. sprawie okoliczności.
Sąd oparł się m.in. na dokumentach z oryginalnej dokumentacji osobowej powoda ze spornego okresu zatrudnienia w (...) w I., a także na pozostałych dokumentach zalegających w aktach sprawy oraz złożonych na etapie postępowania przed organem rentowym, albowiem nie nosiły one jakichkolwiek śladów przerabiania czy też podrabiania, wobec czego braku jest jakichkolwiek wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów.
Sąd Okręgowy dał w całości wiarę zeznaniom świadków H. Z. oraz C. C.. Obaj świadkowie są lekarzami chirurgami, którzy przez wiele lat dzielili z wnioskodawcą codzienne obowiązki zawodowe w (...) (...) (...) (...) w I.. Ich relacje były precyzyjne, rzeczowe i wolne od wewnętrznych sprzeczności. Świadkowie w sposób bezsporny zeznali o realiach pracy powoda na oddziale zabiegowym, szczegółowo opisując strukturę zespołów operacyjnych, wymiar i specyfikę całodobowych „dyżurów ostrych” oraz wielogodzinny charakter skomplikowanych operacji onkologicznych i naczyniowych. Sąd Okręgowy uznał na podstawie zgodnych zeznań obu ww. świadków, że awans H. P. na stanowiska kierownicze (zastępcy ordynatora, p.o. ordynatora i kierownika) w żadnym stopniu nie zniwelował jego aktywności lekarza operatora na bloku operacyjnym, a wręcz obligował go – jako chirurga o najwyższych kwalifikacjach – do podejmowania się najtrudniejszych zabiegów. Depozycje świadków co do marginalnego i podrzędnego wymiaru prac biurowych (poniżej 1 godziny dziennie) wykonywanych poza czasem operowania, w pełni korespondowały ze sobą i z przesłuchaniem wnioskodawcy, tworząc zwarty i przejrzysty obraz faktycznych obowiązków powoda w spornym okresie zatrudnienia w (...) (...) i (...) (...) (...) (...) w I., w tym też co do rzeczywistego wymiaru czasu pracy odwołującego w jakim wykonywał te obowiązki.
Jako w pełni wiarygodne Sąd ocenił również zeznania samego ubezpieczonego H. P.. Były one szczere, logiczne i szczegółowo opisywały przebieg jego ścieżki zawodowej od momentu ukończenia stażu w 1979 roku, poprzez pracę w P., aż po wieloletnie zatrudnienie w I.. Zeznania te w całości korelowały z zeznaniami obu ww. świadków oraz z dokumentacją zgromadzoną w jego aktach osobowych z okresu zatrudnienia w (...) (...) w I..
Sąd Okręgowy odtwarzając istotne dla sprawy fakty posiłkował się także opinią biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy mgr. inż. A. P., uznając, że została ona sporządzona w sposób rzetelny, zgodnie z zakreśloną tezą dowodową. Biegły ten starannie uzasadnił wnioski końcowe swojej opinii i jednoznacznie wyjaśnił w uzupełniającej opinii wszelkie zgłoszone przez pozwanego zarzuty, nie pozostawiając wątpliwości co do wykonywania w badanych okresach przez powoda pracy w szczególnych warunkach na wszystkich stanowiskach w okresie jego zatrudnienia w (...) (...) w I.. W odniesieniu do stanowiska procesowego pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd Okręgowy zważył, iż zgłoszone przez organ rentowy zarzuty wobec opinii biegłego mają charakter wyłącznie polemiczny i jako pozbawione uzasadnionych podstaw prawnych oraz merytorycznych nie mogły odnieść żadnego skutku procesowego. Biegły w sposób wnikliwy, logiczny i przekonujący wyjaśnił dlaczego zgodnie z wiedzą z zakresu bhp należy ocenić, że praca ubezpieczonego na każdym z zajmowanych stanowisk (w tym kierowniczych) w pełni wyczerpywała kryteria zespołowości i specyfiki dyscypliny zabiegowej, a czynności o charakterze administracyjnym stanowiły jedynie nieodłączną część organizacji pracy każdego lekarza operującego i nie odbierały tej pracy cechy ciągłości i przymiotu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Za całkowicie chybiony należało uznać zarzut organu rentowego, jakoby wykonywanie przez H. P. w okresie od dnia 19.02.1990 r. do dnia 27.07.2024 r. (ze szczególnym uwzględnieniem cezury czasowej do dnia 31.12.2008 r.) czynności o charakterze administracyjno-organizacyjnym czy szkoleniowym młodszych lekarzy wykluczało uznanie jego pracy za wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy, forsując tę tezę, wyjątkowo wybiórczo oparł się jedynie na zapisach zawartych w pisemnych zakresach obowiązków starszego asystenta i zastępcy ordynatora. Sąd stoi jednak na stanowisku, że o charakterze zatrudnienia nie decyduje samo literalne brzmienie zapisów w zakresach obowiązków stanowiskowych, lecz rzeczywisty, codzienny charakter faktycznie realizowanych obowiązków przez pracownika i prawdziwy wymiar czasu pracy w jakim te obowiązki wykonywał. Sąd oparł się w celu ustalenia tych okoliczności na całościowej analizie dostępnej dokumentacji osobowej, opinii biegłego i spójnych depozycjach przesłuchanych świadków, a z dowodów tych wynika, że czynności biurowe, ewidencyjne czy szkoleniowe stanowiły w realiach oddziału chirurgicznego w przypadku powoda jedynie marginalną i immanentną część organizacji jego pracy jako lekarza zabiegowego w zespole operacyjnym, bo z kompleksowej analizy łącznie ocenianych ww. dowodów wynika, że pracę chirurga powód w okresach zatrudnienia w (...) w I. niezależnie od zajmowanego stanowiska wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy. Czynności administracyjne i szkoleniowe zajmowały ubezpieczonemu znikomą część dobowego wymiaru zatrudnienia i w żaden sposób nie determinowały charakteru jego pracy, ani nie pozbawiały jej przymiotu ciągłości i stałości na bloku operacyjnym, zwłaszcza przy uwzględnieniu faktu znacznego przekraczania przez powoda ogólnych norm czasu pracy w ramach całodobowych dyżurów. Podkreślić należy, że wymóg wykonywania pracy w szczególnych warunkach „stale i w pełnym wymiarze” nie oznacza zakazu wykonywania jakichkolwiek ubocznych czynności organizacyjnych, które są technicznie i prawnie nierozerwalnie powiązane z procesem zasadniczym świadczenia danego rodzaju pracy - w tym przypadku jest to związane z operowaniem pacjenta, prowadzeniem jego historii choroby, przygotowaniem do zabiegu i pooperacyjnym wybudzaniem. Za całkowicie chybiony zdaniem Sądu należy uznać należy zarzut pozwanego, jakoby wykonywanie przez H. P. na stanowiskach starszego asystenta, zastępcy ordynatora oraz p.o. ordynatora czynności o charakterze administracyjno-biurowym wynikających z pisemnych zakresów czynności pozbawiało jego pracę cechy permanentności i ciągłości. Organ rentowy, forsując tę tezę, opiera się na skrajnie formalistycznej i wybiórczej analizie dokumentacji pracowniczej, całkowicie ignorując realia i specyfikę zawodu chirurga, której rzeczywisty charakter pozwalał odtworzyć w sposób pewny dopiero całokształt zebranych dowodów, analizowanych łącznie, nie zaś fragmentarycznie, a w tym pozwalały na to spójne i logiczne zeznania świadków, jak i powoda w korelacji z dokumentacją osobową odwołującego. O kwalifikacji prawnej danej pracy do stażu w warunkach szczególnych nie decyduje literalne brzmienie instrukcji stanowiskowej, angażu czy nazwy funkcji kierowniczej, lecz rzeczywisty, codzienny profil faktycznie realizowanych obowiązków, a te w przypadku powoda można było w sposób jednoznaczny odtworzyć na podstawie właśnie ww. powołanych dowodów, z których wyłania się spójna, logiczna całość. W warunkach oddziału chirurgicznego prowadzenie dokumentacji medycznej pacjenta (historii choroby, zleceń leków, wypisów) oraz bieżące zarządzanie podległym zespołem lekarsko-pielęgniarskim i czynności szkoleniowe młodszej kadry stanowi nierozerwalny element organizacji pracy powoda jako lekarza zabiegowego w zespole operacyjnym. Czynności te miały charakter wyłącznie pomocniczy i podrzędny wobec zasadniczego procesu, jakim było operowanie chorych na bloku operacyjnym przez powoda w całym okresie zatrudnienia w (...) w I. do 31.12.2008 r. Jak bezspornie wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe – w tym zgodne zeznania świadków (lekarzy operatorów) oraz opinia biegłego ds. BHP – zadania administracyjne zajmowały ubezpieczonemu znikomą część dobowego wymiaru zatrudnienia i były wykonywane wyłącznie w przerwach między operacjami lub poza standardowymi ramami czasowymi jego normatywu czasu pracy. Zaakceptowanie skrajnego poglądu ZUS opartego na fragmentarycznym zapisie z zakresach obowiązków powoda prowadziłoby do nieakceptowalnego wniosku, że sam fakt realizacji ustawowego obowiązku prowadzenia dokumentacji pacjenta pozbawiałby każdego chirurga prawa do przywilejów emerytalnych. Co więcej, ubezpieczony drastycznie przekraczał normy czasu pracy, wypracowując minimum 280 godzin w miesiącu w ramach całodobowych „dyżurów ostrych” i wezwań nagłych z domu, co z naddatkiem rekompensowało czas poświęcony na techniczne wypisanie kart pacjentów, czy szkolenie młodszych lekarzy na oddziale chirurgii w spornych okresach pracy w (...) w I..
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie jest zasadne i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy ubezpieczony spełnia warunki do przyznania mu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a spór dotyczył wyłącznie przesłanki posiadania przez powoda co najmniej 15-letniego stażu pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy do 1.01.2009 r.
Należy podkreślić, że pozwany w zaskarżonej decyzji z dnia 9.10.2024 r. odmówił ubezpieczonemu zaliczenia do stażu takiej pracy spornego okresu zatrudnienia w (...) (...) w I. na podstawie przedłożonego dodatkowo w dniu 18.09.2024 r. przez wnioskodawcę świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 13.09.2024 r. oraz angaży i zakresu czynności. Zaliczenie zaś już samego okresu pracy od 19.02.1990 r. do 31.12.2008 r. w (...) w I., nawet po wyłączeniu okresu urlopu bezpłatnego od 30.07.1990 r. do 14.08.1990 r. i okresów zasiłkowych po 14.11.1991 r. do 31.12.2008 r. wymienionych w ww. świadectwie z 13.09.2024 r. dawałoby na dzień 1.01.2009 r. staż takiej pracy znacznie przekraczający wymagane prawem minimum 15 lat, bo po ww. odliczeniu byłby to staż w ilości 18 lat, 8 miesięcy, 15 dni. Dodatkowo należy tytułem wstępu wyjaśnić, że powód w (...) w I. pracował też we wcześniejszym okresie od 1.05.1982 r. do 31.07.1987 r. (co daje staż 5 lat, 3 miesiące) w pełnym wymiarze czasu pracy -na potwierdzenie czego złożył do akt sprawy świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach w tym okresie, przy czym także w tym świadectwie poświadczono, że powód korzystał z urlopu bezpłatnego od 15.03.1987 r. do 31.07.1987 r. (co łącznie daje 4 miesiące, 17 dni). Wobec tego z potwierdzonego w tym dokumencie przez pracodawcę okresie od 1.05.1982 r. do 31.07.1987 r. stałego i w pełnym wymiarze czasu wykonywania pracy w (...) (...) i (...) w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych na stanowiskach kolejno asystenta i starszego asystenta -wyłączenie ww. okresu urlopu bezpłatnego dawałoby jeszcze dodatkowo staż pracy w warunkach szczególnych w ilości 4 lat, 10 miesięcy, 13 dni.
Porządkując stan rzeczy należy w tym miejscu podkreślić, że w toku nn. sądowego postępowania odwoławczego pozwany organ rentowy uznał okres zatrudnienia w (...) (...) od 9 listopada 1979 r. do 30 kwietnia 1982 r. za niesporny staż pracy powoda wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, co dało w efekcie bezspornie staż takiej pracy w ilości 2 lat, 5 miesięcy, 22 dni.
/okoliczność przyznana przez pozwanego w piśmie procesowym z dnia 16.01.2026 r. k. 96/
Oceniając w takim stanie sprawy zasadność odwołania od zaskarżonej decyzji z 9.10.2024 r. Sąd Okręgowy zważył, że zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1696 ze zm.) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W myśl art. 23 ust.1 i 2 ww. ustawy, ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (zob. np. M. Zieleniecki, Komentarz do art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX/el. 2017; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31.03.2016 r., III AUa 1899/15, LEX 2044406).
Przepisy art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:
1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej,
2) osiągnięcie do dnia wejścia w życie ustawy tj. do 31.12.2008 r. okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat.
Przesłanką negatywną zawartą w art.21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych jest nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Skoro zgodnie z art.23 ustawy o emeryturach pomostowych rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., za których były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 r., to warunek sformułowany w art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia. Analiza układu warunkującego prawo do emerytury pomostowej prowadzi do wniosku, że świadczenie to przysługuje tym pracownikom, którzy osiągnęli co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale nie nabyli prawa do emerytury pomostowej z powodu nieuznania ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołujący nie nabył prawa do emerytury pomostowej, ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Stosownie do art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1749) za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z kolei przepis art. 32 ust.4 ww. ustawy stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust.2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.).
Z §1 ww. rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
Przepis § 2 ust.1 ww. rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Natomiast rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. 2011 poz. 237 nr.1412) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia.
W myśl § 21-23 ww. rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Tym samym brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub zakwestionowanie przez ZUS takiego świadectwa - nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była w rzeczywistości wykonywana przez ubezpieczonego. W szczególności ubezpieczony może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym. W szczególności zastosowanie mają art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. Strony mają też prawo podważać moc dowodową dokumentów, w tym także świadectwa pracy, które jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie przez sąd zgodnie z zasadami art. 233 § 1 k.p.c. W postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne /tak SA w Z. w wyroku z 20 lipca 2016 r, III AUa 690/15, LEX nr (...)/.
W sprawie o świadczenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdzie przedmiotem ustaleń sądu ma być charakter zatrudnienia, dokonywanie ustaleń stanu faktycznego odbywa się z reguły poprzez przeprowadzenie dowodów osobowych oraz - o ile to jest możliwe - dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych. Osobowe źródła dowodowe (w tym zarówno zeznania świadków, jak i strony procesowej) muszą być skonfrontowane z istniejącą dokumentacją i dopiero uzyskanie przekonania graniczącego z pewnością co do przebiegu zatrudnienia, może pozwolić na pozytywne rozstrzygnięcie o prawie do świadczeń. Ocena osobowych źródeł dowodowych musi być przy tym wolna od jakiejkolwiek dowolności, uwzględniając reguły logiki oraz zasady doświadczenia zawodowego /tak SA w Z. w wyroku z 27.10.2016 r., III AUa 41/16 LEX nr (...)/.
Podkreślić należy, że ustawodawca w obecnie obowiązujących przepisach celowo odszedł od szczegółowego określania stanowisk pracy, skupiając się na zakresach obowiązków, bowiem nazwy stanowisk pracy mogły być bardzo różne w zależności od zakładu pracy. Ponadto ustalano je często na długo przed wejściem w życie przepisów określających pracę w warunkach szczególnych. Z tej przyczyny Sąd ma nie tylko prawo, ale
i obowiązek ustalać rzeczywisty zakres obowiązków, bez względu na nazwę stanowiska.
Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, nie jest dopuszczalne zaliczanie innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika w stopniu powodującym wcześniejszą utratę zdolności do zatrudnienia i nie zostały wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 10.04. 2014 r., II UK 395/13, Lex Nr 1455235).
Zgodnie z Wykazem A, Dział XII, poz. 2 stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), pracą o szczególnym charakterze jest praca lekarzy zatrudnionych w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych. Przepis ten konstytuuje dwa autonomiczne kryteria: wymóg zespołowości pracy przy operacjach oraz przynależność specjalizacji medycznej do dyscypliny o profilu zabiegowym. Musi być to przy tym interpretowane w zgodzie z art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który wymaga, aby praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
W tym miejscu Sąd Okręgowy pragnie zwrócić szczególną uwagę na ustawowy wymiar norm czasu pracy pracowników sektora ochrony zdrowia. Zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa (aktualnie art. 93 ustawy o działalności leczniczej, a uprzednio art. 32g ustawy o zakładach opieki zdrowotnej), czas pracy lekarza zatrudnionego w podmiocie leczniczym wynosi 7 godzin i 35 minut na dobę (co daje średnio 37 godzin i 55 minut na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym).
Wymiar ten stanowi dobowy i tygodniowy odpowiednik pełnego wymiaru czasu pracy (pełnego etatu) dla tej grupy zawodowej. W odniesieniu do realiów niniejszej sprawy oznacza to, że ubezpieczony, realizując codzienną pracę na bloku operacyjnym w godzinach od 8:00 do 15:35, w całości i z naddatkiem wyczerpywał ustawowy wymóg zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin.
Co niezwykle istotne w profesji chirurga zabiegowego, norma ta stanowiła w praktyce jedynie punkt wyjścia do dalszej, intensywnej aktywności zawodowej. Specyfika pracy chirurga uniemożliwia bowiem mechaniczne opuszczenie stanowiska pracy po upływie regulaminowych 7 godzin i 35 minut, jeżeli na stole operacyjnym znajduje się pacjent, a proces ratowania życia lub zdrowia nie został sfinalizowany. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że ubezpieczony regularnie przekraczał te normy, spędzając na bloku operacyjnym oraz w ramach całodobowych dyżurów medycznych (trwających nieprzerwanie 17 lub 24 godziny) nawet do 280 godzin w skali miesiąca. Powyższe w sposób jednoznaczny dowodzi, że praca ubezpieczonego w warunkach szczególnych była świadczona w sposób stały, nieprzerwany i w pełnym, prawnie zdefiniowanym dla lekarzy wymiarze.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało w ocenie Sądu Okręgowego w sposób niewątpliwy, że H. P. spełnił wszystkie powyższe kryteria, a jego łączny staż pracy w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia w W.SZ.Z. w I. od 1.05.1982 r. do 31.07.1987 r. oraz od 19.02.1990 r. do 31.12.2008 r. po odliczeniu niespornych przerw w postaci urlopów bezpłatnych oraz okresów zasiłkowych po 14.11.1991 r. do 31.12.2008 r. i na dzień 1.01.2009 r. znacznie przekracza wymagany prawem minimalny próg 15 lat stażu takiej pracy.
W szczególności w świetle całokształtu zebranego materiału dowodowego, wbrew twierdzeniom organu rentowego, awans zawodowy ubezpieczonego i objęcie przez niego kolejno w badanym okresie zatrudnienia w (...) w I. funkcji zastępcy ordynatora, p.o. ordynatora oraz kierownika oddziału nie doprowadziły do utraty przymiotu wykonywania pracy w szczególnych warunkach w sposób stały i w pełnym wymiarze. Rola ordynatora lub kierownika na oddziale o profilu wybitnie zabiegowym różni się fundamentalnie od funkcji kierowniczych w innych gałęziach gospodarki. Jak zgodnie potwierdzili świadkowie (również lekarze operatorzy) oraz biegły sądowy ds. BHP, kierowanie (...) (...) (...) i (...) obligowało ubezpieczonego jako chirurga o najwyższych, unikalnych kwalifikacjach (w tym ze specjalizacją z chirurgii naczyniowej) do osobistego przeprowadzania oraz asystowania przy najtrudniejszych i najbardziej skomplikowanych zabiegach operacyjnych. Ubezpieczony nieprzerwanie, codziennie, a także w toku wyczerpujących, całodobowych dyżurów ostrych oraz nagłych wezwań z domu w porze nocnej, pracował w wieloosobowych zespołach operacyjnych na bloku chirurgicznym. Co istotne, pojęcie pracy w zespole operacyjnym nie ogranicza się wyłącznie do fizycznego momentu operowania skalpelem na sali operacyjnej. Obejmuje ono również integralne, nieodłączne i wykonywane zespołowo czynności przedoperacyjne (badanie, kwalifikacja, przygotowanie pacjenta do zabiegu) oraz pooperacyjne (zespołowy nadzór nad wybudzaniem chorego na sali pooperacyjnej czy reanimacji). Podkreślić należy, że z materiału dowodowego jednoznacznie przy tym wynika, że wykonywane przez H. P. obowiązki administracyjno-biurowe i organizacyjne, nieodłącznie związane z kierowaniem jednostką szpitalną (takie jak podpisywanie wypisów, zatwierdzanie raportów czy układanie grafików dyżurów), miały charakter całkowicie podrzędny i marginalny w jego dobowym wykonywaniu pracy. Zajmowały one ubezpieczonemu poniżej jednej godziny dziennie i były realizowane w przerwach między operacjami bądź poza normalnym czasem pracy. Wykonywanie tego rodzaju czynności, które mają charakter pomocniczy i są technicznie oraz prawnie nierozerwalnie powiązane z procesem zasadniczym, nie stanowi naruszenia warunku wykonywania pracy w szczególnych warunkach w pełnym wymiarze czasu pracy. Zaakceptowanie rygorystycznego stanowiska ZUS prowadziłoby do rażąco niesprawiedliwego wniosku, że sam fakt prowadzenia dokumentacji medycznej pacjenta (co jest ustawowym obowiązkiem każdego lekarza) pozbawiałby chirurga prawa do emerytalnych przywilejów z tytułu pracy w warunkach szkodliwych. Za bezpodstawną Sąd też uznał argumentację organu rentowego opartą na literalnym brzmieniu załącznika nr 1 do Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 roku (Wykaz A, Dział XII, Poz. 2, lit. a, pkt 1), w którym mowa jest o pracy w zespołach operacyjnych na oddziałach urazowo-ortopedycznych. ZUS całkowicie traci z pola widzenia fakt, iż zarządzenia resortowe miały w polskim porządku prawnym jedynie charakter przepisów wewnątrzoddziałowych (wykonawczych) i nie mogą w sposób restrykcyjny ograniczać ani modyfikować uprawnień wynikających bezpośrednio z aktów rangi wyższej, to jest z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. Wskazane zaś rozporządzenie w Dziale XII pod pozycją 2 określa warunki kwalifikacji w sposób autonomiczny i powszechnie obowiązujący, wymagając jedynie, aby lekarz pracował „w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych”. Definicja ta ma charakter uniwersalny i odnosi się do każdego oddziału o profilu stricte operacyjnym. Jak bezspornie wykazało postępowanie dowodowe, (...) (...) (...) (...) w I. prowadził niezwykle szeroki i skomplikowany szereg operacji z zakresu dyscyplin zabiegowych (w tym onkologii, chirurgii naczyniowej oraz chirurgii urazowej), w całości realizując normę prawa materialnego. za całkowicie bezprzedmiotowy pod kątem konstytucyjnym i materialnoprawnym Sąd uznał zarzut organu rentowego, iż praca ubezpieczonego nie odbywała się na oddziale urazowo-ortopedycznym zgodnie z literalnym brzmieniem załącznika nr 1 do Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 roku (Wykaz A, Dział XII, Poz. 2, lit. a, pkt 1). Organ rentowy ignoruje fundamentalną w polskim porządku prawnym zasadę hierarchii aktów prawnych (art. 87 Konstytucji RP). Resortowe zarządzenia wykazowe ministrów miały charakter wyłącznie przepisów wewnątrzoddziałowych i nie mogą w sposób restrykcyjny modyfikować, zawężać ani ograniczać uprawnień obywateli wynikających bezpośrednio z aktów rangi wyższej, to jest z nadrzędnego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 r., III ZP 30/01). Wspomniane rozporządzenie z 1983 roku – będące aktem powszechnie obowiązującym – w Dziale XII pod pozycją 2 określa warunki kwalifikacji w sposób autonomiczny wymagając jedynie, aby lekarz był zatrudniony „w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych”, bez jakiegokolwiek ograniczania tego prawa do jednego, konkretnego typu oddziału medycznego. Skoro z zebranego materiału dowodowego (w tym z zeznań świadków, powoda oraz opinii biegłego BHP) w sposób nie dający wątpliwości wynika, że (...) (...) (...) (...) w I. realizował pełen, niezwykle szeroki i skomplikowany profil operacyjny z zakresu dyscyplin zabiegowych (w tym operacje onkologiczne, urazowe oraz naczyniowe), to ubezpieczony w całości urzeczywistnił dyspozycję normy prawa materialnego rangi rozporządzenia. Formalistyczne i oderwane od realiów medycznych pracy powoda w obu okresach zatrudnienia w (...) w I. stanowisko organu rentowego nie zasługuje na akceptację w świetle zebranych dowodów i obowiązującego prawa.
Dokonując wyliczenia okresu zatrudnienia ubezpieczonego w warunkach szczególnych na potrzeby ustalenia uprawnień do rekompensaty Sąd wziął też pod uwagę, że z okresu tego należy wyłączyć te okresy, podczas których ubezpieczony korzystał w trakcie zatrudnienia w (...) w I. ze zwolnień lekarskich po 14.11.1991 r. do 31.12.2008 r., tj. 4.05.1998 r. – 11.05.1998 r. (8 dni), 17.08.1998 r. – 23.08.1998 r. (7 dni), 27.01.2000 r. – 28.01.2000 r. (2 dni), 17.12.2001 r. – 31.12.2001 r. (15 dni), 09.02.2004 r. – 15.02.2004 r. (7 dni), 03.04.2008 r. – 06.04.2008 r. (4 dni), co łącznie dało 1 miesiąc i 29 dni. Wskazać należy, że rekompensata zgodnie z art. 21 ustawy pomostowej warunkowana jest kwalifikowanym okresem pracy (w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze) rozumianym według przepisów ustawy emerytalnej. Oznacza to, że przy obliczaniu stażu pracy w warunkach szczególnych celem ustalenia prawa do rekompensaty art. 12 ustawy pomostowej nie ma zastosowania. Przepis art. 12 ustawy pomostowej ma zastosowanie wyłącznie do ustalania okresu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, na potrzeby prawa do emerytury pomostowej. Nabycie prawa do rekompensaty reguluje wyłącznie art. 21 ust. 1 ustawy pomostowej, który przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze odsyła do ustawy emerytalnej. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 października 2020 r., III UZP 3/20, OSNP 2021/3/29 podniósł, że odesłanie z art. 21 ust. 1 ustawy pomostowej ma charakter "pełny", co oznacza, że prawo do rekompensaty warunkowane jest w całości stażem w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze "w rozumieniu" przepisów ustawy emerytalnej. W myśl zaś art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Warunek posiadania "okresu pracy" z art. 21 ust. 1 ustawy pomostowej powinien być oceniany w rozumieniu przepisów ustawy emerytalnej tj. art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej, według stanu prawnego na dzień wejścia w życie ustawy pomostowej, czyli na dzień 1 stycznia 2009 r., czyli z pominięciem okresów niewykonywania pracy, o których mowa w art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej. Prawo do rekompensaty do porządku prawnego zostało wprowadzone bowiem od dnia 1 stycznia 2009 r. Oznacza to, że okres pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy emerytalnej weryfikowany jest według aktualnie obowiązujących reguł, a nie stosownie do stanu prawnego obowiązującego na dzień 1 stycznia 1999 r. (czyli w dacie wejścia w życie ustawy emerytalnej). Odliczenie jednak ww. okresów zasiłkowych nie miało żadnego znaczenia dla ustalenia uprawnień powoda do rekompensaty, albowiem nawet bez doliczenia tych okresów od stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych i tak wnioskodawca udowodnił, że spełniła wymóg posiadania co najmniej 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Sąd odliczył też ze stażu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych okresy korzystania przez wnioskodawcę z urlopu bezpłatnego w czasie zatrudnienia w (...) w I. tj. w pierwszym okresie zatrudnienia w tym szpitalu od 15.03.1987 r. do 31.07.1987 r. – łącznie 4 miesiące, 17 dni, a w drugim okresie zatrudnienia w tym szpitalu od 30.07.1990 r. do 14.08.1990 r. -łącznie 16 dni. Urlop bezpłatny – co wynika a contrario z treści art. 6 i 7 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – nie jest ani okresem składkowym ani też okresem nieskładkowym (stosownie do art. 174 §2 kodeksu pracy okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze). Okres urlopu bezpłatnego jako czas niewykonywania pracy, stanowi przerwę w ubezpieczeniu pracowniczym, w trakcie której pracownik nie podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. W konsekwencji ubezpieczony w okresie korzystania z urlopu bezpłatnego fizycznie i faktycznie nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach ani w szczególnym charakterze, co wprost wyklucza możliwość zaliczenia tego czasu do stażu uprawniającego do rekompensaty. Podstawowym warunkiem uznania danego okresu za pracę w warunkach szczególnych jest bowiem jej rzeczywiste, stałe i w pełnym wymiarze godzin świadczenie na danym stanowisku, co w czasie urlopu bezpłatnego. Wobec wykazania jednak przez powoda stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych w ilości znacznie przekraczającej wymagane prawem minimum 15 lat, również wyłączenie ww. okresów urlopu bezpłatnego nie ma żadnego wpływu na stwierdzenie, że powód spełnia jedyną sporną przesłankę odpowiedniego stażu takiej pracy do uzyskania prawa do rekompensaty.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności akta osobowe ubezpieczonego, zeznania świadków oraz opinię biegłego z zakresu BHP, Sąd uznał odwołanie wnioskodawcy za w pełni uzasadnione. Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że wnioskodawca w spornych okresach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach, co skutkuje spełnieniem wszystkich przesłanek ustawowych niezbędnych do nabycia prawa do rekompensaty, o której mowa w art. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.
Końcowo Sąd Okręgowy mając na uwadze żądanie powoda by zmienić zaskarżoną decyzję poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do rekompensaty od dnia 1.07.2024 r. pragnie podkreślić, że zakresem merytorycznym rozstrzygnięcia sporu w niniejszym procesie było jedynie to czy powód spełnił przesłanki do przyznania mu samego prawa do rekompensaty. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy wyznacza bowiem decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie i tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zarówno pod względem jej formalnej poprawności jak i merytorycznej zasadności (tak Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 18.03.2015 r, III AUa 15/15, niepubl.). Przeniesienie sprawy na drogę sądową przez wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji, a między stronami spornych; poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć (por. wyroki Sądu Najwyższego z 13.05.1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 Nr 15, poz. 601 oraz z 25.05.1999 r. II UKN 622/99, OSNAPiUS 2000 Nr 15, poz. 591). Z powyższego wynika, że kontrolna rola sądu musi korespondować z zakresem rozstrzygnięcia dokonanego w decyzji administracyjnej, bowiem zgodnie z systemem orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w postępowaniu wywołanym odwołaniem do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji w granicach jej treści i przedmiotu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23.04.2010 r., II UK 309/(...)). W badanej sprawie Sąd rozstrzygał zatem wyłącznie o tym co było przedmiotem zaskarżonej decyzji i nie mógł wyjść poza te ramy - tzn. rozstrzygnięcie dotyczyć mogło wyłącznie orzeczenia o istnieniu lub nie prawa do rekompensaty, natomiast wykonanie tego prawa – w tym ustalenie konkretnej daty początkowej na podstawie wniosku powoda o przyznanie prawa do rekompensaty oraz techniczne wyliczenie wysokości kapitału początkowego i emerytury wraz z rekompensatą – pozostaje w sferze kompetencji wykonawczych organu rentowego, które ZUS zrealizuje dopiero wydając decyzję wykonawczą jeśli wydany w nn. sprawie uprawomocnieni się.
Mając na uwadze wszystkie powyższe rozważania, Sąd Okręgowy, uznał odwołanie ubezpieczonego za w pełni uzasadnione i w efekcie na podstawie art. 477
14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w I. z dnia 9 października 2024 roku w ten sposób, że przyznał H. P. prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, orzekając jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd Okręgowy orzekł o kosztach procesu, zasądzając od organu rentowego na rzecz odwołującej tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 608,40 zł razem z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, na podstawie art. 98 § 1, 1[1] i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118 ze zm.). Skoro bowiem odwołanie ubezpieczonego zostało uwzględnione w całości, to pozwany organ rentowy jako strona przegrywająca sprawę zobowiązany jest zwrócić powodowi poniesione przez niego koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw. Na koszty celowej obrony ubezpieczonego reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego złożyło się nie tylko wynagrodzenie tego pełnomocnika ustalone w stawce minimalnej wynoszącej 360 zł zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia, ale również uzasadnione i celowe koszty dojazdu tego pełnomocnika z I. do siedziby Sądu Okręgowego w Łodzi na wyznaczony termin rozprawy 8.10.2025 r. w kwocie 248,40 zł [koszt dojazdu na trasie I. - F. i z powrotem łącznie 216 km (2 x 108 km) w wysokości stawki kilometrówki dla pojazdu powyżej 900 cm
3 (W. (...) o poj. 2000 cm
3) 1,15 zł x 216 km = 248,40 zł], zgodnie z pisemnym wnioskiem pełnomocnika powoda z dnia 3.07.2026 r., o co wnosił konsekwentnie także na ostatnim terminie rozprawy w dniu 9.09.2026 r.