Sygn. akt VI Ka 528/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 listopada 2022 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Robert Bednarczyk
Protokolant Joanna Szmel
przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Bolesławcu Beaty Słocińskiej
po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022r.
sprawy E. A. ur. (...) w B.
s. A. i S. z domu A.
oskarżonego z art. 278 § 1 kk w związku z art. 11 § 3 kk w związku z art. 91 § 1 kk, i inne
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu
z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt II K 291/18
I.
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego E. A.;
II.
zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Formularz UK 2
VI Ka 528/22
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1
CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 27 maja 2022 r., sygn. akt II K 291/18
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca oskarżonego
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☒
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
1
Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
------------------
----------------------------------------------------
--------------
----------
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
------------------
----------------------------------------------------
------------
----------
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
--------------
------------------------------
--------------------------------------------------------------
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
--------------
------------------------------
--------------------------------------------------------------
3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1. Rażąca niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu poprzez nienależyte uwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego pomimo przytoczenia ich przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, tj. przyznania się do winy i okazania skruchy przez oskarżonego oraz przeproszenia pokrzywdzonych.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
2. Naruszenie art. 53 § 1 k.k. oraz art. 54 § 1 k.k. na skutek braku uwzględnienia sądowych dyrektyw wymiaru kary, w szczególności dyrektywy nakazującej Sądowi kierowanie się zasadą wychowania przy wymierzaniu kary sprawcy młodocianemu skutkujące wymierzeniem oskarżonemu rażąco surowej kary pozbawienia wolności.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Ad. 1 i 2
Jako że oba zarzuty podniesione przez obrońcę oskarżonego dotyczą orzeczenia o karze, Sąd Odwoławczy odniesie się do nich w sposób łączny.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie kary, Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował dyrektywy zawarte w art. 53 k.k., biorąc przy tym pod uwagę zarówno okoliczności łagodzące, jak i obciążające, czemu dał wyraz w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Przypomnieć bowiem należy, iż zgodnie z zasadami zawartymi w powołanym przepisie, sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (§ 1). Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, zwłaszcza w razie popełnienia przestępstwa na szkodę osoby nieporadnej ze względu na wiek lub stan zdrowia, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego (§ 2).
W świetle powyższych okoliczności Sąd Odwoławczy doszedł do słusznego przekonania, iż jedynie kara o charakterze izolacyjnym jest w stanie osiągnąć oczekiwany skutek wychowawczy na postawę oskarżonego, który pomimo wcześniejszego wymierzania mu kar o charakterze wolnościowym nie zrewidował swojego stosunku do obowiązującego porządku prawnego, wielokrotnie dopuszczając się kolejnych czynów karalnych. Oceny tej nie zmienia również podnoszona przez obrońcę okoliczność przyznania się do winy i okazania skruchy przez oskarżonego oraz przeproszenia pokrzywdzonych, bowiem stopień społecznej szkodliwości popełnionych przez niego czynów był znaczny, podobnie jak stopień zawinienia sprawcy.
Istotnie, oskarżony E. A. jest sprawcą młodocianym (zgodnie z regulacją art. 115 § 10 k.k.), jednak akcentowane przez obrońcę oskarżonego względy wychowawcze nie stanowią dostatecznej podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o karze. Jak wynika bowiem z informacji o wcześniejszej karalności E. A. (k. 506-508), jest on osobą notorycznie łamiącą obowiązujący porządek prawny, a wymierzane mu wcześniej kary o charakterze wolnościowym lub kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania nie spowodowały oczekiwanej zmiany zachowania oskarżonego. Zgodzić się zależy zatem ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż jedynie kara o charakterze izolacyjnym, przez swoją nieuchronność i realność jest w stanie wpłynąć na postawę oskarżonego.
Nie sposób zgodzić się także ze stanowiskiem obrońcy, iż okoliczność uzależnienia oskarżonego od środków odurzających umniejsza stopień jego winy – wręcz przeciwnie, oskarżony E. A. zażywa narkotyki od wielu lat, zna ich oddziaływanie na jego organizm, a mimo to nie zaprzestał zażywania ich.
Ponadto zauważyć należy, iż wobec oskarżonego nie są spełnione przesłanki ustawowe do warunkowego zawieszenia wykonania kary z art. 69 § 1 k.k., który pozwala na warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Niezależnie zatem od wymiaru kary orzeczonej wobec E. A., nie spełnia on kryteriów podmiotowych cytowanego przepisu: w chwili popełnienia przypisanych mu czynów był on bowiem osobą skazaną na karę pozbawienia wolności, zaś jego postawa i dotychczasowy tryb życia nie dają podstaw do przyjęcia wobec jego osoby pozytywnej prognozy kryminologicznej.
Przypomnieć również należy, iż immanentną cechą kary jest jej dolegliwość, zaś subiektywne przekonanie oskarżonego o nadmiernej surowości wymierzonej mu kary nie jest wystarczające dla uznania słuszności zarzutu z art. 438 pkt 4 k.p.k. Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w judykaturze, które podziela także Sąd Odwoławczy, na gruncie art. 438 pkt 4 k.p.k. nie chodzi o każdą ewentualną różnicę w ocenie co do wymiaru kary, ale o różnicę tak zasadniczą, iż karę wymierzoną nazwać można byłoby - również w znaczeniu potocznym - rażąco niewspółmierną, tj. niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. Niewspółmierność rażąca to znaczna, zasadnicza, "bijąca w oczy" różnica między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy (por. m. in. wyrok SA w Poznaniu z dnia 4 lipca 2022r., sygn. akt II AKa 132/22, LEX nr 3402383, wyrok SA w Warszawie z dnia 13 maja 2022r., sygn. akt II AKa 32/22, LEX nr 3365140, wyrok SA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022r., sygn. akt II AKa 91/22, LEX nr 3345888).
Całokształt przedstawionych wyżej okoliczności przemawia za przyjęciem, iż sformułowane przez obrońcę zarzuty nie mogły zostać uznane za zasadne.
Wniosek
Obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszego rodzaju, ewentualnie obniżenie kary pozbawienia wolności stosownie do stopnia zawinienia i nade wszystko warunkowe zawieszenie orzeczonej kary pozbawienia wolności.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
W ocenie Sądu Odwoławczego zarówno orzeczone wobec E. A. kary jednostkowe za przypisane mu przestępstwa, jak kara łączna z pkt IX części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku wymierzona przy zastosowaniu zasady asperacji, stanową sprawiedliwą i adekwatną reakcję prawno-karną na czyny popełnione przez oskarżonego, zostały wymierzone z zachowaniem dyrektyw z art. 53 k.k. oraz art. 85a k.k. i art. 86 k.k., nie sposób zatem przyjąć, iż rażą swoją surowością.
Zaznaczyć również należy, iż niezależnie od wymiaru kar orzeczonych wobec E. A., w badanej sprawie nie zostały spełnione inne przesłanki do zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności z art. 69 k.k., a to ze względu na wielokrotną uprzednią karalność oskarżonego, w tym na kary pozbawienia wolności.
Całokształt powołanych wyżej okoliczności powoduje, iż wniosek obrońcy oskarżonego o zmianę rozstrzygnięcia o karze zawartego w zaskarżonym wyroku nie mógł zostać uwzględniony.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Przedmiot utrzymania w mocy
Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego E. A..
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
Sąd Odwoławczy nie uwzględnił zarzutów podniesionych przez obrońcę oskarżonego w wywiedzionej przez niego apelacji, w pełni aprobując ustalenia i oceny Sądu I instancji leżące u podstaw wydanego orzeczenia. Nie było również konieczności ingerowania w jego treść z urzędu, dlatego też zaskarżony wyrok jako trafny i prawidłowy podlegał utrzymaniu w mocy.
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
Przedmiot i zakres zmiany
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zwięźle o powodach zmiany
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
---------------------------------------------------------------------
☐ art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
4.1.
---------------------------------------------------------------------
Zwięźle o powodach uchylenia
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
--------------------------------------------------------------------------------------------
6
Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
II
Sąd Odwoławczy, mając na względzie obecną sytuację materialną oskarżonego, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zwolnił go od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.
PODPIS
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
1
Podmiot wnoszący apelację
obrońca oskarżonego
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
orzeczenie o karze
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☒
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana