Sygn. akt V CZ 62/05 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski w sprawie z powództwa (…) Spółdzielni Mieszkaniowej w C. przeciwko D. O. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2005 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 lutego 2005 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Radca prawny I. W., którą pozwany D. O. ustanowił pełnomocnikiem procesowym w sprawie, złożyła pełnomocnictwo bez oświadczenia, że nie pozostaje w stosunku pracy (art. 89 § 3 k.p.c.). Po sporządzeniu przezeń kasacji, przewodniczący zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2005 r. wezwał ją do złożenia wspomnianego oświadczenia w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia kasacji. Na skutek tego zarządzenia, doręczonego dnia 21 stycznia 2005 r., zgłosił się w sprawie inny pełnomocnik pozwanego – radca prawny E. T. i złożył właściwie pełnomocnictwo procesowe. Żądane oświadczenie, że pierwotny pełnomocnik pozwanego nie pozostaje w stosunku pracy nie zostało złożone. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2005 r. odrzucił kasację pozwanego z powodu nieusunięcia jej braku formalnego (art. 3935 k.p.c.). W zażaleniu radca prawny E. T. wniósł o uchylenie tego postanowienia. Zarzucił, że nie ma podstaw do odrzucenia kasacji, ponieważ aktualne pełnomocnictwo 2 procesowe spełnia wymagania przewidziane w art. 89 § 3 k.p.c. Wyjaśnił ponadto, że I. W. nie mogła złożyć żądanego oświadczenia, ponieważ wykonuje zawód radcy prawnego również na podstawie umowy o pracę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 89 § 3 k.p.c. składne przez radcę prawnego pełnomocnictwo procesowe udzielone mu przez osobę fizyczną powinno zawierać oświadczenie pełnomocnika, że nie pozostaje on w stosunku zatrudnienia. Przytoczony przepis pozostaje – co trafnie podkreślił Sąd Apelacyjny – w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), który stanowi, że radca prawny może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym tylko w ramach wykonywania zawodu w kancelarii radcy prawnego lub spółkach cywilnej, jawnej, partnerskiej lub komandytowej z wyłącznym udziałem jako wspólników w spółkach cywilnej, jawnej i partnerskiej oraz komplementariuszy w spółce komandytowej radców prawnych lub radców prawnych i adwokatów, a także prawników zagranicznych wykonujących stałą praktykę na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 126, poz. 1069), jeżeli wyłącznym przedmiotem działalności takich spółek jest świadczenie pomocy prawnej – bez jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy. Raca prawny I. W., która sporządziła kasacje pozwanego, nie dopełniła – co przyznał skarżący w zażaleniu – wymagania przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c., także po wezwaniu jej do tego pod rygorem odrzucenia kasacji. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 345/98 (OSNC 2000 nr 7-8, poz. 140), trafnie uznał, że niezłożenie wspomnianego oświadczenia przez I. W. stanowi brak formalny kasacji, który uzasadnia jej odrzucenie. Zaskarżonego postanowienia nie podważa zarzut, że następny pełnomocnik procesowy pozwanego – radca prawny E. T. przedłożył pełnomocnictwo wraz z oświadczeniem, że nie pozostaje w stosunku pracy, ponieważ wada kasacji jest związana z pełnomocnictwem udzielonym I. W. Radca prawny E. T. nie sporządzał kasacji i dlatego jego pełnomocnictwo nie może sanować stwierdzonej wady kasacji. Podniesiony w zażaleniu zarzut nieważności postępowania z powodu braku należytego umocowania pełnomocnika procesowego – I. W. jest poza granicami kontroli przeprowadzanej w postępowaniu zażaleniowym. Dotyczy on bowiem etapu 3 postępowania do wydania zaskarżonego postanowienia. W fazie postępowania objętego kontrolą zażaleniową I. W. nie była już pełnomocnikiem pozwanego. Trafnie jest także stanowisko Sądu Apelacyjnego, że sprawa wytoczona przeciwko pozwanemu (powództwo z art. 298 k.h.) nie jest sprawą gospodarczą (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1994 r., III CZP 140/94, OSNC 1995, nr 3, poz. 45). Nie zachodzi zatem związany ze sprawą gospodarcza wypadek, gdy radca prawny reprezentujący przedsiębiorcę, będącego osobą fizyczną, nie składa oświadczenia przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2001 r., III CZP 37/01, OSNC 2002, nr 2, poz. 20). Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Orzecznictwo
Postanowienie V CZ 62/05
Sędziowie: Hubert Wrzeszcz, Lech Walentynowicz, Tadeusz Żyznowski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnegoart. 89 § 3, art. 393(5), art. 394(1) § 3, art. 398(14)
- Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.art. 8 ust. 2
- Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowyart. 298