Postanowienie V CZ 116/14

Sygn. akt V CZ 116/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa E. R. przeciwko Bank […] o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 kwietnia 2015 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 października 2014 r., oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3 600 ( trzy tysiące sześćset ) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 października 2014 r. Sąd Apelacyjny, powołując jako podstawę prawną art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., odrzucił apelację pozwanego jako spóźnioną. Sąd wskazał, że pozwany uchybił tygodniowemu terminowi do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ponieważ wniosek ten złożył w dniu 18 marca 2014 r., w 8-mym dniu od ogłoszenia wyroku z dnia 10 marca 2014 r. Spóźnione złożenie wniosku spowodowało konieczność liczenia dwutygodniowego terminu do wniesienia apelacji od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia wyroku. Tak oznaczony termin upłynął 31 marca 2014 r., wobec czego apelacja wniesiona przez pozwanego w dniu 15 kwietnia 2014 r. złożona została już po terminie. Pozwany zaskarżył postanowienie odrzucające jego apelację zażaleniem opartym na zarzucie naruszenia art. 369 § 1 k.p.c., domagając się jego uchylenia i zasądzenia od powódki kosztów postępowania zażaleniowego. Wskazał, że przepis ten wymaga wniesienia apelacji w terminie dwóch tygodni od doręczenia stronie wyroku z uzasadnieniem i pozwany dotrzymał tego terminu. Artykuł 369 § 2 k.p.c. nie znajduje zastosowania w rozpatrywanym wypadku, ponieważ dotyczy obliczania terminu wówczas, kiedy strona nie zgłosiła wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w ogóle albo też złożyła go po terminie dwutygodniowym i wniosek ten został odrzucony. Wówczas jednak nie następuje doręczenie wyroku. Wniosek pozwanego nie został odrzucony i Sąd Okręgowy doręczył mu odpis wyroku z uzasadnieniem. Powódka wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego na jej rzecz od strony przeciwnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 369 k.p.c., obowiązującym w czasie, kiedy dokonywane były czynności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu, apelację wnosi się w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku wraz z uzasadnieniem (§ 1), a jeżeli strona nie zażądała uzasadnienia wyroku w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia 3 sentencji, termin do wniesienia apelacji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia (§ 2). Przepis ten zawiera zatem dwie rozłączne metody ustalania terminu do wniesienia apelacji, uzależnione od tego, czy wniesienie apelacji było poprzedzone, czy też nie było poprzedzone wystąpieniem z żądaniem doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Na bieg terminu wpłynąć może jedynie skutecznie zgłoszony wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, co oznacza, że wniosek musi być złożony w terminie. Zgodnie z art. 167 k.p.c. czynność podjęta przez stronę po terminie jest bezskuteczna. Bezskuteczność czynności wpływających na zachowanie terminu do złożenia środka zaskarżenia musi być uwzględniona przez sąd odwoławczy kontrolujący na podstawie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. m. in. terminowość złożenia środka zaskarżenia. Rozważany problem był już wyjaśniany w orzecznictwie. W postanowieniu z dnia 22 czerwca 1966 r. (I CR 435/65, nie publ. poza bazą Lex nr 6010) Sąd Najwyższy przyjął, że przeoczenie przez sąd pierwszej instancji spóźnienia żądania uzasadnienia wyroku, które spowodowało, że zamiast odrzucić wniosek na podstawie art. 328 § 1 k.p.c. doręczył stronie wyrok z uzasadnieniem, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego (wówczas środkiem tym była rewizja). Dla strony, która nie zażądała sporządzenia uzasadnienia albo zażądała go w terminie spóźnionym, termin do wniesienia apelacji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia. Mimo zmiany charakteru środka odwoławczego wnoszonego od wyroku sądu pierwszej instancji, reguły wyznaczające termin zaskarżenia nie zostały zmienione i przytoczone orzeczenie zachowało aktualność. Z tych względów zażalenie pozwanego podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego wynika z treści art. 39821 w zw. z art. 391 § 1, art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c., a wysokość zasądzonej kwoty wyznacza § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 7 i § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490). 4