Postanowienie Tw 14/09

220/4/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 18 czerwca 2009 r. Sygn. akt Tw 14/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Związku Rzemiosła Polskiego o zbadanie zgodności: art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, ze zm.) z art. 2, art. 20, art. 24, art. 30 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu. UZASADNIENIE Wnioskiem z 20 maja 2009 r. Związek Rzemiosła Polskiego zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, ze zm.; dalej: ustawa o FUS) z art. 2, art. 20, art. 24, art. 30 i art. 32 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji ogólnokrajowym władzom organizacji pracodawców przysługuje kompetencja do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm. Jednakże legitymacja tych podmiotów – w porównaniu z uprawnieniami przysługującymi podmiotom wymienionym w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji – została ograniczona przez ustrojodawcę w ten sposób, że przedmiotem wniosku może być akt normatywny, jeżeli dotyczy spraw objętych zakresem działania organizacji pracodawców (art. 191 ust. 2 Konstytucji). 1.1. Wola ogólnokrajowej władzy, zazwyczaj kolegialnej, znajduje wyraz w podejmowanych przez nią uchwałach. Tryb podjęcia uchwały regulują właściwe przepisy (np. ustawy lub statutu), a treść podjętej uchwały zostaje zapisana w protokole z posiedzenia takiej władzy. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, uchwała ogólnokrajowej władzy organizacji pracodawców w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego stanowi conditio sine qua non wszczęcia postępowania z wniosku tego podmiotu (por. postanowienia TK z: 7 października 2003 r., Tw 1/03, OTK ZU nr 4/B/2003, poz. 201; 28 września 2004 r., Tw 23/04, OTK ZU nr 5/B/2004, 23 listopada 2004 r., Tw 9/04, OTK ZU nr 2/B/2005, poz. 52; poz. 266; 21 listopada 2007 r. i 11 marca 2008 r., Tw 32/07, OTK ZU nr 2/B/2008, poz. 46 i poz. 47). 1.2. Dla ustalenia, że wniosek pochodzi od ogólnokrajowej władzy organizacji pracodawców, nie zaś od osoby fizycznej, która go sporządziła lub podpisała, potrzebny jest dowód, że został on wniesiony na podstawie uchwały uprawnionej władzy. Stąd wymagane jest dołączenie do wniosku uchwały tej władzy. Treść uchwały i treść wniosku powinna cechować minimalna zbieżność, która obejmuje dokładne wskazanie kwestionowanego przepisu danego aktu normatywnego, wyrażenie woli wyeliminowania tego przepisu z porządku prawnego oraz sformułowanie zarzutu niezgodności z przepisem aktu normatywnego o wyższej mocy prawnej, którym w przypadku ustawy może być Konstytucja lub ratyfikowana umowa międzynarodowa (por. postanowienie TK z 14 listopada 2007 r., Tw 38/07, OTK ZU nr 6/B/2007, poz. 262 i powołane tam orzeczenia). 1.3. Uchwała może zawierać także dodatkowe postanowienia dotyczące sposobu jej wykonania, w szczególności wskazywać inny podmiot (pełnomocnika), zobligowany przez ogólnokrajową władzę organizacji pracodawców do sporządzenia wniosku, złożenia go w Trybunale Konstytucyjnym czy reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu przed Trybunałem. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powierzenie wykonania takiej uchwały konkretnie określonemu podmiotowi nie wpływa na ocenę legitymacji procesowej wnioskodawcy, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, bowiem w dalszym ciągu tylko ogólnokrajowa władza organizacji pracodawców jest uprawniona do zainicjowania abstrakcyjnej kontroli norm. Biorąc powyższe pod uwagę, wniosek do Trybunału Konstytucyjnego, który nie stanowi ścisłej realizacji uprzednio podjętej uchwały przez ogólnokrajową władzę organizacji pracodawców, nie może być uznany, na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o TK, za pismo skutecznie wszczynające postępowanie przed Trybunałem. 2. W § 1 ust. 2 uchwały nr 5 z 26 marca 2009 r. Zarząd Związku Rzemiosła Polskiego oświadczył, że „Związek Rzemiosła Polskiego złoży do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 29 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim nie przyznaje prawa do wcześniejszej emerytury ubezpieczonym z innego tytułu niż stosunek pracy”. Uchwały tej nie można jednak uznać za podstawę prawną wniosku, który wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego 20 maja 2009 r. 2.1. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że w powołanej wyżej uchwale Zarząd Związku Rzemiosła Polskiego nie skonkretyzował wzorców kontroli, tzn. nie określił, z którym przepisem (przepisami) Konstytucji, jego zdaniem, kwestionowane przepisy ustawy są niezgodne. W konsekwencji należy stwierdzić, że podjęcie przez Zarząd Związku Rzemiosła Polskiego uchwały, w której nie przedstawiono zarzutu niezgodności art. 29 ust. 2 i 3 ustawy o FUS z wyraźnie wskazanym przepisem (przepisami) Konstytucji jako wzorcem (wzorcami) kontroli, musi być uznane za nieskutecznie złożone oświadczenie woli w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli bowiem uchwała podmiotu konstytucyjnie legitymowanego do złożenia wniosku (art. 191 ust. 1 pkt 4) nie wyznacza dokładnie zakresu zaskarżenia, to okoliczność ta uniemożliwia Trybunałowi przeprowadzenie abstrakcyjnej kontroli norm. Jednocześnie trzeba podkreślić, że tak rozumiana wadliwość uchwały stanowiącej podstawę wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego nie może zostać uznana za brak formalny, który podlegałby usunięciu w trybie art. 36 ust. 2 ustawy o TK (por. postanowienie z 24 listopada 2003 r., Tw 30/03, OTK ZU nr 4/B/2003, poz. 209). 2.2. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że skonkretyzowanie wzorców kontroli przez wskazanie art. 2, art. 20, art. 24, art. 30 i art. 32 Konstytucji, nastąpiło dopiero w samym wniosku złożonym do Trybunału. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że pełnomocnik wnioskodawcy, również podmiot sporządzający lub podpisujący wniosek, jest zobowiązany do działania w granicach i zakresie udzielonego pełnomocnictwa. Nie posiada zatem kompetencji do samodzielnego kształtowania ani przedmiotu, ani wzorców kontroli, gdyż wiąże go treść uchwały podmiotu legitymowanego do wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że rozpatrywany „wniosek” w zakresie, w jakim samoistnie określa wzorce kontroli, pochodzi od podmiotu nieuprawnionego. Okoliczność powyższa, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, stanowi podstawę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi Związku Rzemiosła Polskiego. Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.