Postanowienie Ts 92/11

228/3/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 8 maja 2013 r. Sygn. akt Ts 92/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat – przewodniczący Wojciech Hermeliński – sprawozdawca Zbigniew Cieślak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jędrzeja Marka S., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 30 marca 2011 r. Jędrzej Marek S. (dalej: skarżący) zarzucił, że art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485, ze zm.; dalej: ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii), art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, ze zm.; dalej: ustawa o Policji) oraz § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. w sprawie sposobu postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień przez policjantów (Dz. U. Nr 141, poz. 1186, ze zm.; dalej: rozporządzenie) w zakresie, w jakim pozwala na „swobodną interpretację określenia powinności przeprowadzenia kontroli osobistej »w miejscu niedostępnym w czasie wykonywania kontroli dla osób postronnych«”, są niezgodne z art. 31 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 1 i art. 47 oraz art. 40 Konstytucji. Zdaniem skarżącego wskazane w skardze przepisy naruszyły jego konstytucyjne prawa do wolności od poniżającego traktowania (art. 40 Konstytucji), wolności i nietykalności osobistej (art. 41 ust. 1 Konstytucji), jak również do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci, dobrego imienia oraz decydowania o swoim życiu osobistym. Postanowieniem z 27 listopada 2012 r. (doręczonym pełnomocnikowi 4 grudnia 2012 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał ustalił, że art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie był podstawą wydania orzeczenia, w związku z którym wniesiono skargę. W zakresie zarzutów niekonstytucyjności art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji oraz § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia skarga konstytucyjna nie spełniała warunku określonego w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). W zażaleniu z 11 grudnia 2012 r. skarżący zaskarżył postanowienie Trybunału, wniósł o jego uchylenie i skierowanie skargi do rozpoznania na rozprawie. W uzasadnieniu podniósł, że skarga konstytucyjna spełniała wszystkie wymogi formalne określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji i przepisach ustawy o TK. Zdaniem skarżącego zakwestionowany w skardze art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, choć nie został wskazany wprost w postanowieniu prokuratora z 20 grudnia 2010 r., to „posłużył do zrekonstruowania policjantom abstrakcyjnej normy (…), na podstawie której podjęli konkretne działania – i taki punkt widzenia w pełni podzielił prokurator w pisemnej odpowiedzi za zarzuty skarżącego”. W odniesieniu do pozostałych podstaw odmowy skarżący zarzucił przekroczenie granic wstępnego rozpoznania skargi. W dniu 15 marca 2013 r. skarżący osobiście złożył w Trybunale pismo Komisariatu Policji w Gdańsku z 1 sierpnia 2009 r. – „Uzasadnienie postanowienia o przedstawieniu zarzutów”, postanowienie Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Śródmieście z 30 listopada 2009 r. o umorzeniu dochodzenia oraz kserokopię artykułu prasowego. Pisma te nie dotyczą sprawy, w związku z którą skarżący wniósł skargę konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6-7 i z art. 49 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada, czy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty zażalenia nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Analiza wniesionego środka odwoławczego prowadzi do wniosku, że skarżący nie zauważa, iż art. 79 ust. 1 Konstytucji nie gwarantuje możliwości kwestionowania każdego przepisu kształtującego sytuację prawną skarżącego, ale jedynie takiego, który stanowił podstawę normatywną wydanego w jego sprawie orzeczenia (zob. postanowienie TK z 6 lipca 2005 r., SK 25/03, OTK ZU nr 7/A/2005, poz. 83). Zdaniem Trybunału skarżący nie bierze pod uwagę, że wskazane przez niego – jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji – postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa-Mokotów z 20 grudnia 2010 r. zostało wydane w wyniku zażalenia, wniesionego przez skarżącego na podstawie art. 15 ust. 7 ustawy o Policji. W świetle tego przepisu zażalenie przysługuje na sposób przeprowadzenia przez policję kontroli osobistej. W konsekwencji, w postępowaniu wszczętym na podstawie wniesionego przez skarżącego środka odwoławczego, prokurator oceniał jedynie prawidłowość (zgodność z prawem) czynności funkcjonariuszy policji. Zakwestionowany w skardze konstytucyjnej art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, penalizujący posiadanie środków odurzających i substancji psychotropowych, nie miał zatem żadnego wpływu na treść wydanego postanowienia. W orzecznictwie Trybunału wyrażany jest natomiast pogląd, że uznanie określonej regulacji za podstawę rozstrzygnięcia zależy od tego, czy „owo rozstrzygnięcie – przy tym samym przedmiocie i zakresie sprawy – byłoby lub mogłoby być inne w przypadku nieobowiązywania normy prawnej o treści kwestionowanej przez skarżącego” (postanowienie TK z 6 lutego 2001 r., Ts 139/00, OTK ZU nr 2/2001, poz. 40). Wobec powyższego w postanowieniu z 27 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny prawidłowo ustalił, że zakwestionowany w skardze art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie kształtował sytuacji prawnej skarżącego w sprawie, w związku z którą wniósł skargę konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny zasadnie zatem odmówił nadania dalszego biegu skardze w odniesieniu do kontroli wskazanego wyżej przepisu. Na uwzględnienie nie zasługują także pozostałe zarzuty zażalenia. Należy przede wszystkim przypomnieć na wyrażony w orzecznictwie Trybunału pogląd, zgodnie z którym „posługiwanie się przez ustawodawcę pojęciami ogólnymi – oznaczające konieczność nadawania im konkretnej treści przez organ stosujący prawo – jest nieodzowne w wypadkach, gdy stosowanie określonej instytucji prawnej oparte jest na kryteriach ocennych. Brak definicji takich pojęć spowodowany jest zazwyczaj tym, że dla dokonania konkretnych ocen brane jest pod uwagę wiele okoliczności, które różnić się będą w zależności od sprawy, a ujęcie ich w sposób ogólny i wyczerpujący w jednym katalogu byłoby niemożliwe. Wszelkie zaś próby w tym zakresie musiałyby prowadzić do nadmiernej kazuistyki przepisów prawa, co w istocie zaprzeczałoby ich abstrakcyjnemu charakterowi” (wyrok TK z 16 stycznia 2006 r., SK 30/05, OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 2). Dlatego też – jak wskazał Trybunał w zaskarżonym postanowieniu – przepisy zawierające zwroty niedookreślone są zgodne z Konstytucją, jeśli towarzyszą im mechanizmy kontroli rozstrzygnięć wydanych na ich podstawie. Jednym z takich mechanizmów jest zażalenie na sposób przeprowadzenia przez policję kontroli osobistej skarżącego (art. 15 ust. 7 ustawy o Policji). Skarżący wydaje się przy tym nie dostrzegać, że w wyniku rozpoznania jego zażalenia prokurator wydał postanowienie, w którym uzasadnił motywy nieuwzględnienia tego środka odwoławczego. Jak orzekł zaś Trybunał w wyroku z 2 października 2006 r.: „uzasadnienie pozwala kontrolować orzeczenia, zwłaszcza wtedy gdy ich podstawą były pojęcia ocenne. Zapobiega to dowolności i arbitralności” (SK 34/06, OTK ZU nr 9/A/2006, poz. 118). Trybunał zwraca uwagę, że podstawą wniesionej skargi konstytucyjnej skarżący uczynił przede wszystkim art. 40, art. 41 ust. 1 i art. 47 Konstytucji. Przywołane przepisy ustawy zasadniczej są dla skarżącego źródłem przysługujących mu wolności i praw osobistych. Z ich treści nie wynika jednak – jak przyjął skarżący – prawo do rzetelnego rozpoznania środków odwoławczych. Ponadto zarzuty dotyczące niekonstytucyjności uregulowania „kluczowych elementów procedury” w rozporządzeniu, nie zaś w ustawie, pozostają bez merytorycznego związku z treścią wskazanych wolności i praw. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie uwzględnia również tego, że ocena zgodności zakwestionowanej normy z art. 31 ust. 3 Konstytucji ma miejsce tylko w sytuacji, w której można w pierwszej kolejności stwierdzić, że w ogóle doszło do ingerencji w treść wolności lub praw wyrażonych w innych przepisach Konstytucji. Dopiero po pozytywnym rozstrzygnięciu tej kwestii można przejść do analizy, czy miało miejsce naruszenie samego art. 31 ust. 3 Konstytucji (zob. wyrok TK z 29 kwietnia 2003 r., SK 24/02, OTK ZU nr 4/A/2003, poz. 33). Wobec powyższego nie można zgodzić się ze skarżącym, że zakwestionowane w skardze przepisy, dzięki użytym w nich sformułowaniom ocennym, umożliwiają funkcjonariuszom policji nieograniczoną swobodę korzystania z uprawnień przysługujących im na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji. Nie znajduje również uzasadnienia pogląd skarżącego, w myśl którego rozstrzygnięcie Trybunału wykracza poza zakres kontroli formalnej skargi. Mając zatem na względzie, że zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 7 ustawy o TK orzekł jak w sentencji.