Kodeks karny wykonawczy

Art. 223f Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.) reguluje kwestie związane z przeprowadzaniem kontroli w zakładach karnych i aresztach śledczych oraz w miejscach pracy skazanych lub tymczasowo aresztowanych. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa i porządku oraz zapobieganie popełnianiu przestępstw w tych miejscach.

#### Zakres i rodzaje kontroli

Przepis w § 1 wymienia różne rodzaje kontroli, które mogą być przeprowadzane, w tym:
1. Kontrolę pobieżną,
2. Kontrolę osobistą,
3. Kontrolę cel i innych pomieszczeń w oddziałach mieszkalnych,
4. Kontrolę pomieszczeń poza oddziałami mieszkalnymi,
5. Kontrolę paczek, przedmiotów i bagaży,
6. Kontrolę pojazdów, którymi są przewożeni skazani lub tymczasowo aresztowani,
7. Kontrolę miejsca pracy skazanych lub tymczasowo aresztowanych poza terenem zakładu karnego lub aresztu śledczego,
8. Kontrolę generalną.

#### Obowiązkowe kontrole pobieżne

§ 2 określa sytuacje, w których kontrola pobieżna jest obowiązkowa:
1. Każdorazowo po wyjściu i przy powrocie do celi osoby kontrolowanej,
2. Przed opuszczeniem miejsca zatrudnienia i po powrocie do niego osoby kontrolowanej.

#### Odstępstwa od zasad kontroli

W zakładach karnych typu półotwartego i otwartego dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może określić odstępstwa od zasad określonych w § 2. W zakładach karnych typu zamkniętego dyrektor może określić odstępstwo od zasady określonej w § 2 pkt 1 w wypadku zastosowania art. 90 pkt 1 k.k.w.

#### Uprawnienia do przeprowadzania kontroli

Kontrole mogą być przeprowadzane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, a kontrole wymienione w § 1 pkt 3-8 również przez pracowników Służby Więziennej, zwanych „osobami kontrolującymi”.

#### Procedura przeprowadzania kontroli

Kontrole mogą być przeprowadzane w każdym czasie (§ 5). Osoba kontrolująca powinna przeprowadzać kontrolę w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby kontrolowanej (§ 6). W razie konieczności dopuszczalne jest naruszenie plomb gwarancyjnych oraz uszkodzenie kontrolowanych przedmiotów w niezbędnym zakresie (§ 7).

Przed przystąpieniem do kontroli, osoba kontrolująca informuje osobę kontrolowaną o rozpoczęciu kontroli i jej rodzaju, chyba że kontrola jest przeprowadzana podczas nieobecności osoby kontrolowanej (§ 8).

#### Obowiązki osoby kontrolowanej

Osoba kontrolowana ma obowiązek poddania się kontroli pobieżnej lub osobistej oraz umożliwienia i nieutrudniania przeprowadzenia innych kontroli (§ 9).

#### Dokumentowanie kontroli

Przepis szczegółowo określa, jakie informacje powinny znaleźć się w protokołach z różnych rodzajów kontroli (§ 13-16). Protokół powinien zawierać m.in. podstawę faktyczną i prawną przeprowadzenia kontroli, datę i godzinę, dane osób kontrolujących i kontrolowanych, opis przebiegu kontroli oraz wyniki kontroli.

#### Postępowanie z przedmiotami niedozwolonymi

Znalezione podczas kontroli przedmioty niedozwolone lub substancje psychoaktywne podlegają zatrzymaniu (§ 18). Przedmioty, których właściciela ustalono, przekazuje się do depozytu albo przesyła na koszt osoby kontrolowanej do wskazanej przez nią osoby, instytucji lub organizacji. Przedmioty, których właściciela nie ustalono, podlegają zniszczeniu, a środki pieniężne oraz przedmioty wartościowe przekazuje się na rzecz Skarbu Państwa albo na pomoc postpenitencjarną (§ 19).

#### Zawiadomienie organu dysponującego

O znalezieniu u tymczasowo aresztowanego przedmiotów, które mogą utrudniać prawidłowy tok postępowania karnego, zawiadamia się organ dysponujący (§ 21).

### Podsumowanie

Art. 223f k.k.w. jest kluczowym przepisem mającym na celu zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w zakładach karnych i aresztach śledczych. Przepis ten szczegółowo reguluje procedury przeprowadzania różnych rodzajów kontroli, obowiązki osób kontrolowanych oraz postępowanie z przedmiotami niedozwolonymi. Ważne jest, aby kontrole były przeprowadzane w sposób respektujący prawa i dobra osobiste osób kontrolowanych, co jest wyraźnie podkreślone w przepisie.

Art. 223h Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.) reguluje procedurę przeprowadzania kontroli osobistej w zakładach karnych i aresztach śledczych. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa w jednostkach penitencjarnych, jednocześnie chroniąc prawa osób kontrolowanych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów artykułu.

#### Zakres kontroli osobistej

1. **Zakres kontroli**:
   - Kontrola osobista obejmuje sprawdzenie osoby kontrolowanej, jej odzieży, obuwia oraz przedmiotów znajdujących się na jej ciele. Może być przeprowadzona bez odsłaniania przykrytej odzieżą powierzchni ciała lub z odsłonięciem tych powierzchni w zakresie niezbędnym do odebrania przedmiotu niedozwolonego lub substancji psychoaktywnej.
   - Kontrola obejmuje także sprawdzenie jamy ustnej, nosa, uszu, włosów oraz miejsc trudno dostępnych i intymnych osoby kontrolowanej.

2. **Warunki przeprowadzania kontroli**:
   - Kontrolę przeprowadzają funkcjonariusze Służby Więziennej tej samej płci co osoba kontrolowana, w miejscu niedostępnym dla osób postronnych i osób odmiennej płci.
   - W sytuacjach nagłych, gdy kontrola musi być przeprowadzona bezzwłocznie poza terenem zakładu karnego lub aresztu śledczego, może ją przeprowadzić osoba innej płci, jeśli istnieje zagrożenie życia lub zdrowia.

3. **Udział osoby wykonującej zawód medyczny**:
   - W kontroli może uczestniczyć osoba wykonująca zawód medyczny, a w przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia osoby kontrolowanej lub koniecznością wykonania czynności zastrzeżonych dla osoby wykonującej zawód medyczny, jej udział jest obligatoryjny.

#### Procedura przeprowadzania kontroli

4. **Przebieg kontroli**:
   - Podczas kontroli osoba kontrolowana powinna być częściowo ubrana. Funkcjonariusz najpierw sprawdza część odzieży, a przed sprawdzeniem kolejnej umożliwia osobie kontrolowanej włożenie już sprawdzonej odzieży.
   - Kontrola może być przeprowadzona wzrokowo, manualnie, za pomocą środków technicznych, sprawdzenia biochemicznego lub z wykorzystaniem psa służbowego. Oględziny ciała są stosowane w przypadku kontroli miejsc intymnych.

#### Prawa osoby kontrolowanej

5. **Prawo do skargi**:
   - Osoba kontrolowana ma prawo złożyć skargę do właściwego sądu penitencjarnego w terminie 7 dni od dnia przeprowadzenia kontroli. Skarga dotyczy zasadności, legalności oraz prawidłowości przeprowadzenia kontroli.
   - Skargę składa się na piśmie za pośrednictwem dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego. Sąd po rozpoznaniu skargi może orzec o jej nieuwzględnieniu lub stwierdzeniu bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości przeprowadzenia kontroli.
   - W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, sąd zawiadamia prokuratora oraz właściwego dyrektora okręgowego Służby Więziennej.

6. **Obowiązki funkcjonariusza**:
   - Funkcjonariusz Służby Więziennej ma obowiązek poinformować osobę kontrolowaną o rozpoczęciu kontroli, podać jej podstawę faktyczną i prawną oraz pouczyć o prawie, terminie i sposobie złożenia skargi.

### Wnioski

Art. 223h k.k.w. wprowadza szczegółowe zasady przeprowadzania kontroli osobistej, które mają na celu zrównoważenie konieczności zapewnienia bezpieczeństwa w jednostkach penitencjarnych z ochroną praw osób kontrolowanych. Przepis ten jest istotny z punktu widzenia zarówno funkcjonariuszy Służby Więziennej, jak i osób przebywających w zakładach karnych i aresztach śledczych, ponieważ precyzuje procedury i gwarantuje możliwość kontroli sądowej działań funkcjonariuszy.

Art. 223m Kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.) wprowadza instytucję kontroli generalnej w zakładach karnych i aresztach śledczych. Przepis ten określa zakres, sposób przeprowadzania oraz osoby odpowiedzialne za realizację tej kontroli. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

#### Zakres kontroli generalnej

Kontrola generalna obejmuje:
1. **Kontrolę osobistą wszystkich osób kontrolowanych** - oznacza to, że każda osoba przebywająca na terenie zakładu karnego lub aresztu śledczego podlega kontroli osobistej w jednym czasie. Kontrola osobista może obejmować przeszukanie odzieży, ciała oraz rzeczy osobistych.
2. **Kontrolę cel oraz innych pomieszczeń w oddziałach mieszkalnych** - kontrola ta ma na celu sprawdzenie, czy w celach i innych pomieszczeniach mieszkalnych nie znajdują się przedmioty niedozwolone, które mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa.
3. **Kontrolę pomieszczeń poza oddziałami mieszkalnymi** - obejmuje to pomieszczenia, w których czasowo mogą przebywać osoby kontrolowane, takie jak miejsca pracy, sale rekreacyjne, kuchnie, magazyny itp.

#### Ograniczenie zakresu kontroli

Przepis przewiduje możliwość ograniczenia kontroli generalnej do wyznaczonego rejonu, pawilonu, pomieszczenia oddziału mieszkalnego lub innego pomieszczenia poza oddziałami mieszkalnymi. Oznacza to, że kontrola nie musi obejmować całego zakładu karnego lub aresztu śledczego, a jedynie jego wybrane części. Takie ograniczenie może być uzasadnione względami organizacyjnymi, operacyjnymi lub bezpieczeństwa.

#### Decyzja o przeprowadzeniu kontroli

Decyzję o przeprowadzeniu kontroli generalnej podejmuje dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego. Jest to istotne, ponieważ decyzja ta musi być podjęta przez osobę posiadającą odpowiednie kompetencje i wiedzę na temat sytuacji w zakładzie karnym lub areszcie śledczym. Dyrektor jest odpowiedzialny za zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w jednostce penitencjarnej.

#### Kierowanie kontrolą

Kontrolą generalną kieruje dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego lub wyznaczony przez niego funkcjonariusz Służby Więziennej. Oznacza to, że dyrektor może delegować to zadanie na innego funkcjonariusza, który posiada odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie. Jest to istotne z punktu widzenia efektywności przeprowadzania kontroli oraz zapewnienia, że będzie ona przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami.

### Podsumowanie

Art. 223m k.k.w. wprowadza istotne narzędzie w zakresie utrzymania bezpieczeństwa i porządku w zakładach karnych i aresztach śledczych. Kontrola generalna, jako kompleksowa i jednoczesna kontrola wszystkich osób oraz pomieszczeń, pozwala na skuteczne wykrywanie i eliminowanie zagrożeń. Przepis ten zapewnia również odpowiednie mechanizmy decyzyjne i organizacyjne, które mają na celu zapewnienie, że kontrola będzie przeprowadzona w sposób profesjonalny i zgodny z prawem.

Kontrola osobista może obejmować sprawdzenie odzieży, obuwia, bagażu i przedmiotów, które osoba ma przy sobie lub na ciele. W określonych sytuacjach policjant może sprawdzić także jamę ustną, nos, uszy i włosy, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach również miejsca intymne. Odsłonięcie zakrytej odzieżą powierzchni ciała jest dopuszczalne tylko w zakresie koniecznym do odebrania ujawnionej broni lub innych wskazanych przedmiotów. Sprawdzenie może odbywać się wzrokowo, manualnie, z użyciem psa służbowego albo odpowiednich urządzeń. Przy kontroli częściowo rozebranej osoba powinna móc ponownie założyć sprawdzoną odzież przed sprawdzeniem kolejnej części. Policjant powinien podać swoje dane, podstawę prawną i przyczynę kontroli oraz wylegitymować osobę kontrolowaną. Kontrolę co do zasady przeprowadza funkcjonariusz tej samej płci, w miejscu niedostępnym dla osób postronnych. W nagłej sytuacji dopuszczalne są wyjątki. Osoba kontrolowana ma obowiązek umożliwić wykonanie czynności. Po kontroli policjant informuje o prawie do zażalenia i żądania protokołu. Protokół sporządza się na żądanie zgłoszone bezpośrednio po kontroli albo wtedy, gdy znaleziono broń lub wskazane przedmioty.

o Policji

Przepis upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w rozporządzeniu szczegółowych zasad dokumentowania kontroli osobistej, przeglądania bagaży oraz sprawdzania ładunków. Dotyczy to czynności wykonywanych w portach, na dworcach, a także w lądowych, powietrznych i wodnych środkach transportu. Rozporządzenie ma wskazać, jak sporządzać wymaganą dokumentację, oraz zawierać wzory protokołów. Dokumenty powinny pozwalać ustalić podstawę prawną, cel i zakres czynności, a także jej przebieg i wynik. Mają również zawierać niezbędne dane osób, których czynność dotyczy, osób w niej uczestniczących oraz funkcjonariuszy, którzy ją wykonują. Minister określi ponadto sposób postępowania z zażaleniami składanymi w związku z tymi czynnościami, tak aby mogły zostać właściwie przekazane do dalszego rozpatrzenia. Rozporządzenie ureguluje także postępowanie z protokołami i dokumentacją służbową po zakończeniu czynności.

Sprawdzenie prewencyjne może obejmować manualne sprawdzenie osoby, jej odzieży i posiadanych przedmiotów. Policja może także użyć urządzeń wykrywających między innymi broń, materiały wybuchowe i środki odurzające, przeprowadzić sprawdzenie biochemiczne albo skorzystać z psa służbowego. Zakres czynności powinien odpowiadać celowi sprawdzenia, a sposób ich wykonania możliwie najmniej naruszać dobra osobiste. Jeżeli w określonych przypadkach pojawią się przesłanki uzasadniające kontrolę osobistą, przeprowadza się ją na zasadach dotyczących tej kontroli. Wobec osób zatrzymanych, doprowadzanych lub konwojowanych sprawdzenie może być szersze. Policja może zażądać zdjęcia odzieży i obuwia, obejrzeć ciało oraz sprawdzić zdjęte rzeczy, przy czym czynności te muszą odbywać się z poszanowaniem intymności i w sposób pozwalający na pozostawienie części odzieży na ciele. Możliwe jest również odebranie i zdeponowanie między innymi pieniędzy, dokumentów, urządzeń łączności oraz przedmiotów niebezpiecznych. Po zwolnieniu co do zasady wydaje się rzeczy przyjęte do depozytu, z wyjątkami przewidzianymi w przepisie. Ujawnienie broni lub określonych niebezpiecznych przedmiotów powoduje traktowanie sprawdzenia jako kontroli osobistej.

Kontrola osobista

Kontrola osobista w przepisach

Kodeks karny wykonawczy8 przepisów

o Policji3 przepisy