Postanowienie Ts 46/09

210/3/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 23 listopada 2009 r. Sygn. akt Ts 46/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Ewa Łętowska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Janiny K. w sprawie zgodności: art. 68 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231, ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 10 lutego 2009 r. (złożonej w Trybunale Konstytucyjnym 17 lutego 2009 r.) zarzucono, że art. 68 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231, ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. W ocenie skarżącej zaskarżony przepis, poprzez brak możliwości wniesienia środka odwoławczego, stanowi ograniczenie konstytucyjnych praw wskazanych w art. 45 ust. 1 w związku z 176 ust. 1 Konstytucji, narusza tym samym zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Skargę konstytucyjną wniesiono w związku z następującą sprawą. Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu – Wydział VII Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 15 maja 2008 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygnaturze II.U.1895/77/2 Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu, zakończonego prawomocnym wyrokiem z 28 lipca 1977 r. Wniesione zażalenie Sąd Apelacyjny w Poznaniu – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział III oddalił postanowieniem z 14 października 2008 r. (sygn. akt III AUz 118/08), doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 21 listopada 2008 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna stanowi środek ochrony konstytucyjnych praw i wolności, którego rozpatrzenie uwarunkowane zostało spełnieniem szeregu przesłanek, wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a uszczegółowionych w przepisach ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej ustawa o TK). Zgodnie ze wskazanym przepisem Konstytucji przedmiotem kontroli w trybie skargi konstytucyjnej może być tylko taki przepis ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego orzeczono ostatecznie o przysługujących skarżącemu konstytucyjnych wolnościach i prawach. Doprecyzowując tę przesłankę, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że może to być tylko przepis który zdeterminował w taki sposób treść opartego na jego podstawie rozstrzygnięcia, iż doprowadziło ono do naruszenia wskazanych w skardze praw lub wolności. We wniesionej skardze konstytucyjnej skarżąca domaga się zbadania zgodności z Konstytucją art. 68 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym od orzeczenia okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie przysługuje odwołanie, z wyjątkiem orzeczeń w sprawach przyjętych przez sąd do rozpoznania lub przekazanych temu sądowi przez Sąd Najwyższy po uchyleniu w postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej orzeczenia komisji rozjemczej. Nie budzi wątpliwości Trybunału, że przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia (nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia w kwestii wznowienia postępowania) postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu (sygn. akt III AUz 118/08), które skarżąca wskazuje jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Podstawą rozstrzygnięcia (odrzucenia skargi o wznowienie postępowania oraz oddalenia zażalenia) były wyłącznie przepisy k.p.c. stanowiące o braku podstaw do wznowienia postępowania. Niezależnie od powyższej okoliczności, stanowiącej samoistną przesłankę odmowy nadania skardze dalszego biegu, wniesiona skarga nie spełnia również innych wymogów warunkujących przekazanie jej do merytorycznego rozpoznania. W szczególności należy podkreślić, że skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw o charakterze podmiotowym. Oznacza to, że prawa konstytucyjne, których ochrony dochodzić można w trybie skargi konstytucyjnej, muszą przysługiwać bezpośrednio podmiotowi występującemu do Trybunału z tym środkiem prawnym. Legitymowaną do wniesienia skargi konstytucyjnej jest bowiem wyłącznie ta osoba, która jest podmiotem naruszonego prawa lub wolności o charakterze konstytucyjnym. Nie ma zatem możliwości wnoszenia skargi konstytucyjnej jako actio popularis. Obowiązujący w dacie orzekania przepis art. 68 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych tworzył stan prawny, na podstawie którego sąd orzekł w sprawie męża skarżącej. Nieuprawniony pozostaje zatem zarzut, jakoby przepis ten stanowił naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw skarżącej. W skardze konstytucyjnej nie wskazano również sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw. Trybunał wielokrotnie podkreślał, że prawidłowe wskazanie sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw polegać musi nie tylko na wskazaniu przepisów konstytucyjnych – w ocenie skarżącego – naruszonych kwestionowaną regulacją, ale również na uprawdopodobnieniu postawionych zarzutów niekonstytucyjności. Prawidłowe określenie podstawy skargi powinno tym samym polegać na precyzyjnym, popartym merytoryczną argumentacją wyjaśnieniu istoty zarzutu ich niekonstytucyjności (art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o TK). W skardze konstytucyjnej będącej przedmiotem niniejszej oceny pełnomocnik skarżącej w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii. Co więcej, argumentacja skargi sprowadza się w większości do zarzutów natury stosowania prawa, popartych nad wyraz bogatym wywodem z zakresu medycyny. Tak określony przedmiot zarzutu z oczywistych względów nie może stanowić oceny Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny zwraca również uwagę, że powołany w skardze art. 2 Konstytucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli w postępowaniu skargowym. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego – nie może stanowić samoistnej podstawy skargi konstytucyjnej (zob. przede wszystkim postanowienia z: 12 grudnia 2000 r. i 23 stycznia 2002 r., Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 59 i 60). Przepis ten wyraża bowiem zespół zasad ustrojowych, ale jako taki nie formułuje wolności lub prawa podmiotowego. Biorąc powyższe pod uwagę Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji.