Postanowienie Ts 194/11

331/4/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 16 lipca 2013 r. Sygn. akt Ts 194/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Kotlinowski – przewodniczący Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – sprawozdawca Andrzej Wróbel, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lutego 2013 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.L., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 czerwca 2011 r. M.L. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 547 § 1 i art. 544 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 42 ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 26 lutego 2013 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze. Skarżący nie przedstawił ostatecznego orzeczenia o przysługujących mu wolnościach lub prawach wydanego na podstawie zaskarżonego art. 547 § 1 k.p.k. ani nie wskazał adekwatnego wzorca kontroli konstytucyjnej tego przepisu. Podstawą odmowy nadania biegu skardze w zakresie art. 544 § 3 k.p.k. było nieuprawdopodobnienie naruszenia przez ten przepis praw lub wolności konstytucyjnych. Skarżący nie złożył bowiem wniosku o rozpoznanie sprawy z udziałem stron, w związku z czym nie zadbał należycie o swoje interesy przed wniesieniem skargi konstytucyjnej. W zażaleniu na postanowienie Trybunału skarżący kwestionuje wymóg zaskarżenia postanowienia tylko w tym celu, by uzyskać rozstrzygnięcie na podstawie przepisu, który wyłącza możliwość tego zaskarżenia. Twierdzi, że powyższy wymóg nie jest racjonalny, ponieważ wniesienie niedopuszczalnego – w myśl art. 547 § 1 k.p.k. – środka zaskarżenia mogłoby narazić profesjonalnego pełnomocnika na negatywną reakcję ze strony sądu, polegającą na zawiadomieniu właściwej okręgowej rady adwokackiej i na poniesieniu przez niego odpowiedzialności dyscyplinarnej. Skarżący podnosi również, że nie wskazał art. 78 Konstytucji jako wzorca kontroli konstytucyjnej tylko przez niedopatrzenie, co „nie powinno niweczyć istoty samej skargi, gdy błąd ten można naprawić”. Ponadto skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem Trybunału, że nie uprawdopodobnił naruszenia przez 544 § 3 k.p.k. przysługujących mu praw i wolności konstytucyjnych. Skarżący twierdzi, że dochował należytej staranności, gdyż sprawdzał na bieżąco wokandy Sądu Najwyższego. W związku z powyższym 15 marca 2011 r. stawił się na posiedzenie Sądu Najwyższego, ale został wyproszony z sali. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada – w granicach podniesionych w zażaleniu zarzutów – czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo ustalił istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty sformułowane w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się do podstawy odmowy w zakresie art. 547 § 1 k.p.k. Trybunał stwierdza, że do rozpoznania zarzutu naruszenia prawa do zaskarżania rozstrzygnięć pierwszoinstancyjnych w związku z zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego konieczne jest zaskarżenie orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Dopiero w ten sposób skarżący może doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia na podstawie normy prawnej, która wyłącza możliwość zaskarżenia orzeczenia (tj. postanowienia o odrzuceniu lub pozostawieniu bez rozpoznania środka zaskarżenia). Z użytego w art. 79 ust. 1 Konstytucji terminu „orzekł ostatecznie” wynika jednoznacznie, że warunkiem dopuszczalności skargi jest nie tylko wyczerpanie drogi prawnej przez złożenie wszystkich przewidzianych prawem środków zaskarżenia, ale także dysponowanie ostatecznym orzeczeniem o określonych w ustawie zasadniczej wolnościach, prawach lub obowiązkach osoby wnoszącej skargę konstytucyjną, wydanym na podstawie zaskarżonego przepisu. Brzmienie art. 79 ust. 1 Konstytucji przesądza zatem o niedopuszczalności nadania biegu skardze w sytuacji, w której skarżący nie uzyskał takiego orzeczenia zob. postanowienia TK z: 30 kwietnia 2009 r., Ts 174/08, OTK ZU nr 3/B/2009, poz. 197; 22 lipca 2009 r., Ts 243/08, OTK ZU nr 5/B/2010, poz. 328; 14 czerwca 2010 r., Ts 123/09, OTK ZU nr 6/B/2010, poz. 442; 27 lipca 2011 r., Ts 102/11, OTK ZU nr 6/B/2011, poz. 491). Ponadto Trybunał stwierdza, że modyfikacja granic skargi konstytucyjnej po upływie trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia jest niedopuszczalna. Ze względu na szczególne wymagania formalne skargi konstytucyjnej ustawodawca przewidział wymóg jej sporządzenia i wniesienia przez adwokata lub radcę prawnego. W związku z powyższym na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe uzupełnienie wzorców kontroli konstytucjynej o art. 78 Konstytucji. W zakresie podstawy odmowy odnoszącej się do drugiego z zaskarżonych przepisów – art. 544 § 3 k.p.k. – skarżący jest przekonany, że należycie zadbał o swoje interesy na etapie poprzedzającym wniesienie skargi konstytucyjnej, Należy jednak zauważyć, że śledzenie wokand Sądu Najwyższego, to jedynie czynność faktyczna, niewywołująca skutków prawnych. Gdyby skarżący (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) złożył wniosek o rozpoznanie sprawy przy udziale stron wraz ze stosownym uzasadnieniem, prezes sądu lub sąd musiałby go rozpoznać. Skoro jednak skarżący zaniechał złożenia wniosku, to nie wykazał staranności w trosce o zabezpieczenie swoich interesów. Należy podkreślić, że wskazane zaniechanie spowodowało, iż skarżący nie mógł uprawdopodobnić naruszenia przez zaskarżonych przepis przysługujących mu praw i wolności konstytucyjnych. Przepis ten bowiem nie wyłącza możliwości rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania z udziałem stron. Z tego względu – jak słusznie stwierdził Trybunał w zakwestionowanym postanowieniu – zbadanie zarzutów niekonstytucyjności art. 544 § 3 k.p.k. jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny orzekł jak na wstępie.