210/5/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt Ts 188/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bohdan Zdziennicki – przewodniczący Ewa Łętowska – sprawozdawca Adam Jamróz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2007 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Marii Talarek, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE Skarżąca złożyła do Trybunału Konstytucyjnego 20 lipca 2006 r. skargę konstytucyjną w sprawie zgodności art. 214 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 zd. 1 Konstytucji. Skarżąca podnosi, że przepis ten, przewidując odroczenie rozprawy w sytuacji nieobecności strony wywołanej nadzwyczajnym zdarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, narusza prawo skarżącej do rozpoznania sprawy przez sąd bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zasadę równości, przyznając jednej stronie możliwość zniweczenia rozpoznania sprawy i wyrokowania ze względu na kryterium niepozostające w związku z szeregiem zasad regulujących postępowanie cywilne. Skarga konstytucyjna wniesiona została wskutek wydania 20 kwietnia 2006 r. przez Sąd Okręgowy w Łodzi postanowienia incydentalnego (sygn. akt II C 1356/04) odraczającego rozprawę ze względu na niestawiennictwo powoda. Postanowieniem z 20 marca 2007 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu wskazując, że skarżąca żąda stwierdzenia niezgodności z Konstytucją luki w zaskarżonym przepisie, Trybunał Konstytucyjny nie ma jednak uprawnień prawotwórczych, a jedynie kompetencję do eliminacji norm z systemu prawnego. Na postanowienie to skarżąca wniosła 2 kwietnia 2007 r. zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazała, że z uzasadnienia skargi konstytucyjnej wynika, że dotyczy ona automatyzmu stosowania art. 214 k.p.c., a zatem przedmiotem zaskarżenia jest wadliwa ustawowa regulacja uprawnienia strony do wnoszenia o odroczenie rozprawy w każdym wypadku, gdy zachodzi formalna przesłanka. Podniosła ponadto, że sytuacja przedstawiona przez nią w skardze konstytucyjnej różni się od okoliczności spraw, które Trybunał powołał dla uzasadnienia przyjętego stanowiska. W konkluzji podnosi, iż przedmiotem skargi konstytucyjnej, wbrew stanowisku Trybunału, była treść zaskarżonego przepisu, a nie zawarta w nim luka. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zarzut zawarty w zażaleniu na zaskarżone postanowienie Trybunału Konstytucyjnego nie zasługuje na uwzględnienie. Trybunał nie poddaje w wątpliwość okoliczności, że faktyczna niemożliwość rozpoznania sprawy przez sąd stanowi konsekwencję automatyzmu odroczenia rozprawy wynikającego z zaskarżonego przepisu. Argumentacja zawarta w skardze konstytucyjnej, nawet w interpretacji przedstawionej przez skarżącą w zażaleniu, nie pozwala na stwierdzenie, że skarżąca domaga się uznania zaskarżonego przepisu za niezgodny z Konstytucją w taki sposób, że wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego może on w całości lub w części utracić moc obowiązującą. Skarżąca w wielu punktach skargi konstytucyjnej stwierdza, że „strona winna przezwyciężać występujące przeszkody w celu realizacji prawa do brania udziału w rozprawach”, „narzędziem służącym realizacji tego celu jest ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika lub wystąpienie o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, jeżeli z uwagi na sytuację majątkową strony ustanowienie pełnomocnika z wyboru nie jest możliwe”. Kluczowe znaczenie dla ustalenia żądania skargi konstytucyjnej ma stwierdzenie skarżącej: „Jednakże w wypadku trwałego i zupełnego ograniczenia zdolności postulacyjnej strony, przy jednoczesnym ciągłym żądaniu odroczenia kolejnych terminów rozpoznania sprawy z uwagi na usprawiedliwioną przyczynę niestawiennictwa, obowiązkiem strony jest ustanowienie pełnomocnika, ewentualnie wystąpienie o jego wyznaczenie przez sąd”. Powyższe sformułowania przemawiają kategorycznie za przyjęciem, że skarżąca domaga się uzupełnienia treści zaskarżonego przepisu lub dokonania jego interpretacji w sposób umożliwiający przezwyciężenie usprawiedliwionego niestawiennictwa strony postępowania cywilnego. Trybunał podtrzymuje przekonanie, że stanowi to lukę w prawie, a zbadanie jej zgodności z Konstytucją nie mieści się w jego kompetencjach zakreślonych w art. 188 Konstytucji. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało nie uwzględnić zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Orzecznictwo
Postanowienie Ts 188/06
Sędziowie: Adam Jamróz, Bohdan Zdziennicki, Ewa Łętowska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnegoart. 214
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.art. 32 ust. 1 zd. 1, art. 45 ust. 1, art. 188
- Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnymart. 36 ust. 3